Tài liệu Giáo án bài vội vàng

  • Số trang: 6 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 177 |
  • Lượt tải: 0
vndoc

Đã đăng 7399 tài liệu

Mô tả:

Phạm Thị Thu Hằng Giáo án Ngữ văn 11- cơ bản BÀI: VỘI VÀNG -Xuân DiệuA. Mục tiêu - Cảm nhận được niềm khát khao sống mãnh liệt, sống hết mình & quan niệm về thời gian, tuổi trẻ, hạnh phúc của Xuân Diệu được thể hiện qua tác phẩm. - Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc, mạch luận lí chặt chẽ cùng những sáng tạo nghệ thuật. B. Trọng tâm - Niềm khát khao sống mãnh liệt, hết mình của Xuân Diệu. - Những sáng tạo mới lạ trong hình thức thể hiện của tác phẩm. C. Đặc điểm bài - Bài mở đầu cho 1 loạt các bài thơ mới. - Bài thơ tiêu biểu của hồn thơ Xuân Diệu trước Cách Mạng. D. Tiến trình 1. Kiểm tra bài cũ 2. Bài mới Từ xa xưa, nhiều thi nhân đã từng than thở về sự ngắn ngủi của kiếp người. Người ta gọi là: “áng phù vân”, là “bóng câu qua cửa sổ”… Nhưng do xuất phát từ cái nhìn tĩnh có phần siêu hình, lấy sinh mệnh vũ trụ để làm thước đo thời gian nên nhiều nhà thơ TĐ quãng thời gian là tuần hoàn, là vĩnh cửu. Thời ấy, cá nhân còn chưa tách khỏi cộng đồng, con người còn gắn 1 với vũ trụ, nên người ta vẫn đinh ninh người chết chưa hẳn là hư vô, vẫn có thể cùng với cộng đồng với trời đất tuần hoàn. Ở các nhà thơ mới, do đc thức tỉnh về yếu tố cá nhân, quãng thời gian như vậy đã hoàn toàn đổ vỡ. Sự cảm nhận thời gian của Xuân Diệu khác với quãng thời gian 1 Trường THPT chuyên Quang Trung Phạm Thị Thu Hằng Giáo án Ngữ văn 11- cơ bản tuần hoàn của người xưa, xuất phát từ cái nhìn động, rất biện chứng về vũ trụ với thời gian. Hđ GV - HS Dựa vào phần tiểu dẫn, E giới thiệu về cuộc đời, hoạt động của nhà thơ Xuân Diệu? - Theo lời Xuân Diệu: cả xứ Nghệ quê cha & xứ dừa quê mẹ đều có ảnh hưởng đến cuộc sống với sự nghiệp văn học, thừa hưởng đức tính cần cù, kiên nhẫn trong lao động của người xứ Nghệ với hồn thơ được bồi đắp nên từ tn thơ mộng vạn Gò Bồi. - XD có vị trí ntn trong nền VHVN? - Đóng góp của Xuân Diệu được thể hiện qua khả năng sáng tạo dồi dào như thế nào? Yêu cầu cần đạt I. Tiểu dẫn 1. XD (1916-1985): - Tên khai sinh: Ngô Xuân Diệu, quê nội ở Hà Tĩnh, quê ngoại ở Bình Định. - Sau khi đỗ tú tài: Xuân Diệu đi dạy học tư, làm viên chức ở Mĩ Tho, rồi ra Hà Nội sống bằng nghề viết văn. - Ông hăng hái tham gia các hoạt động XH với tư cách 1 nhà văn chuyên nghiệp. - Ông hăng hái tham gia các hoạt động XH với tư cách 1 nhà văn chuyên nghiệp: ĐBQH K1, UV BCH Hội nvăn VN K1,2,3; Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm nghệ thuật CHDC Đức. - 1996: Xuân Diệu được nhà nước tặng giải thưởng HCM về VHNT. 2. Vị trí: - Nhà thơ lớn, nhà văn hóa lớn. + Ngay khi bước chân vào làng thơ, đã đc nhìn nhận: nhà thơ mới nhất trong những nhà thơ mới (HT). + Nthơ của mùa xuân, tuổi trẻ với TY với 1 hồn thơ khát khao giao cảm với đời (NĐM). - Luôn duy trì nguồn cảm xúc tươi mới, cặp mắt xanh non để nhìn vạn vật -> dòng thơ cho đến cuối đời k hề vơi cạn. -> Sự đam mê sáng tạo của ông như 1 cuộc chạy đua với thời gian, tìm đến sự bất tử trong văn chương. 3. TP chính - Các tập thơ: Thơ thơ (1938), Gửi hương cho gió (1945), Riêng chung (1960)… - Các tập văn xuôi: Phấn thông vàng (1939)… - Các tập tiểu luận, phê bình, nghiên cứu: Các nhà thơ cổ điển VN… * Vội vàng: - In trong tập Thơ thơ. - Tiêu biểu cho thơ XD trước CM. II. Đọc- hiểu - Tác phẩm là dòng * Bố cục: 2 Trường THPT chuyên Quang Trung Phạm Thị Thu Hằng cảm xúc mãnh liệt, dào dạt tuôn trào, nhưng vẫn theo mạch luận lí, có bố cục chặt chẽ. - Bài thơ có thể chia làm mấy đoạn? Nêu ý chính từng đoạn? - Thi nhân là người nhạy cảm hơn ai hết về sự tàn phai của cái đẹp trước thời gian. - Qua 4 câu thơ đầu, E thấy mong muốn lớn nhất của thi sĩ là gì? - Thiên đường cho riêng mình, nhà thơ tìm thấy ở đâu? - Đâu là sự mới mẻ trong qn thẩm mĩ của XD? - Chỉ ra cho HS thấy qn thmĩ trong VHTĐ. Giáo án Ngữ văn 11- cơ bản - Đ1: C1->13: TY tha thiết đ/v c/s - Đ2: C14->29: Tâm trạng TG trước thời gian - Đ3: C30-> hết: Lời giục giã. 1. Đoạn 1: - Thi nhân muốn níu giữ cả những gì mong manh nhất của hương sắc cuộc đời: + muốn tắt nắng đi cho màu đừng nhạt + muốn buộc gió lại cho hương đừng bay đi. -> Những ước muốn không tưởng ấy đc bộc lộ 1 cách chân thành, mãnh liệt bởi nó bắt nguồn từ tình yêu tha thiết đối với cuộc sống. - Khác với nhiều thi nhân LM, Xuân Diệu không cần phải tìm cách thoát li HT, nhà thơ tìm thấy cho mình cả 1 thiên đường ngay trên mặt đất này: Không xa lạ mà rất đỗi quen thuộc, ở ngay trong tầm tay của mỗi chúng ta. Hình ảnh thiên nhiên với sự sống quen thuộc hiện ra qua cái nhìn & sự cảm nhận độc đáo của nhà thơ: C4 ->8. + Đấy là 1 cõi trần dạt dào nhựa sống giữa mùa xuân: tâm hồn tươi trẻ của TG bắt nhịp ngay với những gì đang nảy lộc đâm chồi, đang đơm hoa kết trái. + Sự ngất ngây, say đắm của hồn thơ biểu hiện trong nhịp thơ tuôn chảy ào ạt: này đây… này đây…-> Ngôn ngữ thơ phong phú và mới lạ: cách đảo ngữ rất tân kì. + những hình ảnh mang màu sắc rực rỡ: ong bướm…tuần tháng mật, hoa…đồng nội xanh rì, cành tơ phơ phất: gần gũi, thân quen, quyến rũ, đầy tình tứ. + những âm thanh réo rắt: yến anh…khúc tình si: XD đã phát hiện ra vẻ đẹp kì diệu của thiên nhiên & thổi vào đó 1 tình yêu rạo rực, đắm say, ngây ngất. - XD đã nhìn thiên nhiên qua lăng kính của tình yêu, qua cặp mắt của tuổi trẻ -> cảnh vật đều nhuốm mày tình tứ, tràn ngập xuân tình. Đó là cái nhìn lấy con ng làm chuẩn mực cho thiên nhiên, quy chiếu thiên nhiên về vẻ đẹp của giai nhân: C9. - Cảm nhận đc sự sống xuân thì đang ở dạng phồn thực khiến cho các giác quan bất chợt thăng hoa, thi nhân đã có 1 so sánh đặc biệt tình tứ qua hình ảnh thơ: táo bạo, mãnh liệt: Tháng giêng…-> Cái đẹp của con ng đã trở thành chuẩn mực cho cái đẹp của tự nhiên -> 1 phát hiện trong quan niệm mĩ học của XD. - C12-13: Ngay trong lúc đỉnh cao của sự đắm say giao hoà cùng vạn vật, cảm giác tiếc nuối thgian vẫn song hành tồn 3 Trường THPT chuyên Quang Trung Phạm Thị Thu Hằng - Nhà thơ cảm nhận về thời gian ntn? - TG nhận thức được điều gì về sự tồn tại của con ng trong cuộc đời? - Vsao XD có tâm trạng vội vàng, cuống quýt trước sự trôi chảy của Giáo án Ngữ văn 11- cơ bản tại. 2. Đoạn 2: - Thời hiện đại, YT về sự hiện hữu của cái tôi cá nhân kéo theo sự thay đổi quan niệm về thgian. - Ở các nhà thơ mới, đặc biệt là XD, cảm thức về thời gian vô cùng nhạy bén. Ng theo Tây học như XD nhận thức thgian theo chiều tuyến tính, đã qua đi là k bgiờ trở lại. - Đ/v thi sĩ, mỗi giây phút cđ là vô cùng quý giá, nên XD lúc nào cũng như chạy đua với thgian, giục giã mình & mọi ng: Mau lên chứ, vội vàng lên với chứ! - XD cảm thấy thời gian đang chảy trôi vùn vụt trong mùa xuân của đất trời: C14-15. + Phép điệp & phép đối được phát huy triệt để trong cấu trúc câu thơ làm tăng sức biểu hiện. - Nhận thấy con ng hoàn toàn chịu sự chi phối của dòng chảy đó: C16-18. - Cái đẹp của thiên nhiên là mùa xuân, cái đẹp của con ng là tuổi trẻ. Mx của đất trời còn có thể tuần hoàn, nhưng tuổi xuân của đời ng nếu đã trôi qua đi thì mất đi vĩnh viễn, chẳng bao giờ thắm lại. -> Nghich lí nhưng cũng là quy luật tất yếu. - Cảm nhận sâu sắc & có phần đau đớn về sự 1 đi k trở lại của tuổi xuân khiến thi nhân nhìn đâu cũng thấy mầm li biệt: C23-28. + Các giác quan được huy động tối đa dẫn đến những cảm nhận độc đáo: mùi tháng năm…: mỗi khoảnh khắc trôi qua là 1 sự mất mát, chia lìa - H/a thiên nhiên & c/s đc cảm nhận qua lăng kính thgian. + Mỗi sự vật trong vũ trụ đang từng giây, từng phút ngậm ngùi chia li, tiễn biệt 1 phần đời của mình: Cơn gió xinh… -> Cách cảm nhận về thgian nvậy, xét cho cùng là do sự thức tỉnh sâu sắc về cái tôi cá nhân, về sự tồn tại có y/n của mỗi cá nhân trên đời, nâng niu trân trọng từng giây phút của cđ, nhất là những năm tháng của tuổi trẻ. 3. Đoạn 3: - Chính vì bất lực trước quy luật khắc nghiệt của thgian: k thể níu giữ thgian, nên TG mới vội vàng giục giã mọi ng tận hưởng tất cả những gì đẹp đẽ nhất trên thế gian này: + sự sống…mơn mởn + mây đưa…gió lượn + cánh bướm…TY + mùi thơm 4 Trường THPT chuyên Quang Trung Phạm Thị Thu Hằng thgian? - E cảm nhận về triết lí sống vội vàng của XD ntn? - XD đã phát biểu qn sống tích cực ntn trong thơ? - Rút ra giá trị tư tưởng của TP? Giáo án Ngữ văn 11- cơ bản + a/s -> Cảm nhận đc sâu sắc cái đẹp của sự sống đang độ xuân thì, cũng như cái đẹp của đời ng khi đang còn trẻ khiến TG vô cùng tiếc nuối khi biết rằng tấ cả rồi sẽ tàn phai. - Tình cảm đắm say, tha thiết đến cuồng nhiệt đ/v sự sống 1 lần nữa lại trào lên ở cuối TP: + bằng những điệp từ: ta muốn…ta muốn + bằng những động, tính từ mạnh mẽ: riết, say, thâu, chuếnh choáng, đã đầy, no nê… + lên đến cao trào qua h/a thơ táo bạo: C39. -> Đó là cách bộc lộ cx vô cùng mãnh liệt, độc đáo & mới mẻ chỉ có ở XD. Là niềm khát khao sống sôi nổi. mãnh liệt của thanh niên, của tuổi trẻ. * Triết lí sống vội vàng mà XD thể hiện trong TP: + Phải vội vàng tận hưởng HP & nvui mà cđ ban tặng cho con ng khi còn trẻ vì thgian k chờ đợi. + Phải vội vàng thâu nhận những vẻ đẹp của sự sống vì cái đẹp cũng giống như tuổi trẻ sẽ qua đi rất nhanh, không bao giờ trở lại. + Phải vội vàng lên, phát huy tận độ mọii giác quan để cảm nhận cuộc đời, để nhân gấp nhiều lần sự sống. Vội vàng là để tăng chất lượng c/s chứ k phải là sống gấp. * Quan niệm sống của XD: - XD đã thể hiện 1 qn mới, tích cực, thấm đượm tinh thần NV về c/s, về tuổi trẻ & HP. + Đ/v XD: thế giới này đẹp nhất, mê hồn nhất là vì có con ng giữa tuổi trẻ & TY. + Thgian quý giá nhất của mỗi đời ng là tuổi trẻ, mà HP lớn nhất của tuổi trẻ là TY. + Biết hưởng thụ chính đáng những gì mà c/s dành cho mình, hãy sống mãnh liệt, sống hết mình, nhất là những tháng năm tuổi trẻ. III. Tổng kết 1. ND: (SGK-tr.23) 2. NT: - Nhịp thơ: biến đổi uyển chuyển linh hoạt theo dòng cx. dồn dập, sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt. - Nét riêng của giọng thơ XD đc thể hiện rất rõ trong TP, đã truyền đc trọn vẹn cái đắm say trong tcảm của TG -> TP đã tìm đc con đường ngắn nhất đến với trái tim ng đọc. - TG dùng dồn dập những động từ mạnh, tăng tiến chỉ sự đắm say; nhiều danh từ chỉ vẻ đẹp thanh tân tươi trẻ; nhiều 5 Trường THPT chuyên Quang Trung Phạm Thị Thu Hằng HDHB: Giáo án Ngữ văn 11- cơ bản tính từ chỉ xuân sắc; nhiều điệp từ, điệp câu… 1. Pt quan niệm về thgian của XD biểu hiện trong TP. 2. Câu thơ (đoạn thơ) nào trong bài gây ấn tượng mạnh mẽ cho E? Hãy pt. 6 Trường THPT chuyên Quang Trung
- Xem thêm -