Tài liệu Skkn một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 4 5 tuổi làm quen với văn học

  • Số trang: 13 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 1769 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Tham gia: 02/08/2015

Mô tả:

Phßng GD&§T Thanh Oai Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam Trêng MÇm Non Kim Th §éc lËp- Tù do- H¹nh Phóc ®Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm N¨m häc 2009-2010 I. S¬ yÕu lý lÞch - Hä vµ tªn: NguyÔn ThÞ Th¹ch - Ngµy, th¸ng, n¨m sinh: 30-12-1970 - N¨m vµo nghµnh: 2002 - Chøc vô vµ ®¬n vÞ c«ng t¸c ;gi¸o viªn trêng mÇm non kim th - Tr×nh ®é chuyªn m«n ;Trung cÊp - HÖ ®µo t¹o ;ChÝnh quy - Khen thëng: chiÕn sü thi n®ua cÊp c¬ së n¨m häc :2008-2009 II. Néi dung cña ®Ò tµi 1. Tªn ®Ò tµi : Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao chÊt lîng cho trÎ 4-5 tuæi lµm quen víi v¨n häc 2. Lý do chän ®Ò tµi: Tõ l©u con ngêi ®· nhËn thÊy v¨n häc lµ nguån suèi kh«ng c¹n cña tri thøc, lµ kinh nghiÖm sèng mµ con ngêi cÇn tiÕp thu vµ ph¸t triÓn .TrÎ mÉu gi¸o lµ mét sinh thÓ toµn khèi cã c¸i nh×n nguyªn hîp ®èi víi hiÖn thùc .Ngay tõ khi cßn trong bµo thai ,ë th¸ng thø s¸u trÎ ®· sèng trongnhÞp 1 ®iÖu ,lêi du,tiÕng h¸t ,vò ®iÖu ©m nh¹c cña nh÷ng c©u chuyÖn bµi th¬ ,c©u ca dao ,tôc ng÷ … Nh÷ng nhÞp ®iÖu bµi th¬ ,lêi du, tiÕng h¸t,nh÷ng c©u ca dao ,tôc ng÷ c©u chuyÖn kÓ lµ nh÷ng bíc ®i ®Çu tiªn cña trÎ mÇm non ®i vµo thÕ giíi v¨n häc nghÖ thuËt, trÎ ®îc lµm quen víi bµi th¬ c©u chuyÖn cauu ca dao, tôc ng÷ chän läc dµnh cho løa tuæi mÇm non sÏ gióp trÎ ph¸t triÓn toµn diÖn vÒ mäi mÆt trong ®ã bao gåm c¶ viÖc lµm giµu vèn tõ cho trÎ lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc qua nh÷ng c©u chuyÖn, bµi th¬, c©u ca dao, tôc ng÷. §· tËp cho luyÖn cho trÎ ph¸t ©m chÝnh x¸c diÔn ®¹t râ dµng ®óng ng÷ ®iÖu, ®óng ng÷ ph¸p… Lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho trÎ kü n¨ng sö dông ng«n ng÷ ®Ó giao tiÕp vµ häc tËp, viÖc cho trÎ lµm quen víi v¨n häc tõng bíc x©y dùng cho trÎ lßng yªu thÝch v¨n häc, ph¸t triÓn m¹nh mÏ nh÷ng xóc c¶m t×nh c¶m ®¹o døc vµ tÝnh thÈm mÜ ë trÎ. Ngoµi ra viÖc cho trÎ lµm quen víi c¸c t¸c phÈm v¨n häc lµ cho trÎ häc tiÕng mÑ ®Î, häc c¸ch ph¸t ©m ®óng tõ, nãi ®óng ng÷ ®iÖu, diÔn ®¹t lêi nãi m¹ch l¹c cña m×nh vµ chØ ra møc ®ä giíi h¹n yªu cÇu cña viÖc cho trÎ tiÕp xóc víi t¸c phÈm v¨n häc qua nghÖ thuËt ®äc diÔn c¶m cña c«. Th«ng qua nh÷ng t¸c phÈm v¨n häc dµnh cho trÎ em, trÎ b¾t ®Çu nhËn ra trong x· héi nhngc mèi quan hÖ t×nh c¶m gia ®×nh, t×nh b¹n bÌ, t×nh c« ch¸u…Vµ trÎ còng dÇn dÇn nhËn ra r»ng cã mét x· héi rµng buéc con ngêi víi nhau, trong lÞch sö ®Êu tranh c¸ch m¹ng, trong t×nh lµng nghÜa xãm…Nhê ®îc nghe ®îc tiÕp xóc víi t¸c phÈm v¨n häc trÎ cã nh÷ng hiÓu biÕt s¬ ®¼ng vÒ v¨n häc. Bíc ®Çu trÎ nhËn ra sù kh¸c nhau vÒ néi dung, h×nh thøc gi÷a c¸c thÓ lo¹i nh: TruyÖn, th¬, tôc ng÷, ca dao, nh÷ng h×nh ¶nh nh©n vËt…®· gióp trÎ trao ®æi nh÷ng ®iÒu trÎ ®· nghe ®îc vµ ®îc béc lé nh÷ng t×nh c¶m cña m×nh nh»m ph¸t triÓn ®êi sèng tinh thÇn cho trÎ. ChÝnh v× vËy gi¸o viªn mÇm non cÇn ph¶i d¹y trÎ biÕt c¶m thô c¸c t¸c phÈm v¨n häc, chÝnh nh÷ng yÕu tè ®ã ®· l«i cuèn trÎ ®em l¹i cho trÎ niÒm vui síng v« h¹n vµ cã ý nghÜa to lín trong viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ë trÎ. TrÎ em lu«n kh¸t khao nhËn thøc kh¸m ph¸ thÕ giíi hiÖn thùc xung quanh trÎ, rÊt muèn t×m tßi hiÓu biÕt tÊt c¶ nh÷ng lý do tån t¹i cña cuéc sèng, Trong sù suy nghÜ nhá bÐ cña m×nh , ë trong ®iÒu kiÖn ®ã nh÷ng c©u tôc ng÷, ca dao, bµi th¬, c©u chuyÖn lµ nh÷ng bµi häc ®Çu tiªn gióp c¸c bÐ nhËn thøc thÕ giíi, chÝnh x¸c ho¸ nh÷ng biÓu tîng ®· cã vÒ thùc tÕ x· héi. DÇn dÇn tõng bíc cung cÊp cho trÎ nh÷ng kh¸i niÖm míi vµ më réng kiÕn thøc cho trÎ. 2 ViÖc cho trÎ lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc gãp phÇn lµm phong phó sù hiÓu biÕt cña trÎ vµ ph¸t triÓn toµn diÖn nh©n c¸ch trÎ. XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ trªn. T«i ®· chän ®Ò tµi “ Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao chÊt lîng cho trÎ 4-5 tuæi lµm quen víi v¨n häc” ®Ó nghiªn cøu vµ thùc hiÖn. 3. Ph¹m vi, thêi gian thùc hiÖn ®Ò tµi: Trong n¨m häc 2009-2010 cho líp mÉu gi¸o nhì 4 tuæi trêng mÇm non Kim Th- Thanh Oai- TP Hµ Néi. III. Qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi: 1.C¬ së lý luËn: Nh chóng ta ®· biÕt v¨n häc cã t¸c dông to lín trong viÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc t×nh c¶m vµ ph¸t triÓn lêi nãi, ®Æc biÖt lµ lêi nãi nghÖ thuËt cho trÎ em, c¸c t¸c phÈm v¨n häc nh: TruyÖn, th¬, tôc ng÷, ca dao…Cã t¸c dông ph¸t triÓn ë trÎ kh¶ n¨ng tri gi¸c ng«n ng÷ nghÖ thuËt, c¶m thô nhÞp ®iÖu, giai ®iÖu bµi th¬ vµ tõ ®ã cã thÓ sö dông c¸c ph¬ng tiÖn biÓu c¶m ng«n ng÷ , ng÷ ®iÖu, gióp trÎ biÕt giao tiÕp ng«n ng÷ mét c¸ch cã biÓu c¶m, biÕt kÓ chuyÖn ®äc th¬ diÔn c¶m. Ch¬ng tr×nh cho trÎ mÉu gi¸o nhì lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc ë trêng mÇm non lµ: TiÕp tôc d¹y trÎ c¶m nhËn vÇn nhÞp ®iÖu cña th¬, ca dao, ®ång dao, d¹y trÎ hiÓu néi dung nhËn biÕt c¸ch so s¸nh trong th¬, truyÖn…Råi ®¸nh gi¸ nh©n vËt vµ néi dung cña nã, d¹y trÎ kÓ l¹i c©u chuyÖn kÓ theo tranh mét c¸ch diÔn c¶m. Khi d¹y c¸c nh÷ng bµi th¬, c©u ca dao, tôc ng÷, c« gi¸o ph¸t triÓn ë trÎ n¨ng lùc nhËn xÐt, c¶m thô v¨n häc nghÖ thuËt, sù phong phó ng«n ng÷ mÑ ®Î. 2. C¬ së thùc tiÔn: Kh¶o s¸t thùc tÕ líp 4 tuæi A2 trêng mÇm non Kim Th- Thanh Oai- TP Hµ Néi. T×nh tr¹ng thùc tÕ khi cha thùc hiÖn ®Ò tµi: Líp 4 tuæi A2 do t«i phô tr¸ch víi sè lîng ch¸u lµ: 28 trÎ + Sè trÎ g¸i: 13 trÎ + Sè trÎ trai: 15 trÎ - Sè trÎ ®îc chuyÓn tõ líp 3-4 tuæi lµ 14 trÎ tØ lÖ ®¹t: 50% - Cßn l¹i 14 trÎ lÇn ®Çu tiªn míi ®Õn trêng tØ lÖ ®¹t: 50% - Nhng hÇu hÕt c¸c ch¸u rÊt thÝch ®i häc, thÝch ®îc tiÕp xóc víi t¸c phÈm víi v¨n häc. *VÒ líp häc: 3 - Líp häc réng r·i s¹ch sÏ tho¸ng m¸t. - C¸c gãc ch¬i cho trÎ ®· cã nhng cha ®îc ®Çy ®ñ phong phó. - Cha cã phßng chøc n¨ng cho trÎ * VÒ ®å dïng ®å ch¬i: - §å dïng ®å ch¬i phôc vô cho ho¹t ®éng v¨n häc cha ®îc nhiÒu, chñ yÕu lµ tranh vÏ minh ho¹ néi dung c©u chuyÖn, do vËy ®å dïng cha ®Ñp cha phong phó s¸ng t¹o, cha l«i cuèn hÊp dÉn trÎ. - §· cã gãc v¨n häc dµnh cho trÎ nhng cha kÝch thÝch ®îc høng thó cña trÎ. * VÒ phÝa phô huynh: - Cã sù quan t©m ®Õn viÖc häc hµnh cña con nhng ®ãng gãp cßn h¹n chÕ. + Sè liÖu ®iÒu tra ban ®Çu: STT Ph©n lo¹i kh¶ n¨ng cña Møc ®é ®¸nh gi¸ Tèt Kh¸ TB trÎ (tû lÖ%) (tû lÖ%) (tû lÖ%) YÕu (tû lÖ %) 1 10 trÎ TrÎ yªu thÝch t¸c phÈm, høng 3 trÎ thó tiÕp nhËn t¸c phÈm 10,7% 35,7% 11 trÎ 39,3% 4 trÎ 14,3% 2 TrÎ cã kh¶ n¨ng ®äc kÓ diÔn 4 trÎ 8 trÎ c¶m t¸c phÈm diÔn ®¹t ng«n 14,3% 28,6% ng÷ m¹ch l¹c 10 trÎ 35,7% 6 trÎ 21,4% 3 8trÎ Gi¸o dôc lÔ gi¸o, ®¹o ®øc 6 trÎ qua c¸c t¸c phÈm v¨n häc 21,4% 28,6% 12trÎ 42,8% 2 trÎ 7,2% 4 7 trÎ TrÎ m¹nh d¹n tù tin tr¶ lêi 4 trÎ c¸c c©u hái cña c« 14,3% 25% 14 trÎ 50% 3 trÎ 10,7% Tõ kÕt qu¶ kh¶o s¸t ban ®Çu t«i ®· rót ra mét sè biÖn ph¸p sau: 3. Nh÷ng biÖn ph¸p thùc hiÖn: *BiÖn ph¸p 1: T¹o m«i trêng kÝch thÝch høng thó häc tËp cña trÎ khi cho trÎ lµm quen víi ho¹t ®éng v¨n häc qua c¸c m«n häc kh¸c. 4 Nh chóng ta ®· biÕt ngay tõ khi cßn n»m trong bµo thai ë th¸ng thø s¸u trÎ ®· ®îc nghe nh÷ng nhÞp ®iÖu lêi ru, tiÕng h¸t, nh÷ng c©u ca dao, tôc ng÷… V× trÎ tiÕp xóc sím víi nh÷ng lêi ca tiÕng h¸t , nh÷ng c©u th¬, ca dao, tôc ng÷, ®ã lµ bµi häc ®Çu tiªn gióp trÎ nhËn thøc ®îc thÕ giíi, ®Þnh híng vÒ biÓu tîng x· héi, nh÷ng kh¸i niÖm kinh nghiÖm t×nh c¶m. Lµm quen sím víi t¸c phÈm v¨n häc lµ tiÒn ®Ò cña qu¸ tr×nh nhËn thøc th«ng qua c¸c t¸c phÈm v¨n häc nh kÓ chuyÖn, ®äc th¬… SÏ ph¸t triÓn c¸c mÆt ë trÎ, chÝnh v× vËy viÖc t¹o m«i trêng kÝch thÝch høng thó cho trÎ lµm quen víi v¨n häc kh«ng chØ diÔn ra ë ho¹t ®éng chÝnh, mµ cßn diÔn ra trong c¸c ho¹t ®éng kh¸c nh: + Häat ®éng lµm quen víi m«i trêng xung quanh + Ho¹t ®éng t¹o h×nh + HoÆc qua ch¬i trß ch¬i vËn ®éng vµ trong c¸c ho¹t gãc vµ ho¹t ®éng ngoµi trêi… V× th«ng qua c¸c ho¹t ®éng kh¸c ng«n ng÷ v¨n häc kh«ng hÒ mÊt ®i mµ cßn gióp trÎ hiÓu mét c¸ch râ rµng vµ ®Æc biÖt nh: Kü n¨ng ®äc th¬, kÓ chuyÖn diÔn c¶m, lêi nãi ng«n ng÷ dÇn dÇn ph¸t triÓn vµ phong phó, v× trÎ ë løa tuæi nµy rÊt thÝch b¾t chíc, thÝch kh¸m ph¸ t×m tßi ®Ó tho¶ m·n tÝnh tß mß ham hiÓu biÕt cña trÎ. V× vËy th«ng qua c¸c ho¹t ®éng kh¸c t«i cã thÓ lång v¨n häc vµo v× qua c¸c ho¹t ®éng ®ã trÎ cã thÓ ®îc nghe l¹i, ®äc l¹i nh÷ng c©u chuyÖn, bµi th¬, c©u tôc ng÷, ca dao…Mét c¸ch høng thó nhiÒu lÇn cïng mét c©u chuyÖn, bµi th¬ mµ trÎ ®· thuéc lßng, trÎ thêng nh¾c ®i nh¾c l¹i nhiÒu lÇn nh÷ng bµi th¬ c©u chuyÖn ®ã VÝ dô: Khi d¹y trÎ ho¹t ®éng t¹o h×nh “ VÏ ng«i nhµ cña bД T«i cã thÓ lång vµo ®ã bµi th¬ nh: Em yªu nhµ em…Hay khi cho trÎ ch¬i trß ch¬i vËn ®éng “KÐo ca lõa sΔ T«i còng cã thÓ võa cho trÎ ch¬i võa ®äc ®ång dao. V× vËy viÖc t¹o m«i trêng kÝch thÝch høng cho trÎ lµm quen víi v¨n häc th«ng qua c¸c ho¹t ®éng kh¸c lµ kÝch thÝch kh¶ n¨ng b¾t chíc sù tiÕp nhËn, ®Æc biÖt lµ sù ph¸t triÓn rÊt nhiÒu vÒ ng«n ng÷ ©m thanh cho trÎ, t¹o ®iÒu kiÖn cho trÎ cã kh¶ n¨ng nhËn ra nh÷ng h×nh ¶nh sinh ®éng cña cuéc sèng, kh¶ n¨ng nghe nh×n vµ c¶m nhËn mµu s¾c xóc c¶m qua nh÷ng bµi th¬, c©u chuyÖn… mµ c« ®· lång ghÐp c¸c ho¹t ®éng kh¸c VÝ dô: Khi d¹y trÎ ho¹t ®éng m«i trêng xung quanh vÒ sù n¶y mÇm cña c©y ®Ëu, khi d¹y ho¹t ®éng nµy t«icho trÎ quan s¸t tranh vÏ hoÆc 5 m« h×nh, c« cã thÓ võa cho trÎ quan s¸t võa kÓ cho trÎ nghe mét cËu chuyÖn vÒ: Chó ®ç con. ChÝnh nh÷ng yÕu tè ®ã ®· l«i cuèn trÎ ®em l¹i niÒm vui síng thÝch kh¸m ph¸ vµ t×m hiÓu thÕ giíi xung quanh. V× trong thÕ giíi thiªn nhiªn chøa ®ùng bao nhiªu ®iÒu mµ trÎ cÇn t×m hiÓu lµ n¬i quan s¸t cuéc sèng cña mu«n loµi, ®éng vËt, thùc vËt mµ kh«ng bao giê ch¸n ®èi víi trÎ, trÎ rÊt høng thó nghe ®äc, nghe kÓ vÒ nh÷ng ®Æc ®iÓm ®êi sèng sinh s«i n¶y në ®ã. ë trong nh÷ng ®iÒu kiÖn ®ã nh÷ng c©u ca dao tôc ng÷, nh÷ng c©u chuyÖn bµi th¬ lµ nh÷ng bµi häc ®Çu tiªn gióp trÎ nhËn biÕt thÕ giíi xung quanh. V× v¨n häc chÝnh ng«n tõ lµ kho v« tËn vÒ ©m thanh, lµ bøc tranh kh¸i niÖm vÒ cuéc sèng, khi cho trÎ lµm quen víi v¨n häc th«ng qua c¸c ho¹t ®éng kh¸c, gióp trÎ cã nh÷ng h×nh tîng v¨n häc phong phó xóc c¶m t×nh c¶m, ®a trÎ ®Õn nh÷ng ng«n ng÷ d©n téc. Nh÷ng h×nh tîng ®ã sÏ lµm phong phó nhËn thøc râ rµng cho trÎ, lµm chÝnh x¸c hoµn h¶o c¸c c©u c¸c cÊu tróc ng÷ ph¸p. Kh«ng nh÷ng thÕ khi cho trÎ lµm quen víi v¨n häc th«ng qua c¸c ho¹t ®éng kh¸c cßn gióp trÎ cã høng ®äc s¸ch, kü n¨ng gië s¸ch vµ kü n¨ng ®äc kÓ diÔn c¶m. VÝ dô: Khi cho trÎ ch¬i ho¹t ®éng gãc, ë gãc v¨n häc trÎ ®îc gië s¸ch xem truyÖn, tËp ®äc th¬… Th«ng qua ho¹t ®éng nµy trÎ ®îc hiÓu biÕt vµ ph¸t huy nh÷ng kü n¨ng tiÒm Èn, nh÷ng ®éng lùc thóc ®Èy, kh¸t väng t×m hiÓu thÕ giíi xung quanh. MÆt kh¸c, th«ng qua ho¹t ®éng gãc nµy víi c¸i thÕ giíi thu nhá trong quyÓn s¸ch nh÷ng c©u truyÖn nh÷ng bµi th¬ ®· trá thµnh niÒm vui niÒm h¹nh phóc ®èi víi trÎ nã ®· tho¶ m·n tÝnh tß mß ham hiÓu biÕt cña trÎ gióp trÎ cã høng thó ham thÝch ®äc s¸ch, ph¸t triÓn kü n¨ng gië s¸ch, t thÕ ngåi vµ gióp trÎ cã mét sè kü n¨ng cÇn thiÕt cho cuéc sèng sau nµy cña trÎ. §Ó kÝch thÝch trÎ cã høng thó víi v¨n häc th«ng qua c¸c ho¹t ®éng kh¸c th× c« gi¸o ph¶i lµ ngêi tæ chøc c¸c ho¹t ®éng, nh»m gióp trÎ ph¸t triÓn kÝch høng thó häc v¨n häc, ®Ó ph¸t triÓn toµn diÖn nh©n c¸ch trÎ. Gióp trÎ cã kü n¨ng kinh nghiÖm sèng cho cuéc sèng sau nµy cña trÎ nh»m ph¸t triÓn ë trÎ mét con ngêi míi, con ngêi cã Ých cho x· héi. * BiÖn ph¸p 2: T¹o høng thó cho trÎ lµm quen víi v¨n häc qua lêi kÓ giäng ®äc cña c«. 6 §Ó truyÒn thô mét t¸c phÈm v¨n häc ®Õn víi trÎ mét c¸ch chän vÑn vµ trÎ cã høng thó khi tiÕp nhËn t¸c phÈm v¨n häc ®ã mét c¸ch dÔ dµng, chän vÑn th× ngêi gi¸o viªn ph¶i cÇn cho trÎ mét sè kü n¨ng thñ thuËt ng«n ng÷ khi ®äc th¬ kÓ chuyÖn diÔn c¶m, thËm chÝ lµ kü x¶o ®äc kÓ diÔn c¶m. ViÖc rÌn luyÖn nµy ®ßi hái gi¸o viªn ph¶i ®äc kü c¸c t¸c phÈm v¨n häc vµ ph©n tÝch tõng chi tiÕt nhá cña tõng t¸c phÈm v¨n häc, tõ ®ã x¸c ®Þnh vµ sö dông ®óng giäng ®iÖu c¬ b¶n, ng÷ ®iÖu cêng ®é ©m thanh, ng«n ng÷ cña m×nh. Giäng ®iÖu lµ t×nh chÊt chung cña giäng ®äc, giäng kÓ, khi tr×nh bµy mét t¸c phÈm v¨n häc nghÖ thuËt giäng ®iÖu c¬ b¶n phô thuéc vµo c¸c thÓ lo¹i néi dung, t tëng phong phó, phong c¸ch cña ng«n ng÷ cña t¸c phÈm v¨n häc. V× trÎ 4 tuæi cha thÓ tù ®äc mét t¸c nµo ®ã, cho nªn sù tiÕp nhËn c¸c t¸c phÈm v¨n häc th«ng c« gi¸o. Qua giäng ®äc lêi kÓ cña c« trÎ cã kh¶ n¨ng nh×n ra nh÷ng h×nh ¶nh sinh ®éng vÒ cuéc sèng vµ c¶m nhËn ®îc mµu s¾c, xóc c¶m, t×nh c¶m cña c¸c t¸c phÈm v¨n häc, gióp trÎ cã høng thó tiÕp nhËn tèt c¸c t¸c phÈm v¨n häc ®ã. VÝ dô: Víi bµi th¬ “ TÕt ®ang vµo nhµ”. C« cÇn ®äc víi giäng ®iÖu bé rµng, vui vÎ, ®Ó kh¾c ho¹ c¶nh vËt, ho¹t ®éng cña con ngêi rÊt s¸ng sña sinh ®éng thùc sù gîi t©m tr¹ng vui síng, yªu ®êi víi xu©n ®ang tíi. “ Hoa ®µo tríc ngâ… …TÕt ®ang vaß nhµ.” HoÆc víi bµi th¬: §µn gµ con Giäng ®iÖu khi ®äc cÇn hån nhiªn trong trÎo, t×nh c¶m thÓ hiÖn bøc tranh thiªn nhiªn ®Ñp t¬i s¸ng gi¶n dÞ, pha chót tinh nghÞch t×nh c¶m cña trÎ th¬. “ Mêi qu¶ trøng trßn… … Ta yªu chó l¾m.” ViÖc lô¨ chon lêi kÓ c¬ b¶n cã ý nghÜa rÊt quan träng trong viÖc ph¸t ©m, ngoµi ra ®èi víi trÎ 4 tuæi c« gi¸o cÇn chän vµ ®äc, kÓ cho trÎ nh÷ng t¸c phÈm v¨n häc phï hîp theo tõng ®é tuæi. V× trÎ ë løa tuæi nµy ®· ph©n biÖt ®îc râ rÖt sù kh¸c nhau gi÷a c¸c h×nh thøc ho¹t ®éng vµ c¸c thÓ lo¹i nh: Th¬, truyÖn…TrÎ ®· chó l¾ng nghe ®îc c¸c c©u chuyÖn kh¸ dµi, biÕt nghe ©m thanh nhÞp ®iÖu qua lêi kÓ giäng ®äc, lêi kÓ nghÖ thuËt cña c«. Tõ ®ã trÎ nhËn ra ®îc tÝnh c¸ch phÈm chÊt cña c¸c nh©n vËt trong c¸c t¸c phÈm v¨n häc. 7 VÝ dô: Khi kÓ chuyÖn cæ tÝch “ Cãc kiÖn trêi” C« cÇn kÓ giäng ®iÖu s«i næi râ rµng, cã pha chót c¶m phôc. §o¹n ®Çu ®îc kÓ víi giäng chËm r·i, môc ®Ých giíi thiÖu bèi c¶nh c©u chuyÖn vµ c¸c nh©n vËt. “ Thña xa xa Ngäc Hoµng……………………........... C¸c con vËt häp bµn nhau quyÕt ®Þnh cö cãc lªn gÆp Ngäc Hoµng…” §o¹n miªu t¶ cuéc chiÕn gi÷a c¸c nh©n vËt vµ tay ch©n cña Ngäc hoµng l¹i cÇn nhÞp ®iÖu nhanh h¬n, cêng ®é m¹nh h¬n, thÓ hiÖn c¨ng th¼ng cña cña chiÕn ®Êu. “… BÇy gµ võa lã ra……………………… Kh«ng cßn sãt ngêi nµo.” Liªn quan ®Õn cêng ®é, nhÞp ®iÖu ph¶i kÓ ®Õn ng¾t giäng, ng¾t giäng ng¾n thêng ë nhÞp ®iÖu nhanh, cêng ®é m¹nh, ng¾t giäng dµi thêng ë trong nhÞp ®iÖu chËm, cêng ®é nhÑ, thÓ hiÖn t×nh c¶m buån, bi th¬ng. Qua nh÷ng lêi kÓ giäng ®äc cña c« gi¸o trÎ c¶m thô ®îc tr¹ng th¸i cña c¸c nh©n vËt, ©m ®iÖu, c¸c bµi th¬, c©u chuyÖn…NhËn ra ®îc tÝnh c¸ch, h×nh ¶nh cña c¸c nh©n vËt cã trong néi dung t¸c phÈm v¨n häc. Qua ®ã trÎ còng nhËn ra ®îc tr¹ng th¸I tù hµo vui t¬i hay ©u yÕm, tr«ng nh÷ng bµi th¬ hay c©u chuyÖn ®iÒu ®ã sÏ gióp trÎ nhËn d¹ng ®îc tôc ng÷, ca dao, chuyÖn kÓ, v¨n xu«i, th¬ ca…Thu hót høng thó kÝch thÝch cho trÎ khi lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc vµ trÎ thÝch häc ho¹t ®éng v¨n häc. V× qua c¸c t¸c phÈm v¨n häc ®ã sÏ gióp trÎ ph¸t triÓn nhËn thøc, gi¸o dôc ®¹o ®øc, t×nh c¶m thÈm mÜ vµ ph¸t triÓn ng«n ng÷ cho trÎ, gióp trÎ cã kh¶ n¨ng , n¨ng khiÕu vÒ m«n v¨n häc nghÖ thuËt. * BiÖn ph¸p 3: X©y dùng ho¹t ®éng v¨n häc theo chñ ®Ò chñ ®iÓm phï hîp. Do ®Æc ®iÓm t©m lý cña trÎ mÇm non “ Häc mµ ch¬i ch¬i mµ häc” NhÊt lµ ®èi víi trÎ 4 tuæi, víi ph¬ng ph¸p d¹y häc theo h×nh thøc ®æi míi tÝch cùc nh hiÖn nay, khi d¹y trÎ theo chñ ®Ò chñ ®iÓm lång ghÐp tÝch hîp c¸c néi dung gi¸o dôc trÎ trong c¸c ho¹t ®éng cã chñ ®Ých lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc. T«i ®· ph¶i ®Çu t thêi gian vµo nghiªn cøu c¸c ®Ò tµi cña m×nh d¹y cã thÓ ®a vµo chñ ®Ò nµy hay chñ ®Ò kia sao cho phï hîp. §Ó lµm sao khi cho trÎ lµm quen víi v¨n häc th× néi dung chñ ®Ò ®ã ph¶i xuyªn suèt liªn kÕt trong qu¸ tr×nh häc, sù nèi tiÕp gi÷a phÇn nä víi phÇn kia, lu«n lu«n g¾n víi chñ ®Ò th× ho¹t ®éng ®ã sÏ kh«ng bÞ nhµm ch¸n, rêi r¹c, kiÕn thøc cung cÊp cho trÎ còng kh«ng hêi hît mµ sÏ t¹o ®îc sù høng thó l«i cuèn hÊp dÉn trÎ tõ ho¹t ®éng nµy sang ho¹t ®éng kh¸c. TrÎ cã c¶m gi¸c nh m×nh ®ang ®îc vui ch¬i t×m hiÓu trong thÕ giíi ®ã chø kh«ng ph¶I 8 ë trong mét giê häc. Do vËy viÖc cho trÎ lµm quen víi v¨n häc theo chñ ®Ò chñ ®iÓm sÏ gióp trÎ tiÕp thu tèt h¬n, høng thó tÝch cùc h¬n. VÝ dô: §Ò tµi: KÓ chuyÖn “TÝch Chu”. Chñ ®iÓm: Gia ®×nh Chñ ®Ò: Nh÷ng tÊm lßng hiÕu th¶o Gåm c¸c phÇn: Cho trÎ xem h×nh ¶nh bµ ch¸u trªn mµn h×nh vi tÝnh vµ giíi thiÖu tªn truyÖn, KÓ néi dung c©u chuyÖn cho trÎ nghe. + LÇn 1 b»ng lêi, tranh minh häa + LÇn 2 b»ng lêi, rèi s©n khÊu Gi¶ng néi dung c©u chuyÖn, tãm t¾t néi dung c©u chuyÖn, ®µm tho¹i cïng trÎ( Lång gi¸o dôc). + KÓ l¹i lÇn 3 b»ng rèi tay, cho trÎ kÎ nèi tiÕp cïng c« + Cã thÓ cho trÎ xem ®Üa phim ho¹t h×nh cã näi dung c©u truyÖn “ TÝch Chu”Trß ch¬i kÕt hîp lÊy níc suèi cho bµ… Nh vËy nh÷ng lêi nãi dÉn d¾t cña c« nh÷ng ho¹t ®émg ®îc ®a vµo chñ ®Ò chñ ®iÓm trÎ cã c¶m gi¸c ch¬i c¸c trß ch¬i chø kh«ng ph¶i lµ ®ang häc. Bªn c¹nh x©y dùng ho¹t theo chñ ®Ò, chñ ®iÓm, t«i cßn x©y dùng c¸c gãc ch¬i vµ trang trÝ líp còng theo híng cñ ®Ò chñ ®iÓm nh»m g©y høng thó cho trÎ gióp trÎ cã høng thó vµ yªu thÝch tham gia ho¹t ®éng v¨n häc. *BiÖn ph¸p 4: §a c«ng nghÖ th«ng tin vµo c¸c tiÕt häc cã chñ ®Ých §èi víi trÎ mÇm non c¸i g× ®èi víi trÎ còng lµ míi l¹, bëi vËy lµ mét gi¸o viªn mÇm non khi cho trÎ lµm quen víi v¨n häc muèn thu hót ®îc trÎ ®Õn víi ho¹t ®éng nµy th× viÖc ®a c«ng nghÖ th«ng tin ®Õn víi trÎ vµ sö dông c«ng nghÖ th«ng tin nh mét ®å dïng d¹y häc cho trÎ lµ mét yÕu tè quan träng, v× víi trÎ 4 tuæi rÊt thÝch t×m hiÓu vµ kh¸m ph¸, v× t duy cña trÎ ë løa tuæi nµy lµ t duy trùc quan, h×nh tîng, cô thÓ, trÎ ®îc ng¾m nh÷ng h×nh ¶nh ®Ñp trªn mµn h×nh vi tÝnh. §èi víi tõng lo¹i ho¹t ®éng ®Ó gióp trÎ cã høng thó häc l¹i nhanh hiÓu, dÔ nhí nh÷ng t×nh tiÕt néi dung, nh©n vËt cña c©u chuyÖn, bµi th¬, tôc ng÷, ca dao…T«i ®· vµo m¹ng truy cËp mäi h×nh ¶nh cã néi dung t«i cÇn t×m vµ ®a vµo m¸y vi tÝnh cho trÎ quan s¸t ®Ó thu hót sù høng thó cña trÎ trong c¸c ho¹t ®éng nhÊt lµ trong ho¹t ®éng cho trÎ lµm quen víi v¨n häc t«i ®· sö dông phÇn mÒm ph« t« xèp vÏ, c¾t nh÷ng h×nh ¶nh nh©n vËt, den ®¬ lµm thµnh nh÷ng bé phim ho¹t h×nh rÊt sinh ®éng, cho trÎ xem vµ quan s¸t. Trong c¸c ho¹t ®éng kh¸c còng vËy, t«I còng cã thÓ sö dông mét sè phÇn mÒm exel, pastwort… Cho c¸c ho¹t ®éng kh¸c sao cho phï hîp h¬n. 9 VÝ dô: Khi kÓ cho trÎ nghe chuyÖn tÝch chu t«i ®· quay c¶nh bµ ch¸u, bµ ch¨m sãc ch¸u…®Ó cho trÎ quan s¸t. Hay khi d¹y trÎ bµi th¬: Gióp bµ. T«i quay nh÷ng h×nh ¶nh ng· t ®êng phè n¬i cã nhiÒu ngêi qua l¹i, cã mét sè h×nh ¶nh chÊp hµnh luËt lÖ giao th«ng vµ ®ang gióp ®ì nh÷ng ngêi kh¸c qua ®êng, cho trÎ quan s¸t nh÷ng h×nh ®ã sÏ rÊt hÊp dÉn vµ l«i cuèn trÎ. Khi t«i thùc hiÖn kÓ cho trÎ nghe c©u chuyÖn “ C¸o thá gµ trèng”.T«i ®· ®a c«ng nghÖ th«ng tin vµo trong giê kÓ chuyÖn ®ã, t«i thÊy trÎ rÊt ch¨m chó l¾ng nghe vµ say mª t×m hiÓu c¸c nh©n vËt cã trong c©u chuyÖn, néi dung, t×nh tiÕt c©u chuyÖn t«i cÇn cho trÎ biÕt. §iÒu ®ã sÏ gióp trÎ nhí l©u tªn truyÖn, tªn nh©n vËt, néi dung còng nh t×nh tiÕt cña c©u chuyÖn. Nãi chung tuú theo tõng ho¹t ®éng mµ t«i ®a nh÷ng h×nh ¶nh c«ng nghÖ th«ng tin vµo phï hîp theo tõng ho¹t ®éng, gióp cho c¸c giê ho¹t ®éng cña t«i ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt lµ ho¹t ®éng lµm quen víi v¨n häc. MÆt kh¸c muèn thùc hiÖn ®îc biÖn ph¸p nµy th× ph¶i cã sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c gi¸o viªn mÇm non vµ nh÷ng chuyªn gia tin häc, ®Ó lËp nh÷ng ch¬ng tr×nh cã néi dung phï hîp víi tõng løa tuæi mÉu gi¸o. V× vËy t«i nghÜ nh÷ng h×nh ¶nh diÔn ra trªn mµn h×nh vi tÝnh cã søcc hÊp dÉn l«i cuèn trÎ m¹nh mÏ vµ nhÊt ®Þnh sÏ cã sù ®ãng gãp ®¸ng kÓ vµo hiÖu qu¶ gi¸o dôc ë trêng mÇm non. * BiÖn ph¸p 5: §å dïng ®å ch¬i cho trÎ lµm quen víi v¨n häc ph¶i bÒn, ph¶i ®Ñp, hÊp dÉn vµ l«i cuèn trÎ. Khi tæ chøc cho trÎ lµm quen víi mét ho¹t ®éng nµo ®ã, th× ho¹t ®éng ®ã ®Õn víi trÎ ®Òu míi l¹, bëi vËy lµ mét ngêi gi¸o viªn mÇm non khi cho trÎ tiÕp xóc víi ho¹t ®éng v¨n häc, muèn thu hót g©y høng thó trÎ ®Õn víi bé m«n nµy th× viÖc lµm vµ chän mua ®å dïng ®å ch¬i vµ sö dông ®å dïng d¹y häc cho trÎ lµm quen lµ mét yÕu tè v« cïng quan träng. V× ®èi víi trÎ 4 tuæi ®Æc ®iÓm t©m lý cña trÎ lµ b¾t chíc, t duy cña trÎ lµ trùc quan h×nh tîng, cô thÓ. Do ®ã ®å dïng ®èi víi trÎ ph¶i bÒn, ®Ñp vµ hÊp dÉn sinh ®éng s¸ng t¹o, ®èi víi tõng lo¹i ho¹t ®éng t«I chän mua ®å dïng b»ng vËt thËt hay m« h×nh, b»ng ®å ch¬i ®Ó sö dông trong c¸c giê sao cho phï hîp VÝ dô: Khi t«i d¹y trÎ bµi th¬: Hoa kÕt tr¸i T«i cã thÓ lµm m« h×nh mét vên hoa ®ang ra hoa kÕt qu¶…Cã rÊt nhiÒu lo¹i hoa cã lo¹i hoa trang trÝ, cã loµi hoa ra hoa kÕt qu¶… §Ó trÎ ®îc quan s¸t sê mã…Gióp trÎ cã høng thó häc h¬n. 10 HoÆc khi kÓ truyÖn “TÝch Chu” ngoµi tranh ¶nh ra t«i sÏ c¾t xèp lµm thµnh nh÷ng nh©n vËt b»ng rèi cã néi dung cña c©u chuyÖn, g¾n nh¸m dÝnh hoÆc ®Õ, ngoµi ra t«i cã thÓ lµm b»ng rèi tay kÕt hîp gät khèi h×nh ngêi vµ trang trÝ quÇn ¸o ®å dïng cho tõng nh©n vËt, nh÷ng nh©n vËt mµ t«i tù lµm tù t¹o ®îc t«i trang trÝ trªn mét m« h×nh s©n khÊu vµ kÓ cho trÎ nghe. ChÝnh nh÷ng ®å dïng lµm b»ng xèp ®ã sÏ l«i cuèn hÊp dÉn trÎ, gióp trÎ cã høng h¬n khi cho trÎ lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc. Nãi chung tuú theo tõng bµi d¹y, tõng thÓ lo¹i th¬ chuyÖn mµ t«i ®a ®å dïng ®å ch¬i phï hîp vµo ho¹t ®éng, gióp cho ho¹t ®éng ®¹t kÕt qu¶ cao. 4. KÕt qu¶ thùc hiÖn cã so s¸nh ®èi chøng. Qua mét n¨m thùc hiÖn t«i thÊy so víi ®Çu n¨m chÊt lîng tiÕn bé mét c¸ch râ rÖt: *Tríc khi thùc hiÖn: Møc ®é ®¸nh gi¸ STT Ph©n lo¹i kh¶ n¨ng cña trÎ Kh¸ lÖ (tû lÖ%) TB (tû lÖ%) YÕu (tû lÖ %) 1 10 trÎ TrÎ yªu thÝch t¸c phÈm, høng 3 trÎ thó tiÕp nhËn t¸c phÈm 10,7% 35,7% 11 trÎ 39,3% 4 trÎ 14,3% 2 TrÎ cã kh¶ n¨ng ®äc kÓ diÔn 4 trÎ 8 trÎ c¶m t¸c phÈm diÔn ®¹t ng«n 14,3% 28,6% ng÷ m¹ch l¹c 10 trÎ 35,7% 6 trÎ 21,4% 3 8trÎ Gi¸o dôc lÔ gi¸o, ®¹o ®øc 6 trÎ qua c¸c t¸c phÈm v¨n häc 21,4% 28,6% 12trÎ 42,8% 2 trÎ 7,2% Tèt (tû %) 11 7 trÎ TrÎ m¹nh d¹n tù tin tr¶ lêi 4 trÎ c¸c c©u hái cña c« 14,3% 25% 4 14 trÎ 50% 3 trÎ 10,7% Kh¸ lÖ (tû lÖ%) TB (tû lÖ%) YÕu (tû lÖ %) 10 trÎ 10 trÎ 35,7% 35,7% 8 trÎ 28,6% 0 trÎ 0% 9 trÎ 13 trÎ 32,1% 46,4% 6 trÎ 21,5% 0 trÎ 0% 20 trÎ 7 trÎ 71,4% 25% 1trÎ 3,6% 0 trÎ 0% 6 trÎ 21,5% 0 trÎ 0% * Sau khi thùc hiÖn: STT 1 2 3 4 Ph©n lo¹i kh¶ n¨ng cña trÎ TrÎ yªu thÝch t¸c phÈm, høng thó tiÕp nhËn t¸c phÈm TrÎ cã kh¶ n¨ng ®äc kÓ diÔn c¶m t¸c phÈm diÔn ®¹t ng«n ng÷ m¹ch l¹c Gi¸o dôc lÔ gi¸o, ®¹o ®øc qua c¸c t¸c phÈm v¨n häc Møc ®é ®¸nh gi¸ Tèt (tû %) TrÎ m¹nh d¹n tù tin tr¶ lêi 12 trÎ 10 trÎ c¸c c©u hái cña c« 42,8% 35,7% KÕt luËn: Qua mét n¨m thùc hiÖn nh÷ng biÖn ph¸p trªn t«I thÊy ®· ®em l¹i kÕt qu¶ cao trªn trÎ. IV. Bµi häc kinh nghiÖm. Tõ nh÷ng kÕt qu¶ trªn t«i rót ra mét sè kinh nghÖm sau: 1. T¹o m«i trêng kÝch thÝch høng thó cho trÎ lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc th«ng qua ho¹t ®éng kh¸c. 2. T¹o høng thó cho trÎ lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc qua lêi kÓ cña c«. 3. X©y dùng ho¹t ®éng v¨n häc theo chñ ®Ò chñ ®iÓm phong phó s¸t víi chñ ®Ò, chñ ®iÓm vµ lång ghÐp tÝch hîp c¸c néi dung gi¸o dôc, lÔ gi¸o ®¹o ®øc, vÖ sinh, thÈm mÜ… vµo trong tõng ho¹t ®éng sao cho phï hîp. 4. §a c«ng nghÖ th«ng tin vµo c¸c tiÕt häc cã chñ ®Ých, phèi hîp víi c¸c chuyªn gia tin häc cïng víi gi¸o viªn mÇm non cã nh÷ng ph¬ng ph¸p biÖn ph¸p d¹y trÎ ®¹t kÕt qu¶ cao 5. §å dïng ®å ch¬i cho trÎ lµm quen víi v¨n häc ph¶i bÒn, ph¶i ®Ñp, cã s¸ng t¹o, hÊp dÉn vµ l«i cuèn trÎ. V. Nh÷ng kiÕn nghÞ vµ ®Ò nghÞ. 12 Nhµ trêng hµng th¸ng tæ chøc cho gi¸o viªn mét buæi to¹ ®µm vÒ chuyªn m«n ®Ó gi¸o viªn trong trêng cã c¬ héi häc hái chuyªn m«n cña nhau, cã nhiÒu biÖn ph¸p s¸ng t¹o, linh ho¹t trong c¸c ho¹t ®éng kh¸c. §Ò nghÞ phßng gi¸o dôc thêng xuyªn x©y dùng nhiÒu ho¹t ®éng mÉu ®Ó gi¸o viªn ®i dù giê vµ ®îc tham quan c¸ch trang trÝ gãc, chñ ®Ò, chñ ®iÓm cña c¸c trêng b¹n. §Ò nghÞ phomh gi¸o dôc ®Çu t thªm trang thiÕt bÞ ®å dïng ®å ch¬i m« h×nh bÒn ®Ñp s¸ng t¹o, phôc vô cho viÖc gi¶ng d¹y, ®Ó gi¸o viªn cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc d¹y trÎ vµ g©y høng thó cho trÎ trong nh÷ng n¨m häc míi ®¹t kÕt qu¶ cao. Trªn ®©y lµ b¶n s¸ng kiÕn kinh nghiÖm cña t«i, t«i mong Ban gi¸m hiÖu, c¸c b¹n ®ång nghiÖp, Héi ®ång xÐt duyÖt s¸ng kiÕn kinh nghiÖm xem xÐt vµ gãp ý cho t«i./. NhËn xÐt ®¸nh gi¸ xÕp lo¹i cña Héi ®ång khoa häc c¬ së Kim th, ngµy 18 th¸ng 4 n¨m 2010 T¸c gi¶ (Chñ tÞch héi ®ång Ký,®ãng dÊu) 13
- Xem thêm -