Tài liệu Giáo trình luật dân sự 1

  • Số trang: 42 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 192 |
  • Lượt tải: 0
tranvantruong

Đã đăng 3224 tài liệu

Mô tả:

giáo trình luật dân sự 1
ĐỀ CƢƠNG CHI TIẾT 1. Thông tin chung về học phần: Tên học phần: Luật Dân sự 1 Mã học phần: KL310 Số tín chỉ: 2 Loại học phần: + Bắt buộc + Học phần tiên quyết 3. Mục tiêu chung của môn học: Về kiến thức Môn học cung cấp cho sinh viên: - Những quy định pháp luật về: + Các loại chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự . Cá nhân . Pháp nhân . Hộ gia đình . Tổ hợp tác + Tài sản + Quyền sở hữu Đường lối giải quyết một số vụ việc cụ thể có liên quan. Về kỹ năng Học phần này sẽ giúp cho sinh viên hình thành một số kỹ năng như: - Đánh giá đúng tính chất từng mối quan hệ pháp luật để từ đó lựa chọn chính xác và đầy đủ các văn bản, cũng như các quy định có liên quan trực tiếp đến vấn đề cần điều chỉnh. - Vận dụng được một cách linh hoạt những quy định của pháp luật vào việc giải quyết các tình huống trên thực tế, có liên quan đến nội dung của môn học. - Qua quá trình thảo luận nhóm, và giải quyết tình huống pháp lý giả định, sẽ giúp người học rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm và kỹ năng giải quyết công việc một cách độc lập. Về thái độ Qua học phần này sinh viên sẽ được bồi dưỡng các thái độ: * Đối với bản thân : - Tự tin khi thuyết trình trước công chúng. - Tự tin bày tỏ quan điểm cá nhân và dũng cảm bảo vệ quan điểm của mình. * Đối với xã hội: - Tuân thủ pháp luật khi tham gia vào các hoạt động được pháp luật điều chỉnh. - Tích cực tìm hiểu pháp luật để áp dụng trong công việc. 5. Nội dung chi tiết môn học: Bài 1: TỔNG QUAN 1. Khái niệm Luật dân sự 2. Đối tượng điều chỉnh của Luật dân sự a. Chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự b. Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự c. Xác lập quyền và nghĩa vụ dân sự d. Bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự Bài 2: CÁ NHÂN 1. Năng lực chủ thể của cá nhân -Năng lực pháp luật -Năng lực hành vi 2. Hộ tịch - Tổ chức hệ thống hộ tịch - Những quy định về lập giấy khai sinh. - Những quy định riêng về lập giấy chứng nhận đăng ký kết hôn. - Thay đổi, cải chính nội dung chứng thư hộ tịch 3. Nơi cư trú 4. Thông báo tìm kiếm người vắng mặt, Tuyên bố mất tích, Tuyên bố chết 5. Giám hộ, đại diện BÀI 3: PHÁP NHÂN 1. Điều kiện trở thành pháp nhân 2. Năng lực của pháp nhân - Năng lực pháp luật - Năng lực hành vi BÀI 4: HỘ GIA ĐÌNH VÀ TỔ HỢP TÁC 1. Khái niệm 2. Sự thành lập Hộ gia đình và Tổ hợp tác 3. Chế độ pháp lý của HGĐ,THT BÀI 5: TÀI SẢN 1. Khái niệm tài sản 2. Phân loại tài sản - Động sản và bất động sản - Các cách phân loại còn lại BÀI 6: QUYỀN SỞ HỮU 1. Khái niệm quyền sở hữu 2.Nội dung pháp lý của quyền sở hữu 3. Căn cứ xác lập quyền sở hữu - Xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu - Xác lập quyền sở hữu theo phương thức trực tiếp khác 6. Tài liệu tham khảo: 1. Văn bản pháp luật - Bộ luật dân sự 2005 - Nghị định 158 ngày 27 tháng 12 năm 2005 2. Sách - Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam. TS. Nguyễn Ngọc Điện. Năm 2008 - Bình luận Khoa học Bộ luật dân sự 2005 (Tập 1). Chủ biên : PGS.TS Hoàng Thế Liên. NXB Chính trị quốc gia . Năm 2008. PHẦN I CHỦ THỂ CỦA QUAN HỆ PHÁP LUẬT DÂN SỰ BÀI 1 CÁ NHÂN A. NĂNG LỰC CHỦ THỂ CỦA CÁ NHÂN I. NĂNG LỰC PHÁP LUẬT CỦA CÁ NHÂN: 1. Khái niệm: K1.Điều 14/ Bộ luậ t dân sự 2005 quy định : “Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân có quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự.” Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng, là tiền đề, điều kiện để cá nhân có quyền và nghĩa vụ ; là thành phần không thể thiếu được của cá nhân với tư cách là chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự, là một mặt của năng lực chủ thể. Nói cách khác, năng luật pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân được luật quy định cho các quyền và nghĩa vụ cụ thể. Ví dụ : Cá nhân được quyền khai sinh, quyền kết hôn... ; cá nhân là chủ sở hữu của tài sản phải có nghĩa vụ bảo vệ môi trường.... 2. Đặc điểm của năng lực pháp luật của cá nhân : - Mọi cá nhân đều bình đẳng về năng lực pháp luật. Khoản 2.Điều 14/Bộ luật dân sự 2005 quy định : « Mọi cá nhân đều có năng lực pháp luật dân sự như nhau ». Theo đó, năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không bị hạn chế bởi bất cứ lý nào (độ tuổi, dân tộc, tôn giáo, giới tính..). Mọi cá nhân đều có khả năng hưởng quyền như nhau và gánh chịu nghĩa vụ như nhau. - « Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không bị hạn chế, trừ trường hợp do pháp luật quy định” (Điều 16/Bộ luật dân sự 2005). Không một cá nhân nào có thể bị hạn chế, tước bỏ năng lực pháp luật dân sự. Đó là quy định bắt buộc thực hiện, ngay cả các bên trong quan hệ bình đẳng cũng không thể thỏa thuận khác. Điều này có nghĩa mọi thỏa thuận, cam kết về hạn chế, tước bỏ năng lực pháp luật dân sự của các bên thỏa thuận hoặc của người thứ ba đều không có hiệu lực pháp luật. Ví dụ: Các bên không thể giao kết một hợp đồng trong đó thỏa thuận tước bỏ quyền sở hữu của một trong 2 bên giao kết. Chúng ta chỉ có thể thỏa thuận chuyển giao quyền sở hữu. Pháp luật có thể quy định hạn chế hay tước bỏ một số quyền dân sự thuộc nội dung của năng lực pháp luật dân sự, không thể tước bỏ toàn bộ năng lực pháp luật dân sự của cá nhân. Mặt khác, sự hạn chế hay tước bỏ đó cũng chỉ có thời hạn nhất định. Ví dụ: Đi ều 643/ B ộ lu ật dân sự 2005 quy đị n h : “1. Những người sau đây không được quyền hưởng di sản: a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó; b) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản; c) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng; d) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, huỷ di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản. 2. Những người quy định tại khoản 1 Điều này vẫn được hưởng di sản, nếu người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó, nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.” 3. Nội dung năng lực pháp luật của cá nhân: Điều 15/Bộ luật d ân sự 2005 q uy đị nh về nội dung năng lực pháp luật dân sự của cá nhân « Cá nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự sau đây: 1. Quyền nhân thân không gắn với tài sản và quyền nhân thân gắn với tài sản; 2. Quyền sở hữu, quyền thừa kế và các quyền khác đối với tài sản; 3. Quyền tham gia quan hệ dân sự và có nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ đó. » Điều 15/Bộ luật dân sự 2005 đã quy định các nội dung chung nhất, chủ yếu nhất của năng lực pháp luật dân sự là các quyền dân sự mà chủ thể là cá nhân. Phù hợp với quan điểm của pháp luật dân sự hiện đại, Bộ luật dân sự xem quyền và nghĩa vụ dân sự là những nội dung hợp thành năng lực pháp luật dân sự. Trong các quyền dân sự quy định tại Điều 15, quyền nhân thân và quyền sở hữu, các quyền khác đối với tài sản là các quyền thực tế. Còn quyền thừa kế, quyền tham gia quan hệ dân sự là quyền tạo căn cứ phát sinh quyền thực tế khác. Ví dụ : Quyền được mua bán nhà => tạo tiền đề có quyền sở hữu nhà Quyền thuê nhà = > tạo tiền đề có quyền sử dụng ngôi nhà. Trên thực tế có những quyền khác cũng tạo căn cứ phát sinh quyền thực tế, chẳng hạn quyền phát minh, sáng chế, nhưng do tầm quan trọng của quyền đó mà Bộ luật dân sự xem đó là một quyền nhân thân (Điều 51/Bộ luật dân sự 2005-Quyền tự do nghiên cứu, sáng tạo) 4. Bắt đầu và chấm dứt năng lực pháp luật dân sự : Khoản 3. Điều 14/Bộ luật dân sự 2005 quy định : « Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân có từ khi người đó sinh ra và chấm dứt khi người đó chết » Về nguyên tắc, cá nhân có năng lực pháp luật từ thời điểm sinh ra. Tuy nhiên, có một ngoại lệ được pháp luật quy định là quyền thừa kế của cá nhân có thể phát sinh từ khi cá nhân đó chỉ mới là một bào thai. Quyền thừa kế này chỉ được bảo tồn nếu cá nhân đó sinh ra và còn sống (Điều 635/Bộ luật dân sự 2005). Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không thể tách rời sự tồn tại của cá nhân đó và cũng không phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe, không phụ thuộc vào việc cá nhân có thể tự mình thực hiện được quyền dân sự hay không. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân chỉ chấm dứt khi cá nhân đó chết đi. II. NĂNG LỰC HÀNH VI CỦA CÁ NHÂN: 1. Khái niệm: “Điều 17/ Bộ luật dân sự 20 05. Năng lực hành vi dân sự của cá nhân Năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự.” Cùng với năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi của cá nhân là một bộ phận hợp thành năng lực chủ thể pháp luật dân sự của cá nhân, là điều kiện làm phát sinh quyền và nghĩa vụ dân sự cụ thể. Nội dung của năng lực hành vi dân sự không chỉ bao gồm năng lực thực hiện các giao dịch hoặc các hành vi pháp lý khác (lập di chúc, từ bỏ quyền sở hữu đối với một tài sản...) mà còn bao gồm cả năng lực chịu trách nhiệm do thực hiện hành vi trái pháp luật (bồi thường thiệt hại ngoài hợp hợp đồng, thực hiện công việc không có ủy quyền...). Khác với năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự của cá nhân được pháp luật thừa nhận phụ thuộc vào khả năng nhận thức, làm chủ hành vi, nên cá nhân ở mỗi độ tuổi, mỗi độ phát triển của nhận thức có năng lực hành vi dân sự khác nhau. 2. Các mức độ của năng lực hành vi: 2.1. Năng lực hành vi đầy đủ: Người thành niên từ đủ 18 tuổi trở lên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp bị tuyên bố mất năng lực hành vi hoặc hạn chế năng lực hành vi. Pháp luật chỉ quy định độ tuổi tối thiểu mà không quy định độ tuổi tối đa của những người có năng lực pháp luật dân sự đầy đủ. Những người này có đầy đủ tư cách chủ thể, toàn quyền tham gia vào quan hệ dân sự với tư cách là chủ thể độc lập và tự chịu trách nhiệm về những hành vi do họ thực hiện. Những người từ đủ 18 tuổi trở lên được suy đoán là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Họ chỉ bị mất năng lực hành vi hoặc hạn chế năng lực hành vi khi có quyết định của Tòa án về việc hạn chế hoặc mất năng lực hành vi được quy định tại Điều 22 và Điều 23 của Bộ luật dân sự năm 2005. 2.2. Năng lực hành vi một phần: « Điều 20. Năng lực hành vi dân sự của người chưa thành niên từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi 1. Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi hoặc pháp luật có quy định khác. 2. Trong trường hợp người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có tài sản riêng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thì có thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự mà không cần phải có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. » Người từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi là người có năng lực hành vi dân sự không đầy đủ (một phần). Sự hạn chế này thể hiện họ chỉ được pháp luật cho phép xác lập, thực hiện các giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi. Giao dịch này thường có đặc điểm sau đây: - Có giá trị nhỏ; - Thực hiện tức thời, trao tay, chủ yếu là hợp đồng mua bán, trao đổi...Tuy nhiên, cũng không loại trừ trường hợp thời gian thực hiện hợp đồng kéo dài, chẳng hạn hợp đồng dịch vụ may đo quần áo. - Mục đích của giao dịch là phục vụ nhu cầu sinh hoạt, học tập hàng ngày; Trừ các giao dịch có tính chất nêu trên, các giao dịch do người từ 6 tuổi đến chưa đủ tuổi thực hiện chỉ có hiệu lực nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý. Sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ được thể hiện khi xác lập giao dịch hoặc sau khi giao dịch được hoàn thành. Hình thức của sự đồng ý của người đại diện đối với giao dịch do người chưa thành niên xác lập phải phù hợp với hình thức giao dịch mà người chưa thành niên đã xác lập. Chẳng hạn, nếu giao dịch được xác lập bằng lời nói, bằng hành động thì chỉ cần sự đồng ý bằng lời nói, bằng hành động; nếu giao dịch được xác lập bằng văn bản thì sự đồng ý chỉ có giá trị khi thể hiện bằng văn bản. 2.3. Không có năng lực hành vi: « Điều 21. Người không có năng lực hành vi dân sự Người chưa đủ sáu tuổi không có năng lực hành vi dân sự. Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. » 2.4. Mất năng lực hành vi: « Điều 22. Mất năng lực hành vi dân sự 1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận của tổ chức giám định. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. 2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. » Căn cứ để công nhận một người mất năng lực hành vi dân sự là : - Có tình trạng « mất khả năng nhận thức », tức là không thể nhận thức được về hậu quả hành vi trong trạng thái bình thường, không làm chủ được hành vi của mình, hay nói cách khác là người đó không thể có sự hòa hợp, thống nhất giữa ý chí và thể hiện ý chí. - Có yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, trước hết là cha, mẹ, vợ, chồng, con hoặc người giám hộ. - Có kết luận của tổ chức giám định. Người bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự phải có người giám hộ. Người bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đã được chạy chữa khỏi bệnh thì chỉ trở lại có năng lực hành vi dân sự dầy đủ khi có yêu cầu của chính người đó, hoặc của người có quyền và lợi ích liên quan được Tòa án chấp nhận theo thủ tục được pháp luật tố tụng dân sự quy định. 2.5. Hạn chế năng lực hành vi: “Điều 23. Hạn chế năng lực hành vi dân sự 1. Người nghiện ma tuý, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức hữu quan, Toà án có thể ra quyết định tuyên bố là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. 2. Người đại diện theo pháp luật của người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và phạm vi đại diện do Toà án quyết định. Giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự phải có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày. 3. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức hữu quan, Toà án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự.” BÀI TẬP I. TRẮC NGHIỆM: 1. Nhận định ĐÚNG/SAI. Giải thích: “ Năng lực pháp luật và năng lực hành vi của cá nhân phát sinh cùng một thời điểm” 2. Anh A 38 tuổi nghiện rượu, thường xuyên đánh đập vợ con. Xác định năng lực hành vi của anh A a. Anh A bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. b. Anh A bị mất năng lực hành vi dân sự. c. Anh A chỉ có năng lực hành vi dân sự một phần. d. Anh A có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. 3. Anh Tài nghiện ma tuý và bị Toà án tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự. Sau 2 năm cai nghiện anh Tài đã không còn nghiện ma tuý nữa và đã có một công việc ổn định. Xác định năng lực hành vi của anh Tài: a. Không có năng lực hành vi dân sự b. Mất năng lực hành vi dân sự c. Hạn chế năng lực hành vi dân sự d. Năng lực hành vi dân sự đầy đủ => Hƣớng dẫn: 1. SAI. Vì về nguyên tắc năng lực pháp luật của cá nhân phát sinh từ khi cá nhân đó sinh ra, còn năng lực hành vi của cá nhân chỉ phát sinh khi cá nhân đó từ lúc cá nhân đủ 6 tuổi. 2.d 3.c B. LÝ LỊCH DÂN SỰ CỦA CÁ NHÂN: Lý lịch dân sự của cá nhân hình thành từ ba yếu tố: Họ và tên, hộ tịch và nơi cƣ trú I. HỌ VÀ TÊN CỦA CÁ NHÂN: Quy định của Bộ luật dân sự 2005 về họ và tên của cá nhân như sau: Đi ều 2/ B LDS 2005. Quyền đối với họ, tên 1. Cá nhân có quyền có họ, tên. Họ, tên của một người được xác định theo họ, tên khai sinh của người đó. 2. Cá nhân xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự theo họ, tên của mình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận. 3. Việc sử dụng bí danh, bút danh không được gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Đi ều 27/ B LDS 2005. Quyền thay đổi họ, tên 1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên trong các trường hợp sau đây: a) Theo yêu cầu của người có họ, tên mà việc sử dụng họ, tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó; b) Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi họ, tên cho con nuôi hoặc khi người con nuôi thôi không làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ, tên mà cha đẻ, mẹ đẻ đã đặt; c) Theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con; d) Thay đổi họ cho con từ họ của cha sang họ của mẹ hoặc ngược lại; đ) Thay đổi họ, tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình; e) Thay đổi họ, tên của người được xác định lại giới tính; g) Các trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định. 2. Việc thay đổi họ, tên cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó. 3. Việc thay đổi họ, tên của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ, tên cũ. Nghị định 158 năm 2005 quy định về thẩm quyền, thủ tục để thay đổi họ tên cho cá nhân như sau : Điều 36. Phạm vi thay đổi, cải chỉnh hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch, điều chỉnh hộ tịch Phạm vi thay đổi, cải chỉnh hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch, điều chỉnh hộ tịch theo quy định tại Mục này bao gồm: 1. Thaỵ đổi họ, tên, chữ đêm đã được đăng ký đúng trong Sổ đăng ký khai sinh và bản chính giấy khai sinh, nhưng cá nhận có yêu cầu thay đổi khi có lý do chính đáng theo quy định của Bộ luật Dân sự. 2. Cải chính những nội dung đã được đăng ký trong Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh, nhưng có sai sót trong khi đăng ký. 3. Xác định lại dân tộc của người con theo dân tộc của người cha hoặc dân tộc của người mẹ theo quy định của Bộ luật Dân sự. 4. Xác định lại giới tính của một người trong trường hợp giới tính của người đó bị khuyết tật bẩm sinh hoặc chưa định hình chính xác mà cần có sự can thiệp của y học nhằm xác định rõ về giới tính. 5. Bổ sung những nội dung chưa được đăng ký trong Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh. 6. Điều chỉnh những nội dung trong sổ đăng ký hộ tịch và các giấy tờ hộ tịch khác, không phải Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh. Điều 37. Thẩm quyền thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch 1. Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi đã đăng ký khai sinh trước đây có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người dưới 14 tuổi và bổ sung hộ tịch cho mọi trường hợp, không phân biệt độ tuổi; 2. Ủy ban nhân dân cấp huyện, mà trong địa hạt của huyện đó đương sự đã đăng ký khai sinh trước đây, có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người từ đủ 14 tuổi trở lên và xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch, điều chỉnh hộ tịch cho mọi trường hợp, không phân biệt độ tuổi. Điều 38. Thủ tục đăng ký việc thay đổi, cải chính hộ tịch, xác lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch. 1. Người yêu cầu thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch phải nộp tờ khai (theo mẫu quy định), xuất trình bản chính Giấy khai sinh của người cần thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bồ sung hộ tịch và các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch. Đối với trường hợp xác định lại giới tính, thì văn bản kết luận của tổ chức y tế đã tiến hành can thiệp để xác định lại giới tính là căn cứ cho việc xác định lại giới tính. Việc thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch cho người chưa thành niên hoặc người mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo yêu cầu của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Đối với việc thay đổi họ, tên cho người từ đủ 9 tuổi trở lên và xác định lại dân tộc cho người chưa thành niên từ đủ 15 tuổi trở lên, thì phải có sự đồng ý của người đó. 2. Trong thời hạn 5 ngày, kể từ ngày nhận đủ giấy tờ hợp lệ, nếu việc thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, thì cán bộ Tư pháp hộ tịch hoặc cán bộ Tư pháp của Phòng Tư pháp ghi vào sổ đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch và quyết định cho phép thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ký và cấp cho đương sự một bản chính Quyết định cho phép thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính. Bản sao Quyết định được cấp theo yêu cầu của đương sự. Trường hợp cần phải xác minh, thì thời hạn nói trên được kéo dài thêm không quá 5 ngày. Nội dung và căn cứ thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính phải được ghi chú vào cột ghi chú của Sổ đăng ký khai sinh và mặt sau của bản chính Giấy khai sinh. 3. Việc bổ sung hộ tịch được giải quyết ngay sau khi nhận đủ giầy tờ hợp lệ. Nội dung bổ sung được ghi trực tiếp vào những cột, mục tương ứng trong Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh. Cán bộ Tư pháp hộ tịch đóng dấu vào phần ghi bổ sung. Cột ghi chú của Sổ đăng ký khai sinh và mặt sau của bản chính Giấy khai sinh phải ghi rõ nội dung bổ sung; căn cứ ghi bổ sung; họ, tên, chữ ký của người ghi bổ sung; ngày, tháng, năm bổ sung. Cán bộ Tư pháp hộ tịch đóng dấu vào phần đã ghi bổ sung. Trong trường hợp nội dung Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh trước đây không có cột mục cần ghi bổ sung, thì nội dung bổ sung được ghi vào mặt sau của bản chính Giấy khai sinh và cột ghi chú của Sổ đăng ký khai sinh. Trong trường hợp việc đăng ký hộ tịch trước đây do Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện, nhưng sổ hộ tịch chỉ còn lưu tại Ủy ban nhân dân cấp huyện, thì Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện việc bổ sung. 4. Sau khi việc thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính, bổ sung hộ tịch đã được ghi vào Sổ đăng ký khai sinh, thì bản sao Giấy khai sinh từ Sổ đăng ký khai sinh sẽ ghi theo nội dung đã thay đổi, cải chính hoặc bổ sung. 5. Trong trường hợp nội dung bản chính Giấy khai sinh của cha, mẹ đã thay đổi do việc thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc, thì Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi đã đăng ký khai sinh cho người con, căn cứ vào bản chính Giấy khai sinh của cha, mẹ thực hiện việc điều chỉnh nội dung đó trong phần khai về cha, mẹ trong Sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh của người con cho phù hợp; nếu Sổ đăng ký khai sinh đã chuyển lưu tại Ủy han nhân dân cấp huyện, thì Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện việc điều chỉnh. II. HỘ TỊCH CỦA CÁ NHÂN: 1. Khái niệm hộ tịch và đăng ký hộ tịch: Điều 1/NĐ 158 quy định: 1. Hộ tịch là những sự kiện cơ bản xác định tình trạng nhân thân của một người từ khi sinh ra đến khi chết. 2. Đăng ký hộ tịch theo quy định của Nghị định này là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền: a) Xác nhận các sự kiện: sinh; kết hôn; tử; nuôi con nuôi; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi, cải chính, bổ sung, điều chỉnh hộ tịch; xác định lại giới tính; xác định lại dân tộc; b) Căn cứ vào quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, ghi vào sổ hộ tịch các việc: xác định cha, mẹ, con; thay đổi quốc tịch; ly hôn; hủy việc kết hôn trái pháp luật; chấm dứt nuôi con nuôi. 2. Tổ chức hệ thống hộ tịch: 3. Lập chứng thƣ hộ tịch: 3.1. Đăng ký khai sinh: Xem điều 13 đến điều 16/NĐ 158 3.2. Đăng ký khai tử: Xem điều 19 đến điều 24/NĐ 158 3.3. Đăng ký kết hôn: Xem điều 17 và điều 18/NĐ 158 4. Thay đổi, cải chính nội dung chứng thƣ hộ tịch: Xem điều 36 đến điều 40/NĐ 158 5. Giá trị pháp lý của chứng thƣ hộ tịch: Điều 5/NĐ 158 quy định về giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch: 1. Giấy tờ hộ tịch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho cá nhân theo quy định của pháp luật về hộ tịch là căn cứ pháp lý xác nhận sự kiện hộ tịch của cá nhân đó. 2. Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân. Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân có nội dung ghi về họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; giới tính, dân tộc; quốc tịch; quê quán; quan hệ cha, mẹ, con phải phù hợp với Giấy Khai sinh của người đó. 3. Giấy tờ hộ tịch do cơ quan đại điện Ngoại giao, cơ quan Lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài (sau đây gọi là Cơ quan Ngoại giao, Lãnh sự Việt Nam) cấp có giá trị như giấy tờ hộ tịch được cấp ở trong nước. III. NƠI CƢ TRÚ CỦA CÁ NHÂN: Điều 52. Nơi cư trú 1. Nơi cư trú của cá nhân là nơi người đó thường xuyên sinh sống. 2. Trường hợp không xác định được nơi cư trú của cá nhân theo quy định tại khoản 1 Điều này thì nơi cư trú là nơi người đó đang sinh sống. Điều 53. Nơi cư trú của người chưa thành niên 1. Nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha, mẹ; nếu cha, mẹ có nơi cư trú khác nhau thì nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha hoặc mẹ mà người chưa thành niên thường xuyên chung sống. 2. Người chưa thành niên có thể có nơi cư trú khác với nơi cư trú của cha, mẹ nếu được cha, mẹ đồng ý hoặc pháp luật có quy định. Điều 54. Nơi cư trú của người được giám hộ 1. Nơi cư trú của người được giám hộ là nơi cư trú của người giám hộ. 2. Người được giám hộ có thể có nơi cư trú khác với nơi cư trú của người giám hộ nếu được người giám hộ đồng ý hoặc pháp luật có quy định. Điều 55. Nơi cư trú của vợ, chồng 1. Nơi cư trú của vợ, chồng là nơi vợ, chồng thường xuyên chung sống. 2. Vợ, chồng có thể có nơi cư trú khác nhau nếu có thoả thuận. Điều 56. Nơi cư trú của quân nhân 1. Nơi cư trú của quân nhân đang làm nghĩa vụ quân sự là nơi đơn vị của quân nhân đó đóng quân. 2. Nơi cư trú của sĩ quan quân đội, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng là nơi đơn vị của những người đó đóng quân, trừ trường hợp họ có nơi cư trú theo quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật này. Điều 57. Nơi cư trú của người làm nghề lưu động Nơi cư trú của người làm nghề lưu động trên tàu, thuyền, phương tiện hành nghề lưu động khác là nơi đăng ký tàu, thuyền, phương tiện đó, trừ trường hợp họ có nơi cư trú theo quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật này. BÀI TẬP I. Nhận định ĐÚNG/SAI. Giải thích: 1. Nơi cư trú của người vợ được xác định theo nơi cư trú của người của người chồng. 2. Nơi cư trú của người chưa thành niên xác định theo nơi cư trú của cha mẹ người đó. => Hƣớng dẫn: 1. SAI. Xem điều 53/BLDS 2005 2. SAI. Xem điều 55/BLDS 2005 II. TÌNH HUỐNG 1. Cháu Bầu là học sinh lớp 4, theo học bạ và bản sao Giấy khai sinh từ sổ gốc, thì ngày sinh của cháu Bầu là ngày 01/6/1997. Khi chuẩn bị làm hồ sơ chuyển cấp lên trung học cơ sở, nhà trường yêu cầu gia đình cháu Bầu nộp bản chính Giấy khai sinh để so sánh thì phát hiện ra ngày sinh trong bản chính Giấy khai sinh là ngày 01/6/1998. Cha, mẹ cháu Bầu thú thật là do muốn cho con đi học sớm nên đã xin cán bộ tư pháp - hộ tịch xã cấp cho một bản sao Giấy khai sinh trong đó năm sinh được sửa thành năm 1997. Theo yêu cầu của nhà trường, cha cháu Bầu đã đến Uỷ ban nhân dân xã đề nghị cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp đổi bản chính Giấy khai sinh khác cho cháu B cho phù hợp với ngày, tháng, năm sinh trong học bạ. Trường hợp này giải quyết như thế nào? Hƣớng dẫn: Để giải quyết trường hợp này, cần lưu ý là cơ quan đăng ký hộ tịch không được cấp lại bản chính Giấy khai sinh theo yêu cầu của đương sự, mà phải hướng dẫn cha mẹ cháu Bầu thực hiện việc điều chỉnh năm sinh của cháu Bầu trên học bạ cho phù hợp với năm sinh đúng trên bản chính Giấy khai sinh. Căn cứ pháp lý của việc này được quy định như sau: Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP về đăng ký hộ tịch thì: “Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân. Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân có nội dung ghi về họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch; quê quán; quan hệ cha, mẹ, con phải phù hợp với Giấy khai sinh của người đó”. Giấy khai sinh của cháu Bầu đã được cấp đúng theo quy định của pháp luật, không có sai sót trong quá trình thực hiện đăng ký khai sinh. Trong khi đó, học bạ của cháu Bầu được xác lập theo bản sao Giấy khai sinh đã bị sửa thông tin sai lệch so với bản chính. Do đó, theo nguyên tắc pháp lý nói trên, cha mẹ cháu Bầu chỉ có thể yêu cầu nhà trường thực hiện việc điều chỉnh học bạ theo thông tin đúng ghi trên bản chính Giấy khai sinh, chứ không thể yêu cầu cơ quan đăng ký hộ tịch cấp đổi lại bản chính Giấy khai sinh mới theo thông tin đã bị sai lệch. 2. Cháu Tính được 11 tuổi. Do muốn con được dễ nuôi, nên trước đây, ba mẹ cháu đã đặt tên tục cho cháu. Nhưng nay, ba mẹ cháu Tính muốn đổi lại tên cho con mình có được không? Nếu được thì cần phải làm những thủ tục gì? Theo qui định của mục 7 Điều 36, 37, 38 của Nghị định 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ về đăng ký và quản lý hộ tịch thì cha, mẹ hoặc người giám hộ của người chưa thành niên có quyền yêu cầu thay đổi, cải chính họ, tên cho con. Việc thay đổi, cải chính họ, tên cho con trong giấy khai sinh sẽ do UBND xã, phường nơi đăng ký khai sinh của con trước đây giải quyết. Như vậy, muốn thay đổi, cải chính họ, tên cho con, cần có các giấy tờ sau: - Đơn (tờ khai) xin thay đổi, cải chính họ, tên cho con (theo mẫu ở UBND phường, xã). - Giấy khai sinh của con (bản chính ) - Giấy chứng minh nhân dân, hộ khẩu (bản sao) - Các giấy tờ khác liên quan đến việc thay đổi, cải chính họ, tên cho con. Trong thời hạn 5 ngày (tối đa là 10 ngày), kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, đầy đủ thì UBND xã, phường sẽ ra quyết định cho phép thay đổi, cải chính họ, tên cho con bạn. C. GIÁM HỘ-ĐẠI DIỆN: I. GIÁM HỘ: 1. Khái niệm giám hộ: Điều 58. Giám hộ 1. Giám hộ là việc cá nhân, tổ chức (sau đây gọi chung là người giám hộ) được pháp luật quy định hoặc được cử để thực hiện việc chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự (sau đây gọi chung là người được giám hộ). 2. Điều kiện làm ngƣời giám hộ: Điều 60. Điều kiện của cá nhân làm người giám hộ Cá nhân có đủ các điều kiện sau đây có thể làm người giám hộ: 1. Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; 2. Có tư cách đạo đức tốt; không phải là người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người bị kết án nhưng chưa được xoá án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người khác; 3. Có điều kiện cần thiết bảo đảm thực hiện việc giám hộ. 3. Giám hộ đƣơng nhiên: Người được giám hộ: Điều 58. Giám hộ 2. Người được giám hộ bao gồm: a) Người chưa thành niên không còn cha, mẹ, không xác định được cha, mẹ hoặc cha, mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, bị Toà án hạn chế quyền của cha, mẹ hoặc cha, mẹ không có điều kiện chăm sóc, giáo dục người chưa thành niên đó và nếu cha, mẹ có yêu cầu; b) Người mất năng lực hành vi dân sự. Người giám hộ: Điều 61. Người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên được xác định như sau: 1. Trong trường hợp anh ruột, chị ruột không có thoả thuận khác thì anh cả hoặc chị cả là người giám hộ của em chưa thành niên; nếu anh cả hoặc chị cả không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì anh, chị tiếp theo là người giám hộ; 2. Trong trường hợp không có anh ruột, chị ruột hoặc anh ruột, chị ruột không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại là người giám hộ; nếu không có ai trong số những người thân thích này có đủ điều kiện làm người giám hộ thì bác, chú, cậu, cô, dì là người giám hộ. Thay đổi người giám hộ: Điều 70. Thay đổi người giám hộ 1. Người giám hộ được thay đổi trong các trường hợp sau đây: a) Người giám hộ không còn đủ các điều kiện quy định tại Điều 60 của Bộ luật này; b) Người giám hộ là cá nhân chết hoặc bị Toà án tuyên bố mất tích, tổ chức làm giám hộ chấm dứt hoạt động; c) Người giám hộ vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ giám hộ; d) Người giám hộ đề nghị được thay đổi và có người khác nhận làm giám hộ. 2. Trong trường hợp thay đổi người giám hộ đương nhiên thì những người được quy định tại Điều 61 và Điều 62 của Bộ luật này là người giám hộ đương nhiên; nếu không có người giám hộ đương nhiên thì việc cử người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 63 của Bộ luật này. 4. Cử ngƣời giám hộ: Khái niệm: Điều 63. Cử người giám hộ Trong trường hợp người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 61 và Điều 62 của Bộ luật này thì Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú của người được giám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ hoặc đề nghị một tổ chức đảm nhận việc giám hộ Thủ tục cử người giám hộ: Điều 64. Thủ tục cử người giám hộ 1. Việc cử người giám hộ phải được lập thành văn bản, trong đó ghi rõ lý do cử người giám hộ, quyền, nghĩa vụ cụ thể của người giám hộ, tình trạng tài sản của người được giám hộ. 2. Việc cử người giám hộ phải được sự đồng ý của người được cử làm người giám hộ. Thay đổi người giám hộ: Điều 71. Chuyển giao giám hộ của người giám hộ được cử 1. Khi thay đổi người giám hộ thì trong thời hạn mười lăm ngày, kể từ ngày có người giám hộ mới, người đã thực hiện việc giám hộ phải chuyển giao giám hộ cho người thay thế mình. 2. Việc chuyển giao giám hộ phải được lập thành văn bản, trong đó ghi rõ lý do chuyển giao và tình trạng tài sản của người được giám hộ tại thời điểm chuyển giao. Người cử người giám hộ, người giám sát việc giám hộ chứng kiến việc chuyển giao giám hộ. 3. Trong trường hợp thay đổi người giám hộ vì lý do người giám hộ là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự, mất năng lực hành vi dân sự, mất tích; tổ chức làm giám hộ chấm dứt hoạt động thì người cử người giám hộ lập biên bản, ghi rõ tình trạng tài sản của người được giám hộ, quyền, nghĩa vụ phát sinh trong quá trình thực hiện việc giám hộ để chuyển giao cho người giám hộ mới với sự chứng kiến của người giám sát việc giám hộ. 4. Việc chuyển giao giám hộ phải được Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú của người giám hộ mới công nhận. 5. Quyền và nghĩa vụ của ngƣời giám hộ: Quyền của người giám hộ: Điều 68. Quyền của người giám hộ Người giám hộ có các quyền sau đây: 1. Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu cần thiết của người được giám hộ; 2. Được thanh toán các chi phí cần thiết cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ; 3. Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ Nghĩa vụ của người giám hộ: Điều 67. Nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ mất năng lực hành vi dân sự Người giám hộ của người mất năng lực hành vi dân sự có các nghĩa vụ sau đây: 1. Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ; 2. Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự; 3. Quản lý tài sản của người được giám hộ; 4. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ. Quản lý tài sản của người được giám hộ: Điều 69. Quản lý tài sản của người được giám hộ 1. Người giám hộ có trách nhiệm quản lý tài sản của người được giám hộ như tài sản của chính mình. 2. Người giám hộ được thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản của người được giám hộ vì lợi ích của người được giám hộ. Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt cọc và các giao dịch khác đối với tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ. Người giám hộ không được đem tài sản của người được giám hộ tặng cho người khác. 3. Các giao dịch dân sự giữa người giám hộ với người được giám hộ có liên quan đến tài sản của người được giám hộ đều vô hiệu, trừ trường hợp giao dịch được thực hiện vì lợi ích của người được giám hộ và có sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ. 6. Chấm dứt giám hộ: Trường hợp chấm dứt việc giám hộ: Điều 72. Chấm dứt việc giám hộ Việc giám hộ chấm dứt trong các trường hợp sau đây: 1. Người được giám hộ đã có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; 2. Người được giám hộ chết; 3. Cha, mẹ của người được giám hộ đã có đủ điều kiện để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình; 4. Người được giám hộ được nhận làm con nuôi. Hậu quả của việc chấm dứt việc giám hộ: Điều 73. Hậu quả chấm dứt việc giám hộ 1. Khi việc giám hộ chấm dứt thì trong thời hạn ba tháng, kể từ thời điểm chấm dứt việc giám hộ, người giám hộ thanh toán tài sản với người được giám hộ hoặc với cha, mẹ của người được giám hộ. Trong trường hợp người được giám hộ chết thì trong thời hạn ba tháng, kể từ thời điểm chấm dứt việc giám hộ, người giám hộ thanh toán tài sản với người thừa kế của người được giám hộ; nếu hết thời hạn đó mà chưa xác định được người thừa kế thì người giám hộ tiếp tục quản lý tài sản của người được giám hộ cho đến khi tài sản được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế và thông báo cho Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi người được giám hộ cư trú. Việc thanh toán tài sản được thực hiện với sự giám sát của người giám sát việc giám hộ. 2. Các quyền, nghĩa vụ phát sinh từ các giao dịch dân sự vì lợi ích của người được giám hộ được người giám hộ thực hiện như sau: a) Chuyển cho người được giám hộ khi người này đã có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; b) Chuyển cho cha, mẹ của người được giám hộ trong trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 72 của Bộ luật này; c) Chuyển cho người thừa kế của người được giám hộ khi người được giám hộ chết. II. ĐẠI DIỆN: 1.Khái niệm: Điều 139. Đại diện 1. Đại diện là việc một người (sau đây gọi là người đại diện) nhân danh và vì lợi ích của người khác (sau đây gọi là người được đại diện) xác lập, thực hiện giao dịch dân sự trong phạm vi đại diện. 2. Cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác có thể xác lập, thực hiện giao dịch dân sự thông qua người đại diện. Cá nhân không được để người khác đại diện cho mình nếu pháp luật quy định họ phải tự mình xác lập, thực hiện giao dịch đó. 3. Quan hệ đại diện được xác lập theo pháp luật hoặc theo uỷ quyền. 4. Người được đại diện có quyền, nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch dân sự do người đại diện xác lập. 5. Người đại diện phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 143 của Bộ luật này. 2. Đại diện theo pháp luật: 2.1. Khái niệm đại diện theo pháp luật: Điều 140. Đại diện theo pháp luật Đại diện theo pháp luật là đại diện do pháp luật quy định hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định. 2.2. Người đại diện theo pháp luật: Điều 141. Người đại diện theo pháp luật Người đại diện theo pháp luật bao gồm: 1. Cha, mẹ đối với con chưa thành niên; 2. Người giám hộ đối với người được giám hộ; 3. Người được Toà án chỉ định đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; 4. Người đứng đầu pháp nhân theo quy định của điều lệ pháp nhân hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; 5. Chủ hộ gia đình đối với hộ gia đình; 6. Tổ trưởng tổ hợp tác đối với tổ hợp tác; 7. Những người khác theo quy định của pháp luật 3. Đại diện theo ủy quyền: 3.1. Khái niệm đại diện theo ủy quyền: Điều 142. Đại diện theo uỷ quyền 1. Đại diện theo uỷ quyền là đại diện được xác lập theo sự uỷ quyền giữa người đại diện và người được đại diện. 2. Hình thức uỷ quyền do các bên thoả thuận, trừ trường hợp pháp luật quy định việc uỷ quyền phải được lập thành văn bản. 3.2. Người đại diện theo ủy quyền:
- Xem thêm -