Đăng ký Đăng nhập
Trang chủ Tiểu luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp theo mô hì...

Tài liệu Tiểu luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp theo mô hình khoán

.DOC
20
39
134

Mô tả:

Lêi nãi ®Çu HiÖn nay, ë níc ta ®ang tån t¹i c¸c tæ chøc x©y l¾p nh tæng c«ng ty, xÝ nghiÖp, tæ, ®éi x©y dùng... Cïng víi sù ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý cña Nhµ níc trong nh÷ng n¨m võa qua, c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p còng t×m tßi, s¸ng t¹o vµ ¸p dông nh÷ng ph¬ng thøc qu¶n lý kh¸c nhau phï hîp víi c¬ chÕ thÞ trêng, ph¸p luËt cña nhµ níc, ®iÒu kiÖn vµ ®Æc ®iÓm cña ®¬n vÞ m×nh. Mét trong nh÷ng c¸ch qu¶n lý ®îc nhiÒu doanh nghiÖp x©y l¾p ¸p dông lµ “kho¸n”. Trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh theo m« h×nh kho¸n, h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ vÊn ®Ò trung t©m cña c«ng t¸c h¹ch to¸n. H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt gióp cho ®¬n vÞ n¾m b¾t ®îc t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc vÒ chi phÝ vËt t, nh©n c«ng, m¸y thi c«ng... lµ bao nhiªu so víi dù to¸n. §èi víi ®¬n vÞ nhËn kho¸n, h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt ®óng ®¾n sÏ gióp cho ®¬n vÞ x¸c ®Þnh ®îc chi phÝ s¶n xuÊt lµ tiÕt kiÖm hay l·ng phÝ, tõ ®ã ®a ra biÖn ph¸p thÝch hîp. §èi víi ®¬n vÞ giao kho¸n, viÖc nµy gióp cho ®¬n vÞ tÝnh gi¸ giao kho¸n s¸t víi chi phÝ ph¸t sinh thùc tÕ. TÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm mét c¸ch chÝnh x¸c sÏ gióp cho doanh nghiÖp x¸c ®Þnh vµ ®¸nh gi¸ ®óng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ gióp cho c¸c nhµ l·nh ®¹o, qu¶n lý doanh nghiÖp cã nh÷ng gi¶i ph¸p, quyÕt ®Þnh kÞp thêi. §ã lµ lý do t¹i sao em l¹i chän ®Ò tµi “KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n”. Bè côc cña ®Ò ¸n ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, gåm cã hai phÇn chÝnh PhÇn I: Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n. PhÇn II: Thùc tr¹ng vµ mét sè biÖn ph¸p hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong ®iÒu kiÖn kho¸n x©y l¾p. Qua bµi viÕt nµy, em xin ch©n thµnh c¶m ¬n PTS NguyÔn ThÞ §«ng - ngêi ®· híng dÉn em hoµn thµnh ®Ò ¸n. PhÇn I Mét sè vÊn ®Ò vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n I- §Æc ®iÓm kinh doanh x©y l¾p vµ tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n 1. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n cã ¶nh hëng tíi h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p Kinh doanh x©y l¾p lµ nghµnh s¶n xuÊt vËt chÊt quan träng mang tÝnh chÊt c«ng nghiÖp nh»m t¹o ra c¬ së h¹ tÇng cho nÒn kinh tÕ quèc d©n. Cho nªn cã thÓ nãi, ngµnh x©y l¾p cã vai trß quan träng trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸- hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. Tuy nhiªn ho¹t ®«ng s¶n xuÊt kinh doanh x©y l¾p nãi chung vµ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n nãi riªng cã nh÷ng ®Æc ®iÓm rÊt riªng, rÊt kh¸c biÖt so víi nh÷ng nghµnh s¶n xuÊt kh¸c: -S¶n phÈm x©y l¾p lµ nh÷ng c«ng tr×nh , h¹ng môc c«ng tr×nh, vËt kiÕn tróc... cã quy m« lín, phøc t¹p, mang tÝnh chÊt ®¬n chiÕc, thêi gian thi c«ng kÐo dµi, gi¸ trÞ c«ng tr×nh lín... Do vËy, viÖc tæ chøc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n nhÊt thiÕt ph¶i cã dù to¸n thiÕt kÕ, thi c«ng, ®Æc biÖt, dù to¸n chi phÝ lµm c¬ së cho c¸c kho¶n chi khi tiÕn hµnh x©y l¾p. Nh÷ng kho¶n chi nµy ®îc thÓ hiÖn râ trong gi¸ kho¸n. -S¶n phÈm x©y l¾p thêng cè ®Þnh t¹i n¬i s¶n xuÊt, cßn c¸c yÕu tè ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt ph¶i vËn ®éng theo ®Þa ®iÓm s¶n phÈm. Do ®ã, ®Æc ®iÓm nµy g©y khã kh¨n cho c«ng t¸c qu¶n lý, lµm t¨ng CPSXC. -S¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh kh«ng nhËp kho mµ thêng ®îc tiªu thô tríc khi tiÕn hµnh s¶n xuÊt theo gi¸ kho¸n (®èi víi ®¬n vÞ nhËn kho¸n) hoÆc theo gi¸ dù to¸n, tho¶ thuËn víi chñ ®Çu t (®èi víi ®¬n vÞ giao kho¸n). Do ®ã, tÝnh chÊt hµng ho¸ cña s¶n phÈm kh«ng ®îc thÓ hiÖn râ. Nh÷ng ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh, s¶n xuÊt nãi trªn phÇn nµo chi phèi c«ng t¸c kÕ to¸n trong doanh nghiÖp x©y l¾p tæ chøc kinh doanh theo m« h×nh kho¸n , nhÊt lµ c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm . 2. Tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n Doanh nghiÖp x©y l¾p cã thÓ tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo nh÷ng m« h×nh (ph¬ng thøc) kho¸n sau: -Ph¬ng thøc kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh §©y lµ mét ph¬ng thøc ®ang ®îc ¸p dông phæ biÕn ë c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p hiÖn nay. Theo ph¬ng thøc nµy, ®¬n vÞ giao kho¸n toµn bé gi¸ trÞ c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n. ®¬n vÞ nhËn kho¸n tù tæ chøc cung øng vËt t, tæ chøc lao ®éng... ®Ó tiÕn hµnh thi c«ng. Khi c«ng tr×nh hoµn thµnh bµn giao, quyÕt to¸n sÏ ®îc thanh to¸n toµn bé gi¸ trÞ c«ng tr×nh theo gi¸ nhËn kho¸n vµ nép cho ®¬n vÞ giao kho¸n mét sè kho¶n theo quy ®Þnh. §¬n vÞ giao kho¸n chØ lµ ngêi cã t c¸ch ph¸p nh©n ®øng ra ký kÕt c¸c hîp ®ång x©y dùng vµ chÞu tr¸ch nhiÖn ph¸p lý ®èi víi chÊt lîng c«ng tr×nh vµ thêi gian thi c«ng. -Ph¬ng thøc kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ Theo ph¬ng thøc nµy, ®¬n vÞ giao kho¸n chØ kho¸n c¸c kho¶n môc chi phÝ nhÊt ®Þnh (thêng lµ CPNC) cßn c¸c kho¶n môc chi phÝ kh¸c do ®¬n vÞ tù chi, h¹ch to¸n vµ chÞu tr¸ch nhiÖm gi¸m s¸t kü thuËt, chÊt lîng c«ng tr×nh. Ph¬ng thøc nµy chØ ¸p dông cho c¸c tæ, ®éi thi c«ng kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn tù cung øng vËt t, gi¸m s¸t kü thuËt vµ cha thùc hiÖn h¹ch to¸n kÕ to¸n. Tuy nhiªn, dï theo bÊt kú m« h×nh, ph¬ng thøc kho¸n nµo, viÖc tæ chøc kinh doanh x©y l¾p gåm nh÷ng bíc chñ yÕu sau: -Doanh nghiÖp x©y l¾p (®¬n vÞ giao kho¸n) sau khi ký kÕt hîp ®ång víi bªn A, thùc hiÖn giao kho¸n khèi lîng x©y l¾p, t vÊn, thiÕt kÕ cho c¸c xÝ nghiÖp, ®éi , c«ng trêng x©y dùng trùc thuéc (®¬n vÞ nhËn kho¸n) th«ng qua hîp ®ång giao nhËn kho¸n. Hîp ®ång giao nhËn kho¸n ph¶i x¸c ®Þnh râ: +Néi dung c«ng viÖc, khèi lîng, chÊt lîng, ®¬n gi¸, thêi h¹n khëi c«ng vµ hoµn thµnh hîp ®ång; nÕu cã nh÷ng ph¸t sinh míi th× ph¶i bæ sung hîp ®ång giao nhËn kho¸n néi bé. +Gi¸ giao kho¸n bao gåm c¸c phÝ tæn trùc tiÕp vµ mét phÇn chi phÝ chung cña gi¸ thµnh dù to¸n. -Khi kÕt thóc hîp ®ång, ph¶i nghiÖm thu vµ thanh lý hîp ®ång giao nhËn kho¸n vµ nh÷ng ph¸t sinh bæ sung cña hîp ®ång giao nhËn kho¸n. -KÕt qu¶ cña hîp ®ång giao nhËn kho¸n (kÓ c¶ tiÕt kiÖm gi¸ thµnh x©y l¾p) trªn c¬ së lÊy thu bï chi- ph¶i ®îc giò l¹i ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô víi ng©n s¸ch nhµ níc vµ trÝch lËp c¸c quü theo chÕ ®é hiÖn hµnh. -NÕu ®¬n vÞ nhËn kho¸n ®îc ph©n cÊp qu¶n lý tµi chÝnh, cã tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n riªng, ®¬n vÞ nhËn kho¸n ph¶i tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n ho¹t ®éng nhËn kho¸n, theo dâi chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh, tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, lËp b¸o c¸o kÕ to¸n theo chÕ ®é hiÖn hµnh. -§éi trëng ®¬n vÞ nhËn kho¸n hoÆc gi¸m ®èc xÝ nghiÖp cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n sÏ ph¶i chÞu hoµn toµn tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c mÆt ho¹t ®éng kinh doanh x©y l¾p, ®¶m b¶o tu©n thñ ®óng ph¸p luËt vÒ c¸c chøng tõ kÕ to¸n, hÖ thèng tµi kho¶n, hÖ thèng sæ kÕ to¸n theo chÕ ®é hiÖn hµnh. -NÕu ®¬n vÞ nhËn kho¸n tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n riªng, c¸c c«ng viÖc trªn sÏ do ®¬n vÞ giao kho¸n thùc hiÖn. Cã thÓ nãi, ®Æc ®iÓm kinh doanh x©y l¾p vµ tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n cã nh÷ng nÐt ®Æc trng riªng khiÕn cho chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong ®iÒu kiÖn kho¸n x©y l¾p cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng biÖt. II- §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong ®iÒu kiÖn kho¸n 1. §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt Qu¸ tr×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp x©y l¾p lµ qu¸ tr×nh biÕn ®æi mét c¸ch cã ý thøc, cã môc ®Ých c¸c yÕu tè ®Çu vµo thµnh c¸c c«ng tr×nh, lao vô nhÊt ®Þnh. C¸c yÕu tè vÒ t liÖu s¶n xuÊt, ®èi tîng lao ®éng (mµ biÓu hiÖn cô thÓ lµ hao phÝ vÒ lao ®éng vËt ho¸) díi sù t¸c ®éng cã môc ®Ých cña søc lao ®éng (biÓu hiÖn lµ hao phÝ vÒ lao ®éng sèng) qua qu¸ tr×nh biÕn ®æi sÏ t¹o ra s¶n phÈm. §Ó ®o lêng c¸c hao phÝ mµ doanh nghiÖp ®· bá ra trong tõng kú nh»m tæng hîp, x¸c ®Þnh kÕt qu¶ ®Çu ra, phôc vô yªu cÇu qu¶n lý th× mäi hao phÝ lao ®éng cuèi cïng ®Òu ®îc biÓu hiÖn b»ng thíc ®o tiÒn tÒ vµ gäi lµ chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. Trong ho¹t ®éng kinh doanh x©y l¾p, chi phÝ s¶n xuÊt lµ toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp ®· bá ra liªn quan ®Õn viÖc x©y dùng, l¾p ®Æt c«ng tr×nh. a. §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt t¹i ®¬n vÞ giao kho¸n Trêng hîp doanh nghiÖp x©y l¾p tæ chøc kinh doanh theo m« h×nh kho¸n gän c«ng tr×nh,h¹ng môc c«ng tr×nh Chi phÝ ph¸t sinh chØ gåm chi phÝ qu¶n lý, chi phÝ giao dÞch... ®Ó ®¶m b¶o sù tån t¹i cña ®¬n vÞ. Do ®ã, kÕ to¸n chi phÝ kh«ng cÇn sö dông TK 621,622,627 mµ cã thÓ sö dông TK 642 ®Ó tËp hîp c¸c kho¶n chi phÝ thuéc néi dung chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp, TK 632 ®Ó tËp hîp chi phÝ ph¸t sinh t¹i ®¬n vÞ nhng kh«ng thuéc néi dung chi phÝ qu¶n lý. Trêng hîp doanh nghiÖp x©y l¾p tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh theo ph¬ng thøc kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ Chi phÝ s¶n xuÊt ®îc tËp hîp theo tõng ®¬n vÞ nhËn kho¸n. Chi phÝ s¶n xuÊt gåm 4 kho¶n môc chi phÝ sau: -Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp(CPNVLTT): bao gåm toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ nguyªn vËt liÖu mµ ®¬n vÞ x©y l¾p bá ra ®Ó cÊu t¹o nªn thùc thÓ c«ng tr×nh nh: vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, c¸c cÊu kiÖn bª t«ng, phô gia, dµn gi¸o, v¸n khu«n... -Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp(CPNCTT): bao gåm tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp mang tÝnh chÊt tiÒn l¬ng tr¶ cho c«ng nh©n x©y l¾p cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n. -Chi phÝ m¸y thi c«ng(CPMTC): bao gåm toµn bé c¸c kho¶n chi phÝ mµ ®¬n vÞ x©y l¾p bá ra cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc sö dông m¸y thi c«ng phôc vô cho x©y dùng, l¾p ®Æt c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh (kh«ng ph©n biÖt m¸y thi c«ng cña ®¬n vÞ hay thuª ngoµi). -Chi phÝ chung: +Chi phÝ s¶n xuÊt chung(CPSXC): lµ toµn bé c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh trong ph¹m vi c¸c ®¬n vÞ nhËn kho¸n . +Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp: gåm toµn bé c¸c kho¶n chi phÝ cã liªn quan ®Õn viÖc tæ chøc, qu¶n lý, ®iÒu hµnh kinh doanh vµ qu¶n lý hµnh chÝnh cña doanh nghiÖp mµ kh«ng t¸ch riªng ra ®îc. +Chi phÝ b¸n hµng: gåm toµn bé c¸c chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh tiªu thô s¶n phÈm nh chi phÝ giao dÞch, chi phÝ b¶o hµnh c«ng tr×nh x©y dùng. b. §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt t¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n Trêng hîp ®¬n vÞ ®îc giao kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh -Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc tËp hîp theo tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh bao gåm: +CPNVLTT +CPNCTT +CPMTC +CPSXC: lµ chi phÝ ph¸t sinh trong ph¹m vi cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n ®Ó thùc hiÖn khèi lîng x©y l¾p ®îc giao kho¸n, bao gåm: tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng cña bé phËn qu¶n lý, chi phÝ héi häp, tiÕp kh¸ch, tiÒn ®iÖn, níc phôc vô thi c«ng... Trêng hîp ®¬n vÞ ®îc giao kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ: do ®¬n vÞ cha cã tæ chøc bé m¸y riªng nªn chi phÝ s¶n xuÊt sÏ do ®¬n vÞ giao kho¸n tËp hîp, h¹ch to¸n. 2. §Æc ®iÓm gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®«ng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ bá ra ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt ra mét khèi lîng s¶n phÈm, dÞch vô, lao vô nhÊt ®Þnh hoµn thµnh. Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ toµn bé chi phÝ nh CPNVL, CPMTC... tÝnh b»ng tiÒn ®Ó hoµn thµnh mét khèi lîng s¶n phÈm x©y l¾p nhÊt ®Þnh, cã thÓ lµ c«ng tr×nh hoÆc mét h¹ng môc c«ng tr×nh. Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p bao gåm 4 kho¶n môc sau: -Kho¶n môc CPNVL -Kho¶n môc CPNC -Kho¶n môc CPMTC -Kho¶n môc chi phÝ chung a. T¹i ®¬n vÞ giao kho¸n Theo ph¬ng thøc kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh -Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p chÝnh lµ gi¸ giao kho¸n. Gi¸ giao kho¸n ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së gi¸ thµnh dù to¸n. -Gi¸ thµnh dù to¸n lµ tæng sè c¸c chi phÝ dù to¸n ®Ó hoµn thµnh mét khèi lîng s¶n phÈm x©y l¾p. Gi¸ thµnh dù to¸n ®îc lËp tríc khi tiÕn hµnh x©y l¾p trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc thiÕt kÕ ®îc duyÖt vµ khung gi¸ quy ®Þnh ®¬n gi¸ x©y dùng c¬ b¶n hiÖn hµnh. -§èi tîng tÝnh gi¸ lµ c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh giao kho¸n. -Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ lµ ph¬ng ph¸p ®Þnh møc. Theo ph¬ng thøc kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ -Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ gi¸ thµnh thùc tÕ ®îc x¸c ®Þnh khi hoµn thµnh c«ng t¸c x©y l¾p trªn c¬ së c¸c chi phÝ thùc tÕ liªn quan ®Õn c«ng tr×nh x©y l¾p. -§èi tîng tÝnh gi¸ lµ c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoµn thµnh. -Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ lµ ph¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®¬n ®Æt hµng. b. T¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n Theo ph¬ng thøc kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh -Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ gi¸ thµnh thùc tÕ, bao gåm CPNVLTT, CPNCTT, CPMTC, CPSXC ®Ó hoµn thµnh c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh . -Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ lµ ph¬ng ph¸p trùc tiÕp Theo ph¬ng thøc kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ, gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p sÏ do ®¬n vÞ giao kho¸n tÝnh to¸n. III-/ ChÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong kho¸n. ChÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông chung cho tÊt c¶ ¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ®îc Bé tµi chÝnh ban hµng ngµy 1/11/1195. Tuy nhiªn do nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng biÖt vÒ s¶n phÈm x©y l¾p vµ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh x©y l¾p cho nªn chÕ ®é ®é kÕ to¸n trªn cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña ngµnh x©y l¾p. chÝnh v× vËy, ngµy 16/12/1998, Bé tµi chÝnh ®· ban hµng. ChÕ ®é kÕ to¸n, ¸p dông cho doanh nghiÖp x©yl¾p "theo quyÕt ®Þnh 1864/1998/Q§-BTC. ChÕ ®ä kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp x©y l¾p mét mÆt t«n träng c¸c quyÕt ®Þnh hiÖn hµnh cña Nhµ níc vÒ tµi chÝnh - kÕ to¸n, ®¶m b¶o thèng nhÊt nguyªn t¾c kÕ to¸n, kÕt cÊu vµ nguyªn t¾c h¹ch to¸n cña chÕ ®é kÕ to¸n doanh nghiªp; mÆt kh¸c, ®îc bæ sung, hoµn thiÖn phï hîp vµ c¸c quy ®Þnh hiÖn hµnh cña c¬ chÕ tµi chÝnh, thuÕ vµ phï hîp vµ ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt vµ ®Æc ®iÓm s¶n phÈm x©yl¾p. §èi víi doanh nghiÖp cã tæ chøc kinh doanh theo m« h×nh kho¸n, do ho¹t ®éng kinh doanh vµ tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng biÖt nªn chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©yl¾p còng cã nh÷ng ®Æc trng riªng. §iÓu dÉn ®Õn nh÷ng nÐt riªng cña chÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong ®iÒu kiÖn kho¸n. 1-/ ChÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ t×nh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i ®¬n vÞ giao kho¸n. - Trªn c¬ së hÖ th«ng tµi kho¶n sö dông ®îc ¸p dông chung cho tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, hÖ thèng tµi kho¶n cña doanh nghiÖp x©y l¾p cã mét sè ®iÓm kh¸c. §Ó phôc vô cho qu¸ tr×nh kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµn s¶n phÈm, ®¬n vÞ giao kho¶n x©yl¾p thêng sö dông tµi kho¶n 141, 621,622,623,627,154,632 ®Ó tËp hîp vµ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt (trong h¹ch to¸n ®¬n vÞ kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ) hoÆc sö dông tµi kho¶n 136 (1362)), 154,632,642 (trong tµi kho¶n ®¬n vÞ giao kho¸n gän c«ng tr×nh, hay môc c«ng tr×nh. - VÒ mÆt chÕ ®é chøng tõ kÕ to¸n, ®Ó h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, ngoµi nh÷ng chøng b¾t buéc do bé tµi chÝnh ban hµnh, (nh: phiÕu nhËp kho, phiÕu xuÊt kho, phiÕu xuÊt vËt t theo ®Þnh møc, thÎ kho,..., b¶ng thanh to¸n l¬ng,... phiÕu lu, phiÕu chi,...)... ®¬n vÞ giao kho¸n cßn sö dông c¸c chøng tõ nh: + Hîp ®ång giao nhËn kho¸n x©y l¾p. + Biªn b¶n thanh lý hîp ®ång giao nhËn kho¸n ..... ViÖc ghi chÐp. Ph¶i theo ®óng nh÷ng quy ®Þnh cña Bé tµi chÝnh. - VÒ chÕ ®é sæ kÕ to¸n. Tuy theo quy m« kinh doanh, tr×nh ®é qu¶n lý kÕ to¸n vµ ph©n c«ng lao ®éng kÕ to¸n, ®¬n vÞ giao kho¸n cã thÓ ¸p dông mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p ghi sæ kÕ to¸n theo c¸c h×nh thøc nh: Chøng tõ ghi sæ, nhËt ký chung, nhËt ký - sæ c¸i vµ nhËt ký - chøng tõ. Danh môc c¸c sæ kÕ to¸n theo c¸c h×nh thøc ghi sæ còng t¬ng tù nh chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông chung cho c¸c doanh nghiÖp. 2-/ ChÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n. - Trong trêng hùp ®¬n vÞ nhËn kho¸n kh«ng ®îc ph©n cÊp qu¶n lý tµi chÝnh, kh«ng tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n riªng th× viÖc h¹ch to¸n kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p do ®¬n vÞ giao kho¸n thùc hiÖn. Do ®ã, ®¬n vÞ nhËn kho¸n kh«ng ph¶i tu©n theo chÕ ®î kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. - Trong trêng hîp ®¬n vÞ nhËn kho¸n cã tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n riªng, kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm còng ph¶i tu©n thñ theo "chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp x©y l¾p". + §Ó phôc vô cho kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p, ®¬n vÞ nhËn kho¸n. Sö dông c¸c TK 336 (3362), 621,622,623,627,154 ®Ó h¹ch to¸n vµ ph¶i tu©n theo nguyªn t¾c h¹ch to¸n c¸c TK nµy mét c¸ch chÆt chÏ. + VÒ chÕ ®é chøng tõ kÕ to¸n vµ chÕ ®é sæ kÕ to¸n còng t¬ng tù nh chÕ ®é chøng tõ vµ sæ kÕ to¸n cña ®¬n vÞ giao kho¸n. B- Theo ph¬ng thøc kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh 1. Tµi kho¶n sö dông TK 136-Ph¶i thu néi bé TK 136 cã 3 TK cÊp 2 TK1361: Vèn kinh doanh ë ®¬n vÞ trùc thuéc TK 1362: Ph¶i thu vÒ gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p giao kho¸n néi bé TK 1368: Ph¶i thu kh¸c Trong ®ã TK1362 -Ph¶i thu vÒ gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p giao kho¸n néi bé: ph¶n ¸nh toµn bé gi¸ trÞ vÒ vËt t, vèn b»ng tiÒn, khÊu hao TSC§... ®Ó thùc hiÖn khèi lîng x©y l¾p, l¾p giao cho c¸c ®¬n vÞ nhËn kho¸n x©y l¾p néi bé, vµ nhËn l¹i gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p, l¾p hoµn thµnh bµn giao cña c¸c ®¬n vÞ nhËn kho¸n. KÕt cÊu: Bªn Nî: sè vèn t¹m øng ®Ó thùc hiÖn gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p kho¸n néi bé Bªn Cã: nhËn gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p néi bé hoµn thµnh, bµn giao cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n D Nî: sè cßn ph¶i thu vÒ kho¶n øng ®Ó thùc hiÖn khèi lîng x©y l¾p néi bé ë ®¬n vÞ nhËn kho¸n. TK 336-Ph¶i tr¶ néi bé TK336 cã 2 Tk cÊp 2 TK 3362- Ph¶i tr¶ vÒ khèi lîng x©y l¾p nhËn kho¸n néi bé TK 3368- Ph¶i tr¶ néi bé kh¸c Trong ®ã TK 3362- PhØ tr¶ vÒ khèi lîng x©y l¾p nhËn kho¸n néi bé: ph¶n ¸nh toµn bé gi¸ trÞ vÒ vËt t, vèn b»ng tiÒn, khÊu hao TSC§... ®Ó thùc hiÖn khèi lîng x©y l¾p mµ kho¸n ph¶i tr¶ vµ ph¶n ¸nh khèi lîng x©y l¾p hoµn thµnh bµn giao cho ®¬n vÞ giao kho¸n. KÕt cÊu: Bªn Nî: Gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p néi bé hoµn thµnh, bµn giao cho ®¬n vÞ giao kho¸n. Bªn Cã: sè vèn t¹m øng ®¬n vÞ nhËn kho¸n nhËn ®îc ®Ó thùc hiÖn gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p kho¸n néi bé. D Cã: sè cßn ph¶i tr¶ vÒ kho¶n øng ®Ó thùc hiÖn khèi lîng x©y l¾p giao kho¸n néi bé cho ®¬n vÞ giao kho¸n. TK 621,622,623,627 néi dung vµ kÕt cÊu t¬ng tù nh trong TK ¸p dông trong ph¬ng thøc kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ. 2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n a, T¹i ®¬n vÞ giao kho¸n -Khi ®¬n vÞ t¹m øng cho ®èi tîng nhËn kho¸n ®Ó thùc hiÖn khèi lîng x©y l¾p, c¨n cø vµ hîp ®ång giao kho¸n néi bé vµ c¸c chøng tõ liªn quan kh¸c ghi: Nî TK 136- Ph¶i thu néi bé (1362) Cã TK 111- TiÒn mÆt Cã TK 112- TiÒn göi ng©n hµng Cã TK 152- Nguyªn vËt liÖu Cã TK 153- C«ng cô dông cô Cã TK 331- Vay ng¾n h¹n Cã TK 141,214, 642... -Khi ph¸t sinh c¸c kho¶n chi phÝ t¹i doanh nghiÖp, kh«ng thuéc néi dung chi phÝ qu¶n lý nh chi phÝ giao dÞch ..., kÕ to¸n ghi: Nî TK 632 Cã c¸c TK liªn quan -Khi ph¸t sinh c¸c kho¶n chi phÝ thuéc chi phÝ qu¶n lý, kÕ to¸n ghi: Nî TK 642 Cã c¸c TK liªn quan -§Þnh kú hoÆc khi thanh to¸n hîp ®ång giao kho¸n néi bé, ®¬n vÞ nhËn khèi lîng x©y l¾p hoµn thµnh bµn giao cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n. C¨n cø vµo gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p kho¸n néi bé (b¶ng kª khèi lîng x©y l¾p hoµn thµnh, phiÕu gi¸ c«ng tr×nh) vµ c¸c chøng tõ kh¸c cã liªn quan, ghi: Nî TK 154- Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK 136- Ph¶i thu néi bé (1362) -Khi thanh to¸n cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n, c¨n cø vµo biªn b¶n hîp ®ång giao kho¸n néi bé vµ c¸c chøng tõ cã liªn quan, kÕ to¸n ghi: Nî TK 136- Ph¶i thu néi bé (1362): phÇn cßn thiÕu Cã TK 111,112,152,153,156 -Khi bµn giao cho bªn A: Nî TK 632- Gi¸ vèn hµng b¸n Cã TK 154- Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang b. T¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n -Khi thùc hiÖn nhËn tiÒn mÆt, tiÒn göi (tõ TK chuyªn chi), NVL, c«ng cô lao ®éng, khÊu hao TSC§, c¸c kho¶n chi hé, tr¶ hé ®Ó thùc hiÖn khèi lîng x©y l¾p giao kho¸n, kÕ to¸n ghi: Nî TK 111,112 (TK chuyªn chi) Nî TK 152,153 Nî TK 623,627,642 (nhËn gi¸ trÞ khÊu hao TSC§, chi phÝ qu¶n lý cÊp trªn ®· chi hé, tr¶ hé) Cã TK 336-Ph¶i tr¶ néi bé (3362) -H¹ch to¸n CPNVL +Mua NVL ®a vµo sö dông ngay cho thi c«ng, kÕ to¸n ghi: Nî TK 621- CPNVLTT Nî TK 1331- ThuÕ GTGT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ (nÕu cã) Cã TK 111,112,331... +XuÊt kho NVL ®a vµo s¶n xuÊt: Nî TK 621-CPNVLTT Cã TK 152 -H¹ch to¸n CPNCTT +TÝnh l¬ng c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt Nî TK 622- CPNCTT Cã TK 334- Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn +NÕu ®¬n vÞ thuª lao ®éng ngoµi, kÕ to¸n ghi: Nî TK 622- CPNCTT Cã TK111 -H¹ch to¸n CPMTC +§¬n vÞ nhËn kho¸n cã ®éi m¸y thi c«ng riªng biÖt Nî TK 623- CPMTC Nî TK 1331- ThuÕ GTGT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ (nÕu cã) Cã TK 111,112,... Cã TK 152,153 Cã TK 214 Cã TK 334 +Trêng hîp ®¬n vÞ nhËn kho¸n thuª ca m¸y thi c«ng Nî TK 627 Nî TK 1331 Cã TK 111,112,331 -Khi ph¸t sinh chi phÝ thuéc néi dung CPSXC Nî TK 627 (chi tiÕt theo tõng yÕu tè) Cã TK 111,112,152,153 Cã TK 214 Cã TK 334 Cã TK 338... -Cuèi kú kÕt chuyÓn: +KÕt chuyÓn CPNVLTT Nî TK 154- Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK621 +KÕt chuyÓn CPNCTT Nî TK 154- Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK622 +KÕt chuyÓn chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng Nî TK 154- Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK623 +KÕt chuyÓn CPSXC Nî TK 154- Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK627 -C«ng tr×nh hoµn thµnh bµn giao thanh to¸n víi ®¬n vÞ giao kho¸n theo gi¸ nhËn kho¸n, kÕ to¸n ghi: Nî TK 336- Ph¶i tr¶ néi bé (3362) Cã TK 154- Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang NÕu ®¬n vÞ nhËn kho¸n vµ giao kho¸n x©y l¾p ¸p dông ph¬ng thøc qu¶n lý tµi chÝnh ghi nhËn viÖc cung cÊp s¶n phÈm lÉn nhau vµo TK 512- Doanh thu b¸n hµng néi bé- nh c¸c bé phËn h¹ch to¸n ®éc lËp Nî TK 336- Ph¶i tr¶ néi bé Cã TK 512- Doanh thu b¸n hµng néi bé (5122) Cã TK 333- ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép ng©n s¸ch nhµ níc C-/ Tæ høc sæ cho h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©yl¾p. Tuú thuéc vµo quy m« kinh doanh, tr×nh ®é kÕ to¸n vµ kh¶ n¨ng ph©n c«ng lao ®éng kÕ to¸n mµ ®¬n vÞ giao, nhËn x©y l¾p cã thÓ ¸p dông c¸c h×nh thøc sæ khac nhau ®Ó thÓ hiÖn khèi lîng c«ng t¸c h¹ch to¸n c¸c lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. Trong trêng hîp doanh nghiÖp x©y l¾p tæ chøc kinh doanh theo ph¬ng thøc kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ, viÖc tËp hîp, h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y lÊp sÏ do ®¬n vÞ giao kho¸n thùc hiÖn. Trong trêng hîp doanh nghiÖp tæ chøc kinh doanh theo ph¬ng thøc kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng mcô c«ng tr×nh, ®¬n vÞ giao kho¸n sÏ kho¸n c«ng tr×nh cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n theo gi¸ giao kho¸n. V× vËy, kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm x©y l¾p sÏ do ®¬n vÞ nhËn kho¸n ®¶m nhiÖm. + Gi¶ sù ®¬n vÞ h¹ch to¸n theo sè "nhËt ký -chøng tõ" th× quy tr×nh h¹ch to¸n nh sau: Chøng tõ chi phÝ (b¶ng ph©n bæ 1  7 c¸c chøng tõ chi phÝ kh¸c liªn quan (1) B¶ng kª sè 4 621,622,623,627,154 (1) (2) (1) B¶ng kª sè 6 (142) B¶ng kª sè 5 641,642,214 (2) (3) (3) (3) NhËt ký chøng tõ sè 7 (5) (4) Sæ c¸i TK lo¹i 6 vµ 154 (5) B¸o c¸o + Gi¶ sö ®¬n vÞ h¹ch to¸n theo sè "nhËt ký - sæ c¸i" Chøng tõ chi phÝ (1) NhËt ký -sæ c¸i (1) Sæ chi tiÕt (2) (3) B¸o c¸o + Gi¶ sö ®¬n vÞ h¹ch to¸n theo sæ "nhËt ký chung" NhËt ký chung (2) Sæ c¸i (5) B¸o TK lo¹i c¸o 6 vµ 154 (1) Chøng tõ chi phÝ NhËt ký ®Æc biÖt (1) (3) (4) Sæ chi tiÕt 621,622,623,627,154 B¶ng c©n ®èi ph¸t sinh + Gi¶ sö ®¬n vÞ h¹ch to¸n theo sæ "chøng tõ ghi sæ" chøng Chøng tõ chi phÝ (1) (1) Sæ chi tiÕt TK 621,622,623,627,154 Chøng tõ ghi sæ (3) Sæ c¸i TK 154,521,522,523,627 (2) Sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ (4) (2) b¶ng tæng hîp CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh SP (5) (5) B¸o c¸o PhÇn II Thùc tr¹ng vµ mét sè gi¶i ph¸p hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n ph©m x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n I-/ Thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ t×nh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p hiÖn nay. C¸c doanh nghiÖp x©y l¾p hiÖn nay ®ang tiÕn hµnh c«ng t¸c t¹i kÕ to¸n theo "chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp x©y l¾p" do Bé tµi chÝnh ban hµng chÝnh thøc theo quyÕt ®Þnh 1864/1998/Q§-BTC ngµy 16/11/1998. Tuy nhiªn, chÕ ®é kÕ to¸n nµy míi chØ híng dÉn c«ng t¸c kÕ to¸n chung cho tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p , cha ®i s©u vµo tõng lo¹i h×nh tæ chøc kinh doanh cô thÓ, nh doanh nghiÖp x©y l¾p tæ chøc kinh doanh theo m« h×nh kho¸n. Trong khi ®ã, trªn thùc tÕ, hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp x©yl¾p ë ViÖt Nam hiÖn nya ®Òu cã tæ chøc kinh doanh theo m« h×nh kho¸n. V× vËy ®ßi hái nh÷ng doanh nghiÖp nµy ph¶i vËn dông "chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp x©y l¾p" mét c¸ch linh ho¹t ®Ó ®¶m b¶o võa tu©n theo ®óng nh÷ng quy ®Þnh cña chÕ ®é, mµ phï hîp víi t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Do ®ã, kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm vÉn cßn mét sè víng m¾c nh: Theo chÕ ®é kÕ to¸n, tiÒn l¬ng nghØ phÐp cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt kh«ng ®îc tÝnh tríc. ChØ khi nµo viÖc nghØ phÐp cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt thùc tÕ ph¸t sinh míi ghi vµo chi phÝ. Nh vËy, trong kú s¶n xuÊt kinh doanh nÕu sè c«ng nh©n nghØ phÐp lín sÏ dÉn tíi chi phÝ s¶n xuÊt trong kú nµy sÏ t¨ng lªn ®¸ng kÓ, ¶nh hwngr tíi gi¸ thµnh cña c«ng tr×nh. MÆt kh¸c, trong qu¸ tr×nh ®Êu thÇu, thiÕt kª giao kho¸n tæ chøc thi c«ng..., doanh nghiÖp x©y l¾p cã khi c©n nh÷ng chuyªn gia phôc vô x©y dùng c¬ b¶n. Nhng chi phÝ vÒ chuyªn gia l¹i kh«ng ®îc tÝnh vµo chi phÝ. Nh vËy víi doanh nghiÖp x©y l¾p lµ kh«ng hîp lý. Ngoµi ra, viÖc h¹ch to¸n kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n cßn chÞu ¶nh hwngr cña c¬ chÕ qu¶n lý "kho¸n". §óng vËy, tæ chøc kinh doanh x©yl¾p theo m« h×nh kho¸n ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho doanh nghiÖp x©y l¾p tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ qu¶n lý, chi phÝ gi¸n tiÕp gãp phÇn h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©yl¾p, tr¸nh thÊt tho¸t, l·ng phÝ ngyªn vËt liÖu, n©ng cao quyÒn lµm chñ cña ngêi lao ®éng...bªn c¹nh ®ã, viÖc giao kho¶n s¶n phÈm khiÕn cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n ph¶i g¾n tr¸ch nhiÖm vµ thùc hiÖn thi c«ng, b¶o ®¶m tiÕn ®é còng nh chÊt lîng cña c«ng tr×nh... Nhng song song víi nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi trªn, c¬ chÕ qu¶n lý theo m« h×nh kho¸n còng cßn tån t¹i nhiÒu nhíc ®iÓm. Tríc hÕt, c¸ch "kho¸n" nµy ®· v« t×nh ®¸nh mÊt vai trß quan träng cña phßng kÕ to¸n trong viÖc kiÓm so¸t chung tõ chi phÝ. §Ó hîp ph¸p trong h¹ch to¸n kÕ to¸n, c¸c ®éi - trëng cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n ph¶i giao cho phßng kÕ to¸n ®¬n vÞ giao kho¸n nh÷ng ho¸ ®¬n mua vËt t xuÊt dïng cho c«ng tr×nh vÒ nh÷ng chi phÝ kh¸c phï hîp víi tæng sè chi phÝ ®îc giao kho¸n (cho nªn, cã nhiÒu trêng hîp ho¸ ®¬n chøng tõ tËp hîp ®îc kh«ng hîp lý vÒ tû lÖ c¸c lo¹i chi phÝ, míi chØ quan t©m ®Õn nép ho¸ ®¬n cho ®ñ møc chi phÝ kho¸n mµ kh«ng ®Ó ý tíi chi phÝ thùc tÕ tõng lo¹i vËt t vµ chi phÝ kh¸c. Bªn c¹nh ®ã, trong trêng hîp giao kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ, ®în vÞ giao kho¸n nhiÒu khi kh«ng hiÓu so¸t ®îc mét sè kho¶n c«ng nî. Do cã quyÒn tù chñ trong c«ng viÖc, tù mua vËt t, thuª nh©n c«ng nªn ®éi trëng x©y dùng cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n ®· mua chÞu vËt t, nguyªn vËt liÖu cña c¸c c¸ nh©n, ®¬n vÞ kh¸c mét c¸ch v« téi v¹. Cho nªn, ¶nh hëng tíi viÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt còng nh h¹ch to¸n kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt. Mét yÕu tè n÷a còng ¶nh hëng tíi kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ viÖc qu¶n lý tiÒn t¹m øng, vay thi c«ng vÉn cßn s¬ hë. Trêng hîp nÕu ®¬n vÞ nhËn kho¸n cïng mét lïc thi c«ng nhiÒu c«ng tr×nh kh¸c nhau, mét sè ®éi trëng x©y dùng ®¬n vÞ nhËn kho¸n ®· vay, øng tiÒn vît qu¸ khèi lîng c«ng viÖc thùc hiÖn, råi chiÕm ®o¹t, sö dông chØ tiªu cho c¸c môc ®Ých kh¸c. Do ®ã, nÕu kh«ng qu¶n lý chÆt chÏ c¸c kho¶n t¹m øng, chi phÝ s¶n suÊt sÏ cã thÓ t¨ng thªm v× ph¶i thªm mét kho¶n mÊt m¸t, dÉn ®Õn gi¸ thµnh c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng t×nh cao. Nh vËy, mÆt tr¸i cña tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n lµ viÖc kiÓm so¸t kh«ng chÆt chÏ c¸c chøng tõ chi hÝ, tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt thiÕu chÝnh x¸c, kh«ng ph¶n ¸nh ®óng chi phÝ thùc tÕ cho c«ng tr×nh, dÉn tíi viÖc vi ph¹m chÕ ®é chøng tõ kÕ to¸n. H¬n n÷a, mét sè doanh nghiÖp x©y l¾p ®· ®iÒu chØnh gi¸ giao kho¸n ®Ó c©n ®èi kÕt qu¶ kinh doanh trong kú ®Ó ®iÒu chØnh lç l·i. Nh trªn ®· nãi, gi¸ giao kho¸n ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së gi¸ thµnh dù to¸n, tøc lµ trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc thiÕt kÕ vµ khung gi¸ x©y dùng c¬ cb¶n hiÖn hµnh. Vµ nh vËy, gi¸ thµnh ®· ®îc x¸c ®Þnh tríc, lîi nhuËn cña ®¬n vÞ giao kho¸n còng cã thÓ x¸c ®Þnh tríc. Do ®ã, mét sè doanh nghiÖp ®· cè t×nh tÝnh sai gi¸ thµnh c«ng tr×nh x©y l¾p giao kho¸n, vi ph¹m chÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n. Nãi tãm l¹i, "chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp x©y l¾p" vµ tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n lµ phï hîp víi c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p hiÖn nay, vµ tuy cßn mét sè tån t¹i nhng ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p, gióp doanh nghiÖp tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. II- Mét sè gi¶i ph¸p hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n “ChÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp x©y l¾p “ hiÖn nay, nãi chung, phï hîp víi c«ng t¸c kÕ to¸n hiÖn nay cña c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. V× vËy, ph¬ng híng chung ®Ó hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ tiÕp tôc ph¸t huy nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi hiÖn cã, t×m c¸ch kh¾c phôc nh÷ng tån t¹i nh»m ®¶m b¶o h¹ch to¸n võa ®óng chÕ ®é nhµ níc quy ®Þnh, võa ®¸p øng dîc yªu cÇu qu¶n trÞ doanh nghiÖp. Theo ý kiÕn cña em, c¸c biÖn ph¸p cô thÓ kh¾c phôc tån t¹i trong chÕ ®é vµ c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ, tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ: VÒ phÝa nhµ níc ChÕ ®é kÕ to¸n cÇn ®îc hoµn thiÖn h¬n n÷a ®Ó ®¸p øng ®îc nhu cÇu cña c¸c doanh nghiÖp nãi chung, doanh nghiÖp x©y l¾p nãi riªng. Thø nhÊt, nªn trÝch tríc tiÒn l¬ng nghØ phÐp cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt TiÕp theo, chi phÝ chuyªn gia phôc vô c«ng tr×nh nªn tÝnh vµo CPSXC thµnh mét kho¶n chi phÝ hîp lÖ ®Ó tÝnh vµo gi¸ thµnh c«ng tr×nh. Nh vËy sÏ võa ®¶m b¶o chÊt lîng c«ng tr×nh, võa ®¶m b¶o tÝnh hîp lý. Tuy nhiªn, kho¶n chi phÝ nµy cÇn ph¶i ®îc kiÓm tra chÆt chÏ. MÆt kh¸c, nhµ níc còng nªn cã nh÷ng quy ®Þnh híng dÉn cô thÓ thùc hiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n. VÒ phÝa doanh nghiÖp x©y l¾p Doanh nghiÖp cÇn tu©n thñ nh÷ng quy ®Þnh vÒ qu¶n lý, c«ng t¸c h¹ch to¸n... theo ®óng chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp x©y l¾p nh»m ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt trong kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Bªn c¹nh ®ã, ®Ó gi¸m s¸t chÆt chÏ chi phÝ s¶n xuÊt, t¹o diÒu kiÖn thuËn lîi cho x¸c ®Þnh gi¸ thµnh thùc tÕ mét c¸ch chÝnh x¸c, ®¬n vÞ giao kho¸n chØ thùc hiÖn giao kho¸n khi: -§¬n vÞ nhËn kho¸n cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o tæ chøc thi c«ng ®óng tiÕn ®é, ®¶m b¶o chÊt lîng c«ng tr×nh. -ChØ nªn thùc hiÖn “kho¸n c«ng tr×nh “ ®èi víi nh÷ng c«ng tr×nh nhá. Trong trêng hîp nµy, c«ng ty cÇn tÝnh to¸n cô thÓ, ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c c¸c yÕu tè chi phÝ, tõ ®ã x¸c ®Þnh møc kho¸n cho phï hîp. Ngoµi ra, còng cÇn ph¶i quy ®Þnh râ møc t¹m øng, vay cña ®¬n vÞ nhËn kho¸n, kh«ng ®Ó x¶y ra t×nh tr¹ng t¹m øng, vay vît khèi lîng c«ng viÖc thùc hiÖn, tiÒn t¹m øng vÒ mua s¾m thiÕt bÞ, vËt t ph¶i ®îc qu¶n lý theo dâi vÒ hiÖn vËt t¬ng xøng. -ChØ nªn kho¸n gän kho¶n môc chi phÝ víi nh÷ng c«ng tr×nh cã gi¸ trÞ lín.trªn c¬ së tÝnh to¸n theo ®Þnh møc c¸c chi phÝ vËt t, chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng, nh©n c«ng..., ®¬n vÞ giao kho¸n trùc tiÕp thùc hiÖn mua vËt t, cung cÊp vËt t cho c«ng tr×nh theo tõng giai ®o¹n. Mét sè kho¶n chi phÝ vËt t phô, gi¸ trÞ thÊp, chi phÝ lÆt vÆt cã thÓ cho phÐp c¸c ®éi tù mua, tù chi vµ thanh quyÕt to¸n víi ®¬n vÞ giao kho¸n trªn c¬ së ho¸ ®¬n, chøng tõ hîp ph¸p, hîp lÖ. -Trong trêng hîp ®¬n vÞ nhËn kho¸n kh«ng tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n riªng, cÇn bè trÝ Ýt nhÊt mét nh©n viªn lµm c«ng t¸c thèng kª kÕ to¸n chÞu sù chØ ®¹o cña c«ng ty-®¬n vÞ giao kho¸n ®¶m b¶o c«ng t¸c kÕ to¸n ban ®Çu t¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n vµ chuyÓn chøng tõ vÒ ®¬n vÞ giao kho¸n. ******************* kÕt luËn Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi sù c¹nh tranh gay go, quyÕt liÖt, mét doanh nghiÖp chØ cã thÓ tån t¹i vµ ®øng v÷ng nÕu biÕt kÕt hîp qu¶n lý vµ tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh, sö dông ®óng yÕu tè ®Çu vµo, ®¶m b¶o chÊt lîng ®Çu ra... Do ®ã, c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n ë c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p nãi chung vµ trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt nãi chung gi÷ vai trß ®Æc biÖt quan träng. Sö dông hîp lý, tiÕt kiÖm c¸c lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt vµ phÊn ®Êu h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét vÊn ®Ò thùc sù cÇn thiÕt vµ lµ nhiÖm vô chñ yÕu cña doanh nghiÖp. Yªu cÇu ®Æt ra lµ ®æi míi kh«ng ngõng c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p (®Æc biÖt lµ trong doanh nghiÖp x©y l¾p cã tæ chøc kinh doanh theo m« h×nh kho¸n) nh»m thÝch øng víi yªu cÇu qu¶n lý trong c¬ chÕ míi vµ lµ mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p kªu gäi ®Çu t vµ ký kÕt hîp ®ång x©y l¾p. §îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña PTS NguyÔn ThÞ §«ng, em ®· hoµn thµnh ®Ò ¸n “KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n x©y l¾p”. §Ò ¸n gåm nh÷ng néi dung cô thÓ sau: -Tr×nh bµy mét sè lý luËn c¬ b¶n thuéc lÜnh vùc chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n x©y l¾p. -Tr×nh bµy thùc tr¹ng trong viÖc tæ chøc vËn dông chÕ ®é kÕ to¸n ngµnh cho lo¹i h×nh tæ chøc kinh doanh theo m« h×nh kho¸n. Tõ ®ã, ®a ra nh÷ng ®Ò xuÊt, ph¬ng híng c¬ b¶n nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong ®iÒu kiÖn kho¸n. Do tr×nh ®é cßn h¹n chÕ, ®Ò ¸n cña em kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. Em rÊt mong nhËn ®îc sù chØ b¶o, gãp ý. Mét lÇn n÷a em xin ch©n thµnh c¶m ¬n PTS NguyÔn ThÞ §«ng ®· híng dÉn gióp em hoµn thµnh ®Ò ¸n nµy. Môc lôc Lêi nãi ®Çu PhÇn I I- ......................................................................................................................................1 .................................................................................................................................2 Mét sè vÊn ®Ò vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n...........................2 §Æc ®iÓm kinh doanh x©y l¾p vµ tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n.....................................................................................................2 1. 2. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n cã ¶nh hëng tíi h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p.......................2 Tæ chøc kinh doanh x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n.................................................3 II- §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong ®iÒu kiÖn kho¸n..............................................................................................................4 1. 2. §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt.....................................................................................4 a. §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt t¹i ®¬n vÞ giao kho¸n..............................................5 b. §Æc ®iÓm chi phÝ s¶n xuÊt t¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n.............................................6 §Æc ®iÓm gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p...................................................................6 a. T¹i ®¬n vÞ giao kho¸n........................................................................................7 b. T¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n.......................................................................................7 III-/ ChÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong kho¸n...................................................................................................8 1-/ ChÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ t×nh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i ®¬n vÞ giao kho¸n.8 2-/ ChÕ ®é kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n. ...............................................................................................................................9 B- Theo ph¬ng thøc kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh............9 1. 2. Tµi kho¶n sö dông.................................................................................................9 TK 136-Ph¶i thu néi bé.........................................................................................9 TK 336-Ph¶i tr¶ néi bé.......................................................................................10 Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n.........................................................................................11 a, T¹i ®¬n vÞ giao kho¸n......................................................................................11 b. T¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n.....................................................................................12 C-/ Tæ høc sæ cho h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©yl¾p.....................................................................14 PhÇn II I-/ Thùc tr¹ng vµ mét sè gi¶i ph¸p hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n ph©m x©y l¾p theo m« h×nh kho¸n.....................................................................................17 Thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ t×nh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p hiÖn nay..................17 II- Mét sè gi¶i ph¸p hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo m« h×nh kho¸n.........................................................19 kÕt luËn ...............................................................................................................................21
- Xem thêm -

Tài liệu liên quan