Skkn một số phương pháp dạy và học môn mĩ thuật ở tiểu học

  • Số trang: 28 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 29 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO SÌN HỒ TRƯỜNG TH SỐ 1 NOONG HẺO -------O0O------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC MÔN MĨ THUẬT Ở TIỂU HỌC”. NGƯỜI THỰC HIỆN: TẠ KHẮC THỊNH CHỨC VỤ: GIÁO VIÊN ĐƠN VỊ CÔNG TÁC: TRƯỜNG TH SỐ 1 NOONG HẺO HUYỆN SÌN HỒ - TỈNH LAI CHÂU NĂM THỰC HIỆN: NĂM HỌC 2012 - 2013 Noong Hẻo, tháng 03 năm 2013. 1 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net A. PHẦN MỞ ĐẦU I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo, để hình thành nhân cách cho trẻ phát triển toàn diện. Do vậy, việc giáo dục thẩm mĩ cho học sinh tiểu học là một trong những yếu tố vô cùng cần thiết. Thông qua môn Mĩ thuật, sẽ trang bị cho các em một số kiến thức, kĩ năng cơ bản về hội họa, tiếp thu những tinh hoa của nền Mĩ thuật dân tộc. Từ đó, phát huy óc sáng tạo và tính thẩm mĩ góp phần phát triển năng khiếu, phát hiện tài năng và bồi dưỡng nhân tài cho thế hệ tương lai. Đối với bậc Tiểu học là bậc học đầu tiên, là cơ sở ban đầu để con người có thể tiếp thu được vốn tri thức ở các cấp học tiếp theo, cũng như mọi tri thức khoa học hiện đại. Bấy lâu nay, mọi người thường chú trọng đến các lớp cuối Trung học phổ thông mà coi nhẹ các lớp Tiểu học, điều đó làm ảnh hưởng rất lớn đến giáo dục phát triển toàn diện và mang nhiều khó khăn tới giáo viên trực tiếp giảng dạy. Chủ trương của Bộ giáo dục và đạo tạo đề ra là “ đến cuối lớp 5 các em phải đọc thông viết thạo, tính toán nhanh và am hiểu tự nhiên xã hội, biết cách ứng xử với mọi người.” Vậy nên trong môn học Mĩ thuật cũng vậy, đây là một môn năng khiếu, đòi hỏi các em phải có tính sáng tạo, độc lập trong học tập, để từ đó các em có thể vận dụng một cách linh hoạt vào các môn học khác một cách có hiệu quả. Vì thế, để các em chủ động trong học tập là điều mà những giáo viên như tôi luôn trăn trở làm thế nào để nâng cao được chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học. Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn đề tài : “ Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học.” II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. 1. Đối tượng nghiên cứu : Học sinh từ khối 1 đến khối 5 của Trường Tiểu học số 1 Noong Hẻo . 2. Phạm vi nghiên cứu : 2 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net Trong trường Tiểu học số 1 Noong Hẻo và một số trường khác trong địa phương. + Trong trường : - Phân loại học lực của tất cả các học sinh. - Tìm hiểu thái độ học tập của học sinh. + Trường khác : - Tìm hiểu việc giảng dạy Mĩ thuật ở trường Tiểu học. - Kết quả hoạt động qua một số năm. 3. Phương pháp nghiên cứu: a) Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: - Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết (Nghiên cứu qua các văn bản, chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo về phương pháp dạy học môn Mĩ thuật.) b) Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: - Điều tra phỏng vấn tình hình học sinh. - Dự dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy môn Mĩ thuật. - Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới. - Tìm giải pháp rút kinh nghiệm. - Cho học sinh hoạt động ngoài trời, tham quan, toạ đàm. - Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở một số lớp bằng phương pháp mà mình đề ra. III. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. Qua thời gian công tác và giảng dạy trực tiếp tại trưòng Tiểu học số 1 Noong Hẻo, với nhiệt huyết muốn cống hiến hết mình của một giáo viên trẻ. Tôi luôn mong muốn lên lớp, đứng trước các em học sinh, truyền đạt tất cả những kiến thức mà mình có cho các em. Trước những ánh mắt thơ ngây, hồn nhiên, chăm chú nhìn tôi, tôi tự thấy được vai trò của mình, vai trò của một người thầy đứng trên bục giảng. Trong mỗi tiết dạy, tôi 1uôn cố gắng làm sao có thể truyền đạt kiến thức của mình tới các em một cách nhanh nhất, đầy đủ nhất và dễ hiểu nhất. 3 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net Vì là một giáo viên trẻ, tôi có nhiều điều kiện để tự học hỏi, tìm tòi và tiếp thu các phương pháp hay và mới lạ từ bạn bè đồng nghiệp, cộng với sự gắn bó với các em học sinh dân tộc vùng sâu, vùng xa tôi đã phần nào hiểu được hoàn cảnh của các em. Tuy các em còn thiếu thốn về nhiều mặt nhưng các em rất say mê học tập nhất là đối với bộ môn Mĩ thuật. Do vậy, tôi luôn suy nghĩ và nghiên cứu để viết sáng kiến kinh nghiệm này với mục đích tìm ra một số giải pháp tốt nhất góp phần nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của trường tiểu học số 1 Noong Hẻo nói riêng và ở trường Tiểu học khác nói chung, đó chính là mục đích mà tôi nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm này. IV. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Với đề tài này tôi chọn nghiên cứu hy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào việc dạy và học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học đạt kết quả cao. Mặt khác sẽ là cơ sở cho các đồng nghiệp của tôi ở trong huyện, tỉnh vận dụng vào từng bài để nâng cao chất lượng bộ môn Mĩ thuật. * Tôi nhận thấy ở đề tài này có những điểm mới sau: + Về phía giáo viên vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, lời nói cử chỉ có phần mềm dẻo hơn, hoạt động của giáo viên trên lớp ít (chủ yếu là giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động) mà đem lại hiệu quả cao. + Về phía học sinh các em biết tự khám phá những điều mới lạ trong bài học, theo cách nghĩ và cách hiểu của mình một cách độc lập tích cực, biết cảm nhận được những cái hay, cái đẹp từ những bài học cụ thể mà các em được học, được làm quen. B. PHẦN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. CƠ SỞ KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐÈ TÀI. 1. Cơ sở pháp lý: Nghị quyết trung ương II khoá VIII Tiếp tục khẳng định đổi mới phương pháp giáo dục, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy 4 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phát triển hiện đại vào quá trình dạy học đảm bảo. 2. Cơ sở lý luận: Bộ môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học là một trong những môn học đặc trưng, không nhằm đào tạo hoạ sĩ tương lai hay tạo ra những người chuyên làm về công tác Mĩ thuật mà nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của cái đẹp để các em tiếp xúc và làm quen với cái đẹp, cảm thụ, yêu quý cái đẹp, biết vận dụng vào trong cuộc sống hàng ngày. Hỗ trợ các em ở các môn học khác giúp các em phát triển toàn diện, lâu dài về Đức - trí - thể - mĩ và các kỹ năng cơ bản góp phần hình thành con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong xã hội phát triển nhu cầu thẩm mĩ ngày càng cao, do vậy việc đào tạo con người biết nhận thức, cảm thụ cái đẹp ngày càng quan trọng. Những năm qua giáo dục thẩm mĩ đã trở thành môn học trong chương trình giáo dục phổ thông, là một môn học độc lập, môn Mĩ thuật có mục tiêu chương trình sách giáo khoa, sách hướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên được đào tạo, kết quả học tập của học sinh được theo dõi và kiểm tra, đánh giá một cách nghiêm túc. Việc giảng dạy môn Mĩ thuật tiểu học nhằm đảm bảo cho các em có thể giải quyết được các bài tập hàng ngày và hiểu về cái đẹp, của nền mĩ thuật truyền thống, ngoài ra nó còn tạo điều kiện cho học sinh học có hiệu quả cao hơn các môn học khác. 3. Cơ sở thực tiễn: Từ thực tế giảng dạy môn Mĩ thuật tôi thấy: Các em rất yêu thích Mĩ thuật, vì qua đó các em được tiếp xúc, làm quen với một số tác phẩm hội hoạ nổi tiếng của các họa sĩ nổi tiếng và một số bài vẽ đẹp của các bạn thiếu nhi không những ở trong nước mà cả của quốc tế. Các em được vẽ tranh, vẽ những gì mình mơ ước, mình yêu thích, biết vận dụng bài học vào thực tế như: trang trí những vật dùng cá nhân: sách, vở và cả góc học tập của mình, ... Song, bên cạnh việc giảng dạy cho học sinh tiếp thu tốt những kiến thức cơ bản đó thì tôi thấy còn gặp 5 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net nhiều hạn chế như: nhận thức của phụ huynh học sinh, chưa coi trọng môn học, còn cho rằng đó là môn phụ, cho nên đồ dùng học sinh còn thiếu thốn, ít đầu tư. Mặt khác một số giáo viên chưa có phương pháp dạy thích hợp để giúp học sinh thấy hết cái hay, cái đẹp của môn học. Cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn, chưa có phòng chức năng, đôi khi nhà trường thiếu giáo viên nên giáo vien bộ môn Mĩ thuật còn phải đứng lớp chưa được chuyên sâu vào dạy đúng chuyên nghành của mình. Phòng học chưa có đủ đồ dùng cần thiết để phục vụ môn học, tư liệu có liên quan còn hạn chế. Vì thế trong quá trình giảng dạy, tôi luôn phải cố gắng chuẩn bị tốt các khâu để kích thích động viên học sinh thường xuyên, kịp thời để các em cảm thụ thẩm mĩ. II. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN MĨ THUẬT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.Thuận lợi a, Quan điểm nhận thức về môn Mĩ thuật : - Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh. - Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy Mĩ thuật, phong trào học Mĩ thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và môn học đã được chú ý. Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệ thuật sáng tạo, vì vậy không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh luôn coi trọng và đầu tư cho môn học. Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học bổ trợ tích cực cho các môn học khác. Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng. b, Trang thiết bị dạy học : - Để giảng dạy môn mĩ thuật trong chương trình đào tạo được thành công, điều này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như : tài liệu, phương tiện, đồ dùng trực quan, ... 6 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net - Có một số đồ dùng cần thiết cho việc giảng dạy Mĩ thuật cho học sinh như: bộ đồ dùng dạy học các phân môn từ lớp 1 đến lớp 5 sách tham khảo, một số tranh ảnh có liên quan đến bài học, ... 2 . Khó khăn a, Về nhận thức: - Bên cạnh những thuận lợi như trên thì dạy và học môm Mĩ thuật vẫn còn gặp phải một số khó khăn như: + Hầu hết các em học sinh là con em dân tộc thiểu số nên khi mới bước vào đầu cấp học như học sinh lớp 1 các em còn chưa thành thạo tiếng phổ thông nên hầu hết các em chưa giành hết thời gian cho môn Mĩ thuật nên việc dạy và học còn hạn chế. + Do quan niệm của một số bậc phụ huynh, thiếu sự quan tâm học tập cho học sinh, còn chưa coi trọng môn học Mĩ thuật ... Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của giáo viên và học sinh gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tin khi học bài. Trên thực tế điều tra tôi còn thấy có giáo viên giảng dạy bộ môn về phương pháp sư phạm còn hạn chế, lời nói còn chưa hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, trình bày bảng còn vụng về, lúng túng không khoa học,... dẫn đến học sinh không lắng nghe, không tập trung tìm hiểu bài còn mơ hồ, không nắm được mục tiêu của bài học. Điều đó khiến cho các em không thích thú với bài học, thể hiện tác phẩm của mình qua loa, đại khái, vì thế không thấy được cái hay, cái đẹp và vận dụng vào cuộc sống hàng ngày. b, Trang thiết bị dạy, học: - Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tế đời sống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em dân tộc thiểu số, cha mẹ thì đều là thuần nông nên điều kiện để phụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em. - Ngoài ra điều kiện nhà trường còn thiếu thốn như : chưa đầu tư về công nghệ thông tin, phòng học chức năng, vật mẫu cho giáo viên và học sinh, phương 7 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net tiện, đồ dùng trực quan, ... vì thế ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập và giảng dạy của giáo viên và học sinh. Vì vậy, là một giáo viên luôn tâm huyết với nghề tôi luôn tự học hỏi, tìm tòi, cố gắng nỗ lực hết mình để làm sao mang lại hiệu quả tốt nhất cho các em khi học bộ môn Mĩ thuật. III. CÁC BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC MÔN MĨ THUẬT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC. 1. Điều tra cơ bản. Trong những năm học vừa qua, tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ thuật tại trường Tiểu học số 1 Noong Hẻo (khu vực trường trung tâm), tôi thấy hầu hết các em đều thích học vẽ, các em học tập với tinh thần hăng say, cảm nhận được cái hay, cái đẹp được thể hiện từ nội dung và hình thức mỗi khi các em vẽ một bức tranh. Bên cạnh đó còn một số học sinh nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn nói lên những suy nghĩ của mình, một số em còn chán nản không thích học vẽ. Tất cả những vấn đề trên rất đáng lo ngại, ảnh hưởng lớn đến việc học Mĩ thuật của học sinh cho nên tôi đã tiến hành điều tra một số lớp ở điểm trường trung tâm năm học 2012 - 2013, xem có bao nhiêu em thích học vẽ và không thích học vẽ để từ đó tìm ra biện pháp khắc phục và kết quả như sau: *Tại điểm trường trung tâm kết quả đầu năm học 2012 - 2013 (khi chưa áp dụng) Khối lớp 1 2 3 4 5 Tổng số học sinh 38 em 41 em 49 em 52 em 40 em Thích học vẽ SL % 30 em 78,9 % 39 em 95,1 % 45 em 91,8 % 47 em 90,4 % 37 em 92,5 % Không thích học vẽ SL % 8 em 21,1 % 2 em 4,9 % 4 em 8,2 % 5 em 9,6 % 3 em 7,5 % 2. Biện pháp tiến hành. Từ thực tế giảng dạy ở giai đoạn đầu, phần đông học sinh yêu thích môn học. Bên cạnh đó có một số em rất thờ ơ, thậm chí chán nản mỗi khi đến 8 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net giờ học, điều này khiến cho tiết học trở nên nặng nề, không hứng thú. Vì vậy việc khắc phục tâm lý cho học sinh quả là khó khăn và hết sức cần thiết. Dựa vào tâm lý của học sinh là thích khen ngợi, động viên và hay tò mò nên trước thời gian thực hành, tôi giới thiệu cho các em một số tác phẩm vẽ tiêu biểu của những hoạ sĩ nhí trong trường bạn để các em xem và tự học tập theo cách vẽ, cách thể hiện tranh. Phân tích cho các em thấy được cái hay, cái đẹp được thể hiện qua các bức tranh đó, động viên các em ai cũng có thể vẽ đẹp. Vì thế sự căng thẳng và chán nản trong mỗi giờ học được giảm bớt đi, các em đã có hứng thú hơn với các tiết học. Sau đó trong những bài học vẽ tranh tôi khuyến khích các em vẽ nhiều và vẽ đẹp cho học sinh tự nhận xét, tự đánh giá tác phẩm của bạn có đẹp hay không đẹp và vì sao? Như vậy tôi đã hướng dẫn cho các em biết tự nhận xét, đánh giá được bài vẽ của bạn và mình. Môn học Mĩ thuật không chỉ đòi hỏi các em vẽ phải có tính sáng tạo, vẽ đẹp mà các bài tập thực hành còn đòi hỏi các em có sự cảm nhận giá trị nghệ thuật, nắm được mục tiêu giáo dục ở trong mỗi bài học. Vì thế trong quá trình giảng dạy tôi đều phải lựa chọn các phương pháp sao cho phù hợp. Ví dụ: Với bài tập nặn con vật hay thực hành Mĩ thuật tuỳ vào nội dung mà có thể chia nhóm để các nhóm cùng hoạt động đưa ra những tác phẩm hay, những sáng kiến bất ngờ, dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Với cách này thì toàn bộ học sinh cần phải để ý, tham gia quân số rồi mới trả lời, mới vận dụng được vào làm bài tập thực hành mà bạn nhóm trưởng yêu cầu. Việc muốn học sinh thực sự tập trung vào môn học thì đòi hỏi phải có sự quan tâm của giáo viên, giáo viên cần phải chuẩn bị đầy đủ bài dạy, đồ dùng dạy học phải sát với nội dung bài học, đẹp và hấp dẫn để lôi cuốn học sinh. Muốn học sinh thể hiện được những tác phẩm theo cảm nhận của riêng mình thì người giáo viên phải gợi ý, giảng giải đặc biệt là phải tạo ra được không khí sôi nổi, thoải mái, học mà chơi, chơi mà học, khích lệ, động viên học sinh tự 9 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net tìm tòi, tự sáng tạo ra những cái hay, cái đẹp ở mỗi bài học, từ đó học sinh có thể lựa chọn và vận dụng linh hoạt vào các bài tập sau này của mình. Trên thực tế muốn có tiết học trở lên hấp dẫn, luôn cuốn, tìm tòi, khám phá, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo của mình thì giáo viên là người phải hiểu sâu sắc được mục tiêu giáo dục. Vì thế tiết học mới có thể tốt hơn, ngoài ra phải áp dụng cho các em tiếp xúc thực tế với tự nhiên. Giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp muôn màu của thế giới thực, hướng các em vào việc chọn nội dung tranh, sử dụng sắc màu, hiểu được bố cục, cách chọn hình, mảng chính, phụ và luật xa gần. Sau đó các em tự thể hiện theo cảm nhận riêng của mình. Những buổi học như vậy đã đem lại cho học sinh sự hứng thú và ấn tượng tốt đẹp đối với từng tiết học. Nói tóm lại, việc giảng dạy môn Mĩ thuật trong trường Tiểu học tuy là kiến thức rất cơ bản, song để chất lượng giáo dục đạt hiệu quả lại là một vấn đề khó khăn đòi hỏi người giáo viên làm công tác giảng dạy môn Mĩ thuật (còn gọi là môn giáo dục thẩm mĩ cho học sinh) phải thực sự linh hoạt và khéo léo, phải gần gũi với học sinh, hiểu rõ đặc điểm tâm lý của các em là chóng thích, chóng chán. Mặt khác khi giáo dục nghệ thuật cần dựa vào cảm hứng mới sáng tác được. Nắm được đặc điểm này tôi đã chọn những thời điểm thích hợp để động viên khích lệ các em luôn tôn trọng ý nghĩ của các em, không áp đặt, đòi hỏi cao đối với các em, người giáo viên phải có tính kiên trì, nhẫn lại trong giảng dạy. Bằng những biện pháp như vậy tôi thấy học sinh trường tôi có rất nhiều tiến bộ trong học tập môn Mĩ thuật cả về tâm lý và năng lực. Khi các em có niềm say mê nghệ thuật thì việc truyền thụ kỹ thuật sẽ thuận lợi hơn, giờ học sổi nổi hơn, điều đó thúc đẩy khả năng sáng tạo của các em, lôi cuốn các em vào môn học và học tốt bộ môn học khác. 3. Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học. 10 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net Căn cứ vào mục tiêu giáo dục đã đề ra cho bậc tiểu học, xác định rõ vai trò và mục tiêu giáo dục của bộ môn cũng thông qua thực tế giảng dạy áp dụng phương pháp mới giúp học sinh thực hiện tốt bộ môn Mĩ thuật tôi tự khẳng định và rút ra một số kinh nghiệm như sau: - Môn Mĩ thuật là môn dành thời gian chủ yếu để học sinh thực hành, do vậy giáo viên cần thiết kế bài dạy như một kế hoạch tổ chức các hoạt động, để học sinh chủ động, tích cực tham gia và phát huy hết khả năng và năng lực của mình ở mỗi bài vẽ. - Trong mỗi tiết học, giáo viên cần lựa chọn và phối hợp các phương pháp dạy học để luôn luôn tạo được không khí học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, tránh giờ học tẻ nhạt, khô cứng. - Đối với một số bài vẽ tranh đề tài, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh hoạt động vẽ theo tổ, theo nhóm để các thành viên trong nhóm có dịp thể hiện năng lực cá nhân trước bạn bè, thầy cô giáo. - Có thể đưa các trò chơi hổ trợ cho nội dung bài học khi thấy cần thiết, phù hợp. - Tạo mọi điều kiện để tất cả học sinh đều được chủ động, tích cực tham gia và tham gia có hiệu quả ở các hoạt động, quan tâm nhiều hơn đến các học sinh nhút nhát, chưa tích cực hoạt động. - Về phân bố thời gian của tiết học, giáo viên cần lưu ý bố trí thời gian hướng dẫn bài và thời gian thực hành của học sinh sao cho hợp lí (phần hướng dẫn của giáo viên chỉ nên từ 10 đến 14 phút, phần thực hành từ 16 đến 20 phút, phần đánh giá từ 4 đến 5 phút ). - Tuỳ theo nội dung của từng bài, giáo viên điều chỉnh thời gian thực hành của học sinh cho phù hợp, không thực hiện máy móc cho tất cả các bài. - Trong quá trình thực hiện các tiết dạy, giáo viên cần lưu ý học sinh hiểu biết cái đẹp, cảm nhận cái đẹp làm trọng tâm, không nên đi sâu rèn luyện kĩ năng vẽ. 11 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net - Tất cả các bài thực hành của học sinh đều phải được giáo viên đánh giá thường xuyên theo quy định đánh giá của Bộ. - Không áp đặt đòi hỏi quá cao đối với học sinh. Nên lấy động viên, khích lệ là chính, cố gắng tìm những ưu điểm dù nhỏ nhất ở từng học sinh để kịp thời động viên, khen ngợi. - Muốn giảng dạy tốt môn học trước hết giáo viên phải hiểu được mục đích, yêu cầu của môn học, từ đó tìm ra cho mình một định hướng giảng dạy đúng đắn. - Phải hiểu được đặc điểm tâm lý của trẻ, hiểu biết được mức độ cảm nhận của học sinh về thế giới xung quanh thông qua các bài học. - Luôn tôn trọng gần gũi học sinh. - Phải có tính kiên trì trong công tác giảng dạy, khéo léo động viên kịp thời đối với các em. Đặc biệt không nên chê các em trước mặt các bạn trong lớp. - Việc quan trọng yêu cầu của mỗi tiết học là giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ đồ dùng trực quan, trực quan phải đẹp, hấp dẫn để học sinh quan sát. - Sử dụng linh hoạt trong phối hợp các phương pháp dạy học. - Thường xuyên trao đổi để tìm ra phương pháp dạy học thích hợp. - Ứng dụng thông tin phần mềm công nghệ thông tin vào môn Mĩ thuật như qua đĩa, băng hình, ... có như vậy chất lượng học tập mới đạt kết quả cao. IV. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM. Qua thời gian giảng dạy được áp dụng những phương pháp mới trong soạn và giảng qua hơn 1 học kỳ, với sáng tạo của thầy và họat động tích cực của học sinh cùng với một số phương pháp tổ chức chơi hợp lý, bản thân tôi nhận thấy kết quả đạt được một cách rất tích cực với tỷ lệ học sinh yêu thích môn học Mĩ thuật đạt những yêu cầu cụ thể là rất khả quan, điều đó chứng tỏ thành tích đạt được qua trải nghiệm hoàn toàn có sức thuyết phục. Những con số biểu hiện trong bảng thống kê dưới đây đã nói rất rõ điều đó: *Tại điểm trường trung tâm kết quả giữa học kì II Năm học 2012 - 2013 (sau khi đã áp dụng) 12 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net Khối lớp 1 2 3 4 5 Tổng số học sinh 38 em 41 em 49 em 52 em 40 em Thích học vẽ SL % 38 em 100 % 41 em 100 % 49 em 100 % 52 em 100 % 40 em 100 % Không thích học vẽ SL % 0 em 0% 0 em 0% 0 em 0% 0 em 0% 0 em 0% Với kết quả như trên, tôi thấy việc dạy học Mĩ thuật muốn có kết quả giảng dạy cao thì người thầy phải không ngừng tìm tòi và đổi mới phương pháp dạy học. Để tạo được cách dạy lấy học sinh làm trung tâm cho bài dạy, giáo viên chỉ là người hướng dẫn, gợi mở, thì ngoài việc sử dụng một số phương pháp dạy truyền thống còn cần kết hợp nhiều phương pháp khác để tiết học sinh động lôi quốn học sinh tham gia hơn. Với kết quả này, mỗi chúng ta cũng không lấy đó làm bằng lòng để rồi dừng ở đó. Theo tôi đã là giáo viên thì việc học hỏi, tìm tòi và sáng tạo trong cách dạy là một nhiệm vụ mỗi ngày của người thầy, hoạt động đó phải được diễn ra thường xuyên có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao đối với tri thức, và đặc biệt có thể tạo điều kiện cho học sinh vững vàng bước vào chương trình Mĩ thuật ở bậc Trung học cơ sở. *Để chứng minh những hiệu quả trên tôi đưa ra một số tiết dạy mẫu như sau :  TIẾT 1 : Mĩ thuật lớp 5 Bài 5: Tập nặn tạo dáng NẶN CON VẬT QUEN THUỘC I. Mục tiêu : - Kiến thức: Học sinh hiểu hình dáng, đặc điểm của con vật trong các hoạt động. - Kĩ năng: Học sinh biết cách nặn con vật và nặn được con vật theo ý thích. ( Học sinh khá giỏi : tạo hình dáng cân đối, gần giống con vật mẫu ) - Thái độ: Học sinh có ý chăm sóc, bảo vệ các con vật II. Chuẩn bị : - Giáo viên 13 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net + Sách giáo khoa, sách giáo viên + Sưu tầm tranh ảnh về các con vật quen thuộc + Bài nặn con vật của học sinh lớp trước + Đất nặn và đồ dùng cần thiết để nặn - Học sinh + Sách giáo khoa + Sưu tầm tranh ảnh về các con vật + Bài nặn con vật của các bạn lớp trước ( nếu có ) + Đất nặn và đồ dùng cần thiết để nặn hoặc đồ dùng để vẽ hay xé dán ( nếu không có điều kiện thực hành bài nặn ) III. Các hoạt động dạy - học chủ yếu: *Giới thiệu bài : GV dùng tranh, ảnh các con vật và sản phẩm đất nặn (đã chuẩn bị) tìm cách giới thiệu bài sao cho hấp dẫn và phù hợp với nội dung. Hoạt động 1: Quan sát nhận xét - Giáo viên cho học sinh quan sát tranh ảnh về các con vật, đồng thời đặt câu hỏi gợi ý để học sinh suy nghĩ trả lời : dễ hiểu và đúng với đặc trưng con vật. + Con vật trong tranh ( ảnh ) là con gì ? + Con vật có những bộ phận gì ? + Hình dáng của chúng khi đi, đứng, chạy, nhảy,…thay đổi như thế nào? + Nhận xét sự giống nhau và khác nhau về hình dáng giữa các con vật. + Ngoài các con vật trong tranh ảnh, em còn biết những con vật nào nữa? + Em hãy kể tên các con vật nuôi trong gia đình mình? - Giáo viên gợi ý học sinh chọn con vật sẽ nặn: + Em thích con vật nào nhất? Vì sao? + Hãy miêu tả đặc điểm, hình dáng, màu sắc của con vật em định nặn. 14 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net - Giáo viên nhấn mạnh nếu em thích nặn con vật nào thì phải chú ý quan sát nhớ lại đặc điểm chung về hình dáng, màu sắc và đặc điểm nổi bật của con vật. Ví dụ : con trâu có thân hình to lớn, bụng căng tròn, chân to, sừng dài, đuôi dài, … Hoạt động 2: Cách nặn con vật - Giáo viên gợi ý học sinh cách nặn + Nhớ lại hình dáng, đặc điểm con vật sẽ nặn + Chọn màu đất nặn cho con vật ( các bộ phận và chi tiết ) + Nhào đất kĩ cho mềm, dẻo trước khi nặn + Có thể nặn theo 2 cách :  Nặn từng bộ phận và các chi tiết của con vật rồi ghép, dính lại  Nhào đất thành một thỏi rồi vuốt, kéo tạo thành hình dáng chính của con vật, nặn thêm các chi tiết và tạo dáng cho con vật hoàn chỉnh (tạo dáng đi, đứng, chạy, nhảy, …cho sinh động ) - Giáo viên nặn và tạo dáng một con vật đơn giản để học sinh quan sát, nắm được từng bước nặn ( nặn theo 2 cách trên ) - Trước khi học sinh nặn, giáo viên có thể cho học sinh xem một số sản phẩm đẹp để học sinh rút kinh nghiệm về cách nặn, cách tạo dáng. Hoạt động 3: Thực hành - Bài này có thể tiến hành như sau: + Học sinh thực hành theo nhóm: Những học sinh thích nặn con vật giống nhau ngồi cùng nhóm. Mỗi học sinh nặn một, hai con vật với kích thước theo chỉ định của nhóm trưởng, rồi cùng sắp xếp theo nội dung như : đàn lợn, đàn voi, đàn gà, … + Học sinh thực hành cá nhân: Nặn theo ý thích, nếu nặn được nhiều con vật thì sắp xếp theo đề tài. - Trong khi học sinh thực hành , giáo viên đến từng bàn để quan sát và hướng dẫn thêm cho các em. Gợi ý cụ thể với những học sinh còn lúng túng về cách 15 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net nặn, hướng dẫn từng bước nặn để học sinh có thể hoàn thành bài tập. - Nhắc học sinh khi nặn cần trải giấy lên bàn, không bôi bẩn ra bàn ghế, quần áo, khi nặn xong cần rửa tay và lau tay sạch sẽ. - Giáo viên nhắc nhở tư thế ngồi, thời gian làm bài Lưu ý: Nếu học sinh không đem theo đất nặn, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh tạo dáng bằng các vật liệu khác hoặc vẽ hay xé dán vào vở thực hành. Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá - Giáo viên yêu cầu học sinh bày bài nặn theo nhóm hoặc cá nhân để cả lớp cùng nhận xét , xếp loại. - Giáo viên khen ngợi những học sinh có bài nặn đẹp. - Nhận xét đánh giá. - Chọn một số bài nặn đẹp làm đồ dùng dạy học - Củng cố lại kiến thức Dặn dò : - Liên hệ giáo dục, dặn dò học sinh chuẩn bị nội dung bài học sau - Nhận xét chung tiết học. Đánh giá, tuyên dương, nhắc nhở./.  TIẾT 2. Mĩ thuật lớp 3 Bài 20: Vẽ tranh ĐỀ TÀI NGÀY TẾT VÀ LỄ HỘI I/: Mục tiêu - HS hiểu nội dung đề tài ngày tết và ngày lễ hội. - HS biết cách vẽ và vẽ được tranh đề tài ngày tết và lễ hội, tô màu theo ý thích. - HS thêm yêu quý quê hương đất nước. II/: Đồ dùng dạy và học Thầy: - Tranh, ảnh về ngày tết và lễ hội.. - Bài của năm trước. - Hình gợi ý cách vẽ. Trò: - Giấy vẽ hoặc vở thực hành. - Bút chì, màu, tẩy. III/: Các hoạt động dạy và học *Giới thiệu bài : 16 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net Giáo viên lựa chọn cách giời thiệu bài cho phù hợp với nội dung. Hoạt động 1: Tìm, chọn nội dung đề tài - GV: Treo tranh ảnh yêu cầu HS thảo luận theo nội dung: + Bức tranh trên vẽ về đề tài gì? + Không khí ngày tết và lễ hội như thế nào? + Ngày tết và lễ hội có những hoạt động gì? + Trang trí ngày tết và lễ hội như thế nào? + Em yêu thích nhất hoạt động nào? + Em hãy kể lại những hình ảnh và màu sắc các hoạt động đó? + Theo em vẽ tranh đề tài về ngày tết và lễ hội gồm những nội dung nào? - GV: Yêu cầu đại diên 2,3 nhóm trình bày. - GV:Yêu cầu các nhóm bạn nhận xét. - GV kết luận: Để vẽ được tranh về ngày tết hoặc lễ hội, hãy chọn hình ảnh mà mình thích, mình đã được nghe, được chứng kiến. Hoạt động 2: Cách vẽ. - GV: Yêu cầu HS thảo luận nhanh theo cặp để nhớ lại cách vẽ. - GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày. - GV yêu cầu các nhóm bạn nhận xét. - GV kết luận và vẽ nhanh các bước. + Tìm chọn nội dung đề tài, vẽ các mảng chính, phụ. + Chọn hình ảnh vẽ vào các mảng chính, phụ sao cho hợp lý. + Chỉnh sửa chi tiết. + Tô màu theo ý thích. Màu vẽ có đậm, có nhạt Hoạt động 3: Thực hành - GV cho HS tham hảo bài vẽ của HS năm trước. - Giáo viên nhắc nhở tư thế ngồi, thời gian làm bài - Giáo viên gợi ý cho học sinh tìm cách thể hiện nội dung - Nhắc học sinh cách vẽ. + Vẽ hình ảnh chính, phụ. + Gợi ý học sinh vẽ thêm cảnh vật cho sinh động, nhưng phải phù hợp với nội dung tranh. - Quan sát, gợi ý học sinh. + Vẽ hình như đã hướng dẫn (vẽ vừa với phần giấy quy định ) + Vẽ màu : phù hợp với nội dung, màu có đậm, có nhạt. Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá 17 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net - Giáo viên cùng học sinh nhận xét một số bài vẽ về : + Cách thể hiện nội dung đề tài. + Bố cục hình dáng. + Màu sắc. - Học sinh chọn các tranh đẹp và xếp loại theo ý mình. - Củng cố lại kiến thức Dặn dò : - Liên hệ giáo dục, dặn dò học sinh chuẩn bị nội dung bài học sau - Nhận xét chung tiết học. - Đánh giá tuyên dương, nhắc nhở./.  TIẾT 3 : Mĩ thuật lớp 4 Bài 21: Vẽ trang trí TRANG TRÍ HÌNH TRÒN I. Mục tiêu: - Kiến thức: Học sinh hiểu cách trang trí hình tròn - Kĩ năng: Học sinh biết cách trang trí hình tròn và trang trí được hình tròn đơn giản ( Học sinh khá giỏi : Chọn và sắp xếp hoạ tiết cân đối phù hợp với hình tròn, vẽ màu đều, rõ hình chính, phụ ) - Thái độ: Học sinh có ý thức làm đẹp trong học tập và cuộc sống II. Chuẩn bị: - Giáo viên + Sách giáo khoa, sách giáo viên + Một số đồ vật được trang trí hình tròn + Hình gợi ý cách trang trí h ình tròn ở bộ đồ dùng dạy học + Một số bài vẽ trang trí hình tròn của học sinh các lớp trước. - Học sinh + Sách giáo khoa 18 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net + Giấy vẽ hoặc vở tập vẽ + Bút chì, tẩy, compa, thước kẻ, màu vẽ… + Sưu tầm một số bài trang trí hình tròn. III. Các hoạt động dạy - học chủ yếu: Giới thiệu bài: Giáo viên lựa chọn cách giới thiệu bài cho phù hợp với nội dung. Hoạt động 1: Quan sát nhận xét - Giáo viên cho học sinh quan sát một số hình vuông được trang trí, đặt câu hỏi gợi ý học sinh thảo luận nhóm đôi tìm hiểu về: + C¸c h×nh trßn sö dông ho¹ tiÕt g× ®Ó trang trÝ? + Ho¹ tiÕt chÝnh ®îc vÏ nh thÕ nµo? VÏ ë ®©u? + Ho¹ tiÕt phô ®îc vÏ nh thÕ nµo? + C¸c ho¹ tiÕt gièng nhau ®îc vÏ nh thÕ nµo? + Mµu ho¹ tiÕt vµ mµu nÒn ®îc vÏ nh thÕ nµo? - Giáo viên bổ sung :  Đối xứng qua các trục  Mảng chính ở giữa, mảng phụ ở xung quanh  Màu sắc làm rõ trọng tâm  Cách trang trí này gọi là trang trí cơ bản + Có những hình tròn không theo cách nêu trên nhưng cân đối về bố cục , hình dáng, màu sắc như : trang trí cái đĩa, huy hiệu , ( cho học sinh xem vật thật )  Cách trang trí này gọi là trang trí ứng dụng Hoạt động 2: Cách trang trí hình tròn - Yêu cầu học sinh chọn một bố cục hợp lý nhất, giải thích ? 19 Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net - Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm 4 về các bước trong một bài vẽ trang trí - Dựa vào cách trả lời của học sinh, giáo viên hệ thống lại và kết hợp minh hoạ cụ thể :  Bước 1 : ( Hình1)  Bước 2 : ( Hình 2 )  Bước 3 : ( Hình 3 )  Bước 4 : ( Hình 4 ) Hình 1. . Hình 2 Hình 3. Hình 4. - Trước khi làm bài cho học sinh xem một số bài trang trí hình tròn của học sinh các lớp trước để rút kinh nghiệm. ( Hình 5 ) 20
- Xem thêm -