Đăng ký Đăng nhập
Trang chủ Giáo dục - Đào tạo Cao đẳng - Đại học Khoa học xã hội Skkn một số biện pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi tại trườ...

Tài liệu Skkn một số biện pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi tại trường mầm non hoằng trinh – hoằng hóa – thanh hóa

.DOC
17
6
137

Mô tả:

1. Mở đầu 1.1. Lý do chọn đề tài: Chắc hẳn trong chúng ta ai cũng hiểu rõ câu nói: “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Đúng vậy trẻ em chính là chủ nhân tương lai của đất nước, là búp măng non đang từng ngày, từng ngày lớn lên mang theo những phẩm chất, trí tuệ, đạo đức của con người Việt Nam. Lứa tuổi mầm non là lứa tuổi luôn luôn được xã hội quan tâm cũng như tạo điều kiện để phát triển nhân cách một cách toàn diện. Để trẻ đạt hiệu quả cao trong việc phát triển giao tiếp thì vai trò của cô giáo Mầm non là quan trọng nhất. Vậy làm thế nào để trẻ luôn mạnh dạn, tự tin và có kỹ năng giao tiếp tốt là điều chúng tôi không ngừng suy nghĩ trong quá trình giảng dạy. Phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non được hiểu như là kỹ năng truyền tải thông tin từ người này sang người khác với những công cụ để hỗ trợ đắc lực như ngôn ngữ nói, ngôn ngữ dùng để viết, ngôn ngữ thể hiện cử chỉ. Đối với trẻ mầm non, giao tiếp không chỉ đơn thuần là trao đổi thông tin mà còn để trẻ có được sự phát triển não bộ, tư duy. Đặc biệt là trẻ 5- 6 tuổi nhu cầu về ngôn ngữ của trẻ ở giai đoạn này là rất lớn trẻ khao khát được tìm hiểu về thế giới xung quanh, mong muốn được thể hiện mình, được thể hiện những hiểu biết mà mình có. Nhưng không phải trẻ nào cũng biết cách thể hiện vì khả năng giao tiếp và vốn từ của trẻ còn hạn chế. Và nếu giáo viên không tìm ra những phương pháp mới nhằm tạo ra sự hứng thú cho trẻ và nhằm giúp trẻ cảm nhận được những lợi ích của việc phát triển khả năng giao tiếp thì dễ dàng khiến trẻ nhàm chán, không muốn tham gia vào các hoạt động mà cô đưa ra. Thông qua quá trình phát triển ngôn ngữ cho trẻ, cô có thể tạo cho trẻ hứng thú tìm hiểu về thế giới xung quanh, tri giác các sự vật, hiện tượng. Nhờ đó, mà kích thích sự tò mò, kích thích sự ham hiểu biết của trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy và phát triển thế giới quan cho trẻ. Tránh được sự thụ động, chứng tự kỉ cho trẻ không thể hòa nhập với mọi người xung quanh. Việc phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non là vô cùng quan trọng. Qua thực tế, tôi nhận thấy khả năng giao tiếp của trẻ còn nhiều bất cập. Trẻ chưa biết cách giao tiếp, ứng sử với mọi người xung quanh. Một số trẻ có kỹ năng thì cũng chỉ dừng ở kỹ năng cơ bản như: chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi. Với những kỹ năng khó hơn như: trao đổi, chia sẻ, nghe và hiểu... trẻ vẫn rất bất ngờ. Là một giáo viên mầm non tôi biết mình cần phải giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần. Nhưng trong quá trình thực hiện, tôi và một số đồng nghiệp nhận thấy kỹ năng giao tiếp cho trẻ gặp nhiều khó khăn khi đưa vào giảng dạy. Tôi luôn tâm niệm một điều rằng: Điều quan trọng không phải chúng ta dạy trẻ em cái gì, mà là dạy các em học như thế nào để phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mầm non. Xuất phát từ khó khăn và vướng mắc của bản thân và đồng nghiệp, nên tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại Trường mầm non Hoằng Trinh ” với mong muốn được góp một phần nhỏ bé của mình vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục trong giai đoạn hiện nay. 1.2. Mục đích nghiên cứu: 1 Mục đích tôi nghiên cứu: Biện pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5 - 6 tuổi nhằm giúp trẻ có thêm kiến thức về cách ứng sử trong giao tiếp với cô giáo, với bạn bè với người lớn và với mọi người xung quanh, linh hoạt trong cách sử lý các tình huống hàng ngày của trẻ từ đó giáo dục hành vi và thói quen trong giao tiếp của trẻ. Phát huy nâng cao tính tích cực, năng động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động và mọi hoàn cảnh của trẻ nhằm củng cố rèn luyện cho trẻ những kỹ năng giao tiếp cơ bản thông qua các hoạt động học, chơi, ăn, ngủ của trẻ nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu quả giáo dục trong nhà trường nói riêng và nâng cao chất lượng đổi mới giáo dục nói chung. 1.3. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu trẻ 5 – 6 tuổi trong hoạt động rèn kỹ năng giao tiếp ở trường mầm non Hoằng Trinh 1.4. Các phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết : Phương pháp nghiên cứu tài liệu về các vấn đề có liên quan đến bậc học mầm non là những kiến thức bổ trợ cho việc nghiên cứu đề tài của mình - Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động của trẻ tại lớp 5- 6 tuổi trường mầm non Hoằng Trinh - Phương pháp điều tra khảo sát thực tế thu thập thông tin: Khảo sát điều tra thực tế và thu thập thông tin về kỹ năng giao tiếp của trẻ tại lớp mình - Thống kê và sử lý số liệu: Thống kê số liệu và tính % để định lượng kết quả nghiên cứu từ đó rút ra những nhận xét khoa học về vấn đề giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 2. Nội dung 2.1. Cơ sở lý luận: Chủ tịch Hồ Chi Minh lúc sinh thời luôn quan tâm, dành tình cảm đặc biệt và nhắc nhở mọi người chăm lo cho thế hệ tương lai, Bác nói “Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là người chủ tương lai của dân tộc, là người kế tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc”. Nhà nước, xã hội, gia đình và mọi công dân đều phải có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục để các em phát triển toàn diện cả về các mặt: Đức - Trí - Thể - Mỹ. Đối với lứa tuổi mầm non là một bước ngoặt đầu đời của trẻ và là nơi trẻ được làm quen và vui chơi cùng bạn bè. Đó còn là ngôi trường đầu đời cung cấp những kiến thức đầu tiên về thế giới, về con người và những sự vật hiện tượng xung quanh trẻ. Nhân cách trẻ được hình thành như một dòng chảy theo định hướng của cha mẹ, cô giáo mầm non và của cả xã hội. Đặc biệt cô giáo như là người mẹ hiền thứ hai của trẻ, đã nuôi dạy, chăm sóc trẻ trong những năm tháng đầu đời. Đứa trẻ sống, hoạt động, vui chơi, ăn, ngủ ở trường Mẫu Giáo cùng với cô giáo ít nhất từ 8 đến 10 tiếng đồng hồ/ngày, khi trẻ về nhà với gia đình trong vòng tay của người thân, chủ yếu ở trạng thái tĩnh. Do vậy, những thông tin, hiểu biết nhận thức về con người, sự vật hiện tượng chủ yếu là do trường mầm non xây dựng, trau dồi cho trẻ. Nói một cách 2 khái quát là tình cảm của trẻ và trí tuệ của trẻ phần lớn được xây dựng trên nền tảng giao tiếp và cô giáo mầm non là người định hướng cho trẻ. Những giải pháp đề ra hướng đến kết quả mong đợi như: Các cháu chủ động, hào hứng tham gia các chương trình văn nghệ, hội thi, các buổi tổ chức chuyên đề. Trẻ mạnh dạn tự tin không rụt rè, thụ động trong các hoạt động nay đã mạnh dạn, tự tin trả lời các câu hỏi, trẻ biết chào hỏi khi có khách đến lớp. Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non còn giúp trẻ xây dựng được thế giới tình cảm nội tâm phong phú. Trẻ được dạy về tình yêu thương giữa con người với con người, tinh thần trách nhiệm đối với mỗi việc mình làm, lòng biết ơn đối với cha mẹ, gia đình, thầy cô và những người xung quanh… Ngoài ra, những bài học bổ ích này còn giúp trẻ hiểu về cách chia sẻ, lòng bao dung đối với người khác, sự ôn hòa trong giao tiếp, sự lễ phép và cách cư xử đúng mực. Với một nền tảng toàn diện cả về sức khỏe, nhận thức và tinh thần được lĩnh hội từ chương trình giáo dục kỹ năng giao tiếp tại nhà trường, trẻ mầm non sẽ tạo dựng được cho chính mình một tiền đề vững chắc giúp các em phát triển thành những công dân có ích cho xã hội mai sau. 2.2. Thực trạng: Năm học 2018 - 2019 bản thân tôi được nhà trường phân công giảng dạy tại lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi: có tổng số 30 trẻ, trẻ học rất ngoan, có nề nếp học tập, mỗi một hoạt động học tập trẻ rất tích cực. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ có những thuận lợi và khó khăn như sau. 2.2.1. Thuận lợi - Được Phòng Giáo Dục tổ chức các đợt chuyên đề bản thân được học tập nâng cao trình độ chuyên môn học hỏi chị em đồng nghiệp. - Được sự quan tâm của nhà trường đã đầu tư các trang thiết bị: các tài liệu chuyên môn, tập san để nghiên cứu học tập mở rộng kiến thức và cấp phát đầy đủ đồ dùng đồ chơi cần thiết cho công tác dạy và học trên lớp. - Trẻ thường có nề nếp học tập, vui chơi và tích cực tham gia vào các hoạt động. - Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của con mình, sẵn sàng hỗ trợ, phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ cũng như việc tìm kiếm nguyên vật liệu ủng hộ giáo viên trong việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho viêc dạy và học của cô và trẻ trên lớp. 2.2.2. Khó khăn Từ những thuận lợi cơ bản trên, song bản thân tôi còn gặp khó khăn như: - Các cha mẹ trẻ luôn nóng vội trong việc dạy con. Đa số các bậc phụ huynh đi làm kinh tế để con ở nhà với ông bà nên chưa có sự nghiêm khắc đôi khi nuông chiều thái quá để trẻ thường nhõng nhẽo chưa có tính tự lập. - Một số trẻ do được cưng chiều nên sống ỷ lại không có kỹ năng giao tiếp một số trẻ lại nhút nhát quá không dám tham gia vào các hoạt động của trường, lớp, phụ huynh thường làm thay trẻ làm tất cả mọi việc không cho trẻ có cơ hội để thực hành. - Vẫn còn một số phụ huynh chưa hiểu tầm quan trọng của rèn kỹ năng giao tiếp cho con em ở lứa tuổi mẫu giáo mà chỉ quan tâm đến việc ăn uống của 3 các cháu, có tâm lý thờ ơ nên không có sự tác động giáo dục cho trẻ khi trẻ về với gia đình. Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi luôn trăn trở một suy nghĩ rằng mình phải có biện pháp như thế nào để hình thành nề nếp rèn kỹ năng giao tiếp tốt nhất cho trẻ . 2.2.3. Kết quả khảo sát một số kĩ năng giao tiếp trên trẻ 5- 6 tuổi Muốn giáo dục trẻ tốt trước hết ta phải hiểu được tâm, sinh lý trẻ, trẻ đang cần gì, muốn gì? Qua đó chúng ta đưa ra được những biện pháp giáo dục hiệu quả. Để nắm được tình hình, khả năng của trẻ ngay đầu năm học tôi đã tiến hành xây dựng các tiêu chí đánh giá kỹ năng giao tiếp phù hợp với trẻ lớp tôi như sau: ( Thời điểm tháng 9 năm 2018) Kết quả khảo sát Nội dung khảo sát Số trẻ khảo sát Đạt Tỉ lệ % Chưa đạt Tỉ lệ % 1 Mạnh dạn tự tin 30 11 37% 19 63% 2 Giúp đỡ bạn bè 30 12 40% 18 60% 3 Chủ động làm một số công việc 30 14 47% 16 53% 4 Có thói quen chào hỏi 30 14 47% 16 53% 5 Quan tâm đến người khác 30 13 43% 17 57% STT Hành vi giao tiếp (lễ phép, 6 vâng, dạ, 30 13 43% 17 57% chào hỏi người lớn) Với kết quả trên, quả là một điều đáng lo ngại và thiết nghĩ mình cần phải tìm tòi sáng tạo thiết kế ra những biện pháp thực hiện tốt và thiết thực nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp cho trẻ góp phần phát triển toàn diện con người trẻ. Sau đây là một số biện pháp tôi đã áp dụng trong quá trình thực nghiệm để nâng cao kỹ năng giao tiếp cho trẻ lớp 5 - 6 tuổi: 2.3. Các biện pháp thực hiện: 2.3.1. Biện pháp 1: Hiểu về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Trước tiên cô giáo phải hiểu được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, trẻ cần gì, thích gì để từ đó tìm ra những biện pháp hay để dạy trẻ. Không những thế cô giáo phải yêu thương trẻ như con của mình là khuôn mẫu, là chuẩn mực để trẻ bắt chước. 4 Ví dụ: Những trẻ không thích ăn rau cô động viên trẻ ăn rau nhiều cung cấp nhiều vitamin, làm da dẻ đẹp và dần dần trẻ sẽ ăn nếu trẻ ăn cô nêu gương trẻ trước lớp và tặng cờ cho trẻ và cứ như thế trẻ sẽ dần dần thích ăn rau. Với trẻ niềm vui và sự động viên khen ngợi kịp thời đó là sự khích lệ trẻ có hứng thú với mọi hoạt động khi trẻ được quan tâm đến lúc vui, lúc buồn trẻ sẽ bộc lộ được nhu cầu giao tiếp của trẻ với cô, của trẻ với trẻ. Trong lớp tôi chú ý đến từng đặc điểm cá nhân của trẻ để sắp xếp các nhóm với nhau trong các hoạt động học, hoạt động vui chơi. Trẻ nhanh nhẹn, giao tiếp tốt sẽ cùng học, cùng chơi với những trẻ chậm hơn, nhút nhát, ít nói hơn dần dần trẻ sẽ hình thành kĩ năng giao tiếp tốt, sự cảm nhận và biểu lộ cảm xúc của bản thân với người khác, với sự vật và hiện tượng gần gũi xung quanh. Hình thành cho trẻ tình cảm gắn bó với bạn, biết nghe lời và làm theo sự chỉ dẫn của cô giáo. Ví dụ: Trong lớp tôi những trẻ nhút nhát tôi cho ngồi với những trẻ mạnh dạn, những trẻ tiếp thu chậm ngồi với những trẻ tiếp thu nhanh để trẻ học tốt hơn Hình ảnh nhóm các bạn đang học cùng nhau 2.3.2. Biện pháp 2: Định hướng môi trường giao tiếp của trẻ. Môi trường giao tiếp của trẻ trong trường mầm non là tổng hòa là tổng hòa các mối quan hệ giữa cô với trẻ, trẻ với trẻ và trẻ với đồ chơi. Xuất phát từ bản thân đó mà bản thân tôi đã tìm và lựa chọn ra những cách nhằm phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ *Môi trường giao tiếp giữa cô với trẻ. Trong môi trường sư phạm mầm non, giao tiếp sư phạm của người giáo viên mầm non có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành và phát triển xúc cảm, phẩm chất và nhân cách cho trẻ. Bởi trong những năm đầu đời, trẻ luôn cần có một hình mẫu để noi gương. Mọi phẩm chất của trẻ đều được hình thành dần dần trong giao tiếp với người xung quanh. Do đó, đòi hỏi người giáo viên mầm non khi đứng lớp phải có cách giao tiếp và ứng sử một cách khéo léo tinh tế và linh hoạt trước mọi hành động của trẻ. Các em trong độ tuổi này thường có cách cư sử dựa vào bản năng và thường chỉ hành động theo những gì bản thân muốn. Chính vì vậy người giáo viên phải thông qua giao tiếp để hướng trẻ đến những suy nghĩ đúng đắn, dạy trẻ biết cách ứng xử cho phù hợp với các nguyên tắc, chuẩn mực xã hội. Ví dụ: Một số cách ứng sử và giao tiếp với trẻ mầm non mà bản thân tôi đã làm + Nói chuyện với trẻ trong quá trình dạy dỗ. Cần thay đổi ngữ điệu và giọng nói sao cho phù hợp với nội dung và hoàn cảnh khi giao tiếp + Gọi tên trẻ và khuyến khích trẻ xưng tên cũng như gọi người khác khi giao tiếp + Khuyến khích trẻ bắt chước phát âm những từ mới. Giúp trẻ mở rộng câu + Làm mẫu những hành động khi giao tiếp kèm theo lời nói để trẻ học theo: Chào, tạm biệt, đồng ý, cảm ơn... 5 + Hướng dẫn cho trẻ biết cách dùng các câu hỏi và câu trả lời khi giao tiếp như đâu? Cái gì? Con gì? Làm gì? Ai đây? Và kiên nhẫn đợi trẻ trả lời câu hỏi. Hình ảnh cô và trẻ đang giao tiếp với nhau * Môi trường giao tiếp giữa trẻ với trẻ Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt mỗi trẻ sống trong một gia đình khác nhau ngôn ngữ giao tiếp của chúng cũng khác nhau. Chính vì vậy tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ cùng nhau học tập và trò chuyện cùng nhau từ đó làm giàu vốn từ cho trẻ khi giao tiếp. Tôi cho trẻ giao lưu trò chuyện với nhau bằng các cách như: + Cùng trẻ chơi những trò chơi dân gian, đọc các bài thơ, bài đồng dao...nhằm tạo sự thân thiết giữa trẻ với trẻ + Cùng trẻ đọc sách, xem tranh. Kết hợp với việc hỏi han và trò chuyện về các nhân vật trong sách, trong tranh, giúp trẻ bộc lộ cảm xúc bằng điệu bộ, cử chỉ , ánh mắt, ... + Tạo nhiều cơ hội cho trẻ học theo nhóm, cùng nhau thảo luận, cùng nhau làm một công việc cô giáo giao cho Hình ảnh trẻ đang giao tiếp với nhau * Môi trường giao tiếp giữa trẻ với đồ chơi. Đồ chơi là phương tiện quan trọng đối với trẻ + Sử dụng các đồ dùng học tập, đồ chơi để làm phương tiện phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ: Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ( nét mặt, cử chỉ, các điệu bộ khi chơi, ...) Ví dụ: Trẻ bế em búp bê cho em ăn, cho em ngủ, trò chuyện với em Ví dụ: Khi búp bê bị ốm trẻ biết cho búp bê đi khám bệnh, lấy thuốc cho búp bê uống Hình ảnh trẻ đang trò chuyện và cho búp bê ăn + Sử dụng các chú rối để trẻ tự trò chuyện hay kể chuyện cho trẻ nghe. Có thể nói rằng: Thông qua môi trường giao tiếp cho trẻ bản thân tôi đã vạch rõ và nhìn thấy cụ thể công việc của mình trong các bước tiếp theo. Ví dụ: Tôi chào bạn, hướng trẻ chào bác gấu 2.3.3. Biện pháp 3: Rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi Để trẻ có thể phát triển tốt về mặt kỹ năng giao tiếp thì chúng ta cần phải có những phương pháp tiếp xúc với trẻ thật nhẹ nhàng, gần gũi và tạo sự thân thiện. Tôi luôn tạo cho trẻ những không gian hoạt động để trẻ được giao tiếp với bạn bè, với cô giáo và các cô phục vụ và luôn tạo điều kiện để trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp mọi lúc mọi nơi. - Trong giờ đón trẻ: Mỗi buổi sáng khi đón trẻ tôi thường quan sát xem trẻ có biết chào hỏi cô giáo và chào tạm biệt ba mẹ mình không? Từ đó tôi sẽ đưa ra phương pháp trò chuyện phù hợp với từng trẻ, thông qua đó tôi sẽ giáo dục cho trẻ những hành vi tốt trong giao tiếp 6 Ví dụ: Vào lúc đón trẻ, cô trò chuyện cùng cháu như: ai chở con đi học? con ăn sáng chưa? Con ăn gì nào? Trẻ sẽ trả lời cô, tạo cho trẻ mạnh dạn. Tiến hành các hoạt động trong ngày tôi thường chú ý nhiều hơn đến lĩnh vực mà mình đang quan tâm. Khi lên kế hoạch cho một hoạt động thì phương pháp giảng dạy là quan trọng nhất. Chọn phương pháp giảng dạy: Hình thành khái niệm, rèn luyện kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm thực tế và phương pháp hỗ trợ là đánh giá. - Trong các hoạt động học: Đặc biệt là những hoạt động về thơ, chuyện và khám phá khoa học và khám phá xã hội có tác động mạnh mẽ đến việc phát triển kỹ năng giao tiếp, nên tôi cần khai thác tốt chủ đề tư tưởng trong từng hoạt động, đề tài dạy. Khi đàm thoại tôi chú trọng đến hệ thống câu hỏi mở xoay quanh kỹ năng giao tiếp thông qua lĩnh vực tình cảm – kỹ năng xã hội: Tại sao? Như thế nào? Vì sao?.... Ví dụ: Đối với đề tài kể chuyện, trước tiên tôi phải chọn lựa câu chuyện phù hợp với chủ đề và lĩnh vực phát triển như: Truyện “Ba cô gái” (chủ đề Gia đình), truyện “Gà tơ đi học” (chủ đề Trường tiểu học), truyện “Sơn tinh, Thủy tinh” (chủ đề Quê hương – Bác Hồ)... Hình ảnh các bé tham gia đối thoại cùng cô khi dạy kể chuyện Đối với thơ, tôi thường chọn những bài thơ mang đậm tính chất tình cảm và ứng xử giao tiếp nhằm cho trẻ thể hiện cách ứng xử giao tiếp của trẻ và qua đó mình có cách định hướng giao tiếp đúng cho trẻ thông qua các bài thơ như: Nàng tiên ốc, Làm anh, Giữa vòng gió thơm… Đối với khám phá khoa học và khám phá xã hội, tôi thường chọn những hoạt động như: bé và thế giới tự nhiên, bé và những công việc gia đình, những con vật đáng yêu… Thông qua đó làm nổi bật thêm những tình cảm của được lồng ghép trong nội dung giáo dục. - Đối với hoạt động vui chơi: Thông qua các trò chơi hình thành nơi trẻ những hành vi giao tiếp, đặc biệt là trò chơi đóng vai theo chủ đề vì đây là trò chơi có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành khái niệm tình cảm – kỹ năng xã hội cũng như rèn luyện thói quen các hành vi giao tiếp tốt. Ví dụ: Trò chơi đóng kịch theo câu chuyện, trò chơi phân vai (bác sĩ, bán hàng, mẹ - con,….) Góc thư viện: Trẻ xem truyện tranh và cùng nhau trò chuyện về những gì trẻ đang xem. (bông hoa có màu gì? Cánh như thế nào?...) Hình ảnh bé chơi góc thư viện Góc bán hàng: Trẻ đóng vai người mua hàng thể hiện được cách nói năng có văn hóa giữa người mua và người bán chào, giới thiệu hàng, cảm ơn, xin lỗi. Hình ảnh bé chơi góc bán hàng 7 Góc bác sĩ: Bác sĩ khám, dặn bệnh nhân uống thuốc, công khai bệnh cho bệnh nhân… Hình ảnh bé chơi góc bác sĩ - Hoạt động giáo dục lao động: Trong giáo dục lao động cũng là một phương tiện giáo dục tình cảm – kỹ năng xã hội thông qua lao động trẻ biết làm công việc vừa sức với bản thân và cũng hình thành được những tình cảm cần thiết của con người như lòng yêu thích lao động, quý trọng người lao động, sản phẩm lao động. Ví dụ: “Chăm sóc cây xanh” hình thành đức tính yêu lao động,… Hình ảnh bé chăm sóc hoa, cây cảnh - Rèn Kỹ năng giao tiếp thông qua các buổi trò chuyện hàng ngày: Trong hoạt động hàng ngày, khi trẻ đến lớp, tôi thường giành thời gian đón trẻ trong thời gian rảnh rỗi để cùng trò chuyện với trẻ. Đây là cách tôi quan sát trẻ giao tiếp và quan tâm đến những trẻ giao tiếp kém. Với các hoạt động khác, tôi cần bao quát toàn bộ lớp học, nhưng với hoạt động này, tôi có thể chú ý đến những trẻ nhút nhát trong lớp. Với những trẻ này tôi có thể tăng cường trò chuyện về những chủ đề xoay quanh cuộc sống của trẻ, về những việc trẻ đã làm hay về chủ đề trẻ đang thực hiện. Trong quá trình trò chuyện, tôi thường lựa chọn ngôn ngữ dễ hiểu, câu hỏi đơn giản, ngắn gọn, kích thích trẻ nói. Bên cạnh việc phát triển giao tiếp qua ngôn ngữ nói, tôi cũng chú ý đến việc rèn cho trẻ ngôn ngữ giao tiếp cơ thể như cử chỉ, ánh mắt, nụ cười. Khi cùng trẻ trò chuyện, tôi thường yêu cầu trẻ nhìn tôi và hỏi trẻ khi con vui sẽ làm gì hay khi con buồn con con sẽ biểu hiện như thế nào? Ngoài ra, tôi còn làm một bộ đồ chơi biểu cảm cho trẻ được treo ở vị trí dễ thấy để trẻ có thể quan sát và bắt chước. Khi cho trẻ chơi trò chơi bắt chước, tôi sẽ nói biểu cảm và trẻ sẽ thể hiện biểu cảm giống như cô đã nói. Việc trò chuyện hàng ngày, sẽ giúp nâng cao khả năng trò chuyện của trẻ với người xung quanh. Trong các kỹ năng giao tiếp cơ bản, lễ giáo là kỹ năng quan trọng và thường gắn liền với cuộc sống hàng ngày của trẻ nhưng lại là kỹ năng trẻ tiếp thu rất chậm. Trẻ có thói quen chào hỏi nhưng không phải là thường xuyên, đôi khi với người lạ, người trẻ ít gặp trẻ thường không chào hỏi khi gặp, hoặc không muốn trò chuyện cùng. Vì vậy, tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ, trò chuyện cùng để duy trì các kỹ năng này cho trẻ. Ví dụ: Khi có khách đến thăm lớp, tôi theo dõi cách trẻ giao tiếp với khách và nhận thấy trẻ không chào hỏi khách. Hoặc có trẻ chào nhưng chỉ chào khi khách vào lớp, khi khách ra khỏi lớp, trẻ gặp khách ở sân trường hoặc hành lang lớp thì không chào nữa. Nắm bắt được đặc điểm này của trẻ, tôi trò chuyện cùng trẻ thường xuyên hơn và hỏi trẻ lý do vì sao con không chào khách khi khách ra khỏi lớp. Tùy vào câu trả lời của trẻ mà tôi đưa ra những biện pháp giáo dục phù hợp. Điều này giúp khắc sâu cho trẻ những hiểu biết về giao tiếp, về cách chào hỏi, cảm ơn hay xin lỗi… Hình ảnh trẻ đang học có khách vào lớp trẻ biết chào 8 Việc lồng ghép các kỹ năng giao tiếp vào các hoạt động hàng ngày sẽ giúp trẻ tiếp thu và giúp trẻ nhận thức về bản thân, sự tự tin, thực hiện những quy tắc giao tiếp thông thường, biết làm một số việc đơn giản, hình thành và phát triển các kỹ năng xã hội cần thiết: thể hiện tình cảm, sự chia sẻ, hợp tác, hình thành một số kỹ năng ứng sử phù hợp với gia đình, cộng đồng, bạn bè và xã hôi. Và tạo tình huống để trẻ được thoải mái khi giao tiếp nhiều hơn, luôn khuyến khích động viên trẻ để trẻ nói ra những ngôn ngữ mạch lạc. 2.3.4. Biện pháp 4: Biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp xã hội để hình thành thói quen nhân cách cho trẻ. Cách giao tiếp không chỉ quan trọng trong những năm trẻ đi học mà còn rất quan trọng đối với cuộc sống sau này của trẻ kỹ năng giao tiếp là một kỹ năng nền tảng giúp trẻ nhận biết giá trị sống và hình thành kỹ năng sống. Vì thế cần quan tâm và giúp trẻ một cách tự nhiên từng bước một trong suốt chiều dài phát triển nhân cách của trẻ. * Kỹ năng giao tiếp với bạn bè: Lớp học chính là một thế giới thu nhỏ của xã hội chúng ta ngày nay, là nơi đa văn hóa, đa tính cách và cũng đa sở thích. Mô hình này tạo cơ hội cho giáo viên có thể dạy trẻ học cách chấp nhận và có cơ hội để khám phá những sở thích, những mối quan tâm chung của nhau. Để giúp trẻ phát triển kỹ năng chơi với các trẻ khác tôi tạo ra môi trường cho trẻ giao tiếp với nhau và tạo tình huống cho trẻ tự giải quyết. Và tôi đưa ra mục tiêu, các chỉ số yêu cầu trẻ thực hiện: Không tranh giành đồ chơi với bạn, trong chỉ số này tôi lên kế hoạch rèn kỹ năng giao tiếp cho cả lớp nói chung, vào các buổi chiều bình bầu và nhận xét buổi chơi, tôi cho cả lớp nhận xét xem trong giờ chơi bạn nào còn tranh giành đồ chơi thì bạn đó không được cắm cờ, cuối tuần bạn nào nhiều cờ sẽ được tặng bé ngoan, ngoài ra các giờ chơi, giờ đón trả trẻ, trẻ nào có biểu hiện hành vi sai trái là tôi giải thích và sửa ngay cho trẻ, việc làm đó rất tốt cho trẻ vì trẻ biết được điều gì nên làm, điều gì không nên làm và nhân cách sống của trẻ sẽ được phát triển toàn diện hơn. Ngoài ra tôi còn sưu tầm một số câu chuyện, bài thơ mang tính giáo dục. Giúp trẻ thấy các nhân vật trong chuyện, bài thơ khi giao tiếp với nhau như thế nào? - Tính cách của mỗi trẻ khác nhau, có những trẻ hoạt bát, hiếu động nhưng cũng có những đứa trẻ chậm chạp thụ động hay quá nóng nảy…Vì thế giáo viên cần biết rõ tính cách của từng trẻ để có thể cho các trẻ chơi với những người bạn thích hợp nhằm tránh xảy ra va chạm về tính cách. Vì vậy trước khi chơi tôi thường cho trẻ đọc bài thơ: Giờ chơi của bé Ngoài ra tôi còn dạy trẻ “giao tiếp” bằng mắt và nở một nụ cười thân thiện, tự nhiên dạy trẻ phải luôn giữ lời hứa khiến cho buổi nói chuyện trở nên thật thoải mái thật chân thành khi tham ra các hoạt động vui chơi ở lớp. Hình ảnh trẻ đang chơi với nhau vui vẻ * Kỹ năng giao tiếp với người lớn tuổi Như ở phần lí do chọn đề tài tôi đã đề cập các trẻ hầu như chưa có kỹ năng giao tiếp, kỹ năng chào hỏi…lý do phụ huynh đều là lao động tự do và 9 điều quan trọng là chưa có khái niệm dạy kỹ năng cho trẻ, mà chủ yếu là nuông chiều với suy nghĩ đơn giản là trẻ còn nhỏ chưa biết gì, chiều con chút cũng không sao. Nhưng điều đó sẽ tạo nên những hành vi và nhận thức sai lệch của trẻ mà dần dần sẽ biến thành thói quen khó thay đổi. Vì vậy đối với trẻ người lớn cần tập cho trẻ những lời nói lễ phép và tự nhiên không quá màu mè và hình thức, không nói tự do. Điều này trẻ sẽ học được một cách có hiệu quả thông qua cách giao tiếp ứng xử của bố mẹ, người thân trong gia đình, cô giáo và những người xung quanh. Chúng ta sẽ không thể kiểm soát được khi người lớn trong gia đình nói năng thô lỗ và không có hành vi lịch sự tối thiểu. Trong xã hội ngày nay với công nghệ tiến tiến phát triển không ngừng về mọi mặt, thì những kỹ năng giao tiếp, chào hỏi tối thiểu lại mất dần đi. Và tôi quyết định đưa ra biện pháp rèn kỹ năng chào hỏi, giao tiếp trong giờ đón, trả trẻ. Ví dụ : Thời gian đầu trẻ chưa có kỹ năng chào hỏi và giao tiếp với cô với bạn, tôi chủ động chào trẻ trước “Cô chào bạn Mai” thì lúc đó trẻ sẻ biết đáp lại câu chào “con chào cô ạ” và tôi nhắc trẻ chào bố, mẹ đi để vào lớp hoặc khi trẻ đang chơi mà có khách đến lớp tôi nhắc trẻ “các con chào các cô, các bác đi” cứ như thế dần dần trẻ có thói quen chào cô, chào bố, mẹ, chào khách, khi đến lớp, khi ra về. Còn với trẻ chưa có kỹ năng giao tiếp nhiều với cô, với bạn tôi thường xuyên gần gũi trẻ hơn, trò chuyện với trẻ nhiều hơn về những người thân của trẻ, về thế giới xung quanh từ đó trẻ mạnh dạn hơn khi tiếp xúc và giao tiếp với cô, với bạn và mọi người. Ngoài ra tôi còn sưu tầm những bài thơ, những câu chuyện, bài hát có nội dung giáo dục lễ giáo như: Bài hát “con chim vành khuyên”; Bài thơ “lời chào”, “Phải là hai tay”, “Cảm ơn xin lỗi”… phô tô cho phụ huynh để phụ huynh nắm được và giúp trẻ học thuộc và hiểu các bài thơ đó. Bên cạnh đó tôi còn cho trẻ tham ra các trò chơi đóng vai để trải nghiệm kỹ năng chào hỏi và giao tiếp tạo tình huống cụ thể giúp trẻ giải quyết, chọn cách giao tiếp với người lớn cho phù hợp. 2.3.5. Biện pháp 5: Tăng cường tổ chức các hoạt động lễ hội sự kiện Hoạt động lễ hội, vui chơi là hoạt động mà trẻ đón nhận một cách hứng thú và tích cực nhất, bởi nó đáp ứng được nhu cầu của trẻ, trong thế giới đồ vật trẻ được tha hồ vui chơi và giao tiếp với nhau. Trẻ được tham gia hoạt động môi trường xã hội của trẻ em và hình thành nhân cách, 1 cách thú vị, trẻ có những cơ hội để phát triển khả năng giao tiếp của mình. Việc tổ chức các hoạt động lễ hội, các trò chơi không những giúp trẻ khả năng mà còn đặt nền tảng khá vững chắc để phát triển những kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Trong hoạt động lễ hội trẻ được thực hành trãi nghiệm với nhiều trò chơi khác nhau phản ảnh trong cuộc sống của người lớn, tôi tiến hành lồng kỹ năng giao tiếp vào các hoạt động lễ hội. Qua đó trẻ được giao tiếp với nhau bằng những lời nói nhỏ nhẹ, ân cần, lễ phép, những lời cảm ơn, xin lỗi, trao nhận bằng hai tay ...luôn được thể hiện. Tôi theo dõi lắng nghe để kịp thời uốn nắn trẻ khi có biểu hiện chưa chuẩn mực. Qua đó giúp trẻ hình thành thói quen văn minh trong giao tiếp, sự tự tin, sáng tạo thông qua các hội thi. 10 Ví dụ: Để chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20-11 tôi đã tổ chức cho trẻ hội thi “ Bé khỏe mỗi ngày” Hình thức tổ chức: Chia lớp thành 4 nhóm, các nhóm có nhiệm vụ vận chuyển các khối gạch (đồ chơi) xếp thành hình tháp trong thời gian ngắn nhất. Với hội thi này không chỉ giúp trẻ vận động nhanh nhẹn, mà còn rèn luyện sự khéo léo, kỹ năng giao tiếp của trẻ. Hình thức chơi: Mục đích của hội thi này nhằm tạo sân chơi lành mạnh cho các cháu biết cần phải giữ gìn vệ sinh môi trường xanh, sạch, đẹp thực hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”. Ví dụ: Hội thi “Bé khéo tay” Qua hội thi trẻ được thể hiện kỹ năng sáng tạo của mình, trẻ thể hiện sự tự tin, mạnh dạn khi tham gia các phần thi. Ví dụ: Chào mừng ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, phối hợp với nhà trường cho trẻ đi thăm doanh trại bộ đội, quan sát các hoạt động của các chú, qua đó trẻ được giao lưu biểu diễn các bài “Dân vũ” - Lễ hội Trung thu tập luyện cho trẻ múa lân để tham gia Hội thi “Múa Lân” cấp trường. Hình ảnh trẻ đang vui trung thu Các trò chơi dân gian cũng là một trong những phần quan trọng đối với việc phát triển thể chất cho trẻ như trò chơi “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây” “Mèo đuổi chuột. Nói chung, Việc tổ chức các hoạt động lễ hội, sự kiện cho trẻ tham gia trong năm không chỉ giúp trẻ hình thành khả năng mạnh dạn tự tin nền tảng khá vững chắc để trẻ giao tiếp tốt hơn 2.3.6. Biện pháp 6: Phát triển vốn từ cho trẻ: Với bất kì ngôn ngữ nào trên thế giới, muốn giao tiếp được đòi hỏi người giao tiếp cần phải có một lượng vốn từ nhất định. Đối với trẻ 5- 6 tuổi, những khám phá và hiểu biết trong xã hội ở thời kỳ này là vô cùng lớn. Đi cùng với những hiểu biết đó là khám phá được thể hiện mình. Nhưng hầu hết số trẻ trong độ tuổi đều gặp vấn đề với vốn từ mà trẻ có. Nhiều khi lúng túng mà không biết thể hiện những hiểu biết và suy nghỉ của mình như thế nào. Với một số môn học như tạo hình, trẻ có thể dễ dàng đưa những hiểu biết của mình vào sản phẩm. Nhưng với ngôn ngữ nói, trẻ có thể dễ dàng đưa những hiểu biết của mình vào sản phẩm. Nhưng với ngôn ngữ nói trẻ luôn gặp phải khó khăn trong quá trình giao tiếp do lượng từ mà trẻ có không đủ để trẻ gọi tên hay định nghĩa về sự vật hiện tượng xung quanh. Ví dụ: Các bài thơ dài hay các bài đồng dao dài trẻ khó đọc được cả câu hay khi đọc hay bị nhầm lẫn như: Con cua mà có hai càng Đầu, tai không có bò ngang cả đời Con chim mà có cánh bay Bay cùng nam, bắc, đông, tây tỏ tường… Chính vì vậy, trong quá trình rèn và phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ, tôi chú trọng đến việc phát triển vốn từ vựng cho trẻ. Khi đã có một vốn ngôn ngữ nhất định, trẻ sử dụng ngôn ngữ để biểu đạt những hiểu biết, những suy 11 nghĩ, những cảm xúc của mình, trẻ hiểu được lời chỉ dẫn của người lớn, của cô giáo, thì các hoạt động trí tuệ, các thao tác tư duy được chính xác, kích thích trẻ tích cực hoạt động, kích thích trẻ nói. Từ đó sự hiểu biết của trẻ ngày càng được nâng cao. Việc phát triển vốn từ cho trẻ không thiếu đến việc cho trẻ làm quen với đọc thơ, kể chuyện, đồng dao… chính là chì khóa mở cánh cửa tri thức cho trẻ đồng thời cơ thể hoàn thiện hệ thống vốn từ cho trẻ. Trẻ có thể học mà chơi, chơi mà học. Những bài đồng dao, cũng cung cấp cho trẻ lượng từ vựng phong phú, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Ví dụ: Tôi cho trẻ đọc bài đồng dao “Kéo cưa lừa xẻ” Kéo cưa lừa xẻ Ông thợ nào khỏe Về ăn cơm ve Ông thợ nào thua Về bú tí mẹ Hình ảnh trẻ đang chơi trò chơi kéo cưa lừa xẻ Tuy nhiên, trẻ ở độ tuổi này thường chỉ hát hay đọc các bài đồng dao, ca dao trong lúc vui chơi mà chưa phát huy đươc hết vai trò của chúng trong việc phát triển ngôn ngữ, đặc biệt làm giàu vốn từ. Có nhiều trẻ hát và đọc các bài đồng dao thuộc lòng mà không hiểu hết được ý nghĩa và các từ trong đó. Vì vậy, trong quá trình giảng dạy, tôi thường giảng cho trẻ nghe nhiều lần về nội dung của bài đồng dao, ca dao và ý nghĩa của các từ khó. Có thể nói rằng tăng cường vốn từ cho trẻ, tích lũy vốn từ cho trẻ là cả một quá trình dài đòi hỏi sự tỉ mỉ, cần cù của cô giáo và sự ham hiểu biết của trẻ. Có được vốn từ phong phú trẻ mới có thể dễ dàng biểu đạt cảm xúc, suy nghĩ của mình. Thúc đẩy ở trẻ óc tưởng tượng, khả năng phân tích, ghi nhớ. Giúp trẻ có được thêm những kỹ năng giao tiếp bổ ích. 2.3.7. Biện pháp 7: Giáo viên là tấm gương sáng cho trẻ học tập và noi theo. - Là một giáo viên mầm non chủ nhiệm lớp với mong muốn giúp trẻ lớp mình có những nhận thức, hành vi, kỹ năng giao tiếp tốt. Ngoài việc giáo dục trẻ kiến thức, hành vi thái độ mọi lúc, mọi nơi trong hoạt động một ngày của trẻ thì giáo viên cũng phải là một tấm gương để cho trẻ học tập, bắt chước. Chính vì vậy bản thân tôi đã không ngừng học tập, tự rèn luyện bản thân có những hành động, tác phong chuẩn mực để cho trẻ lớp mình học tập và noi theo. + Cách làm: Trong mọi hành động của mình ở trường cũng như ở nhà tôi luôn luôn thực hiện nguyên tắc sống lành mạnh, từng lời nói, xưng hô giao tiếp với trẻ với đồng nghiệp và mọi người xung quanh thật văn hóa không quát mắng, trước mặt trẻ, làm ngăn nắp, sạch sẽ, gọn gàng, tiết kiệm, chống lãng phí, bảo vệ sức khỏe bản thân. Hàng ngày, tôi cùng các giáo viên của lớp mình luôn vệ sinh, sắp xếp môi trường trong và ngoài lớp học gọn gàng, sạch sẽ. Ví dụ: Hàng ngày đến lớp tôi sắp xếp đồ dùng đồ chơi ngăn nắp gọn gàng, lau chùi giá góc, hàng tuần giặt chăn, chiếu, gối cho sạch sẽ. 12 Hình ảnh cô và trẻ chào hỏi nhau trong giờ đón trẻ Đồ đạc trong lớp sau khi sử dụng đều được vệ sinh sạch sẽ cất đúng nơi quy định. Tôi luôn gương mẫu và nhắc nhở trẻ lớp mình từng lời ăn tiếng nói xưng hô với cô, với bạn tránh văng tục, chửi bậy, chơi song biết thu dọn sắp xếp đồ dùng đồ chơi ngăn nắp gọn gàng, biết phòng tránh những cái xấu cái tiêu cực. Trong mọi hoạt động tôi luôn có ý thức nhắc nhở và cùng trẻ thực hiện những hành động giao tiếp ứng sử đúng mực nhằm góp phần nâng cao kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Từ đó trẻ lớp tôi rất yêu quý các cô giáo nên mọi hành động việc làm gương mẫu của cô giáo trẻ đều học tập theo và nghe lời cô dặn khi về nhà trẻ rất ngoan giao tiếp ửng xử với ông bà bố mẹ rất là đúng mực . 2.3.8. Biện pháp 8: Công tác tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh Là giáo viên tôi luôn hiểu rằng không chỉ có sự giáo dục từ phía nhà trường là đủ cho trẻ, chúng ta nên biết rằng 2/3 thời gian là trẻ ở gia đình, gia đình phải quản lý giáo dục. Nên cần phải có sự liên kết giữa gia đình và giáo viên để giáo dục trẻ tốt hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực phát triển tình cảm- kỹ năng xã hôi. Để phát triển tình cảm - xã hội và đặc biệt là kỹ năng giao tiếp cho trẻ là cần thiết và cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình để xây dựng cho trẻ nền tảng phát triển tốt nhất và qua đó, hình thành ở trẻ kỹ năng sống ngay từ những năm tháng đầu đời của trẻ. Trong quá trình phối hợp với các bậc cha mẹ, giáo viên cần căn cứ vào điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình để có hình thức phối hợp và mang lại hiệu quả cao nhất, tránh gò ép trẻ làm ảnh hưởng đến việc đưa con em ra lớp học. Đầu năm học 2018-2019 ở lớp lớn tổ chức họp phụ huynh, số phụ huynh dự họp 2/3 trên tổng số học sinh của lớp (23/30). Từ đó, cho thấy chưa có sự quan tâm đúng mực của phụ huynh đến việc học của con trẻ. Đối với bản thân mình, là người chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục của lớp và tôi cần có sự trao đổi thông tin phản hồi từ phía phụ huynh về phương pháp giáo dục của mình. Tôi thấy mình cần có trách nhiệm với lớp mình. Nên thời gian đầu tôi thường tìm hiểu kỹ về hoàn cảnh gia đình của từng trẻ. Qua đó hiểu thêm được tâm tư nguyện vọng của phụ huynh. Cũng nhân đây tôi tuyên truyền và khuyến khích phụ huynh nên tham gia các cuộc họp của lớp để trao đổi về tình hình của con trẻ. Sau đó, thông qua các cuộc họp này tôi đưa ra những phương pháp dạy phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ và đưa ra yêu cầu cần có sự phối hợp của phụ huynh. Ví dụ: khi ở lớp tôi giáo dục cháu phải biết yêu thương, phụ giúp mẹ những công việc vừa sức như: quét nhà, lau bàn, nhặt rau, sắp xếp đồ dùng đúng nơi qui định….. Và sau đó tôi cần trao đổi với phụ huynh và yêu cầu phụ huynh phối hợp xem trẻ có thực hiện và thái độ của trẻ khi thực hiện công việc như thế nào? Ngoài ra, tôi còn cung cấp cho phụ huynh những kiến thức nuôi dạy con theo khoa học và những số liệu về thực trạng tình hình đạo đức của trẻ em hiện nay, cho phụ huynh nhận thấy tầm quan trọng của việc phát triển tình cảm- kĩ năng xã hội và đặc biệt là kĩ năng giao tiếp cho trẻ, để phụ huynh cảm thấy mình 13 có trách nhiệm trong việc giáo dục con trẻ. Và đồng thời cũng tìm sự thống nhất trong quan điểm giáo dục trẻ và cũng tránh được hiện trạng “trống đánh xui, kèn thổi ngược” Thực hiện tốt công tác tuyên truyền ở lớp qua bảng tuyên truyền cha mẹ cần biết để thông báo kịp thời tình hình sức khoẻ của trẻ, bài học, sản phẩm của trẻ để phụ huynh nắm bắt kịp thời kiến thức nuôi dạy con một cách chính xác và gần nhất. Thực hiện tốt việc tuyên truyền trao đổi với phụ huynh thông qua Sổ liên lạc. Qua đó phụ huynh sẽ nắm vững được trình độ tiếp thu khả năng nắm bắt của trẻ cũng như sức khỏe của trẻ để phối kết hợp cùng giáo viên rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Với những trẻ mạnh dạn, tự tin khi giao tiếp tôi cần trao đổi với phụ huynh cho trẻ ngày càng phát huy ngôn ngữ để trẻ giao tiếp với mọi người tốt hơn. Hình ảnh cô đang trao đổi với phụ huynh 2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 2.4.1. Kết quả đạt được: * Đối với trẻ: Qua một thời gian áp dụng những biện pháp trên tôi nhận thấy trẻ trong lớp tôi đang dạy, về kỹ năng giao tiếp trẻ được tăng lên rõ rệt. Trẻ ngoan hơn, lễ phép hơn, trẻ được hình thành những thói quen vệ sinh văn minh, giao tiếp mạnh dạn với mọi người, biết chào hỏi khi có khách đến, biết trao nhận bằng hai tay, biết quan tâm giúp đỡ bạn bè, cô giáo, ba mẹ. Trẻ tham gia vào các hoạt động một cách tự tin mạnh dạn giúp cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục của cô giáo đạt kết quả tốt. Trẻ lớp tôi có sự chuyển biến rõ nét về việc hình thành các kỹ năng giao tiếp: Giao tiếp, hợp tác làm việc theo nhóm, thể hiện tinh thần đồng đội, biết chia sẻ, cư xử với nhau một cách thân thiện, biết giải quyết vấn đề, giải quyết xung đột…Và phát triển những phẩm chất tốt đẹp như: Tính kiên trì, tính trung thực, biết nhường nhịn, biết cư xử đẹp khi thắng thua. Trẻ tự tin tham gia vào các hoạt động của trường lớp. Điều này chứng minh rằng việc vui chơi bằng các trò chơi, các hoạt động cho trẻ thực hành trải nghiệm cùng với các phương thức sử dụng đa dạng, linh hoạt đã giúp trẻ tiếp nhận kỹ năng giao tiếp một cách hiệu quả. Trẻ đã biết chuyển hóa từ hoạt động thành ý thức, từ ý thức thành kỹ năng và những kỹ năng giao tiếp đó sẽ phát triển bền vững theo trẻ đến suốt cuộc đời. + Kết quả khảo sát sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: ( Tính đến thời điểm tháng 4/2019): Nội dung khảo sát STT 1 Mạnh dạn tự tin Kết quả khảo sát Số trẻ khảo sát Đạt Tỉ lệ % Chưa đạt Tỉ lệ % 30 29 97% 1 3% 14 2 Giúp đỡ bạn bè 3 30 29 97% 1 3% Chủ động làm một số công việc 30 29 97% 1 3% 4 Có thói quen chào hỏi 30 30 100% 0 0% 5 Quan tâm đến người khác 30 29 97% 1 3% Hành vi giao tiếp 6 (lễ phép, vâng, dạ, 30 30 100% 0 0% chào hỏi người lớn) - Điều đó có thể khẳng định rằng những biện pháp dạy trẻ kỹ năng giao tiếp mà tôi đã đề ra và dạy trẻ đã mang lại hiệu quả cao trong quá trình hình thành kỹ năng giao tiếp cho trẻ được nhà trường đánh giá và phụ huynh ghi nhận. * Đối với bản thân Nắm chắc nội dung, phương pháp tổ các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ, tạo cơ hội cho trẻ được thể hiện sự sáng tạo trong từng hoạt động giáo dục, hoàn thiện kỹ năng giao tiếp cho trẻ đúng với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, phát huy được vai trò của người học. Bản thân tôi được trau dồi kiến thức và có thêm những kinh nghiệm trong việc giáo dục trẻ, phấn khởi hơn khi tổ chức các hoạt động trong ngày mà không cần lo lắng e dè mỗi khi có Ban giám hiệu dự giờ hay đón đoàn thanh tra kiểm tra, được phụ huynh và các bạn đồng nghiệp thương yêu, quý mến hơn. * Đối với phụ huynh học sinh Phụ huynh đã có những chuyển biến rõ rệt về phong cách, về lời ăn tiếng nói và quan tâm đến con của mình ngày càng nhiều hơn, có sự thay đổi nhìn nhận về chăm sóc và giáo dục kỹ năng giao tiếp trong học tập và các hoạt động chơi của con mình, nhận thấy được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non. Qua học hỏi và vận dụng kinh nghiệm thực tế tại trường lớp đã giúp một số phụ huynh trước đây có sự giáo dục khập khiễng, trống đánh xuôi kèn thổi ngược, không cho con làm những việc mà giáo viên giao cho trẻ thực hiện khi về nhà nay đã nhận thức được vấn đề, họ đã rất nhiệt tình phối hợp và rất yên tâm khi đưa con đến lớp. 3. Kết luận - kiến nghị: 3.1. Kết luận: Trẻ em được giáo dục kỹ năng giao tiếp tốt thì khả năng thích nghi và thành công trong cuộc sống sẽ dễ dàng hơn. Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết. Điều đó giúp cho trẻ tự tin, chủ động xử lý linh hoạt các tình huống trong cuộc sống. Trong mỗi đứa trẻ đều có những tài năng tiềm ẩn. Sự chuẩn bị kỹ ngay từ lúc đầu đời chính là chìa khoá thành công cho tương lai mỗi cháu. Chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non chính là cơ sở giúp trẻ phát triển 15 toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ là nền tảng cho quá trình học tập suốt đời của trẻ. Người lớn hãy luôn khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia các hoạt động, các trò chơi, cần biết cải tiến, sáng tạo các cách chơi và cố gắng đạt mục đích, đây chính là những kỹ năng cơ bản để sống và làm việc sau này. Bên canh đó người lớn không nên nuông chiều, bao bọc trẻ thái quá, không nên ép trẻ lượng kiến thức quá mức so với khả năng tiếp nhận từng lứa tuổi của trẻ. Cần sử dụng lời nói rõ ràng, câu hỏi gợi mở phối hợp cùng các cử chỉ, điệu bộ phù hợp nhằm khuyến khích trẻ tiếp xúc với môi trường xung quanh, bộc lộ, chia sẻ những cảm xúc với người khác bằng lời nói và hành động cụ thể. Với kết quả đạt được của lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi trường mầm non Hoằng Trinh cho thấy tính khả thi của sáng kiến, tính hiệu quả của các biện pháp áp dụng nhằm giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ. * Bài học kinh nghiệm: Qua việc lập kế hoạch thực hiện một số biện pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ tôi đã rút ra một số kinh nghiệm sau: - Đối với lứa tuổi mẫu giáo trẻ chưa biết hành vi nào xấu, hành vi nào tốt điều cần làm trước hết là cô giáo phải là tấm gương sáng, yêu thương, tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ. - Giáo viên hiểu trẻ, yêu thương trẻ và có kế hoạch thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp phù hợp với độ tuổi mầm non, phù hợp theo chủ đề. Nội dung hoạt động phù hợp với chủ đề, cụ thể, rõ ràng. Từng hoạt động phải luôn hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm. Biết kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú cho trẻ, khen, chê đúng mức, động viên khích lệ kịp thời, nêu gương những trẻ có hành vi đẹp có văn hóa nhằm khích lệ động viên trẻ trong ý thức và hành động. - Nắm vững phương pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non. Kỹ năng giao tiếp được lồng ghép thông qua các hoạt động có trong nhà trường và ở mọi lúc mọi nơi. - Muốn cho trẻ có được kỹ năng giao tiếp tốt thì công tác phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình, giữa giáo viên chủ nhiệm với trẻ với phụ huynh thông qua các giờ đón trả trẻ, các hoạt động giao lưu văn nghệ giữa giáo viên và phụ huynh, các hoạt động lễ hội…Phải thực sự gắn kết và có mối liên hệ chặt chẽ với nhau cùng nhau hướng về trẻ để giúp trẻ hoàn thiện mình và có kỹ năng giao tiếp trọn vẹn. Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của bản thân đã áp dụng vào các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ của lớp học và cũng có một số kinh nghiệm rút ra từ thực tế của lớp học để áp dụng vào giờ hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. Bản thân tôi sẽ cố gắng học hỏi hơn nữa để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm đáp ứng nhu cầu hoạt động cho trẻ theo chương trình hiện hành. Song không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy tôi rất mong được sự góp ý của các đồng chí giáo viên trong trường, ban giam hiệu nhà trường và các cấp lãnh đạo nghành để tôi có những biện pháp giáo dục tốt hơn qua các hoạt động giáo dục nói chung và tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống nói riêng. 3.2. Kiến nghị: 16 Để việc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non được thuận lợi, bản thân tôi xin được kính đề nghị - Về phía phòng giáo dục: Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn hướng dẫn tích hợp nội dung hình thành kỹ năng giao tiếp vào những hoạt động học và chơi hàng ngày của trẻ để giáo viên dự học tập rút kinh nghiệm. - Về phía nhà trường: Tiếp tục tạo điều kiện bổ sung thêm tài tài liệu tham khảo tư liệu về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non đến giáo viên để giáo viên tham khảo và nghiên cứu tổ chức các hoạt động ngày càng phong phú đa dạng. Trên đây là một số biện pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ tôi đã triển khai thực hiện và đã áp dụng thành công ở lớp lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi trường mầm non Hoằng Trinh và thu được kết quả tốt. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, chị em đồng nghiệp để đề tài này ngày một hoàn thiện hơn, thực hiện tốt hơn trong năm học tiếp theo Tôi xin chân thành cảm ơn! XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG Hoằng Trinh, ngày10 tháng 05 năm 2019 ĐƠN VỊ Tôi xin cam đoan sáng kiến này là của mình viết. Không sao chép của người khác.. Người viết Lê Thị Hồng 17
- Xem thêm -

Tài liệu liên quan