Tài liệu Skkn phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong giảng dạy vật lí

  • Số trang: 20 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 49 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Tham gia: 05/08/2015

Mô tả:

Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CAO LÃNH TRƯỜNG :THCS BÌNH THẠNH TỔ: TOÁN - LI ---  --- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM PH¦¥NG PH¸P TÝCH HîP GI¸O DôC b¶o vÖ M¤I tr-êng trong gi¶ng d¹y vËt lÝ HỌ VÀ TÊN GIÁO VIÊN : NGUYỄN NGỌC THANH 2 ăm 2012 Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 1 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm S¸NG KIÕN KINH NGHIÖM PH¦¥NG PH¸P TÝCH HîP GI¸O DôC b¶o vÖ M¤I tr-êng trong gi¶ng d¹y vËt lÝ A. phÇn më ®Çu I. LÝ do chän ®Ò tµi: Kh«ng ai cã thÓ phñ nhËn vai trß ®Æc biÖt quan träng cña m«i tr-êng ®èi víi ®êi sèng con ng-êi. Bëi m«i tr-êng kh«ng chØ lµ n¬i tån t¹i, sinh tr-ëng vµ ph¸t triÓn mµ cßn lµ n¬i chøa ®ùng c¸c nguån tµi nguyªn, c¸c chÊt th¶i cña ®êi sèng vµ s¶n xuÊt, ®ång thêi lµ n¬i l-u tr÷ vµ cung cÊp th«ng tin cho con ng-êi. Nh-ng m«i tr-êng hiÖn nay ®ang xuèng cÊp, nhiÒu n¬i bÞ « nhiÔm nghiªm träng. V× vËy, m«i tr-êng cÇn ®-îc b¶o vÖ, b¶o vÖ m«i tr-êng hiÖn nay ®ang lµ vÊn ®Ò mang tÝnh toµn cÇu. ë n-íc ta, ®ã còng lµ vÊn ®Ò ®-îc quan t©m s©u s¾c cña tÊt c¶ c¸c ngµnh, c¸c cÊp. N¨m 2005, ngµnh gi¸o dôc ®· cã ChØ thÞ vÒ viÖc t¨ng c-êng gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng, trong ®ã nhiÖm vô träng t©m lµ trang bÞ cho häc sinh kiÕn thøc, kÜ n¨ng vÒ m«i tr-êng vµ b¶o vÖ m«i tr-êng b»ng nhiÒu h×nh thøc phï hîp nh- th«ng qua c¸c m«n häc vµ ho¹t ®éng ngo¹i kho¸... V× vËy, ®Ó ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu ®Ò ra, cïng víi c¸c m«n häc kh¸c, trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y VËt lÝ viÖc lång ghÐp, tÝch hîp néi dung gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng lµ vÊn ®Ò kh«ng thÓ thiÕu. II. Môc ®Ých và ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu: 1. Môc ®Ých nghiªn cøu: ViÖc gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng trong gi¶ng d¹y VËt lÝ nh»m môc ®Ých ®Ó tÊt c¶ c¸c em hiÓu ®-îc b¶n chÊt cña c¸c vÊn ®Ò vÒ m«i tr-êng nh- tÝnh phøc t¹p, quan hÖ nhiÒu mÆt, tÝnh h÷u h¹n cña tµi nguyªn, thiªn nhiªn vµ kh¶ n¨ng chÞu t¶i cña m«i tr-êng, quan hÖ chÆt chÏ gi÷a m«i tr-êng vµ ph¸t triÓn. Bªn Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 2 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm c¹nh ®ã nhËn thøc ®-îc ý nghÜa vµ tÇm quan träng cña c¸c vÊn ®Ò vÒ m«i tr-êng nh- mét nguån lùc ®Ó sinh sèng, lao ®éng vµ ph¸t triÓn. Tõ ®ã cã th¸i ®é, cã ý thøc tr¸ch nhiÖm, c¸ch øng xö ®óng ®¾n tr-íc c¸c vÊn ®Ò m«i tr-êng. 4. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu: - Dùa vµo thùc tÕ gi¶ng d¹y, dù giê, trao ®æi kinh nghiÖm cña c¸c ®ång nghiÖp, th«ng qua tham kh¶o s¸ch b¸o, c¸c th«ng tin ®¹i chóng: - Dùa vµo c«ng t¸c ®iÒu tra, kh¶o s¸t, tham quan, nghiªn cøu t×nh h×nh m«i tr-êng ë ®Þa ph-¬ng, th¶o luËn ph-¬ng ¸n xö lÝ. - Ph-¬ng ph¸p khai th¸c kinh nghiÖm thùc tÕ ®Ó gi¸o dôc: Dùa vµo kinh nghiÖm thùc tÕ, c¸c ho¹t ®éng thùc tiÔn, tõ ®ã ph©n tÝch, tæng hîp ®Ó ®-a ra c¸c gi¶i ph¸p gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng. - Ph-¬ng ph¸p tiÕp cËn kÜ n¨ng sèng b¶o vÖ m«i tr-êng: lµ kh¶ n¨ng øng xö mét c¸ch tÝch cùc ®èi víi c¸c vÊn ®Ò cña m«i tr-êng. III. Giíi h¹n ®Ò tµi §Ò tµi “Ph-¬ng ph¸p tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng ®èi víi bé m«n VËt lÝ” ®-îc nghiªn cøu vµ viÕt dùa vµo ®Æc ®iÓm t©m sinh lÝ cña c¸c ®èi t-îng häc sinh c¸c khèi líp 8, 9 THCS vµ dùa vµo ho¹t ®éng d¹y cña thÇy vµ häc cña häc sinh THCS ®-îc ¸p dông cho häc sinh c¸c khèi líp 8,9. IV KÕ ho¹ch thùc hiÖn S¸ng kiÕn ®-îc øng dông trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y ë häc k× II n¨m häc 20102011 m«n vËt lý 8 vµ häc k× I n¨m häc 2011-2012 m«n vËt lý 9. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn viÖc tÝch hîp b¶o vÖ m«i tr-êng sÏ ®-îc tiÕn hµnh theo c¸c b-íc nh- sau: Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 3 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm 1. ChuÈn bÞ néi dung tr-íc mçi bµi d¹y. 2. Thu thËp th«ng tin vµ h×nh ¶nh trªn m¹ng internet 3. Lùa chän thêi ®iÓm thÝch hîp trong tiÕn tr×nh gi¶ng d¹y ®Ó tÝch hîp B. NéI DUNG §Ò TµI: “ PH¦¥NG PH¸P TÝCH HîP GI¸O DôC b¶o vÖ M¤I tr­êng trong gi¶ng d¹y vËt Lý” I. C¬ së lÝ luËn: Sù ph¸t triÓn nhanh chãng vÒ Kinh tÕ- x· héi trong nh÷ng n¨m qua ®· lµm ®æi míi XHVN, chØ sè kinh tÕ kh«ng ngõng n©ng cao. Tuy nhiªn sù ph¸t triÓn kinh tÕ ch-a ®¶m b¶o c©n b»ng víi viÖc b¶o vÖ m«i tr-êng, nh÷ng hiÓm häa suy tho¸i m«i tr-êng ngµy cµng ®e däa cuéc sèng cña loµi ng-êi. ChÝnh v× vËy b¶o vÖ m«i tr-êng lµ vÊn ®Ò sèng cßn cña nh©n lo¹i vµ cña mçi quèc gia. ViÖc tÝch hîp néi dung gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng ®èi víi bé m«n VËt lÝ lµ viÖc lµm cÇn thiÕt gióp häc sinh hiÓu biÕt ®-îc mèi quan hÖ gi÷a m«i tr-êng tù nhiªn, m«i tr-êng x· héi vµ vai trß cña con ng-êi trong ®ã. Tõ ®ã sÏ cã th¸i ®é th©n thiÖn víi m«i tr-êng, yªu quý t«n träng thiªn nhiªn, t«n träng di s¶n v¨n hãa vµ ý thøc ®-îc hµnh ®éng tr-íc vÊn ®Ò m«i tr-êng n¶y sinh. II. C¬ së thùc tiÔn: HiÖn nay con ng-êi ®· khai th¸c qu¸ møc vµ sö dông kh«ng hîp lÝ c¸c nguån tµi nguyªn, dÉn ®Õn mÊt c©n b»ng sinh th¸i, m«i tr-êng sèng bÞ « nhiÔm nghiªm träng vµ ®ang ®e däa ®Õn cuéc sèng con ng-êi nh-: ¤ nhiÔm kh«ng khÝ, hiÖu øng nhµ kÝnh, nguån n-íc bÞ « nhiÔm, rõng bÞ suy gi¶m…. V× thÕ, viÖc lùa chän ®Þa chØ, néi dung, ®Ó tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng trong gi¶ng d¹y VËt lÝ lµ vÊn ®Ò quan träng vµ cÇn thiÕt nh»m trang bÞ cho häc sinh mét hÖ thèng kiÕn thøc ®Çy ®ñ vÒ m«i tr-êng vµ kÜ n¨ng b¶o vÖ m«i tr-êng phï hîp víi t©m lÝ løa tuæi. Bªn c¹nh ®ã tuyªn truyÒn gi¸o dôc n©ng cao ý thøc vµ tr¸ch nhiÖm b¶o vÖ m«i tr-êng. Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 4 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm III. Thùc tr¹ng vµ nh÷ng m©u thuÈn cña ®Ò tµi 1. Thùc tr¹ng cña ®Ò tµi nghiªn cøu: B¶o vÖ m«i tr-êng hiÖn nay ®ang lµ nhiÖm vô cña toµn x· héi, trong ®ã cã häc sinh. Tuy nhiªn, rÊt nhiÒu häc sinh kh«ng mÊy quan t©m, thËm chÝ thê ¬ ®èi víi viÖc b¶o vÖ m«i tr-êng. V× vËy, trong qu¸ tr×nh d¹y häc gi¸o viªn cÇn gi¸o dôc häc sinh biÕt c¸ch b¶o vÖ m«i tr-êng, tr-íc hÕt lµ m«i tr-êng sèng xung quanh c¸c em. Trong qu¸ tr×nh d¹y häc VËt lÝ, t«i ch¾c r»ng c¸c gi¸o viªn ®· ®Ò cËp ®Õn c¸c biÖn ph¸p gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng. Tuy nhiªn viÖc lµm nµy cßn ch-a th-êng xuyªn, ®«i khi cßn mang tÝnh s¸ch vë, thiÕu sù gÇn gòi víi ®êi sèng thùc tÕ häc sinh. Trong khi ®ã, VËt lÝ lµ m«n khoa häc mang tÝnh thùc tiÔn cao, chóng ta hoµn toµn cã thÓ võa ®-a ra c¸c biÖn ph¸p gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng liªn quan ®Õn tõng néi dung trong c¸c bµi häc cô thÓ l¹i võa gÇn gòi víi sù hiÓu biÕt cña häc sinh. ChÝnh ®iÒu nµy sÏ cã t¸c dông kÝch thÝch ãc tß mß, s¸ng t¹o, høng thó häc tËp, më réng sù hiÓu biÕt cña häc sinh, ®Æc biÖt lµ h-íng sù quan t©m cña c¸c em tíi m«i tr-êng ®Ó tõ ®ã biÕt c¸ch b¶o vÖ m«i tr-êng. 2. Nh÷ng m©u thuÈn cña ®Ò tµi - Thêi l-îng cña mét tiÕt häc cßn h¹n chÕ (45ph) do ®ã gi¸o viªn gi¶ng d¹y ng¹i ®i s©u vµo viÖc tÝch hîp néi dung b¶o vÖ m«i tr-êng. - Do ®iÒu kiÖn phôc vô d¹y häc, c¬ së vËt chÊt trang thiÕt bÞ cßn thiÕu, tµi liÖu, s¸ch b¸o cho GV vµ HS tham kh¶o ch-a ®-îc phong phó, ch-a ®¸p øng ®-îc nhu cÇu vµ hÊp dÉn häc sinh. - KÜ n¨ng sö dông c¸c ph-¬ng tiÖn phôc vô viÖc d¹y häc hiÖn ®¹i cña gi¸o viªn cßn h¹n chÕ. Nh- viÖc sö dông m¸y vi tÝnh ®Ó chuÈn bÞ bµi, cËp nhËt l-u tr÷ th«ng tin; sö dông m¸y chiÕu projecter ®Ó gi¶ng d¹y, s-u tÇm c¸c t- liÖu ®iÖn tö, tranh ¶nh, phim liªn quan ®Õn m«i tr-êng ... Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 5 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm IV. Gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng trong gi¶ng d¹y VËt lÝ. 1. C¬ së ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p: HiÖn nay chóng ta ®ang ®øng tr-íc t×nh tr¹ng m«i tr-êng bÞ suy tho¸i nghiªm träng. Nguyªn nh©n do sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ®· th¶i ra m«i tr-êng mét l-îng khÝ th¶i rÊt lín, lµm « nhiÔm nghiªm träng ®Õn m«i tr-êng sèng. Tuy nhiªn viÖc tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng nh- trªn sÏ kh«ng ®em l¹i hiÖu qu¶, häc sinh sÏ kh«ng hiÓu biÕt vÒ t¸c ®éng cña m«i tr-êng ®èi víi loµi ng-êi, nh- thÕ sÏ lµm m«i tr-êng ngµy cµng mÊt c©n b»ng vÒ sinh th¸i, ®e däa nghiªm träng ®Õn cuéc sèng con ng-êi. §Ó cho néi dung tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng cã hiÖu qu¶ t«i m¹nh d¹n tr×nh bµy mét sè ph-¬ng ph¸p tÝch hîp. 2. C¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu: 2.1. X©y dùng néi dung tÝch hîp phï hîp víi néi dung bµi häc §Ó häc sinh nhËn thøc ®óng vÒ vai trß cña m«i tr-êng ®èi víi cuéc sèng, tõ ®ã cã nh÷ng hµnh ®éng cô thÓ phï hîp th× tr-íc hÕt cÇn ®-a häc sinh ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò gÇn gòi hoÆc phï hîp víi nhËn thøc cña c¸c em. §èi víi bé m«n VËt lÝ, viÖc gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng cho häc sinh cÇn th«ng qua c¸c néi dung cña tõng bµi häc cô thÓ trong ch-¬ng tr×nh häc. 2.2. Thu thËp tµi liÖu sinh ®éng vµ cã søc thuyÕt phôc. - HiÖn nay víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c«ng nghÖ th«ng tin, viÖc t×m kiÕm bÊt cø t- liÖu nµo trªn m¹ng internet còng trë nªn dÔ dµng. §©y lµ mét ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc ®æi míi ph-¬ng ph¸p d¹y häc nãi chung vµ viÖc tÝch hîp b¶o vÖ m«i tr-êng nãi riªng. Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 6 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm - Sau khi x©y dùng ®-îc néi dung tÝch hîp gi¸o viªn t×m vµ lùa chän nh÷ng h×nh ¶nh sinh ®éng, Ên t-îng phï hîp víi yªu cÇu ®Ó ®-a vµo bµi gi¶ng. 2.3. Sö dông m¸y chiÕu projecter ®Ó d¹y néi dung tÝch hîp. ViÖc sö dông m¸y vi tÝnh kÕt hîp víi m¸y chiÕu ®Ó d¹y häc sÏ ph¸t huy cao tÝnh trùc quan cña bµi d¹y. §Æc biÖt phÇn tÝch hîp b¶o vÖ m«i tr-êng ®ßi hái kh«ng chØ cung cÊp kiÕn thøc, kÜ n¨ng mµ quan träng lµ h×nh thµnh ë häc sinh th¸i ®é tr-íc c¸c vÊn ®Ò vÒ m«i tr-êng, ®iÒu nµy sÏ ®¹t ®-îc hiÖu qu¶ cao khi c¸c em ®-îc chøng kiÕn nh÷ng h×nh ¶nh vÒ thùc tr¹ng còng nh- hËu qu¶ cña « nhiÔm m«i tr-êng. 3. Tæ chøc triÓn khai thùc hiÖn: 3.1. ChuÈn bÞ néi dung tr-íc mçi bµi d¹y Tr-íc hÕt gi¸o viªn t×m hiÓu vÊn ®Ò cÇn tÝch hîp, chän lùa chñ ®Ò thËt gÇn gòi, thiÕt thùc vµ s¸t víi néi dung bµi häc. VÝ dô: Trong bµi “ N¨ng suÊt to¶ nhiÖt cña nhiªn liÖu - VËt lÝ 8” . Gi¸o viªn chän chñ ®Ò khai th¸c, sö dông nguån nhiªn liÖu ho¸ th¹ch dÉn ®Õn nh÷ng th¶m ho¹ vÒ m«i tr-êng vµ nh÷ng biÖn ph¸p kh¾c phôc. * §èi víi mçi néi dung cÇn tÝch hîp, gi¸o viªn cã thÓ yªu cÇu häc sinh:  T×m hiÓu nguyªn nh©n dÉn ®Õn t×nh tr¹ng « nhiÔm m«i tr-êng.  Häc sinh tù ®-a ra biÖn ph¸p b¶o vÖ m«i tr-êng hoÆc gi¸o viªn ®-a ra ®Ó häc sinh t×m hiÓu.  Gi¶i thÝch mét sè hiÖn t-îng th-êng gÆp trong cuéc sèng cña c¸c em. 3.2. Thu thËp th«ng tin vµ h×nh ¶nh trªn m¹ng internet C¸ch th«ng dông nhÊt ®Ó t×m kiÕm h×nh ¶nh trªn m¹ng lµ vµo trang web www.google.com.vn , gâ tõ kho¸ liªn quan ®Õn chñ ®Ò ta ®ang cÇn t×m. Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 7 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm Khi chän ®-îc h×nh ¶nh thÝch hîp nªn l-u l¹i trong mét tËp tin víi ®Þnh d¹ng cì ¶nh to nhÊt (khi ®-a vµo gi¸o ¸n ®iÖn tö h×nh ¶nh sÏ ®¹t chÊt l-îng cao h¬n). 3.3. Lùa chän thêi ®iÓm thÝch hîp trong tiÕn tr×nh gi¶ng d¹y ®Ó tÝch hîp ViÖc lùa chän thêi ®iÓm vµ néi dung ®Ó tÝch hîp hÕt søc quan träng. Mét mÆt nã lµm cho bµi d¹y trë nªn sinh ®éng vµ cã ý nghÜa, mÆt kh¸c nÕu lùa chän kh«ng phï hîp sÏ lµm cho bµi d¹y bÞ ®øt qu·ng vµ xa rêi träng t©m kiÕn thøc. ý thøc ®-îc ®iÒu nµy gi¸o viªn cÇn ph¶i nghiªn cøu kÜ l-ìng c¸c ph-¬ng ¸n tÝch hîp ®Ó võa ®¶m b¶o d¹y ®óng, d¹y ®ñ võa ®¹t ®-îc môc tiªu gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng. * VÝ dô: Khi d¹y bµi: Bµi 20: Nguyªn tö, ph©n tö chuyÓn ®éng hay ®øng yªn? - VËt lÝ 8 VÞ trÝ tÝch hîp: Sau khi häc sinh n¾m ®-îc kh¸i niÖm hiÖn t-îng khuÕch t¸n. HiÖn t-îng khuÕch t¸n lµ hiÖn t-îng c¸c chÊt tù hoµ lÉn vµo nhau. HiÖn t-îng khuÕch t¸n cã thÓ x¶y ra ë chÊt láng, chÊt khÝ, gi÷a chÊt láng vµ chÊt khÝ, thËm chÝ cßn x¶y ra ë chÊt r¾n. MÆc dï kh«ng khÝ nhÑ h¬n n-íc biÓn nh-ng ë trong n-íc biÓn vÉn cã kh«ng khÝ. NÕu thiÕu kh«ng khÝ, c¸c loµi sinh vËt trong lßng ®¹i d-¬ng kh«ng thÓ sèng ®-îc. Cã nhiÒu tµu chë dÇu bÞ tai n¹n lµm dÇu loang réng trªn mÆt biÓn (Ch¼ng h¹n: Tµu Prestige chë h¬n 77000 tÊn dÇu ch×m ngoµi kh¬i vïng biÓn T©y Ban Nha lµm trµn dÇu trªn biÓn trë thµnh sù cè trµn dÇu nguy h¹i nhÊt tõ tr-íc ®Õn nay; Tµu chë cÇn trôc ®©m ph¶i tµu chë dÇu ngoµi kh¬i phÝa T©y Hµn Quèc khiÕn 66000 thïng dÇu th« bÞ trµn ra biÓn...) lµm cho kh«ng khÝ kh«ng thÓ khuÕch t¸n vµo n-íc lµm chÕt rÊt nhiÒu sinh vËt sèng trong lßng ®¹i d-¬ng, ®ång thêi còng ¶nh h-ëng ®Õn nhiÒu loµi sinh vËt biÓn kh¸c n÷a. Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 8 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm * BiÖn ph¸p kh¾c phôc: C¸c ngµnh chøc n¨ng cÇn kiÓm tra tµu chë dÇu tr-íc khi l-u th«ng trªn biÓn vµ cÇn ®¶m b¶o c¸c quy t¾c an toµn trong suèt qu¸ tr×nh l-u th«ng. C¸c tµu th-êng xuyªn liªn l¹c víi trung t©m còng nh- víi c¸c tµu kh¸c trong khu vùc l-u th«ng, tr¸nh c¸c vô tai n¹n ®¸ng tiÕc x¶y ra, kh«ng nh÷ng g©y thiÖt h¹i cho ng-êi vµ tµi s¶n mµ cßn lµm « nhiÔm m«i tr-êng, rÊt l©u sau míi cã thÓ kh¾c phôc ®-îc. VÖt dÇu loang ®Ó l¹i trªn biÓn sau vô va ch¹m ë Hµn Quèc * VÝ dô: Khi d¹y bµi: Bµi 21: §èi l-u - Bøc x¹ nhiÖt VÞ trÝ tÝch hîp: Sau khi häc sinh ®· lµm c¸c bµi tËp vËn dông phÇn ®èi l-u * §èi l-u lµ sù truyÒn nhiÖt n¨ng b»ng c¸c dßng chÊt láng hoÆc chÊt khÝ. §ã lµ h×nh thøc truyÒn nhiÖt chñ yÕu cña chÊt láng vµ chÊt khÝ.  Trong phßng ngñ kÝn kh«ng cã ®èi l-u kh«ng khÝ sÏ rÊt ngét ng¹t, khã chÞu. BiÖn ph¸p kh¾c phôc: Nªn më cöa sæ tr-íc khi ®i ngñ kho¶ng 15 phót ®Ó kh«ng khÝ l-u th«ng dÔ dµng, gióp giÊc ngñ ngon h¬n, s©u h¬n.  Trong bÕp lß hay c¸c lß cao ë c¸c xÝ nghiÖp, nhµ m¸y khi kh«ng khÝ trong lß bÞ ®èt nãng sÏ rÊt ngét ng¹t. *BiÖn ph¸p kh¾c phôc: Ng-êi ta dïng nh÷ng èng khãi rÊt cao ®Ó th«ng giã (t¹o ra lùc hót khÝ) khi ®ã kh«ng khÝ trong lß bÞ ®èt nãng theo èng khãi bay lªn ®ång thêi kh«ng khÝ l¹nh ë bªn ngoµi lïa vµo cöa lß. Nhê ®ã lu«n cã ®ñ kh«ng khÝ ®Ó ®èt ch¸y nhiªn liÖu. MÆt kh¸c èng khãi cao lµm cho khãi th¶i ra bay lªn cao, chèng « nhiÔm m«i tr-êng.  Khi dïng r¬m, trÊu, m¹t c-a ®Ó nÊu bÕp, ta thÊy cã rÊt nhiÒu bôi lµm kh«ng gian bÕp ngét ng¹t. Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 9 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm *BiÖn ph¸p kh¾c phôc: Ng-êi ta ®· chÕ t¹o lo¹i bÕp cã èng khãi ®Ó khãi bôi cã thÓ tho¸t lªn cao. * VÝ dô: Khi d¹y bµi: Bµi 26: N¨ng suÊt to¶ nhiÖt cña nhiªn liÖu VÞ trÝ tÝch hîp: Sau khi häc sinh ®· t×m hiÓu nhiªn liÖu lµ g× vµ lÊy c¸c vÝ dô vÒ nhiªn liÖu th-êng gÆp. HiÖn nay, than ®¸, dÇu má, khÝ ®èt ®ang lµ c¸c nhiªn liÖu chñ yÕu cña con ng-êi. Tuy nhiªn, viÖc khai th¸c vµ sö dông c¸c nhiªn liÖu nµy ®· vµ ®ang g©y nh÷ng hËu qu¶ v« cïng nghiªm träng ¶nh h-ëng ®Õn m«i tr-êng sèng cña con ng-êi: H¹n h¸n, lò lôt, b·o, sãng thÇn, khÝ th¶i tõ nhµ m¸y, xe cé lµm « nhiÔm kh«ng khÝ, nguån n-íc, ®Êt g©y m-a axÝt, thñng tÇng «z«n... Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 10 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm HËu qu¶ cña viÖc khai th¸c vµ sö dông n¨ng l-îng ho¸ th¹ch VËy con ng-êi cÇn lµm g× ®Ó b¶o vÖ m«i tr-êng? Chóng ta biÕt r»ng, c¸c nguån n¨ng l-îng nãi trªn kh«ng ph¶i v« tËn mµ chØ trong vßng kho¶ng n¨m m-¬i n¨m n÷a c¸c nguån nhiªn liÖu nµy sÏ c¹n kiÖt. V× vËy, mét trong nh÷ng nhiÖm vô v« cïng cÊp b¸ch cña con ng-êi lµ ph¶i tiÕt kiÖm c¸c nhiªn liÖu s½n cã, ®ång thêi ph¶i nghiªn cøu t×m ra c¸c nhiªn liÖu míi thay thÕ. HiÖn nay con ng-êi ®· t×m ra nhiÒu nguån n¨ng l-îng s¹ch, dåi dµo phôc vô cho s¶n xuÊt vµ cuéc sèng:  N¨ng l-îng tõ ®¹i d-¬ng (n-íc biÓn): phong phó nhÊt lµ c¸c quèc gia cã biÓn lín. Sãng vµ thuû triÒu lµm quay tuabin m¸y ph¸t ®iÖn.  N¨ng l-îng MÆt Trêi: Dïng ch¹y pin MÆt Trêi B¾t ch-íc qu¸ tr×nh quang hîp cña thùc vËt, hiÖn nay c¸c nhµ khoa häc ®ang nghiªn cøu t×m c¸ch biÕn ®æi n¨ng l-îng cña ¸nh n¾ng (nguån nguyªn liÖu v« tËn) thµnh nguån nhiªn liÖu s¹ch vµ th©n thiÖn víi m«i tr-êng.  N¨ng l-îng giã: Sö dông søc giã ®Ó quay tuabin m¸y ph¸t ®iÖn. §©y lµ nguån n¨ng l-îng dåi dµo, cã ë mäi n¬i.  DÇu thùc vËt dïng ®Ó ch¹y xe, ch¼ng h¹n c¶i dÇu.  N¨ng l-îng tõ sù lªn men sinh häc: §-îc t¹o tõ sù lªn men sinh häc cña ®å phÕ th¶i sinh ho¹t nh»m t¹o khÝ mªtan. * Mét trong nh÷ng nhiªn liÖu cã triÓn väng thay thÕ cho dÇu vµ khÝ ®èt lµ hi®r«, v×: - Hi®r« cã n¨ng suÊt táa nhiÖt cao h¬n dÇu vµ khÝ ®èt. §©y lµ khÝ cã nhiÖt ch¸y cao nhÊt trong tÊt c¶ c¸c nhiªn liÖu cã trong thiªn nhiªn, ®· ®-îc sö dông lµm nhiªn liÖu phãng c¸c tµu vò trô. Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 11 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm - Hi®r« ®-îc ®iÒu chÕ b»ng c¸ch dïng n¨ng l-îng MÆt Trêi ®Ó ®iÖn ph©n n-íc biÓn. Nh- vËy, nguån nguyªn liÖu ®Ó ®iÒu chÕ hi®r« cã thÓ coi lµ v« tËn. - Hi®r« láng cã thÓ vËn chuyÓn dÔ dµng b»ng c¸c b×nh chøa hoÆc èng dÉn. - Hi®r« khi bÞ ®èt ch¸y kh«ng to¶ ra c¸c khÝ ®éc nh- c¸c nhiªn liÖu kh¸c. * VÝ dô: Khi d¹y bµi: Bµi 28: §éng c¬ nhiÖt VÞ trÝ tÝch hîp: Sau khi häc sinh tr¶ lêi C5 phÇn vËn dông §éng c¬ nhiÖt ®-îc sö dông rÊt réng r·i trong cuéc sèng. Tuy nhiªn, ®éng c¬ nhiÖt l¹i g©y ra nh÷ng t¸c h¹i rÊt lín ®èi víi m«i tr-êng sèng cña chóng ta: - G©y ra tiÕng ån - X¶ vµo m«i tr-êng sèng c¸c khÝ ®éc sinh ra tõ viÖc ®èt ch¸y nhiªn liÖu. *BiÖn ph¸p kh¾c phôc:  H¹n chÕ sö dông ®éng c¬ nhiÖt.  C¶i tiÕn ®éng c¬ nhiÖt th©n thiÖn víi m«i tr-êng.  Nghiªn cøu, thö nghiÖm ®Ó ®-a vµo sö dông réng r·i lo¹i x¨ng ethanol, ®©y lµ lo¹i nhiªn liÖu tiÕt kiÖm vµ gi¶m bít khÝ th¶i CO 2 ra m«i tr-êng. HiÖn ë ViÖt Nam míi thö nghiÖm cho xe Taxi.  Thay thÕ ®éng c¬ nhiÖt b»ng nh÷ng ®éng c¬ kh¸c kh«ng lµm hoÆc Ýt lµm « nhiÔm m«i tr-êng: Võa qua h·ng GM vµ Segway ®· phèi hîp s¶n xuÊt thµnh c«ng lo¹i «t« 2 b¸nh ®Çu tiªn trªn thÕ Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 12 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm giíi víi 2 chç ngåi. Lo¹i xe nµy sö dông mét bé pin ®Ó ho¹t ®éng, v× vËy rÊt th©n thiÖn víi m«i tr-êng. Lo¹i xe nµy cã thÓ ch¹y víi vËn tèc 56km/h. ChØ cÇn mÊt vµi phót cho mét lÇn s¹c pin, chiÕc xe cã thÓ ch¹y ®-îc tíi 56km. * VÝ dô: Khi d¹y bµi: Bµi 12: C«ng suÊt ®iÖn VÞ trÝ tÝch hîp: sau khi häc sinh tr¶ lêi xong c©u C3 Khi sö dông dông cô ®iÖn gia ®×nh cÇn sö dông ®óng c«ng suÊt ®Þnh møc. §Ó sö dông ®óng c«ng suÊt ®iÖn møc th× ta cÇn sö dông hiÖu ®iÖn thÕ ®óng b»ng víi hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc. - V× mét sè ®å dïng khi sö dông hiÖu ®iÖn thÕ nhá h¬n hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc cã thÓ lµm gi¶m tuæi thä cña chóng. - V× mét sè ®å dïng khi sö dông hiÖu ®iÖn thÕ lín h¬n hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc cã thÓ lµm gi¶m tuæi thä cña chóng hoÆc g©y ra ch¸y næ *BiÖn ph¸p kh¾c phôc:  Sö dông æn ¸p ®Ó bảo vÖ thiÕt bÞ vµ ®å dïng ®iÖn  Ta cÇn sö dông ®å dïng ®iÖn ®óng hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc cña chóng. * VÝ dô: Khi d¹y bµi: Bµi 19: Sö dông an toµn vµ tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng VÞ trÝ tÝch hîp 1: sau khi häc sinh n¾m ®-îc “ cÇn ph¶i thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p ®¶m b¶o an toµn khi sö dông ®iÖn, nhÊt lµ ®èi víi m¹ng ®iÖn d©n dông v× m¹ng ®iÖn nµy cã hiÖu ®iÖn thÕ 220V nªn cã thÓ g©y nguy hiÓm ®Õn tÝnh m¹ng.” * Sèng gÇn d©y ®iÖn cao ¸p rÊt nguy hiÓm, ng-êi sèng gÇn d©y ®iÖn cao ¸p th-êng dÔ bÞ suy gi¶m trÝ nhí, bÞ nhiÔn ®iÖn do h-ëng øng. MÆc dï ngµy cµng ®-îc n©ng c¸p ®«i lóc sù cè vÉn x¶y ra nh- lµ: chËp ®iÖn, rß ®iÖn, næ sø, ®øt ®-êng d©y, ch¸y næ tr¹m biÕn ¸p, . . . . *BiÖn ph¸p kh¾c phôc:  §Ó an toµn di dêi hé d©n sèng d-íi ®-êng d©y cao ¸p vµ tu©n thñ c¸c quy t¸c an toµn khi sö dông ®iÖn.  ChuyÓn ®-êng d©y ®iÖn cao ¸p xuèng lßng ®Êt Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 13 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm VÞ trÝ tÝch hîp 2: Sau khi häc sinh n¾m ®-îc “ CÇn lùa chän sö dông c¸c dông cô vµ thiÕt bÞ ®iÖn cã c«ng suÊt phï hîp vµ chØ sö dông chóng trong thêi gian cÇn thiÕt.” - C¸c bãng ®Ìn sîi ®èt th«ng th-êng cã hiÖu qu¶ ph¸t quang rÊt thÊp: 3%, c¸c bãng ®Ìn neon cã hiÖu suÊt ph¸t quang cao h¬n:7%. - §Ó tiÕt kiÖm ®iÖn cÇn n©ng cao hiÖu suÊt ph¸t quang cña c¸c bãng ®Ìn ®iÖn. *BiÖn ph¸p kh¾c phôc:  Thay c¸c bãng ®Ìn th«ng th-êng b»ng c¸c bãng ®Ìn tiÕt kiÖm n¨ng l-îng nh- ®Ìn compac,....  ChØ sö dông trong thêi gian cÇn thiÕt. V. HiÖu qu¶ ¸p dông * Qua qu¸ tr×nh tæ chøc triÓn khai thùc hiÖn chuyªn ®Ò trªn t«i nhËn thÊy r»ng häc sinh yªu thÝch m«n häc h¬n, chÊt l-îng bé m«n t¨ng lªn râ rÖt, sè häc sinh kh¸ giái t¨ng. Cô thÓ häc k× I n¨m häc 2011-2012 chÊt l-îng bé m«n VËt lÝ t¨ng lªn, häc sinh yÕu gi¶m, kh«ng cã häc sinh kÐm. Tuy nhiªn viÖc quan träng nhÊt lµ hÇu hÕt tÊt c¶ c¸c häc sinh ®Òu cã ý thøc tù gi¸c b¶o vÖ m«i tr-êng xung quanh, lµm cho khu«ng viªn tr-êng trë nªn xanh, s¹ch, ®Ñp h¬n.Th«ng qua kÕt qu¶ kh¶o s¸t nh- sau: C©u 1: Em thÝch häc m«n vËt lÝ kh«ng? RÊt thÝch ThÝch B×nh th-êng Kh«ng thÝch C©u 2: M«n vËt lÝ cã ®-îc øng dông nhiÒu trong cuéc sèng kh«ng? NhiÒu Ýt Kh«ng C©u 3: Häc vËt lÝ em biÕt nhiÒu vÒ m«i tr-êng xung quanh chóng ta kh«ng? NhiÒu Ýt Kh«ng biÕt C©u 4: M«i tr-êng cã cÇn ®-îc b¶o vÖ kh«ng? RÊt cÇn Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh CÇn Kh«ng cÇn 14 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm KÕt qu¶: Tr-íc khi ¸p dông ®Ò tµi: (th¸ng 2 n¨m 2011) Häc sinh líp 8A1, 8A2, 8A3, A4 : 146 häc sinh C©u 1: Em thÝch häc m«n vËt lÝ kh«ng? RÊt thÝch: 20 ThÝch: 52 B×nh th-êng: 50 Kh«ng thÝch:24 C©u 2: M«n vËt lÝ cã ®-îc øng dông nhiÒu trong cuéc sèng kh«ng? NhiÒu: 35 Ýt: 85 Kh«ng: 26 C©u 3: Häc vËt lÝ em biÕt nhiÒu vÒ m«i tr-êng xung quanh chóng ta kh«ng? NhiÒu: 41 Ýt : 75 Kh«ng : 30 C©u 4: M«i tr-êng cã cÇn ®-îc b¶o vÖ kh«ng? RÊt cÇn : 38 CÇn: 87 Kh«ng cÇn: 21 ¸p dông ë häc k× II n¨m häc 2010-2011 (th¸ng 5 n¨m 2011) Häc sinh líp 8A1, 8A2, 8A3, 8A4 : 137 häc sinh C©u 1: Em thÝch häc m«n vËt lÝ kh«ng? RÊt thÝch: 38 ThÝch : 65 B×nh th-êng: 30 Kh«ng thÝch: 4 C©u 2: M«n vËt lÝ cã ®-îc øng dông nhiÒu trong cuéc sèng kh«ng? NhiÒu: 55 Ýt: 73 Kh«ng: 9 C©u 3: Häc vËt lÝ em biÕt nhiÒu vÒ m«i tr-êng xung quanh chóng ta kh«ng? NhiÒu: 62 Ýt: 68 Kh«ng: 7 C©u 4: M«i tr-êng cã cÇn ®-îc b¶o vÖ kh«ng? RÊt cÇn: 60 CÇn: 72 Kh«ng cÇn: 5 Sau khi ¸p dông (th¸ng 01n¨m 2012) Häc sinh líp 8A1, 8A2, 8A3, 8A4 ®-îc lªn líp 9A1, 9A2, 9A3, 9A4: 129 häc sinh C©u 1: Em thÝch häc m«n vËt lÝ kh«ng? RÊt thÝch: 62 ThÝch: 42 B×nh th-êng: 25 Kh«ng thÝch: 0 C©u 2: M«n vËt lÝ cã ®-îc øng dông nhiÒu trong cuéc sèng kh«ng? NhiÒu: 76 Ýt: 53 Kh«ng: 0 C©u 3: Häc vËt lÝ em biÕt nhiÒu vÒ m«i tr-êng xung quanh chóng ta kh«ng? NhiÒu: 81 Ýt: 48 Kh«ng: 0 C©u 4: M«i tr-êng cã cÇn ®-îc b¶o vÖ kh«ng? RÊt cÇn: 89 Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh CÇn: 40 Kh«ng cÇn: 0 15 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm C. KÕT LUËN I. ý nghÜa Trong qu¸ tr×nh d¹y häc, t«i rÊt chó träng tíi viÖc gi¸o dôc cho häc sinh c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ m«i tr-êng. T«i nhËn thÊy, viÖc häc sinh ®-îc tiÕp cËn víi nh÷ng vÊn ®Ò hÕt søc gÇn gòi trong cuéc sèng ®· lµm cho c¸c em häc tËp s«i næi, chñ ®éng vµ tÝch cùc h¬n. C¸c em rÊt høng thó trong viÖc t×m hiÓu, ®-a ra nguyªn nh©n g©y « nhiÔm m«i tr-êng, ®ång thêi ®-a ra c¸c biÖn ph¸p gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng vµ mét ®iÒu quan träng mµ t«i nhËn thÊy lµ c¸c em ®· biÕt quan t©m ®Õn m«i tr-êng nhiÒu h¬n, cã ý thøc tham gia b¶o vÖ m«i tr-êng tèt h¬n. II. Kh¶ n¨ng ¸p dông §Ò tµi “Ph-¬ng ph¸p tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng ®èi víi bé m«n VËt lÝ” ®-îc nghiªn cøu vµ viÕt dùa vµo ®Æc ®iÓm t©m sinh lÝ cña c¸c ®èi t-îng häc sinh c¸c khèi líp 6, 7, 8, 9 THCS vµ dùa vµo ho¹t ®éng d¹y cña thÇy vµ häc cña häc sinh THCS nªn kh«ng nh÷ng ¸p dông cho häc sinh c¸c khèi líp 8,9 mµ cßn cã thÓ ¸p dông cho khèi 6 vµ 7. III. Bµi häc kinh nghiÖm vµ h-íng ph¸t triÓn Qua ®Ò tµi “ Ph-¬ng ph¸p tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng ®èi víi bé m«n VËt lÝ” sÏ gióp häc sinh cã ý thøc tù gi¸c, cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, cã kÜ n¨ng nhËn thøc, cã c¸ch øng xö ®óng ®¾n, tÝch cùc víi c¸c vÊn ®Ò m«i tr-êng n¶y sinh. §ång thêi sÏ cã hµnh ®éng cô thÓ ®Ó b¶o vÖ m«i tr-êng, tuyªn truyÒn, vËn ®éng b¶o vÖ m«i tr-êng trong gia ®×nh, nhµ tr-êng vµ céng ®ång. §Ò tµi “ Ph-¬ng ph¸p tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng ®èi víi bé m«n VËt lÝ” kh«ng chØ ®-îc øng dông trong bé m«n vËt lÝ mµ cã thÓ øng dông cho c¸c bé m«n kh¸c trong nhµ tr-êng nh-: sinh häc, ®Þa lý, v¨n häc . . . . Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 16 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm V. §Ò xuÊt vµ kiÕn nghÞ: - C¸c cÊp l·nh ®¹o cã kÕ ho¹ch cÊp thªm cho tr-êng ®Çu chiÕu projecter ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho gi¸o viªn gi¶ng d¹y b»ng gi¸o ¸n ®iÖn tö. - Phßng Gi¸o dôc vµ §µo t¹o ®· tæ chøc häc tËp chuyªn ®Ò “ Ph-¬ng ph¸p tÝch hîp gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr-êng” vµ nªn tæ chøc thªm chuyªn ®Ò “ Sö dông tiÕt kiÖm n¨ng l-îng cã hiÖu qu¶” ®èi víi bé m«n VËt lÝ. B×nh Th¹nh, ngµy 10 th¸ng 2 n¨m 2012 Ng-êi viÕt Nguyễn Ngäc Thanh Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 17 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm DANH MUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 1. Phöông phaùp nghieân cöùu khoa hoïc giaùo duïc ( Nhaø xuaát baûn giaùo duïc ) 2. Những vaán ñeà chung veà ñoåi môùi giaùo duïcTHCS moân vaät lí (Nhaø xuaát baûn giaùo duïc ) 3. Phaùt huy tính tích cöïc hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh ( Nhaø xuaát baûn giaùo duïc ) 4. Phöông phaùp daïy hoïc vaät lí ( Nhaø xuaát baûn giaùo duïc ) 5. Saùch giaùo khoa vaât lí 8, 9THCS ( Nhaø xuaát baûn giaùo duïc ) 6. Gia vệ ( Nhaø xuaát baûn giaùo duïc) Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 18 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm Trang A H NM U v G ớ ạ ủa Kế ạ ự B N I DUNG ự ự ạ v 2 2+3 3 3+4 ệ T I ữ ệ q yế vấ ệ q C KẾT LUẬN Ý ĩa K ă ủa B k ệ v ớ Đ x ấ –kế ị Tài liệu tham khảo Mục lục Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 4 4 5 6 ->14 14->15 ủa ể 16 16 16 17 18 19 19 Trường THCS Bình Thạnh Sáng kiến kinh nghiêm NhËn xÐt cña tæ chuyªn m«n ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------NhËn xÐt cña ban gi¸m hiÖu tr-êng --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------NhËn xÐt cña phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Giáo viên: Nguyễn Ngọc Thanh 20
- Xem thêm -