Tài liệu Quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng ở quận bắc từ liêm và nam từ liêm, hà nội

  • Số trang: 111 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 164 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Tham gia: 02/08/2015

Mô tả:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN CÔNG TRÌNH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở QUẬN BẮC TỪ LIÊM VÀ NAM TỪ LIÊM, HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội – 2016 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN CÔNG TRÌNH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở QUẬN BẮC TỪ LIÊM VÀ NAM TỪ LIÊM, HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Bùi Đại Dũng Hà Nội - 2016 LỜI CAM ĐOAN Học viên xin cam đoan luận văn này là sản phẩm nghiên cứu độc lập của bản thân; Luận văn này đƣợc hoàn thành dựa trên quá trình học tập, cố gắng tìm tòi của bản thân và có sự hƣớng dẫn của TS. Bùi Đại Dũng Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này do các phòng, ban chuyên môn trực thuộc UBND hai quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm cung cấp và do bản thân học viên thực hiện điều tra, phân tích và tổng kết là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội, ngày ....... tháng ...... năm 2016 Học viên Nguyễn Công Trình LỜI CẢM ƠN Trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn tốt nghiệp này, đôi đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ quý báu của các lãnh đạo UBND quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm, của bạn bè hiện đang công tác tại các phòng, ban ngành trực thuộc 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. Tôi xin đƣợc chân thành bày tỏ lòng biết ơn nhất tới TS. Bùi Đại Dũng đã hƣớng dẫn tôi thực hiện Luận văn tốt nghiệp này. Tôi cũng xin đƣợc gửi lời cảm ơn sâu sắc của mình tới toàn thể các thầy giáo, cô giáo đã tham gia giảng dạy lớp cao học Quản lý kinh tế K22. Tôi cũng xin cảm ơn ban lãnh đạo, các bạn bè, các cán bộ đang công tác tại UBND quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm đã tạo điều kiện về mọi mặt để tôi có thể hoàn thành đề tài luận văn tốt nghiệp này. Dù đã rất cố gắng trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành bản luận văn này, song chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót. Tôi rất mong nhận đƣợc sự góp ý của thầy cô và các bạn. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả Nguyễn Công Trình TÓM TẮT LUẬN VĂN Luận văn của học viên đƣợc nghiên cứu thành 04 chƣơng chính với những nội dung nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và các vấn đề chung về quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng. Chƣơng 1 đã khái quát đƣợc tình hình nghiên cứu hoạt động giải phóng mặt bằng hiện nay và các vấn đề chung có liên quan đến quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng nhƣ Luật đất đai, các Nghị định, Thông tƣ và các Quyết định của UBND thành phố Hà Nội có liên quan đến hoạt động giải phóng mặt bằng và quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng. - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 2 đã nêu rõ đƣợc khung phân tích, phƣơng pháp nghiên cứu thực hiện đề tài nhƣ phƣơng pháp thu thập dữ liệu, phƣơng pháp xử lý và phân tích dữ liệu, thông qua đó định hƣớng nghiên cứu đảm bảo đề tài đƣợc thực hiện mang tính thời sự, thực tiễn. - Chƣơng 3: Thực trạng quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm và quận Bắc Từ Liêm. Chƣơng 3 đã tóm tắt bộ máy tổ chức của quận Nam Từ Liêm và quận Bắc Từ Liêm, bộ máy tổ chức quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng cũng nhƣ thực trạng quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận. Từ thực trạng đó, học viên đã đánh giá công tác quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng và rút ra đƣợc những kết quả đạt đƣợc cũng nhƣ hạn chế và nguyên nhân của hạn chế. - Chƣơng 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm và quận Bắc Từ Liêm. Từ những gì đã rút ra đƣợc ở chƣơng 3 của Luận văn, học viên đã mạnh dạn đề xuất những giải pháp để hoàn hiện quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 2 quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm nhƣ giải pháp về lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, nhóm giải pháp về quản lý, ban hành chính sách bồi thƣờng GPMB… MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................ i DANH MỤC CÁC BẢNG......................................................................................... ii DANH MỤC HÌNH .................................................................................................. iii LỜI NÓI ĐẦU ............................................................................................................1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VÀ CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG ......4 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu thực tiễn về quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng ...............................................................................................................4 1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài .......................................................4 1.1.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ........................................................5 1.2. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng .............................7 1.2.1. khái niệm về giải phóng mặt bằng .........................................................7 1.2.2. Quản lý trong hoạt động giải phóng mặt bằng ....................................10 1.2.3. Sự cần thiết thực hiện giải phóng mặt bằng ........................................26 1.2.4. Quy trình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng .............................28 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................................40 2.1. Khung phân tích...........................................................................................40 2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu .............................................................................41 2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu..............................................................41 2.2.2. Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu ..................................................42 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NAM TỪ LIÊM VÀ BẮC TỪ LIÊM .................44 3.1 Giới thiệu sơ bộ về quận Bắc Từ Liêm và quận Nam Từ Liêm và công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận ..........................................................44 3.1.1 Đặc điểm địa lý, tình hình kinh tế, chính trị, xã hội..............................44 3.1.2. Tóm tắt kết quả giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm 9 tháng đầu năm 2015: ........................................................48 3.2 Thực trạng quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm..................................................................................52 3.2.1 Thực trạng bộ máy quản lý và tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm ......................................52 3.2.2 Thực trạng quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và xây dựng......60 3.2.3 Thực trạng quản lý thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, GPMB ..65 3.2.4 Thực trạng quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm ..............................................................70 3.3. Đánh giá quản lýhoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm..................................................................................73 3.3.1 Kết quả đạt được và những hạn chế .....................................................73 3.3.2 Nguyên nhân ..........................................................................................74 CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NAM TỪ LIÊM VÀ BẮC TỪ LIÊM ............. 77 4.1 Nhóm giải pháp về quản lý việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất .......77 4.1.1. Quản lý kế hoạch sử dụng đất ..............................................................77 4.1.2. Hoàn chỉnh bản đồ địa chính tỷ lệ 1/2000 ...........................................78 4.2. Nhóm giải pháp về quản lý, ban hành chính sách bồi thƣờng giải phóng mặt bằng ....................................................................................................................78 4.2.1. Giải pháp về quản lý trình tự, thủ tục thu hồi đất để đầu tư dự án .....78 4.2.2. Giải pháp sửa đổi, bổ sung chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư..80 4.3. Nhóm giải pháp về cách thức tổ chức thực hiện công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ ......................................................................................................85 4.3.1. Sự phối hợp giữa đơn vị thực hiện nhiệm vụ giải phóng mặt bằng vớicác phòng ban, bộ phận thuộc UBND quận và chính quyền địa phương. 85 4.3.2. Chính sách đào tạo, tuyển dụng đội ngũ cán bộ thực hiện công tácbồi thường giải phóng mặt bằng ..........................................................................86 4.3.3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật về đất đai,bồi thường hỗ trợ, giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất ......................88 4.4. Một số giải pháp quản lý khác .....................................................................91 4.4.1. Kiểm tra, giám sát thường xuyên việc thực hiện giải phóng mặt bằng91 4.4.2. Kiểm toán, thanh tra việc thực hiện giải phóng mặt bằng ...................91 4.4.3. Tổ chức học hỏi, trao đổi kinh nghiệm giữa các đơn vị trên địa bàn thành phố Hà Nội ...........................................................................................92 4.4.4. Đẩy mạnh vai trò thanh tra xây dựng quận và phường .......................92 4.5. Một số kiến nghị ..........................................................................................94 4.5.1. Với UBND thành phố Hà Nội ..............................................................94 4.5.2. Với UBND quận Nam Từ Liêm và UBND quận Bắc Từ Liêm .............96 KẾT LUẬN ...............................................................................................................97 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................99 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 GPMB Giải phóng mặt bằng 2 HĐND Hội đồng nhân dân 3 QU 4 UBND Ủy ban nhân dân 5 GPMB Giải phóng mặt bằng 6 HTKT Hạ tầng kỹ thuật 7 TĐC Quận ủy Tái định cƣ i DANH MỤC CÁC BẢNG Stt Bảng 1 Bảng 3.1 2 Bảng 3.2 3 Bảng 3.3 Nội dung Tóm tắt kết quả thực hiện công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm Đội ngũ nhân lực của Ban bồi thƣờng GPMB quận Nam Từ Liêm Đội ngũ nhân lực của Ban bồi thƣờng GPMB quận Bắc Từ Liêm ii Trang 48 56 56 DANH MỤC HÌNH Stt Hình Nội dung Trang Khung phân tích tác giả sử dụng để nghiên cứu đề tài 1 Hình 2.1 “Quản lý hoạtđộng giải phóng mặt bằng ở hai quận Bắc 40 Từ Liêm và Nam Từ Liêm, Hà Nội” Sơ đồ phân quyền chỉ đạo và phản hồi trong công tác giải 2 Hình 3.1 3 Hình 3.2 4 Hình 3.3 Cơ cấu tổ chức Ban bồi thƣờng GPMB quận Nam Từ Liêm 55 5 Hình 3.4 Cơ cấu tổ chức Ban bồi thƣờng GPMB quận Bắc Từ Liêm 55 phóng mặt bằng Bộ máy tổ chức quản lý nhà nƣớc quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm trong công tác giải phóng mặt bằng iii 52 53 LỜI NÓI ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Với tính chất đa dạng và thiết thực, xây dựng cơ sở hạ tầng có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, mỗi vùng lãnh thổ. Có thể xây dựng đƣợc một cơ sở hạ tầng đồng bộ và hiện đại, nền kinh tế mới có điều kiện để tăng trƣởng nhanh, ổn định và bền vững. Trên thế giới hiện nay, các quốc gia phát triển nhƣ Mỹ, Nhật, Anh, Pháp, Đức… có rất nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu và kết luận rằng, phát triển kết cấu hạ tầng có tác động tích cực đến phát triển kinh tế, xã hội không chỉ ở những nƣớc phát triển mà còn cả ở những nƣớc đang phát triển nhƣ nƣớc ta hiện nay. Ý thức đƣợc điều đó, trong những năm qua, Đảng và Chính phủ nƣớc ta luôn luôn đặt vấn đề phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, giao thông… lên hàng đầu, là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có ý nghĩa đƣa đất nƣớc ta ngày càng phát triển, nhân dân ta có đời sống ngày càng đƣợc cải thiện để theo kịp những nƣớc phát triển trên thế giới. Thực tế ở nƣớc ta, để có thể phát triển đƣợc cơ sở hạ tầng một các nhanh chóng, theo kịp tiến độ đã đƣợc Đảng, Chính phủ dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII thì phụ thuộc rất lớn vào công tác giải phóng mặt bằng. Ý thức đƣợc điều đó, trong những năm qua, 02 quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm (trƣớc đây là huyện Từ Liêm) luôn luôn coi trọng và đặt nhiệm vụ giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, là cơ sở để phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và nâng cao đời sống của nhân dân. Với vai trò là một trong những chủ thể quản lý trong công tác giải phóng mặt bằng (cùng với UBND thành phố Hà Nội, UBND các phƣờng trực thuộc hai quận), UBND 02 quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm luôn luôn có các văn bản đôn đốc các phòng, ngành và các phƣờng nghiêm túc triển khai công tác giải phóng mặt bằng, chỉ đạo thực hiện sâu sát, đúng theo chính sách quy định của Nhà nƣớc. Không chỉ bằng công cụ hành chính, UBND quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm còn thƣờng xuyên tổ chức đào tạo, rèn luyện cán bộ để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp với nhân dân để thực 1 hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng. Những công tác trên đã phần nào đẩy nhanh đƣợc tiến độ giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận tuy nhiên tiến độ giải phóng mặt bằng của 02 quận vẫn chƣa thực sự theo kịp với sự phát triển kinh tế, xã hội của các quận khác cũng nhƣ theo tiến độ đã đề ra của UBND thành phố Hà Nội. Nhƣ vậy, công tác giải phóng mặt bằng là một vấn đề cần phải quan tâm hơn nữa trong thời gian tới. Vì những lý do nêu trên, tôi xin chọn đề tài: “Quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng ở quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm, Hà Nội” để làm đề tài luận văn cao học của mình. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: 2.1. Mục tiêu nghiên cứu Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm từ đó đảm bảo quyền lợi của ngƣời dân khi Nhà nƣớc thu hồi đất và đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng thực hiện các mục tiêu công cộng, mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu - Hệ thống hóa lý thuyết liên quan đến giải phóng mặt bằng và hoạt động giải phóng mặt bằng. - Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. 3. Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến giải phóng mặt bằng và quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng tại địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. 3.2. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: luận văn có phạm vi nghiên cứu trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm, Hà Nội. 2 - Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập trên các văn bản của UBND thành phố và UBND quận Nam Từ Liêm và UBND quận Bắc Từ Liêm từ năm 2010 đến năm 2014. 4. Đóng góp mới của đề tài - Tác giải mong muốn nghiên cứu sẽ có những đóng góp góp phần hệ thống hóa và làm rõ hơn về những vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng và quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng tại quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. - Tổng hợp, thống kê, đánh giá thực trạng tình hình quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện, tăng hiệu quả về quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm trong thời gian tới. 5. Kết cấu luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm bốn chƣơng. Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và một số vấn đề chung về giải phóng mặt bằng và quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3:Thực trạng quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm Chƣơng 4: Một số giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng trên địa bàn 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu thực tiễn về quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng 1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Giải phóng mặt bằng trong những năm qua là một thuật ngữ mới, chỉ có ở Việt Nam. Thực tế ở nƣớc ngoài giải phóng mặt bằng đƣợc hiểu là công tác thu hồi đất của Nhà nƣớc đối với phần diện tích đất mà tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng. Tại các quốc gia đang phát triển công tác thu hồi đất luôn đƣợc quan tâm, tuy nhiên công tác quản lý thu hồi đất chƣa đƣợc thực sự quan tâm. Có thể kể đến một số học thuyết, quan điểm và công trình tiêu biểu liên quan đến việc thu hồi đất và quản lý công tác thu hồi đất tại nƣớc ngoài nhƣ sau: Luật mua đất năm 1894 và Đạo luật Jammu và Kashmir Thu hồi đất của Ấn Độ: Theo các Luật này, các mục tiêu chính của việc thu hồi đất nhƣ sau: - Đáp ứng mục tiêu phúc lợi cho nông dân. - Khẩn trƣơng đáp ứng các nhu cầu chiến lƣợc và phát triển đất nƣớc. - Thông báo các quyền bồi thƣờng và minh bạch trong thu hồi đất, chức năng tái định cƣ (đánh giá tác động xã hội và lấy ý kiến của nhân dân). Cuốn sách “Tổng quan về Luật thu hồi đất 2013” của Jairam Ramesh và Muhamad Ali Khan: Cuốn sách đi sâu vào chi tiết về lý do tại sao Ấn độ cần một luật thu hồi đất mới, quan điểm của cuốn sách cũng nêu rõ rằng để thực hiện tốt công tác quản lý thu hồi đất cần đảm bảo sự công bằng, minh bạch trong công tác quản lý đất đai, trong công tác quản lý các hoạt động bồi thƣờng về đất, đảm bảo mặt bằng chung về chính sách khi Nhà nƣớc thu hồi đất của Nhân dân. Cuốn sách “Bình luận về các Quyền bồi thường và minh bạch trong thu hồi đất, và Đạo luật Tái định cư năm 2013” của tác giả N.K. Acharya: Nghiên cứu của tác giải N.K. Acharya nhấn mạnh lý do của việc thu hồi đất, công tác quản lý hoạt 4 động thu hồi đất và các thủ tục, cách thức thu hồi đất, cách thức phân bổ và thanh toán tiền bồi thƣờng và những hình thức vi phạm và cách thức xử lý vi phạm trong công tác thu hồi đất. Tác giả cũng nêu rất rõ việc Nhà nƣớc thu hồi đất cần đảm bảo sự minh bạch, công bằng, Tổ chức duy nhất đƣợc quyền thu hồi đất là Nhà nƣớc dù mục đích đất đó đƣợc sử dụng cho mục đích công cộng hay cho một doanh nghiệp để phát triển cơ sở hạ tầng. Cuốn sách “Luật thu bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất 2001” đƣợc đề xuất bởi tác giả Sanjiva Row: Cuốn sách là sự nghiên cứu của tác giả trong công tác thu hồi đất của một số nƣớc tại Châu Á, qua đó đề xuất sơ bộ về việc nâng cao công tác quản lý hoạt động thu hồi đất cùng các quy trình, thủ tục thu hồi đất, tạo nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm cho ngƣời dân khi Nhà nƣớc thu hồi đất nông nghiệp, đất kinh doanh dịch vụ, đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ, đất kinh doanh dịch vụ của doanh nghiệp… Tác giả cũng nhấn mạnh việc thu hồi đất phải đảm bảo quyền lợi của ngƣời dân, đảm bảo sự công bằng đối với nhân dân trong một khu vực khi Nhà nƣớc thu hồi đất. Ngoài ra, còn một số công trình nghiên cứu khác ở nƣớc ngoài về thu hồi đất nhƣ sau: - R.Chakraborty (3 Ed Rp 2015). The Right to Fair Compensation and Transparency in Land Acquisition, Rehabilitation and Resettlement Act, 2013 (w.e.f 1/1/2014). - Abraham H (2008). Guide to New LAND ACQUISITION LAW (As amended by 2014 Ordinance). Các tài liệu, và công trình nghiên cứu nêu trên bao gồm hệ thống lý luận liên quan đến công tác thu hồi đất ở nhiều mô hình, quốc gia khác nhau, phần nào cho thấy đƣợc luật pháp các nƣớc quy định công tác thu hồi đất giải phóng mặt bằng nhƣ thế nào và những đề xuất biện pháp thu hồi đất hiệu quả, tích cực. 1.1.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam Tại Việt Nam hiện nay có khá nhiều các công trình nghiên cứu về vấn đề thu hồi đất, giải phóng mặt bằng tuy nhiên các tác giả cũng chƣa đi sâu về công tác quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng. Có thể kể đến một số công trình sau: 5 - Lê Thị Yến (2011). “Pháp luật về bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất qua thực tiễn áp dụng tại địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội”. Luận văn thạc sĩ ngành Luật kinh tế; Mã số: 60 38 50. Luận văn này tập trung nghiên cứu một số vấn đề lý luận về bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất, phân tích đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật về bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại địa bàn quận Tây Hồ, thông qua đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện công tác bồi thƣờng GPMB trên địa bàn quận Tây Hồ (trong đề xuất của tác giả đã có một số đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng). - Vũ Hồng Minh (2011). “Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình”. Luận văn thạc sĩ nông nghiệp. Công trình này hệ thống khá cụ thể các văn bản pháp lý, hệ thống lý luận liên quan đến công tác tạo động lực cho ngƣời lao động. Mặt khác phân tích thực hiện áp dụng việc thực hiện chính sách của Nhà nƣớc trong công tác bồi thƣờng GPMB trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Thời điểm nghiên cứu và cách tiếp cận của 02 đề tài này khá giống nhau nhƣng tác giả Vũ Hồng Minh tập trung vào hoàn thiện chính sách bồi thƣờng GPMB khi Nhà nƣớc thu hồi đất còn tác giải Lê Thị Yên thì tập trung vào những giải pháp. Bên cạnh các luận văn thạc sĩ còn có rất nhiều các công trình, bài báo khoa học của nhiều tác giả khác nhau nhƣ: - Nhà tái định cƣ: vừa ở vừa… run của tác giả Nguyễn Thiêm – Báo Công an nhân dân số ra ngày 21/5/2005. - Pháp luật về bồi thƣờng thiệt hại khi Nhà nƣớc thu hồi đất – Luận văn Thạc sĩ Luật học của Nguyễn Vinh Diện 2006. - Vấn đề việc làm cho ngƣời bị thu hồi đất ở nông thôn trong quá trình xây dựng, phát triển các khu công nghiệp của tác giả Đỗ Đức Quân – Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 8 (412), tháng 8 năm 207, trang 33-35… Nói chung, các công trình bài báo nêu trên đều nghiên cứu về bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất ở mức độ và phạm vi khác nhau. Có Công trình, bài báo nghiên cứu đi sâu phân tích bình luận một số khía cạnh pháp lý về bồi thƣờng khi 6 Nhà nƣớc thu hồi đất, có công trình, bài báo nghiên cứu vấn đề này ở phạm vi rộng nhằm đánh giá khái quát pháp luật và thực trạng pháp luật về bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất. Thông qua đó đánh giá khái quát về giải pháp, hoàn thiện công tác GPMB. Các bài báo đều có nêu các nội dung liên quan đến công tác quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng tuy nhiên chƣa có bài báo nào đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng. Thực tế hiện nay, các nghiên cứu về quản lý hoạt động GPMB trên địa bàn 02 quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm là hạn chế và ở thời điểm hiện nay là không có. Vì vậy lựa chọn đề tài này sẽ không gặp phải tính trùng lặp về đề tài nghiên cứu. Đồng thời đề tài cũng mang tính kế thừa khi tổng hợp, hệ thống hóa và có những ý kiến cá nhân về các vấn đề lý luận liên quan đến công tác quản lý hoạt động GPMB trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. 1.2. Một số vấn đề chung về quản lý hoạt động giải phóng mặt bằng 1.2.1. Khái niệm về giải phóng mặt bằng - Giải phóng mặt bằng một khái niệm rộng của công tác thu hồi đất để phục vụ quốc phòng an ninh và các dự án phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nƣớc, bao gồm các công đoạn từ bồi thƣờng cho các đối tƣợng sử dụng đất, giải toan các công trình trên đất, di chuyển ngƣời dân tạo mặt bằng phục vụ việc triển khai dự án đến việc hỗ trợ cho ngƣời có đất bị thu hồi, tái tạo chỗ ở, việc làm, thu nhập, ổn định cuộc sống. Hiện nay, trong Luật Đất đai và Luật xây dựng hiện hành không có định nghĩa trực tiếp thế nào là “giải phóng mặt bằng” mặc dù có sử dụng cụm từ này. Tuy nhiên, qua thực tiễn công tác, tác giả đề xuất khái niệm về giải phóng mặt bằng nhƣ sau: “Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc thu hồi đất ở hoặc đất nông nghiệp cùng các hoạt động di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần đất được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới”. Quá trình giải phóng mặt bằng đƣợc tính từ khi bắt đầu hình thành Hội đồng bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ đến khi GPMB xong và giao cho Chủ đầu tƣ thực hiện đầu tƣ, xây dựng theo mục đích sử dụng đã đƣợc các cơ quan chức năng phê 7 duyệt. Đây là một quá trình đa dạng và phức tạp gồm nhiều giai đoạn khác nhau trong một quy trình đã đƣợc UBND cấp tỉnh quy định, tuy nhiên cơ bản trong công tác giải phóng mặt bằng bao gồm hai nhóm nội dung chính là thu hồi đất và bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ. - Thu hồi đất: là việc Nhà nƣớc quyết định thu lại quyền sử dụng đất của ngƣời đƣợc Nhà nƣớc trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của ngƣời sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai. - Bồi thƣờng: Bồi thƣờng ở đây bao gồm việc bồi thƣờng về đất và bồi thƣờng về tài sản trên đất nằm trong chỉ giới thu hồi. + Bồi thường về đất là việc Nhà nƣớc trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho ngƣời sử dụng đất. + Bồi thường về tài sản trên đất là việc Nhà nƣớc trả lại giá trị sử dụng đối với phần tài sản trên diện tích đất bị thu hồi cho ngƣời sở hữu tài sản. +Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: là việc Nhà nƣớc trợ giúp cho ngƣời có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển. +Tái định cư Hiện nay pháp luật Việt nam không giải thích khái niệm Tái định cƣ, Có thể định nghĩa Tái định cƣ là việc bố trí chỗ ở mới cho ngƣời bị thu hồi đất mà không còn chỗ ở nào khác trong phạm vi cấp xã nơi có đất bị thu hồi và phải di chuyển chỗ ở. Hình thức tái định cƣ bao gồm: bằng nhà ở, bằng đất ở hoặc bằng tiền. * Các căn cứ pháp lý để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng theo quy định hiện hành: - Luật đất đai năm 2013 của Quốc hội. - Nghị định số : 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất. - Nghị định số: 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. - Nghị định số: 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về giá đất. - Nghị định số: 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về tiền sử dụng đất. 8 - Thông tƣ số: 30/2014/TT-BTNMT ngày 02/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng về quy định hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất thu hồi đất. - Thông tƣ số: 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng về quy định chi tiết về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất. - Thông tƣ số: 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng quy định chi tiết về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất. - Thông tƣ của Bộ Tài chính số: 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 về hƣớng dẫn một số điều của Nghị định số: 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất; - Quyết định số: 21/2014/QĐ-UBND ngày 20/6/2014 của UBND thành phố Hà Nội Ban hành quy định các nội dung thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân Thành phố do Luật Đất đai năm 2013 và các Nghị định của Chính phủ giao cho về thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tƣ trên địa bàn thành phố Hà Nội. - Quyết định số: 22/2014/QĐ-UBND ngày 20/6/2014 về hạn mức giao đất, hạn mức công nhận quyền sử dụng đất; kích thƣớc, diện tích đất ở tối thiểu đƣợc phép chia tách thửa cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn thành phố Hà Nội. - Quyết định 23/2014/QĐ-UBND ngày 20/6/2014 của UBND Thành phố Hà Nội. - Quyết định số: 24/2014/QĐ - UBND ngày 20/6/2014 của UBND thành phố Hà Nội ban hành quy định các nội dung thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân Thành phố do Luật Đất đai 2013 và các Nghị định của Chính phủ giao về đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sử hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, đăng ký biến động về sử dụng đất, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cƣ, ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài, cá nhân nƣớc ngoài, chuyển mục đích sử dụng đất vƣờn, ao liền kề và đất vƣờn, ao xen kẹt trong khu dân cƣ (không thuộc đất công) sang đất ở trên địa bàn thành phố Hà Nội. - Ngoài ra còn có một số các văn bản pháp lý, một số các thông báo của các Sở: Xây dựng, Tài chính,… 9
- Xem thêm -