Tiễn dặn người yêu 1

  • Số trang: 29 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 48 |
  • Lượt tải: 0
tranphuong

Đã đăng 58976 tài liệu

Mô tả:

SỐNG CHỤ SON SAO (Tiễn Dặn Người Yêu) Truyện thơ dân tộc Thái Dịch thơ: Nguyễn Khôi Phần 1: 1. Kể chuyện cũ lại bù chuyện tới Thuở đôi ta còn mới hoài thai Mẹ yêu đã tính từng ngày Em nằm bên trái “cựa” hoài lớn mau 5. Mẹ anh yêu nhói đau bên phải[1] Đều thèm ăn món gỏi cá chua Bé xinh hai tháng có thừa Mẹ thèm ăn dở me chua bên vườn Chửa ba tháng gỏi lườn Cá Giếc 10. Chắm nấu măng ngỡ tiệc tháng tư Tháng năm Cá Pộc đã chờ Cá Chày … sáu tháng mẹ sờ thấy con Tháng thứ bảy Cá Mương làm gỏi Cá Vũ ngon quẫy đợi tháng sau 15. Bé xinh mẹ nặng mang bầu Đợi chờ chín tháng qua cầu nở sinh Máng nước xối lanh tanh róc rách Chú thím mừng, mẹ mệt vẫn cười Mười ngày, chín tháng, đủ đôi 20. Hai ta cùng lúc chào đời khóc oe Anh rơi sấp bà chìa tay đỡ Mẹ đẻ ra rơi ngửa thành em[2] Nâng niu bú mớm lớn lên Cùng phi ngựa trúc chơi liền bên nhau 25. Mười ba tuổi em đâu còn nhỏ Óng ả lên nhóm lửa trên sàn Đàn môi, sáo thổi chứa chan Đôi ta như gốc cải làn tươi xanh Công cha mẹ sinh thành cùng lớn 30. Tuổi ấu thơ duyên ướm từ xưa Đến ngày gặp chốn sàn hoa Ngồi bên bếp lửa mặn mà trao duyên Có đêm chuyện chừng quên gà gáy Đeo mộng về trăng rải như mơ 35. Mù dâng sương tỏa mịt mờ Tơ duyên se lối hẹn hò bền lâu Chỉ sợ chặt “vầu” không thuận mé[3] Trời không thương, cha mẹ không ưng Thương ai khác bản khác mường 40. Không yêu mẹ ép buộc lòng phải yêu Ôi thương quá chim kêu mùa hạ Lòng nhớ mong không ngả tìm sang Tương tư những muốn tới gần Lại e người quở, bần thần ốm o 45. Mẹ anh xót mới nhờ người bói Quẻ này “hung” người nói thầm thì Đã yêu anh chẳng sợ gì Đã thương quyết lấy, quyết đi đến cùng Anh đi gặt lúa đồng ngoài nội 50. Anh đi đánh cá lưới ngoài sông Cá to anh đổ tràn “cong” Lợn gà nuôi đã đầy sân đợi ngày Tìm mua đĩa, đi ngay Tạ Bú Ra Tà Hè mua lụa, mua tơ 55. Buồng cau Tà Sại đang chờ[4] Trầu xanh muôn lá để nhờ”dạm” em Phần 2: Tìm bà Mai biết têm trầu tiếp Lựa lời thưa duyên đẹp không phai Lễ to lại đã chọn ngày 60. Sang nhà xin lạy mẹ thầy ưng cho Cha em ngồi cùng “Mo”[5] chẳng đáp Mẹ em ngồi giường thấp lặng thinh Hồi lâu mới nói lạnh tanh: - Người kia cái mặt khó nhìn làm sao! 65. Nón làng Chuông có đâu đáng đội Rể chi anh đòi tối đan chài Về đi chốn khác mối mai Về đi, nội ngoại trong ngoài trình thưa. Anh đã lo mà lo không đủ 70. Tính chi ly lẫn lú tính sai Tay ôm cau những rã rời Tay xách giỏ cá lệ rơi thẹn thùng. Anh đau đớn về buồng nằm khóc Tấm thân trai héo hắt phòng không 75. Khi con Người ấy ra đồng Cũng đi kiếm cá ngoài sông, học đòi Chài quăng đấy cá toi cả mẻ Người mang về ướp ché măng chua Đĩa mua Tạ Bú cũng chờ 80. Cau mua Tà Sại, tơ mua Tà Hè Cau Tà Sại chưa lìa đã héo Trầu Mường Chai lá méo mùi hôi Lá rong Người cắt gói xôi Thuốc lào bọc lá nhờ người mối manh 85. Lễ to chọn ngày lành tháng tốt Sang nhà xin cho được dâu hiền Cha em vừa thấy ưng liền Mẹ vui lời tựa tấm chiên[6] ấm nồng Em còn ở trên nương, nào biết 90. Trời hoàng hôn nắng khép cửa rừng Mặt trời rơi xuống tầng tầng Từ mặt “phai”[7] tràn sang sàn người thương Mặt trời quấn ngọn giang sắp lặn Mặt trời treo ngọn sắn sắp rơi 95. Trời im không một tiếng lời Trời đi chẳng đợi chân người theo đi Trời khuất núi mây che sập tối Em vội vàng ra lối bìa rừng Sương chiều đã đổ đầy thung 100. Em còn chặt củi nai lưng gánh về Bó to mẹ chẳng chê nấu rượu Lửa sàn hoa hơ áo anh yêu - Về đi, em gọi Vía theo Vía anh yêu chớ ngủ liều búi lau 105. Về tới bản thấy sao là lạ Gánh củi to em hạ gầm sàn - Mẹ ơi, em thẳng vào buồng Cởi khăn lòng những bồn chồn làm sao. Đi ra bến bờ cao nước lớn 110. Về nhà chừng khó ướm hỏi ai Thẩn thơ bụng đã đói rồi Cơm canh đâu hở… mẹ ơi có gì? Mẹ yêu bảo: mâm kia đang đợi Em mở xem: gà gói, cá, nem 115. Bên mâm bầy sẵn trầu têm Thử vờ em hỏi: khách đem đổi à? Mẹ bảo: Xá[8] núi xa không đổi Gói trầu kia Người tới “dạm” con Trăm năm tính cuộc vuông tròn 120. Thôi cô đã lớn chẳng còn ngây thơ Con chớ nghe lời gà, tiếng vịt Vườn sẽ tan, trứng chết trong phôi Mất họ hàng bởi lời xui Đâu khôn đâu dại tới lui khôn lường 125. Ai chả muốn nhà sang cửa lớn Cây cải hoa lũ bướm lượn tìm Mẹ cha đã mỏi mắt nhìn Tuổi già mong rể út bên cậy nhờ Giỏ cá trắm đang chờ rể biếu 130. Con gái yêu lấy hiếu làm đầu Em nghe trời sập xuống mau Thương anh nát ruột nỗi sầu ngẩn ngơ Em đã lo mà lo không đủ Tính chi ly lẫn lú tính sai 135. Chạy cầu chú bác trong ngoài Họ hàng: – thôi cũng chịu rồi cháu ơi! Chúng ta đã xơi cơi trầu lễ Em lại kêu anh rể, chị dâu - Ôi thôi bé út dễ đâu 140. Quả cau đã buộc dây trầu gỡ sao Chim cúc cu cành cao đã hót Nhà đang mừng, đừng khóc cô ơi! Trúc tre nên giấy trắng ngời Lấy chồng, bố đã gả rồi – phải nghe. 145. Con gà chọn cành me đậu tốt Gái kén chồng chẳng được hay đâu Phải thằng chồng “Xá”[9] ngu lâu Chọn dao chọn phải lưỡi dao mẻ quằn Nghe cha mẹ môn đăng hộ đối 150. Nón đội đầu sớm tối thong dong Như cá không muối cá ươn Đâu che lá chuối, cào vườn nương xa. Lời nhân ngãi bao giờ chả ngọt Hay thì hay chẳng được gì đâu 155. Kẻo mà mạ lỡ vụ gieo Nhà cao cửa rộng đón chiều chuộng em. Lời như “chiếu”[10] đã liền một tấm Như lưỡi gươm đã cắm xuyên tường Dẫu van cha cũng chẳng thương 160. Thân con bọ ngựa dễ lường bão, mưa Em đã lo mà lo không đủ Tính chi ly lẫn lú tính sai Mượn dao người để chặt cây[11] Khiến người đốn củi, lựa lời cho thôi. Phần 3: 165. Lúa đầy bịch sẽ mời ra cổng Cho một manh khố đóng mang đi Dở dang kẻ nói người chê Kẻ thương người ghét ê chề mặt ai. Em bỗng thành vợ người, nghĩa nặng 170. Rau của Người bùi đắng, nghĩa dày Sáo, kèn Người đã về đây Nón treo giữa vách, chặt cây rào vườn Người đã thành rể con nuôi bố Trông ruộng vườn, đuổi hổ, chăn trâu 175. Tinh mơ dậy sớm mài dao Chiều về chài lưới, mệt nào dám kêu Em đã lo mà lo không đủ Tính chi ly lẫn lú tính sai Lòng yêu, sống tựa chết rồi 180. Thà ăn lá ngón lìa đời cho xong Như vần đá, đá lăn đổ sập Dập ngón tay rút ruột mà đau Máu không rơi, buốt tận đầu Nhói trong tim, hỏi ai nào biết cho? 185. Trùm chăn kín xót xa thầm khóc Cúi mặt gầm nước mắt chứa chan Ngẩng lên lệ rỏ hai hàng Chừng thừa nước mắt cả làng rửa rau Thương mắt biếc như trầu xanh lá 190. Thương ngón tay thon thả lá hành Nhớ lời nguyện ước đinh ninh Khăng khăng son sắt mối tình còn đeo. Nhớ như gà con theo nhặt tấm Như nắm xôi nóng bọc lá tươi 195. Những mong là “đó”[12] thả trôi là “đơm”[13] bạn quý, người hôi mất “lờ”[14] Anh đã lo mà lo không đủ Tính chi ly lẫn lú tính sai Túm hai cái núm một “chài” 200. Đêm đêm quăng trượt ra ngoài bờ sông Như một kẻ đôi lòng khó nghĩ Suy một mình thêm bí không cùng Đã không nên vợ nên chồng Muốn ăn dưa, cố rào vườn chẳng nên 205. Nào ai ngỡ là em tình phụ Như hoa tươi mãi rú rừng xa Ước như tay Vượn dài ra Hóa là tay Cóc khó qua bìa rừng Ước có phép như Rồng biến hóa 210. Biến em yêu thành vợ trong buồng Lên trời đậu ngọn cây thơm Bay tìm xem thử “mệnh” nàng ra sao Mệnh nàng đâu ta cầu gần lại Mệnh nàng xa mấy “xải”[15] cũng co 215. Buộc hai hồn một dây to Gần trong gang tấc “mệnh” chờ liền đôi Anh đã lo mà lo không đủ Tính chi ly lẫn lú tính sai Người ta trầu úa mối mai 220. Mẹ cha em lại mừng vui đón chào Còn anh cả buồng cau sai quả Trầu xanh tươi muôn lá… mang về Vừa sang “dạm” đã đuổi, chê - Ối dào, cái giống quả me ngoài rừng. 225. Quả me nhà thơm lừng ngọt lạ Gái nhà này phải giá bằng Voi Giá Voi, đành lảng chịu thôi Giá Trâu, cố đấm ăn xôi họa là Dù thu vét cả nhà chẳng đủ 230. Lấy “số” đua với “số” không cùng “Phận” thì “phận” mỏng như không Phải đâu rau núi, quả rừng hái tranh Bạc không nặng khó giành em được Tình có sâu thua cuộc… lìa nhau! 235. Tủi thân anh bỏ sang Lào Cắm sào rời bến, lòng đau nuốt hờn Nào đeo túi đi buôn bán sắt Bán “lưỡi mai” quanh khắp quê người Mường Tang, Tòng Puốn tới nơi[16] 240. Chân mây mờ tỏ, cửa trời ngó sang Nén bạc: được cả đàn ngựa quý Vạn trâu: chìa dao mẻ đổi liền Nhờ phúc em, lãi muôn tiền Xuất hành ngày tốt đã xem từ nhà 245. Ngày Nhâm Ngọ tiếng gà tao tác Anh quay về chọn được ngày “Thân” Vừa ra cửa đã vấp chân Đi buôn tìm được ngày “Dần” lộc to Ra cổng gặp Cáo chờ lạy khấn 250. Bìm Bịp mừng nhúng nhắng xun xoe “Tực Từ”[17] kêu lộng ngoài khe Thấy chim Chót Bóp bay về sánh đôi Trời mở cửa thử coi Ngựa quý Bốn vạn Trâu… lãi đẻ ngàn lần 255. Ngựa trâu đi bước rầm rầm Bồn chồn lại rỏ lệ thầm nhớ em Nghe Hổ Báo rừng bên gầm thét Nghe Chim kêu tha thiết đường mưa Nhớ quê đồng đã vào mùa 260. Mạ ai gieo, để ai bừa ruộng em? Nỗi nhớ ai ngày đêm gọt tỉa Vào giữa rừng hú Vía em thương Ở nhà em đợi bên thang Ngồi nơi đầu cối võ vàng ngóng trông 265. Anh cứ tưởng vườn Gừng hóa Nghệ Bạn tình xưa ve vé bên chồng Nhưng còn đây trái tim hồng Dây tơ vương vấn theo từng bước anh. Người đi xa quẩn quanh Vía bám. 270. Dây trầu leo lên quấn hồn yêu Ngọn khoai ngả rợp bóng chiều Tình yêu đôi lứa chẳng Xiêu hẹn lời. Như dồn Bò buộc nơi cột trước Như dồn Trâu anh buộc cột trong Phần 4: 275. Thương em đã dặn hết lòng Yên tâm đợi mấy tháng xong anh về Vào rừng măng thương tre đừng nhổ Gặp bạn trai đừng có bỡn đùa Trai quan kệ gái quan nô 281. Gái trai cùng bản chuyện trò thân thương Lìa anh, em nhớ đừng ngủ chạ Xa anh, em chớ có nằm đôi Anh về soi mắt kề môi Ta chung chăn gối, hỡi ôi đợi cùng 285. Bò anh bán tận Mường nước ấm Sang Vân Nam ngựa bán rất hời Mỗi con một nén bạc tươi Ngựa Ô vượt giá hai mươi nén tròn. Bạc mười nén tìm em anh chuộc 290. Vải năm trăm[18] anh cược em ra Cho dù là vợ người ta Đã yêu xin xẻ lòng chờ đợi nhau. Mùa hoa bưởi hoa ngâu hẹn đợi Hoa Mạ vàng chờ tới tàn phai 295. Hoa tàn em nhúng sương mai Hai mươi năm gói khăn mùi còn thơm Mười chín đời Tạo Quan vẫn thắm Mặt thân thương gửi gắm gì hơn Vải ư? Sợ vải chóng sờn 300. Đàn ư? lại sợ gãy đàn ngang cung Gửi bạc vụn sợ không xứng đáng Bạc nén ư? Anh kiếm chưa ra Gửi tre, lại sợ tre già Đàn môi cất kỹ kẻo mà nhận sai 305. Con khóc lấy đàn môi dỗ nín Ngày về trời theo cánh ngựa bay[19] Lời thương em nhớ đừng phai Hồn thương đừng có đổi thay cõi trời. Như hóa phép vàng tươi cánh bướm 310. Qua hè chờ đông đến cưới nhau Tuổi xuân dù có qua mau Đợi khi góa bụa qua cầu vẫn ưng Gái góa hai ba lần vẫn đẹp Hơn gái tơ ba ngấn cổ cao[20] 315. Má hồng hơn tuổi xuân đào Thương yêu chắc hẳn dạt dào hơn xưa Đã yêu nhau lời thề phải nhớ. Trầu têm chờ chớ úa, còn thơm Thư đi chớ lạc bản mường 320. Gửi lòng yêu tới người thương phương trời Em yêu khấn: anh ơi đừng ốm Hãy như ve ILiếng[21] tài hoa Dãi dầu đừng quá đi xa Phòng cơm thuốc độc người ta hại mình. 325. Đi buôn chớ xem khinh ngày tháng Lúa móc câu làm cốm cha làm Gạo còn mấy ống cơm lam Đi dăm bảy bữa quay thuyền về quê. Vừa đi vừa ngoái về bản cũ 330. Bước chân xa càng nhớ càng đau Dồn bò lên ngọn Khau Vai Trâu lên Khau Cả cao vời núi non Chân bò vướng ngọn giang tàu móc Trâu bước đi chân vấp cành si. 335. Cây rừng ngáng lối ngựa phi Trâu không ăn cỏ,ngựa chê thóc mầm Anh ngồi đám lá xanh anh ngắt Bẻ cành mơ gấp khúc bói xem Quẻ”hung” hao của tốn tiền. 340. Trời đòi trâu lợn, Vía em ám cùng Vía em lướt theo từng bước ngựa Vết chân trâu có Vía em vương Em thì ra ruộng lên nương Bổ cau anh ném dọc đường vía theo. 345. Ở nhà em sớm chiều mong nhớ Xin nán lòng kẻo khổ anh đi Trâu anh, chồm dậy tức thì Núi cao tiếp núi ngựa phi tối ngày Xa em lên Mường lay núi biếc 350. Lối Mường So đá xếp quanh co Cheo leo dốc dựng bên bờ Chênh vênh cuối thác sóng xô bên trời Áo anh đã tả tơi xơ xác Trâu mang đi đổi chác chẳng hời (lời lãi) 355. Chồng em biết chắc biết mỉm cười Ngựa hay chẳng đủ bạc mười chuộc em. Anh còn phải đi thêm xa nữa Năm lại năm khốn khổ em ơi Rừng tre măng đã đâm chồi. Phần 5: 360. Ngăn buồng cho rể, bông nhồi thêm chăn Chăn đệm mới em làm chất đống Của hồi môn, rể ngóng ngày ra Cha tìm ngày tốt “bảy”,”ba” Kéo chăn, dịch đệm, giao hòa lứa đôi[22] 365. Em đã lo mà lo không đủ Tính chi ly lẫn lú tính sai Lòng yêu, sống tựa chết rồi Thà ăn lá ngón lìa đời cho xong Chồng em mới thung dung nói nhỏ 370. “Trời cho ta thành vợ thành chồng Cho dù đệm ngắn vài gang Chăn như lá cỏ đắp ngang cũng đành Ta sẽ chắn suối xanh làm đập Chặn lũ về để bắt cá to 375. Chồng cầy vợ cấy chăm lo Mẹ cha cũng được ấm no với mình” Em đã lo mà lo không đủ Tính chi ly lẫn lú tính sai Khóc gào chỉ tổ người cười 380 Cười ư, sượng mặt để người mỉa cho Năm tiếp năm trông chờ mong ngóng Đã sáu mùa lúa chín qua rồi Bảy mùa cá lũ trôi xuôi Ngày qua ngày lại anh ơi cháy lòng 385 Cha mẹ bảo: cốm không ăn mãi Rể chẳng nuôi nhà vợ đến già Sẽ đưa dâu quý về nhà Bên chồng cũng đã quá ba năm chờ Chồng em ra ven bờ kiếm cá 390. Ra ngoài đồng gặt lúa qua trưa Cá nhiều đem ướp mắm chua Đợi ngày đẹp, mẹ cũng vừa nhắc em Năm nay đưa vịt ngon về Phủ Tháng Giêng này đúng cữ đưa dâu 395. Em rằng: giêng chẳng tốt đâu Gieo kê chim nhặt, buông câu cá chuồn Mẹ nói buồn: tháng hai đưa vậy Em vội thưa: tháng ấy kiêng hơn Mệnh con treo mãi thượng nguồn 400. Phải chờ bà Mụ đúc hồn cho xong Phải đeo “lếp”[23] đi vòng nhà ngoại Đeo sọt đi quay lại nhà xưa Tháng này chưa phải tháng đưa Vịt ngon về Phủ cũng chưa đúng kỳ 405 Mẹ bảo: tháng ba đi vậy nhớ Em thưa: còn làm cỏ trên nương Tháng ba nhà phải cắt chàm Phủ còn chưa nhận vịt ngon đưa về Mẹ bảo : tháng tư đi vậy nhớ 410. Em thưa: tháng này “dở” sự sinh Biết bao lỗi, lệch đến mình E điều thiên hạ cười khinh, không về Mẹ bảo tháng năm đi vậy nhớ Em thưa: chiêng có gõ chẳng kêu 415. Giường thờ nấm mọc”gở” nhiều Vịt ngon về Phủ bao điều khen chê Mẹ bảo: tháng sáu đi vậy nhớ Em thưa: mùa nước đổ tràn sông Thuyền đi nguy hiểm vô cùng 420. Gái không về tới nhà chồng, không đi Mẹ bảo: tháng bảy đi vậy nhớ Em thưa: ngỗng ấp nở tháng này Sợ diều quạ đến cắp bay Vịt ngon về Phủ chẳng hay chăng là 425 Mẹ bảo tháng tám đi vậy nhớ Em thưa: tháng nắng đỏ cành bòng (bưởi) Gió tây thổi bỏng tim gan Vịt đưa về Phủ sẽ làm sao đây Mẹ bảo: tháng chín đi vậy nhớ 430. Em thưa: trời oi bức âm u Sói tru hùm rống gầm gừ Vịt đưa về Phủ mịt mù sương sa Mẹ bảo: tháng mười đi vậy nhớ Em thưa: còn lũ đỏ nước ngầu 435. E thành gái góa sông sâu Vịt đưa về Phủ xuống cầu âm ty Mẹ bảo: tháng một đi vậy nhớ Em thưa: mùa nấm gỗ héo hon Mẹ chồng chê chẳng thấy ngon 440. Vịt đưa về Phủ giá còn đáng chi Mẹ bảo: tháng chạp đi vậy nhớ Gốc cải già lá tỏa đuôi voi Bố chồng ngừng cả đan chài Mẹ buông tay cửi đón người dâu yêu. 445. Em lúng túng hết điều chối nữa Chọn ngày lành sắp sửa cưới cheo Tháng này em phải đi theo Vịt ngon về Phủ, trầu leo lên giàn Bữa ăn to họ hàng đều tới 450 Bữa nhỏ riêng để cưới em về Bạc Vân Nam thật khó chê Cân Lào đã bắc sát kề cân Kinh Cha em được riêng mình bốn nén Ngày mồng hai đánh chén đêm thâu 455. Tiếp rồi bữa rượu đưa dâu Anh yêu còn mải buôn trâu phương trời Lên Mường So tìm nơi bán ngựa Con ngựa ô hai chục nén tròn Bạc mười dành để chuộc em 460. Vải năm trăm đặt cược thêm tiếc gì Bạc thừa thãi ta đi đúc nhị Bạc trắng thì đúc Pí[24] thổi chơi Trở về anh trở về thôi Cơm ăn bãi cát ngủ đồi sỏi xa 465. Thấy đôi nai nhẩn nha gặm cỏ Súng anh giương, mũi ná anh nhằm Nai run: xin lạy van chàng Má hồng đang đợi, Nàng xuân đang chờ Anh tiu nghỉu buông cò, bỏ ná 470. Đàn Phượng đang ăn quả trên cành Súng tay anh đã lăm lăm Chim kêu: xin lạy van chàng thương cho. Anh lại qua khe mơ vách đá Lệ nhớ tuôn vạch lá luồn chui 475. Con Don , con Dím nhạo cười Tóc vương hoa cỏ, lạc rồi, rừng ma Ma gái vặt Chanh na ném đuổi Anh cắm đầu chạy vội lan man Những mừng đến cửa nhà Quan 480. Đây nhà người cũ trên sàn xôn xao Chừng cả tiếng em yêu giòn giã Như chim rừng ăn quả mừng reo Ngõ hoa Mai nở mỹ miều Tóc cao búi ngược ra chiều đón dâu[25] Phần 6: 485. Anh dò hỏi: Khách đâu đông tới Mẹ anh kêu : – không phải con ơi Mọi người ăn uống xong rồi Sẽ đưa gái quý về nơi nhà chồng. Khi anh đi cải ngồng cánh bướm 490. Anh trở về cải muộn đơm hoa Khi đi Piêu mới rủ là Khi về áo trẻ khắp nhà giăng phơi Là trầu vàng rụng rơi khỏi cuống Cây tre sầu chết đứng vườn bên 495. Bạn bè nên lứa nên duyên Riêng anh đơn độc nhìn em bẽ bàng Thư gửi sang xem chừng đã mục Chuối trổ buồng chín nục thơm ngon Nàng đang mải chuyện chồng con 500. Đã yêu kẻ khác, mình còn bơ vơ Anh đã lo mà lo không đủ Tính chi li lẫn lú tính sai Trèo cao lộn cổ lỡ đời Đành trơ mắt ếch nhìn người Vu Quy 505. Trong nhà em đang khi chuốc rượu Hòm xiểng chờ chẳng thiếu ngoài hiên Thôi vào chào các bề trên Lạy cha , lạy mẹ, tìm em dặn dò Xin cha mẹ thương lo đừng ốm 510. Có se mình sớm nhắn con hay Xin chào bạn gái bạn trai Chào vườn trước ngõ trong ngoài bản ta Ơi sàn khuống đậm đã duyên nợ[26] Nơi hẹn hò bếp lửa cùng nhen 515. Thôi rồi… nay lớp các em Mới chiều qua đón trăng lên trên sàn Mưa không rơi đừng tan sàn nhé Trời không mù đừng để quạnh hiu Đàn môi bạn đánh tối chiều 520. Gái có chồng chẳng thể theo bạn bè Xin chào cột chạm xòe đuôi nhạn Mái chân gianh xén phẳng rui mè Mái nhà tổ phụ bản quê Xin chào hai họ ba bề đương ăn 525. Chào khung cửi dệt khăn dệt lụa Chào ngựa bò gặm cỏ non tơ Chào đàn vịt đẻ trứng to Thương gà trống gáy đúng giờ thức ta Từ nay chẳng xuống nhà giã gạo 530. Từ nay không rang đậu cho heo Bãi mùi, búi sả ta yêu Xin chào bếp lửa đến chiều khói vương Ông đầu rau lửa vờn đen sạm Cửa vắng ta chừng cũng rộng thênh 535. Cầu thang bữa bữa xuống lên Gầm sàn sớm tối thân quen với mình Ta đã bỏ bạn tình , lỡ bạn Chào anh trai hám bán em đi Anh trai vội vã phân vi: 540. Những mong em sướng so bì đâu hơn? Trong nhà vẫn ồn ồn tiệc rượu Hòm xiểng chờ chẳng thiếu ngoài hiên Khăn Piêu phấp phới bay lên Áo anh vội khoác đến liền tiễn đưa. Phần 7: 545. Anh sẽ tiễn đến nhà ông chú Đến nhà chồng đừng sợ em ơi Đưa em đưa đến tận nơi Buồn thay tục lệ chẳng vời đến anh Mẹ anh sợ ra ngăn anh lại 550. Lôi anh về “không phải việc con Gươm người sắc chớ coi thường Bát cơm thuốc độc, thôi nhường con ơi!” Anh vùng vẫy : quyết “chơi” chẳng sợ Gươm sáng lòe giành vợ người ta 555. Nếu không, làm loạn bản nhà Nếu không, làm giặc xông pha Phủ đường[27] Cha mẹ ngăn, lòng thương dằng dặc Cha mẹ ghìm nằng nặc đòi yêu Trong lòng em, chết cũng liều 560. Gươm chồng em chém ngang chiều cũng cam “Vải năm trăm” coi bằng đồ bỏ “Bạc nén” như vỏ đỗ vụn đồng Rồi ra sao sẽ mặc lòng Chết cùng em tựa lông hồng nhẹ sao 565. Dù thân phải phanh phui chín khúc Chết giữa rừng như lúc ngủ say Dối quanh để mẹ buông tay Thề rằng: thôi vậy, con rày không đi Mẹ cho con ăn gì kẻo đói 570. Cơm canh vừa ăn khỏi khỏe ngay Cá em bỏ mứa càng hay Xôi khô đáy chõ quá ngày còn ngon Con sẽ đi vào non bắn sóc Lừa mẹ nghe, anh gấp theo em. 575. Phút giây thôi hẫng mắt nhìn Chồng em quẩy gánh em liền bước theo Tới rừng ớt em yêu ngồi đợi Qua rừng cà ngắt trái chờ anh Nơi chờ em rải lá xanh 580. Dành câu nói nhỏ mới đành lòng xa Không rời, sợ người pha thuốc độc E chồng em tức bốc thuốc mê Như bò gặm cỏ ủ ê Bị nai đến phá ê chề niềm riêng 585. Xin được quấn vai em lụa mát Ủ hương dành đốt xác mai sau[28] Phút giây còn được bên nhau Đưa con anh ẵm cùng âu yếm nồng Cho anh được bế bồng đừng ngượng 590. Con giống cha, xem Dượng giống không? Giống em con sẽ trắng hồng Có hay má lúm lạ lùng giống ai? Đưa ngón tay để anh đeo nhẫn Vòng bạc đầy một nén anh trao 595. Tre vàng bướm nở xôn xao Yêu em đưa tiễn biết bao dặm trường Chim chích liệng kêu vàng anh lại Chim nhạn bay cản lối anh đi Chia tay thôi tiếc làm chi 600. Sóng xô bè vỡ…sầu bi tuyệt đường Chưa trọn ngày yêu thương khoảnh khắc Của người ta giữ chắc được nào Cá kia chỉ ở dưới ao Lúa kia ở ruộng bên nhau khó lìa 605. Tiễn đến đây anh về em nhé Em vội kêu: đừng thế anh ơi Sao Khun Lú[29] đợi góc trời Mây kia vương vấn bao lời thở than Ta sẽ xa để thương rơi lệ 610. Chớ bỏ em đơn lẻ giữa rừng Đừng buông giữa thác trào dâng Bên nhau đây thoắt bỗng dưng chia lìa Hẹn tháng 5 cá về nước đỏ Đợi tiếng chim Tăng Ló[30] gọi hè 615. Lời tình tự lắng say mê Yêu em anh tiễn đưa về tận nơi Ta rảo gót đường dài sánh bước Đi mải mê qua gốc tơ hồng Nhạn kia quấn quýt vợ chồng 620. Uyên ương ngấp nghé mây lồng cửa hang Hoa Áy[31] rờn trôi ngang sông Mã Còn thương, tay gối lả riêng chờ Rồi ngày nối lại duyên xưa Tình mường duyên bản chẳng mờ chẳng phai 625. Đưa tiễn tới nơi người bán chiếu Qua bãi chiều có chợ bán mây Vượt đèo qua dốc cây xoài Nơi đàn trâu đứng vươn vai cọ sừng Đã yêu em đi cùng tới bản 630. Tiễn đưa nhau đưa thẳng tới nhà Tiếng đồn gia thế người ta Tin đưa phóng đại quá đà thuyền voi Anh nghe đồn bằng đồi núi đá[32] Nhà chồng em nóc vẽ hoa sen 635. Cột kèo chạm Nhạn bay lên Mái chân gianh xén phẳng trên rui mè Bàn thờ kê thật to chính giữa Đến mười voi vào cửa chẳng xiêu Thoáng trông bạc nén rất nhiều 640. Cột to như đúc, lạt đều vót trơn Khung bếp nào khác vườn rau lớn Gian tiếp gian chim lượn trăm vòng Đến nơi xem lại tiếng đồn: Ôi thôi, lều lán vây tròn cột lau 645. Vách sậy kề vũng trâu nghiêng ngả Sàn chênh vênh chồng vợ khó leo Chim ri ghé đậu cũng xiêu Chó vào đuôi hở, gà kêu muốn bùng Xuyên mũi giáo xem chừng thừa cán 650. Người đẹp ơi ở Lán sao đành Lên sàn sợ sụp què chân Thử qua kẽ mái anh luồn như chim Lối cửa sổ thử lên như chuột Như phép thần vọt tới nhà trong 655. Thang lau em bước lên tầng Xếp ngồi vái lạy bố chồng ngồi trên Thấy chồng em bưng liền mâm tới Cá gói ư? Toàn gói rau rừng Không ăn, bụng đã đói mềm 660. Ăn vào tắc họng như tên bắn vào Anh xin nhủ em yêu hết nhẽ Dặn em yêu phải kể hết lời Bậc thang trên nhớ chớ ngồi Gặp anh chồng: chớ lả lơi chuyện trò 665. Chiếu bố chồng có cho chẳng ngủ Gối anh chồng chớ có vịn qua[33] Chớ nên chửi lợn mắng gà Con thơ khóc quấy chớ mà rủa con. Con làm sao đâu con bù xứng 670. Phải dỗ dành ẵm nựng hát ru Đi nương chớ gỡ chấy ra Về nhà đừng ngắm bóng ta trong nồi Đặt con vào trong nôi chớ ngủ Trái tim yêu tình cũ chớ quên 675. Xin đừng nói xấu cô em Anh chồng cùng bố mẹ bên nhà chồng Bởi xung quanh những ông bà bác Ăn ở mà trái phép khó xin Luật kia phạm lấy chi đền 680. Cúng gà lễ lợn, tốn tiền, kiếm đâu? Nhà lắm khách đến sao hay đến Có con gà mẹ tiễn đưa chân Rắc ngô em gọi tới gần Nhanh tay chộp được, chẳng cần tăng gia 685. Thôi, cắt tiết… lệ sa thương qúa Thôi, vặt lông… nhà lạ vặt đâu Cạnh thang: e mẹ càu nhàu Ra ngoài mé cửa, suối sâu em làm Bỏ nồi luộc nồi gang chóng được 690. Canh cá sôi lục sục chóng ăn Lại nghe vịt lẩn vào vườn Mặc cho dâu mới lẹ luồn đuổi ra Xùa ruộng dưới vịt đà xáo xác Lùa ruộng trên”càng cạc” om xòm 696. Quá trưa bụng chửa hạt cơm Hết hơi đuổi vịt vào vườn le te Áo váy ướt khó bề phơi phóng Đâu cũng người cửa đóng then cài Em đành áo ướt vậy thôi 700. Cơm canh đã hết rã rời chân tay. Cũng còn may chồng thương phần để Canh lòng tòng bát mẻ dính trôn Canh tôm còn lại đuôi tôm Cá thì đầu vẩy, gà còn cánh chân 705. Cánh gà nhọn, xương gân khó gặm Khuỷu chân khô khó cắn móng dai Chấm thì sợ ngượng khách chơi Chan thì xấu hổ khách mời cười cho Ôi khác hẳn ở nhà cha mẹ 710. Thuở bé thơ cha dỗ mẹ dành Con rô con riếc chê tanh “Nuôi con bằng nhện” nay đành vậy thôi. Phần cuối: Khi chưa lấy thì người vồ vập Sắp đón về tấp nập xum xoe 715. Lấy rồi, người mắng người chê Bắt ăn cám lợn, kéo bè đánh cho Chồng em tốt, tảng lờ chẳng đánh Cha mẹ chồng thác bệnh không ăn Chồng em buộc phải đánh càn 720. Gậy phang tới tấp lệch sườn, vẹo lưng Em yếu mỏng ngã lăn nghiêng ngả Ngất xỉu đi, anh ngỡ ngủ quên[34] Nâng phủi sạch, dậy đi em Tóc đưa anh gỡ, búi lên đỉnh đầu 725. Chặt tre tốt về “sao” lấy thuốc Thuốc tre rừng hết buốt hết đau Tơ vò ta gỡ cùng nhau Cùng nhau tơ rối lựa mau quay guồng Guồng gỗ tốt cán thuôn quay tít 730. Quay trở về tình đẹp ngày xưa Dù có chết,”ảnh” chẳng mờ Thành sông uống mát, thành bờ dây leo Chết thành bèo: ao chung cùng nổi Chết thành hồn: một mái ở chung 735. Gốc dưa yêu mọc bãi sông Nước xin đừng ngập, mặn nồng tình trao Như Lú – Ủa thành Sao chẳng lạc Như trâu chuồng, tiền bạc trong kho Thương nhau chẳng có bến bờ 740. Như vàng đá tạc nên thơ trọn đời Cho dù cháy sạch đồi gỗ cứng Lòng dạ ta bền vững thiên thu Đưa em đưa đến tận nhà Dặn em mọi nhẽ toàn là lời thương 745. Ngày sinh nhật chớ bươn rừng thẳm Giỗ ông bà chớ lảng ra sông Nấu đun nhặt rác ngoài sân Ngọn chàm cứ bẻ khi cần đồ xôi Dấm chua bỏ gừng ôi cho hỏng 750. Gieo dưa lên chỗ đứng cột nhà Dây leo lên cả ban thờ Trồng khoai cạnh bếp để bò lung tung Rửa ốc rửa từng con cho tức Rửa bát lắc cả rổ cho tan 755. Rửa muôi gõ sứt miệng chum Làm ra ngang ngạnh chồng hờn chồng chê Chồng giận bỏ, được về đâu sợ Ta lấy nhau, phận lỡ thương nhau Duyên ôi, tình ế vẫn cầu 760. Yêu nên còn mãi một màu đẹp tươi Dù chết chẳng quên người tình cũ Hồn trên mây vẫn nhớ tình xưa Bến mê sông lú dật dờ Đừng quên bông bụt tuổi thơ thuở nào 765. Ngăn cơn lũ bờ ao chớ bỏ Lấy nước lên phải nhớ mương phai Cuốc kêu, gà gáy nhớ hoài Tóc cao “tăng cẩu” chớ sai lời nguyền Gạo vào cối chớ quên chày giã 770. Cơm vào mồm chớ nhả cơm khê Cho dù mọc lá cọc tre Dâu thành rừng rút lời thề chẳng phai Gieo kê biến thành hai bãi cát Gạc nai thành tê giác hãy quên. 775. Tóc trên đầu búi chẳng nên Cá cua biết hát thì em quên chờ.
- Xem thêm -