Tài liệu 30 đề thi học sinh giỏi môn hóa 9

  • Số trang: 40 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 1428 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Tham gia: 02/08/2015

Mô tả:

Së Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o thanh ho¸ §Ò chÝnh thøc Kú thi chän häc sinh giái tØnh N¨m häc 2006-2007 M«n thi: Hãa häc - Líp: 9 THCS Ngµy thi: 28/03/2007. Thêi gian: 150 phót (kh«ng kÓ thêi gian giao ®Ò thi) §Ò thi nµy cã 1 trang gåm 4 c©u. C©u 1. (6,5 ®iÓm) 1. Khi cho bét nh«m t¸c dông víi dung dÞch NaOH ®un nãng thu ®îc dung dÞch X1 vµ khÝ X2. Thªm vµo X1 mét Ýt tinh thÓ NH4Cl råi tiÕp tôc ®un nãng thÊy t¹o thµnh kÕt tña X 3 vµ cã khÝ X4 tho¸t ra. X¸c ®Þnh X 1, X2 , X3 , X4. ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc biÓu diÔn c¸c ph¶n øng x¶y ra. 2. X¸c ®Þnh c¸c chÊt A, B, C, D, E, F, H vµ hoµn thµnh s¬ ®å biÕn hãa sau: + NaOH C +E A  B +NaOH +HCl H BiÕt r»ng H lµ thµnh phÇn chÝnh cña ®¸ phÊn; B lµ khÝ + NaOH D +F dïng n¹p cho c¸c b×nh ch÷a ch¸y(dËp t¾t löa). 3. a. B»ng ph¬ng ph¸p hãa häc h·y t¸ch SO2 ra khái hçn hîp gåm c¸c khÝ SO2 , SO3 , O2. b. B»ng ph¬ng ph¸p hãa häc h·y t¸ch riªng tõng kim lo¹i ra khái hçn hîp gåm Mg, Al, Fe, Cu. 4. Cã 5 chÊt r¾n: BaCl2 , Na2SO4 , CaCO3 , Na2CO3 , CaSO4.2H2O ®ùng trong 5 lä riªng biÖt. H·y tù chän 2 chÊt dïng lµm thuèc thö ®Ó nhËn biÕt c¸c chÊt r¾n ®ùng trong mçi lä. C©u 2: (5,5 ®iÓm) 1. ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o c¸c ®ång ph©n øng víi c«ng thøc ph©n tö: C2H4O2 , C3H8O, C5H10 . 2. ChÊt A cã c«ng thøc ph©n tö C4H6. X¸c ®Þnh c«ng thøc cÊu t¹o cña A, B, C, D vµ hoµn thµnh ph¬ng tr×nh hãa häc biÓu diÔn c¸c ph¶n øng theo s¬ ®å: +Cl2 dd NaOH +H 2 H 2SO4®® t0,xt,p A B C D A Cao su 1:1 Ni,t0 1700C 3. Hçn hîp khÝ gåm CO, CO2, C2H4 vµ C2H2. Tr×nh bµy ph¬ng ph¸p dïng ®Ó t¸ch tõng khÝ ra khái hçn hîp C©u3: (4,0 ®iÓm) Cã hai dung dÞch; H2SO4 (dung dÞch A), vµ NaOH (dung dÞch B). Trén 0,2 lÝt dung dÞch A víi 0,3 lÝt dung dÞch B ®îc 0,5 lÝt dung dÞch C. LÊy 20 ml dung dÞch C, thªm mét Ýt qu× tÝm vµo, thÊy cã mµu xanh. Sau ®ã thªm tõ tõ dung dÞch HCl 0,05M tíi khi qu× tÝm ®æi thµnh mµu tÝm thÊy hÕt 40 ml dung dÞch axit. Trén 0,3 lÝt A víi 0,2 lÝt B ®îc 0,5 lÝt dung dÞch D. LÊy 20 ml dung dÞch D, thªm mét Ýt qu× tÝm vµo thÊy cã mµu ®á. Sau ®ã thªm tõ tõ dung dÞch NaOH 0,1M tíi khi qu× tÝm ®æi thµnh mµu tÝm thÊy hÕt 80 ml dung dÞch NaOH. a. TÝnh nång ®é mol/l cña 2 dung dÞch A vµ B. b. Trén VB lÝt dung dÞch NaOH vµo V A lÝt dung dÞch H2SO4 ë trªn ta thu ®îc dung dÞch E. LÊy V ml dung dÞch E cho t¸c dông víi 100 ml dung dÞch BaCl 2 0,15 M ®îc kÕt tña F. MÆt kh¸c lÊy V ml dung dÞch E cho t¸c dông víi 100 ml dung dÞch AlCl 3 1M ®îc kÕt tña G. Nung F hoÆc G ë nhiÖt ®é cao ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi th× ®Òu thu ®îc 3,262gam chÊt r¾n. TÝnh tØ lÖ VB:VA C©u 4: (4,0 ®iÓm) §èt ch¸y hoµn toµn 3,24 gam hçn hîp X gåm hai chÊt h÷u c¬ A vµ B kh¸c d·y ®ång ®¼ng vµ cïng lo¹i hîp chÊt, trong ®ã A h¬n B mét nguyªn tö cacbon, ngêi ta chØ thu ®îc níc vµ 9,24 gam CO2. BiÕt tØ khèi h¬i cña X ®èi víi H2 lµ 13,5. a. T×m c«ng thøc cÊu t¹o cña A, B vµ tÝnh thµnh phÇn tr¨m theo khèi lîng cña mçi chÊt trong hçn hîp X. b. Tõ B viÕt s¬ ®å ph¶n øng ®iÒu chÕ CH3COOCH3 vµ CH3COO –CH -- CH3 CH3 t0 (Cho: O=16, H=1, C=12, Ca=40, Ba=137, Na=23, S=32, Cl=35,5 ) --------------------------------------------- HÕt ----------------------------------------------Lu ý: Häc sinh ®îc sö dông m¸y tÝnh th«ng thêng, kh«ng ®îc sö dông bÊt k× tµi liÖu g× (kÓ c¶ b¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè hãa häc). Hä vµ tªn: .............................................Sè b¸o danh:.................................................... Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o Híng dÉn chÊm bµi Thi Thanh hãa häc sinh giái líp 9 THCS N¨m häc 2006 – 2007 M«n : Ho¸ häc §¸p ¸n Thang ®iÓm C©u 1: 6,5® 1. 1,5 C¸c ph¬ng tr×nh hãa häc: 2Al + 2NaOH + 2H2O  NaAlO2 + 3H2 0,5  ..................................................................... 0,5 NaOH + NH4Cl  NaCl + NH3 + H2O NaAlO2 + NH4Cl + H2O  Al(OH)3 +NH3 + NaCl ------------------------------------0,5 => Dung dÞch X1 chøa NaOH d vµ NaAlO2 - KhÝ A2 lµ H2. - KÕt tña A3 lµ Al(OH)3 KhÝ A4 lµ NH3. ................................................................ 1,5 2. C¸c ph¬ng tr×nh hãa häc: MgCO3  MgO + CO2 CO2 + NaOH  NaHCO3 CO2 + 2NaOH  Na2CO3 + H2O 0,5 NaHCO3 + NaOH  Na2CO3 + H2O ......................................................................... 0,5 Na2CO3 + HCl  NaHCO3 + NaCl NaHCO3 + Ca(OH)2  CaCO3 + NaOH + H2O 0,5 Na2CO3 + CaCl2  CaCO3 + 2NaCl ........................................................................ => B lµ CO2 , A lµ muèi cacbonnat dÔ bÞ nhiÖt ph©n nh MgCO3, BaCO3..., C lµ NaHCO3 , D lµ Na2CO3 , E lµ Ca(OH)2 , F lµ muèi tan cña canxi nh CaCl2, Ca(NO3)2 ..., H lµ CaCO3. .............................................................................. 2,0 3. 0,5 a. Cho hçn hîp qua dd NaOH d, cßn l¹i O2: SO2 + 2NaOH  Na2SO3 + H2O 0,25 SO3 + 2NaOH  Na2SO4 + H2O dung dÞch thu ®îc t¸c dông víi H2SO4 lo·ng: 0,25 Na2SO3 + H2SO4  Na2SO4 + H2O + SO2. 1,5 b. Hoµ tan hçn hîp trong dd NaOH d, Al tan theo ph¶n øng: 2Al + 2NaOH + 2H2O  2NaAlO2 + 0,25 3H2. ................................................................... - Läc t¸ch ®îc Fe, Mg, Cu kh«ng tan. Thæi CO2 d vµo níc läc: t0 NaAlO2 + CO2 + 2H2O  Al(OH)3 + NaHCO3 - Läc t¸ch kÕt tña Al(OH)3, nung ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi thu ®îc Al2O3, ®iÖn 0,25 ph©n nãng ch¶y thu ®îc Al: t 2Al(OH)3 �� � Al2O3 + 3H2O 0 dpnc ��� � 2Al2O3 4Al + 3O2 ..................................................................................... - Hoµ tan hçn hîp 3 kim lo¹i trong dd HCl d, t¸ch ®îc Cu kh«ng tan vµ dung dÞch hai muèi: Mg + 2HCl  MgCl2 + H2 Fe + 2HCl  FeCl2 + H2 - Cho dd NaOH d vµo dung dÞch 2 muèi : MgCl2 + 2NaOH  Mg(OH)2 + 2NaCl FeCl2 + 2NaOH  Fe(OH)2 + 2NaCl ............................................................................... - Läc kÕt tña vµ nung ë nhiÖt ®é cao: Mg(OH)2  MgO + H2O t 4Fe(OH)2 + O2 �� � 2Fe2O3 + 4H2O - Thæi CO d vµo hçn hîp 2 oxit ®· nung ë nhiÖt ®é cao: t Fe2O3 + 3CO �� � 2Fe + 3CO2 MgO + CO kh«ng ph¶n øng - Hoµ tan hçn hîp (®Ó nguéi) sau khi nung vµo H2SO4 ®Æc nguéi d, MgO tan cßn Fe kh«ng tan ®îc t¸ch ra: ......................................................................................... MgO + H2SO4 (®Æc nguéi) �� � MgSO4 + H2O - TiÕn hµnh c¸c ph¶n øng víi dung dÞch cßn l¹i thu ®îc Mg: MgSO4 +2NaOH d  Mg(OH)2 + Na2SO4 Mg(OH)2 + 2HCl  MgCl2 + 2H2O dpnc � Mg + Cl2 MgCl2 ��� 4. - Hoµ tan c¸c chÊt trong níc d, ph©n biÖt hai nhãm chÊt: - Nhãm 1 gåm c¸c chÊt kh«ng tan: CaCO 3 , CaSO4.2H2O. Dïng dd HCl nhËn ®îc c¸c chÊt nhãm 1 (ViÕt PTHH). ........................................................................... - Nhãm 2 gåm c¸c chÊt tan lµ BaCl2 , Na2SO4 , Na2CO3 . Dïng dd HCl nhËn ®îc Na2CO3. ........................................................................... - Dïng Na2CO3 míi t×m ; nhËn ®îc BaCl2 . Cßn l¹i Na2SO4. Na2CO3 +2HCl  2NaCl + CO2 + H2O Na2CO3 + BaCl2  BaCO3 + 2NaCl ....................................................................................... C©u 2: 1. C¸c ®ång ph©n + C2H4O2: CH3COOH , HCOOCH3 , CH2(OH) CHO. ........................................................ + C3H8O: CH3CH2CH2OH , CH3CH(OH) CH3 , CH3-OCH2CH3 ...................................... +C5H10: CH2= CHCH2CH2CH3 , CH2= CH-CH(CH3)CH3 , CH2= C(CH3) – CH2CH3 , 0,25 0,5 0 0 0,25 1.5 0,5 0,5 0,5 5,5® 1,5 0,5 0,5 0,5 CH3-CH=CH-CH2CH3 , CH3CH=C(CH3)2 . ....................................................................... 2. Theo ®Ò ra c«ng thøc cÊu t¹o cña c¸c chÊt lµ : A: CH2=CH-CH=CH2 , B: CH2Cl-CH=CH-CH2Cl C: CH2OH-CH=CH-CH2OH. D: CH 2OH-CH2- CH2CH2OH .............................. Ph¬ng tr×nh hãa häc: 1,4 CH2=CH-CH=CH2 + Cl2 �� � CH2Cl-CH=CH-CH2Cl t c CH2Cl-CH=CH-CH2Cl + 2NaOH �� � CH2OH-CH=CH-CH2OH.+2NaCl Ni ,t c CH2OH-CH=CH-CH2OH. + H2 ��� � CH2OH-CH2- CH2-CH2OH 170 C , H SO dac CH2OH-CH2- CH2-CH2OH ������ � CH2=CH-CH=CH2 t , xt , p nCH2=CH-CH=CH2 ��� � (-CH2-CH=CH-CH2-)n 3. - DÉn hçn hîp khÝ qua dung dÞch Ca(OH)2d ; CO2 ®îc gi÷ l¹i: CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O - NhiÖt ph©n CaCO3 thu ®îc CO2: t CaCO3 CaO + �� � CO2 ................................................................................ - DÉn hçn hîp khÝ cßn l¹i qua dung dÞch Ag 2O d trong NH3 ; läc t¸ch thu ®îc kÕt tña vµ hçn hîp khÝ CO , C2H4 vµ NH3: NH C2H2 + Ag2O ��� � C2Ag2 + H2O - Cho kÕt tña t¸c dông víi dd H2SO4 lo·ng d thu ®îc C2H2 : t C2Ag2 + H2SO4 �� � C2H2 + Ag2SO4 .......................................................... - DÉn hçn hîp CO, C2H4 vµ NH3 qua dd H2SO4 lo·ng d, ®un nãng; thu ®îc CO: 2NH3 + H2SO4  (NH4)2SO4 d .dH SO C2H4 + H2O ���� � CH3CH2OH - Chng cÊt dung dÞch thu ®îc C2H5OH. T¸ch níc tõ rîu thu ®îc C2H4. 170 C , H SO dac CH3CH2OH ������ C2H4 + � H2O ............................................................... C©u 3 . a. PTHH: + LÇn thÝ nghiÖm 1: 2NaOH + H2SO4  Na2SO4 + 2H2O (1) V× qu× tÝm hãa xanh, chøng tá NaOH d. Thªm HCl: HCl + NaOH  NaCl + H2O (2) .................................... + lÇn thÝ nghiÖm 2: ph¶n øng (1) x¶y ra, sau ®ã qu× hãa ®á chøng tá H 2SO4 d. Thªm NaOH: 2NaOH + H 2SO4  Na2SO4 + 2H2O (3) .............................................. + §Æt x, y lÇn lît lµ nång ®é mol/l cña dung dÞch A vµ dd B: Tõ (1),(2),(3) ta cã: 2,0 1,0 o o 0 2 1,0 4 0 0 3 2,0 0,5 0,75 0 2 0,75 4 0 0, 05.40 500 = 0,05 (I) . 1000 20 0, 2 y 0,1.80 500 0,3x = = 0,1 (II) 2 1000.2 20 2 4 0,5 0,25 0,75 0,3y - 2.0,2x = Gi¶i hÖ (I,II) ta ®îc: x = mol/l .................................................. 4,0 1,5 0,7 mol/l , y = 1,1 b. V× dung dÞch E t¹o kÕt tña víi AlCl3 , chøng tá NaOH cßn d. AlCl3 + 3NaOH  Al(OH)3 + 3NaCl (4) t 2Al(OH)3 �� (5) � Al2O3 + 3H2O Na2SO4 + BaCl2  BaSO4 + 2NaCl (6) ............................................... Ta cã n(BaCl2) = 0,1.0,15 = 0,015 mol 2,5 0 n(BaSO4) = 0,5 3, 262 = 0,014mol < 0,015 233 0, 014 => n(H2SO4) = n(Na2SO4) = n(BaSO4) = 0,014mol . VËy VA = = 0,02 lÝt 0, 7 3, 262 n(Al2O3) = =0,032 mol vµ n(AlCl3) = 0,1.1 = 0,1 102 0,75 mol. ................... + XÐt 2 trêng hîp cã thÓ x¶y ra: 0,75 - Trêng hîp 1: Sau ph¶n øng víi H2SO4 , NaOH d nhng thiÕu so vêi AlCl3 (ë p (4): n(NaOH) p trung hoµ axit = 2.0,014 = 0,028 mol n(NaOH p (4) = 3n(Al(OH)3) = 6n(Al2O3) = 6.0,032 = 0,192 mol. tæng sè mol NaOH b»ng 0,028 + 0,192 = 0,22 mol ThÓ tÝch dung dÞch NaOH 1,1 mol/l lµ 0, 22 = 0,2 lÝt . TØ lÖ VB:VA = 0,2:0,02 =10 1,1 ..... - Trêng hîp 2: Sau (4) NaOH vÉn d vµ hoµ tan mét phÇn Al(OH)3: Al(OH)3 + NaOH  NaAlO2 + 2H2O (7) Tæng sè mol NaOH p (3,4,7) lµ: 0,028 + 3.0,1 + 0,1 - 2.0,032 = 0,364 mol ThÓ tÝch dung dÞch NaOH 1,1 mol/l lµ 0,5 0,364 ≃ 0,33 lÝt 1,1 => TØ lÖ VB:VA = 0,33:0,02 = 16,5 C©u 4. a. Theo ®Ò ra: MX= 13,5.2 = 27 => MB < MX < MA. - MB < 27 => B lµ CH4 (M = 16) hoÆc C2H2 26). ............................................... - V× A,B kh¸c d·y ®ång ®¼ng vµ cïng lo¹i hîp chÊt nªn: * Khi B lµ CH4 (x mol) th× A lµ C2H4(y mol) : t CH4 + 2O2 �� � CO2 + 2H2O t C2H4 + 3O2 2CO2 �� � 2H2O ...................................................................... Tõ c¸c pthh vµ ®Ò ra: mX = 16x + 28y =3,24 4,0® 2,5 (M = 0,75 0 0 n CO = x + 2y = 0,21 Gi¶i ph¬ng tr×nh ®¹i sè: x = 0,15 , y = 0,03 2 + 0,5 0,25 mCH 4 = 16.0,15 = 2,4 gam. => 74,07% ; %m C 2 H 4 = 25,93% ...................................... * Khi B lµ C2H2 th× A lµ C3H6 hoÆc C3H8. + Khi A lµ C3H6: c«ng thøc cÊu t¹o cña A lµ CH3-CH=CH2 hoÆc CH2-CH2 CH2 t PTHH ®èt ch¸y: 2C2H2 + 5O2 �� � 4CO2 + 2H2O t 2C3H6 + 9O2 �� 0,5 � 6CO2 + 6H2O 0 0 Tõ c¸c pthh vµ ®Ò ra: mX = 26x + 42y =3,24 n CO = 2x + 3y = 0,21 Gi¶i ph tr×nh ®¹i sè: y = 0,17, x = lo¹i ............................... + Khi A lµ C3H8: c«ng thøc cÊu t¹o cña A lµ CH3-CH2- CH3 . t PTHH ®èt ch¸y: 2C2H2 + 5O2 �� � 4CO2 + 2H2O t C3H8 + 5O2 �� � 3CO2 + 4H2O Tõ c¸c pthh vµ ®Ò ra: mX = 26x + 44y =3,24 2 0,15 => 0 0 0,5 n CO = 2x + 3y = 0,21 Gi¶i ph tr×nh ®¹i sè: x < 0 => lo¹i VËyB lµ CH4 vµ A lµ C2H4 . ....................................................................... b. 1,5 * S¬ ®å ®iÒu chÕ CH3COOCH3 tõ CH4 : + CH4 → CH≡CH → CH2=CH2 → C2H5OH → 0,75 CH3COOH ............................................... + CH4 → CH3Cl → CH3OH → CH3COOCH3 * S¬ ®å ®iÒu chÕ CH3COOCH(CH3)2 tõ CH4 : + CH4 → CH≡CH → CH2=CH2 → C2H5OH → CH3COOH 0,75 +C2H5OH → CH2=CH-CH=CH2 → CH3CH2CH2CH3 → CH3CH=CH2 → (CH3)2CHOH → 2 CH3COOCH(CH3)2 .............................................................................................. ............... Chó ý khi chÊm thi: - Trong c¸c ph¬ng tr×nh hãa häc nÕu viÕt sai c«ng thøc hãa häc th× kh«ng cho ®iÓm, nÕu kh«ng viÕt ®iÒu kiÖn ph¶n øng hoÆc kh«ng c©n b»ng ph¬ng tr×nh hoÆckh«ng ghi tr¹ng th¸i c¸c chÊt ph¶n øng hoÆc c¶ ba th× cho 1/2 sè ®iÓm cña ph¬ng tr×nh ®ã. - NÕu lµm c¸c c¸ch kh¸c mµ ®óng vÉn cho ®iÓm tèi ®a øng víi mçi ý, c©u cña ®Ò ra. ®Ò thi häc sinh giái - líp 9 THCS M«n : Ho¸ häc - Thêi gian : 150 phót C©u 1 : (6 ®iÓm) 1- Cho biÕt tæng sè h¹t proton, n¬tron, electron trong 2 nguyªn tö cña nguyªn tè A vµ B lµ 78, trong ®ã sè h¹t mang ®iÖn nhiÒu h¬n sè h¹t kh«ng mang ®iÖn lµ 26 h¹t. Sè h¹t mang ®iÖn cña A nhiÒu h¬n sè h¹t mang ®iÖn cña B lµ 28 h¹t. Hái A, B lµ nguyªn tè g× ? Cho biÕt ®iÖn tÝch h¹t nh©n cña mét sè nguyªn tè sau : ZN = 7 ; ZNa = 11; ZCa = 20 ; ZFe = 26 ; ZCu = 29 ; ZC = 6 ; ZS = 16. 2 - Hîp chÊt cña A vµ D khi hoµ tan trong níc cho mét dung dÞch cã tÝnh kiÒm. Hîp chÊt cña B vµ D khi hoµ tan trong níc cho dung dÞch E cã tÝnh axit yÕu. Hîp chÊt A, B, D kh«ng tan trong níc nhng tan trong dung dÞch E. X¸c ®Þnh hîp chÊt t¹o bëi A vµ D; B vµ D; A,B,D. ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng. 3 - Mét sè nguyªn nh©n cña sù h×nh thµnh canxicacbonat trong th¹ch nhò ë c¸c hang ®éng ®¸ v«i tuú thuéc vµo thùc tÕ v× canxihi®rocacbonat lµ : a, ChÊt kÕt tinh vµ cã thÓ sñi bät khÝ. b, Cã thÓ tan vµ kh«ng bÒn. c, DÔ bay h¬i vµ cã thÓ ch¶y r÷a. d, ChÊt kÕt tinh vµ kh«ng tan. C©u 2 : (4 ®iÓm) 1 - T×m c¸c chÊt A,B,C,D,E (hîp chÊt cña Cu) trong s¬ ®å sau vµ viÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc : A B C D Cu B C A E 2 - ChØ dïng thªm níc h·y nhËn biÕt 4 chÊt r¾n : Na2O, Al2O3, Fe2O3, Al chøa trong c¸c lä riªng biÖt. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng. C©u 3 : (4 ®iÓm) Cho 27,4 g Ba vµo 400 g dung dÞch CuSO4 3,2 % thu ®îc khÝ A, kÕt tña B vµ dung dÞch C. a, TÝnh thÓ tÝch khÝ A (®ktc). b, Nung kÕt tña B ë nhiÖt ®é cao ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi th× thu ®îc bao nhiªu gam chÊt r¾n ? c, TÝnh nång ®é phÇn tr¨m cña chÊt tan trong dung dÞch C. C©u 4 : (6 ®iÓm) A lµ hçn hîp gåm rîu Etylic vµ 2 axit h÷u c¬ kÕ tiÕp nhau cã d¹ng C nH2n+1COOH vµ Cn+1H2n+3COOH. Cho 1/2 hçn hîp A t¸c dông hÕt víi Na tho¸t ra 3,92 lÝt H 2 (®ktc). §èt 1/2 hçn hîp A ch¸y hoµn toµn, s¶n phÈm ch¸y ®îc hÊp thô hÕt vµo dung dÞch Ba(OH)2 d th× cã 147,75g kÕt tña vµ khèi lîng b×nh Ba(OH)2 t¨ng 50,1 g . a, T×m c«ng thøc 2 axit trªn . b, T×m thµnh phÇn hçn hîp A. Híng dÉn chÊm ®Ò thi häc sinh giái m«n Ho¸ häc 9 C©u 1 : (6 ®iÓm) 1 - (3 ®iÓm) Gäi Z, N, E vµ Z', N', E' lµ sè h¹t proton, n¬tron, electron cña hai nguyªn tö A, B. Ta cã c¸c ph¬ng tr×nh : (0,5 ®iÓm) Z + N + E + Z' + N' + E' = 78 . hay : (2Z + 2Z' ) + (N + N') = 78 (1) (0,5 ®iÓm) (2Z + 2Z' ) - (N + N') = 26 (2) (0,5 ®iÓm) (2Z - 2Z' ) = 28 hay : (Z - Z' ) = 14 (3) (0,5 ®iÓm) LÊy (1) + (2) sau ®ã kÕt hîp víi (3) ta cã : Z = 20 vµ Z' = 6 (0,5 ®iÓm) VËy c¸c nguyªn tè ®ã lµ : A lµ Ca ; B lµ C . (0,5 ®iÓm) 2 - (2 ®iÓm) Hîp chÊt cña A vµ D hoµ tan trong níc cho mét dung dÞch cã tÝnh kiÒm : Hîp chÊt cña A vµ D lµ CaO . (0,25 ®iÓm) Hîp chÊt cña B vµ D khi tan trong níc cho dung dÞch E cã tÝnh axit yÕu : Hîp chÊt cña B vµ D lµ CO2 . (0,25 ®iÓm) Hîp chÊt A, B, D kh«ng tan trong níc nhng tan trong dung dÞch E. VËy hîp chÊt ®ã lµ CaCO3 . (0,5 ®iÓm) PTHH : CaO + H2O  Ca(OH)2 (r) (l) (dd) (1 ®iÓm) CO2 + H2O H2CO3 (k) (l) (dd) CaCO3 + CO2 + H2O  Ca(HCO3)2 (r) (k) (l) (dd) 3 - (1 ®iÓm) Do Ca(HCO3)2 cã thÓ tan ®îc dÔ bÞ ph©n huû cho CO2. Do ®ã c©u tr¶ lêi ®óng lµ b. (1 ®iÓm) C©u 2 : (4 ®iÓm) 1 - (2 ®iÓm) Chän ®óng chÊt, phï hîp víi yªu cÇu ®Ò bµi. (0,5 ®iÓm) ViÕt ®óng c¸c ph¬ng tr×nh : (1,5 ®iÓm) Häc sinh lµm ®óng theo s¬ ®å kh¸c vÉn cho ®iÓm tèi ®a . A - Cu(OH)2 B- CuCl2 C - Cu(NO3)2 D- CuO E - CuSO4 (1) (2) (3) (4) Cu(OH)2 CuCl2 Cu(NO3)2 CuO CuCl2 (5) Cu(NO3)2 (6) Cu(OH)2 (7) CuSO4 (8) Cu (1) Cu(OH)2 + 2 HCl  CuCl2 + 2 H2O (2) CuCl2 + 2AgNO3  2AgCl + Cu(NO3)2 t0  (3) 2Cu(NO3)2 2CuO + 4 NO2 + O2 t0  Cu + H2O (4) CuO + H2 (5) CuCl2 + 2AgNO3  2AgCl + Cu(NO3)2  Cu(OH)2 + 2 NaNO3 (6) Cu(NO3)2 + 2 NaOH  CuSO4 + 2H2O (7) Cu(OH)2 + H2SO4 (8) Fe + CuSO4  FeSO4 + Cu . C¸c chÊt trong PTHH ph¶i ghi ®Çy ®ñ tr¹ng th¸i chÊt míi cho ®iÓm tèi ®a. 2 - LÊy mét Ýt mçi chÊt r¾n cho vµo tõng èng nghiÖm chøa níc. ChÊt r¾n nµo tan lµ Na2O Na2O + H2O  2NaOH (r) (l) (dd) * LÊy mét Ýt mçi chÊt r¾n cßn l¹i cho vµo tõng èng nghiÖm chøa dung dÞch NaOH thu ®îc ë trªn : ChÊt nµo tan vµ cã bät khÝ tho¸t ra lµ Al . 2Al + 2NaOH + 2H2O  2NaAlO2 + 3H2  (r) (dd) (l) (dd) (k) ChÊt nµo chØ tan lµ Al2O3 Al2O3 + 2NaOH  2NaAlO2 + H2O (r) (dd) (dd) (l) ChÊt nµo kh«ng tan lµ Fe2O3 . NhËn biÕt ®îc mçi chÊt 0,5 ®iÓm. C©u 3 : (4 ®iÓm) C¸c ph¬ng tr×nh ghi ®Çy ®ñ tr¹ng th¸i chÊt míi cho ®iÓm tèi ®a . PTHH : Ba + 2H2O  Ba(OH)2 + H2  (1) Ba(OH)2 + CuSO4  BaSO4 + Cu(OH)2 (2) t0 (1 ®iÓm)  BaSO4 BaSO4 t0 Cu(OH)2  CuO + H2O (3) 27,4 137 nBa = nCuSO 4 = = 0,2 mol 400.3,2 100.160 (0,5 ®iÓm) = 0,08 mol Tõ (1) ta cã: VH 2 (0,5 ®iÓm) = VA = 0,2 x22,4 = 4,48 lÝt . Tõ (2) vµ (3) chÊt r¾n gåm BaSO4 vµ CuO v× Ba(OH)2 d nªn: nBaSO = nCu(OH) 4 2 = nCuO = 0,08 mol m chÊt r¾n = 0,08.233 + 0,08. 80 = 25,04 (g) (1 ®iÓm) Trong dung dÞch C chØ cßn Ba(OH)2 mdd = 400 + 27,4 - 0,2 . 2 - 0,08 .233 - 0,08 .98 = 400,52 (g) C% Ba(OH)2 = (0,2  0,08).171 .100% 400,52  5,12 % C©u 4: (6 ®iÓm) §iÓm viÕt ®óng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc lµ 1,5 ®iÓm. (1 ®iÓm) nH 2 = 3,92 22,4 = 0,175 (mol) PT ph¶n øng : 2C2H5OH + 2Na  2C2H5ONa + H2 (1) 2CnH2n+1 COOH +2Na  2CnH 2n+1COONa + H2 (2) 2Cn+1H2n+3 COOH +2Na  2Cn+1H2n+3COONa + H2 (3) BiÖn luËn theo trÞ sè trung b×nh . Tæng sè mol 3 chÊt trong 1/2 hçn hîp = 0,175.2= 0,35 (mol) (0,5 ®iÓm) t0 C2H6O + 3O2  2CO2 + 3H2O (4) 0 t CxH2xO2 + 3 x  2 O2  xCO2 + xH2O (5) 2 ChÊt kÕt tña lµ BaCO3  nBaCO3 = 147,75 197 = 0,75 (mol) PT : CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O (6) Theo PT (6) ta cã : nCO2 = nBaCO3 = 0,75 (mol)  mCO2 = 0,75 x44 = 33(g)  mH2O = m t¨ng - mCO2  mH2O = 50,1 - 33 = 17,1 (g)  nH2O = 17,1 18 = 0,95 (mol) (0,5 ®iÓm) (0,5 ®iÓm) Tõ PT (4) ta thÊy ngay : Sè mol rîu C2H5OH = 0,95 - 0,75 = 0,2 ( mol) (0,5 ®iÓm) Theo PT (4) ta thÊy sè mol CO2 t¹o ra lµ nCO2 = 2.nC2H5OH = 2.0,2 = 0,4 (mol) Suy ra : 2 a xÝt ch¸y t¹o ra 0,75 - 0,4 = 0,35 (mol CO2) (0,5 ®iÓm) Tõ PT (4) ta thÊy nH2O = 3.nC2H5OH = 3.0,2 = 0,6 (mol) Suy ra 2 axit ch¸y t¹o ra : 0,95 - 0,6 = 0,35 mol H2O (0,5 ®iÓm) Víi sè mol 2axit = 0,35 - 0,2 = 0,15  x = 0,35 : 0,15 = 2,33 (x lµ sè mol trung b×nh gi÷a n+1 vµ n+2)  2 axit lµ CH3COOH vµ C2H5COOH. (0,5 ®iÓm) Gäi sè mol CH3COOH, C2H5COOH trong 1/2 A lµ a, b . Theo ph¬ng tr×nh ®èt ch¸y ta cã : n2 axit = 0,15mol = a + b . nCO2 sinh ra = 2a + 3 b = 0,35 . Gi¶i ra ta cã : a = 0,1; b = 0,05 . VËy hçn hîp cã 0,2 mol CH3COOH lµ 12 g vµ 0,10 mol C2H5COOH lµ 7,4g (1®iÓm) Häc sinh lµm c¸ch kh¸c ®óng vÉn cho ®iÓm tèi ®a. C = 12 ; H= 1 ; S = 32 ; Cu = 64 ; O = 16 ; Ba = 137. ThÝ sinh ®îc sö dông m¸y tÝnh vµ hÖ thèng tuÇn hoµn khi lµm bµi. (§Ò thi gåm 2 trang, ®¸p ¸n gåm 4 trang ) Tµi liÖu tham kh¶o: - 150 c©u hái tr¾c nghiÖm vµ 350 bµi tËp Ho¸ häc chän läc dïng cho häc sinh THCS. - Båi dìng ho¸ häc THCS . - §Ò thi HS giái Ho¸ häc c¸c tØnh n¨m 1998 . ®Ò thi häc sinh giái M«n thi: Ho¸ häc Thêi gian lµm bµi: 150 phót §Ò bµi C©u 1 (4,5 ®iÓm): Mét hçn hîp gåm Al, Fe, Cu ®îc chia lµm 3 phÇn A, B, C ®Òu nhau a/ - PhÇn A t¸c dông víi dung dÞch NaOH d - PhÇn B t¸c dông víi dung dÞch HCl d - PhÇn C t¸c dông víi dung dÞch HNO3 ®Æc d Tr×nh bµy hiÖn tîng ho¸ häc x¶y ra b/ G¹n läc kÕt tña ë c¸c phÇn trªn, thu ®îc c¸c dông dÞch A, B, C - Cho dung dÞch HCl vµo A cho ®Õn d - Cho dung dÞch NaOH vµo B cho ®Õn d - Cho dung dÞch NaOH vµo C cho ®Õn d Tr×nh bµy hiÖn tîng ho¸ häc x¶y ra C©u 2 (3 ®iÓm) a/ Gi¶i thÝch v× sao ®å dïng b»ng nh«m kh«ng dïng ®ùng dung dÞch kiÒm m¹nh. b/ §Æt hai cèc trªn ®Üa c©n. Rãt dung dÞch H2SO4 lo·ng vµo hai cèc, lîng axÝt ë hai cèc b»ng nhau, c©n ë vÞ trÝ th¨ng b»ng. Cho mÉu KÏm vµo mét cèc vµ mÉu S¾t vµo cèc kia. Khèi lîng cña hai mÉu nh nhau. C©n sÏ ë vÞ trÝ nµo sau khi kÕt thóc ph¶n øng ? C©u 3: (3 ®iÓm) a/ Cho c¸c nguyªn liÖu Fe3O4, KMnO4, HCl. - H·y viÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng ®iÒu chÕ FeCl3 b/ ViÕt c¸c ph¶n øng cã thÓ ®Ó ®iÒu chÕ FeCl3 C©u 4: (4 ®iÓm) Hçn hîp Mg, Fe cã khèi lîng m gam ®îc hoµ tan hoµn toµn bëi dung dÞch HCl. Dung dÞch thu ®îc t¸c dông víi dung dÞch NaOH d. KÕt tña sinh ra sau ph¶n øng ®em nung trong kh«ng khÝ ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi gi¶m ®i a gam so víi tríc khi nung. a/ X¸c ®Þnh % vÒ khèi lîng mçi kim lo¹i theo m, a b/ ¸p dông víi m = 8g a = 2,8g C©u 5: (5,5 ®iÓm) Ngêi ta ®èt ch¸y mét hidr«cacbon no b»ng O2 d råi dÉn s¶n phÈm ch¸y ®i lÇn lît qua H2SO4 ®Æc råi ®Õn 350ml dung dÞch NaOH 2M thu ®îc dung dÞch A. Khi thªm BaCl2 d vµo dung dÞch A thÊy t¸c ra 39,4gam kÕt tña BaCO 3 cßn lîng H2SO4 t¨ng thªm 10,8gam. Hái hi®r« c¸c bon trªn lµ chÊt nµo ? M«n thi: ho¸ häc §¸p ¸n vµ híng dÉn chÊm ®Ò thi Thêi gian lµm bµi: 150 phót C©u 1: (4,5®) a/ Khi cho A t¸c dông víi dung dÞch NaOH d th× cã bät khi H2 tho¸t ra khái dung dÞch liªn tôc kim lo¹i bÞ hoµ tan hÕt lµ Al, cßn Fe, Cu kh«ng tan. 2Al + 2H2O + 2NaOH  2 NaAlO2 + 3H2 - Khi cho B t¸c dông víi dung dÞch HCl d cßn bät khÝ H2 tho¸t ra khái dung dÞch liªn tôc. Kim lo¹i bÞ tan hÕt lµ Fe, Al cßn Cu kh«ng tan 2,25® 0,75 0,75 2Al + 6HCl  2AlCl3 + 3H2 Fe + 2HCl  FeCl2 + H2 - Khi cho C t¸c dông víi dung dÞch HNO3 ®Æc d th× cã khÝ mµu n©u tho¸t ra khái dung dÞch. Kim lo¹i bÞ hoµ tan hÕt ®ã lµ Cu, cßn Al, Fe kh«ng hoµ tan. 0,75 Cu + 4HNO3  Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O b/ G¹n läc kÕt tña ë c¸c phÇn trªn th× dung dÞch A thu ®îc chøa NaAlO2 vµ (2,25®) NaOH d; dung dÞch B chøa: FeCl2, AlCl3, HCl d; dung dÞch C chøa Cu(NO3)2, HNO3 d. - Cho dung dÞch HCl vµo dung dÞch A x¶y ra ph¶n øng: 0,75 HCl + NaOH  NaCl + H2O §ång thêi xuÊt hiÖn kÕt tña mµu tr¾ng: NaAlO2 + HCl + H2O  Al(OH)3 + NaCl §Õn mét lóc nµo ®ã kÕt tña dÇn tan thu ®îc dung dÞch trong suèt khi HCl dïng d. Al(OH)3 + 3HCl  AlCl3 + 3H2O - Khi cho dung dÞch NaOH vµo dung dÞch B x¶y ra ph¶n øng 0,75 NaOH + HCl  NaCl + H2O §ång thêi kÕt tña tr¾ng xuÊt hiÖn FeCl2 + 2NaOH  Fe(OH)2 + 2NaCl AlCl3 + 3NaOH  Fe(OH)3 + 3NaCl §Õn mét lóc nµo ®ã kÕt tña tan dÇn nhng vÉn cßn kÕt tña tr¾ng h¬i xanh khi NaOH dïng d (v× Fe(OH)2 cã mµu tr¾ng xanh) Al(OH)3 + NaOH  NaAlO2 + 2H2O - Khi cho dung dÞch NaOH vµo dung dÞch C x¶y ra ph¶n øng 0,75 NaOH + HNO3  NaNO3 + H2O §ång thêi kÕt tña xanh xuÊt hiÖn Cu(NO3)2 + 2NaOH  Cu(OH)2 + 2NaNO3 C©u 2: (3®) - Kh«ng thÓ dïng ®å nh«m ®ùng dung dÞch kiÒm m¹nh, ch¼ng h¹n níc v«i 1® trong lµ do: + Tríc hÕt líp Al2O3 bÞ ph¸ huû v× Al2O3 lµ mét hîp chÊt lìng tÝnh 0,3® Al2O3 + Ca(OH)2  Ca(AlO2)2 + H2O + Sau khi líp Al2O3 bÞ hoµ tan, Al ph¶n øng víi níc m¹nh 2Al + 6H2O  2Al(OH)3 + 3H2 + Sù ph¸ huû Al x¶y ra liªn tôc bëi v× Al(OH) 3sinh ra ®Õn ®©u lËp tøc bÞ hoµ tan ngay bëi Ca(OH)2, do Al(OH)3 lµ hîp chÊt lìng tÝnh 0,3® 0,4® 2Al(OH)3 + Ca(OH)2  Ca(AlO2)2 + 4H2O Ph¶n øng chØ dõng l¹i khi nµo hÕt nh«m hoÆc hÕt níc v«i trong b/ * Trêng hîp axÝt ®ñ hoÆc d C©n sÏ nghiªng vÒ cèc cho kÏm vµo nÕu a xÝt ®ñ hoÆc d Ph¬ng tr×nh ph¶n øng ho¸ häc lµ: 1® 0,4® Zn + H2SO4  ZnSO4 + H2 65g 2g ag 2a g 65 0,4® Fe + H2SO4  FeSO4 + H2 56g 2g 2a g 56 ag V× 2a g > 2a g cho nªn c©n sÏ nghiªng vÒ cèc cho miÕng s¾t. 56 0,3® 65 * NÕu a xÝt thiÕu th× lîng H2 ®îc tÝnh theo lîng axit. Do lîng axit b»ng nhau nªn lîng H2 tho¸t ra ë hai cèc b»ng nhau. C©n vÉn ë vÞ trÝ c©n b»ng sau khi kÕt thóc ph¶n øng 1® C©u 3: (3®) a/ Tríc hÕt ®iÒu chÕ Cl2 16HCl + 2KMnO4 0,5 t 0 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2  + 8H2O  - Dïng HCl hoµ tan Fe3O4 Fe3O4 + 8HCl  FeCl2 + 2FeCl3 + 4H2O 0,5 0,5 - Cho khÝ Cl2 thu ®îc trªn sôc vµo dung dÞch chøa FeCl2, FeCl3 2FeCl2 + Cl2  2FeCl3 b/ C¸c ph¶n øng ®iÒu chÕ t0 C¸ch 1: 2Fe + 3Cl2 C¸ch 2: Fe2O3 + 6HCl  2FeCl3 + 3H2O C¸ch 3: Fe(OH)3 + 3HCl  2FeCl3 t  FeCl3 + 3H2O 0,25 0,25 0,25 C¸ch 4: Fe2(SO4)3 + 3BaCl2  3BaSO4 + 2FeCl3 0,25 C¸ch 5: Fe(NO3)3 + 3HCl  FeCl3 + 3HNO3 0,25 C¸ch 6: 2FeCl2 + Cl2  2FeCl3 0,25 C©u 4: (4®) Do lîng HCl d nªn Mg, Fe ®îc hoµ tan hÕt Mg + 2HCl  MgCl2 + H2 0,3® (1) Fe + 2HCl  FeCl2 + H2 (2) Dung dÞch thu ®îc ë trªn khi t¸c dông víi dung dÞch NaOH d th× toµn bé c¸c kation kim lo¹i ®îc kÕt tña díi d¹ng hy®r«xit. FeCl2 + 2NaOH  2NaCl + Fe(OH)2 (3) MgCl2 + 2NaOH  NaCl + Mg(OH)2 (4) 0,3® Khi ®em nung kÕt tña trong kh«ng khÝ ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi x¶y ra c¸c ph¶n øng 0,4 Mg(OH)2  MgO + H2O (5) 4Fe(OH)2 + O2  2Fe2O3 + 4H2O (6) Gi¶ sö trong hçn hîp ban ®Çu cã x mol Mg vµ y mol Fe, theo gi¶ thiÕt ta cã ph¬ng tr×nh 24x + 56y = m (*) MÆt kh¸c theo ®Þnh luËt b¶o toµn suy ra sè ph©n tö gam Mg(OH) 2 lµ x; sè ph©n tö gam Fe(OH)2 lµ y. 0,5® Khi nung khèi lîng c¸c chÊt r¾n gi¶m mét lîng 18x + 18y - y .32 a (**) 4 0,5® Gi¶i hÖ ph¬ng tr×nh gåm (*) vµ (**) ®îc  24x.6  56y.6 6m   18x.8  10y.8 8a  256y = 6m - 8a  y = 0,25® 6 m  8a 256 VËy khèi lîng Fe = 6 m  8a .56 256 0,5® 0,25® KÕt qu¶ % vÒ khèi lîng cña Fe (6m  8a )56.100% % 256.m % vÒ khèi lîng cña Mg 0,25® 100% - % = % 0,25® b/ ¸p dông b»ng sè: %Fe : % = (6.8  8.2,8).56.100% 70% 256.8 0,25® % Mg : % = 100% - 70% = 30% 0,25® C©u 5: (5,5®) - S¶n phÈm ch¸y khi ®èt Hi®r« cac bon b»ng khÝ O 2 lµ CO2; H2O; O2 d. Khi dÉn s¶n phÈm ch¸y ®i qua H 2SO4 ®Æc th× toµn bé H 2O bÞ gi÷ l¹i (do H2SO4 ®Æc hót níc m¹nh), do vËy lîng H2SO4 t¨ng 10,8gam, chÝnh b»ng lîng níc t¹o thµnh ( m H 2O 1,5® = 10,8gam), khÝ cßn l¹i lµ CO2, O2 d tiÕp tôc qua dung dÞch NaOH, x¶y ra ph¶n øng gi÷a CO2 vµ NaOH CO2 + 2NaOH  Na2CO3 + H2O (1) CO2 + NaOH  NAHCO3 0,5® (2) Tuú thuéc vµo sè mol cña CO2 vµ NaOH mµ cã thÓ t¹o ra muèi 0,25® trung hoµ Na2CO3 lÉn muèi axit NaHCO3) * Trêng hîp 1: 2® NaOH d, s¶n phÈm cña ph¶n øng gi÷a CO2 vµ NaOH chØ lµ muèi trung 0,5® hoµ. Dung dÞch A gåm Na2CO3 + H2O Khi ph¶n øng víi dung dÞch BaCl2, toµn bé muèi gèc cacbonat bÞ chuyÓn thµnh kÕt tña BaCO3. Na2CO3 + BaCl2  BaCO3 + 2NaCl Ta cã: V×: n BaCO = n CO 3 (3) 0,5® 2 n BaCO = 39,4 0,2( mol ) 197 3  n CO = 0,2 (mol) 0,5® 2 Trong khi: n H O = 10,8 0,6(mol) 18 2 Suy ra: Tû sè n CO nH O 2 1 2 2 ë CH4 ch¸y  0,2 1  kh«ng tån t¹i hi®r« c¸c bon no nµo nh vËy v× tû sè nhá nhÊt lµ 0,6 3 0,5® * Trêng hîp 2: 2,0® - Nh vËy NaOH kh«ng d. NghÜa lµ NaOH ph¶n øng hÕt. §ång thêi t¹o ra c¶ muèi axÝt vµ muèi trung hoµ (c¶ ph¶n øng (1) vµ (2) ®Òu x¶y ra, lîng CO2 ph¶n øng hoµn toµn, lîng CO2 bÞ gi÷ l¹i hoµn toµn) 0,25® - Theo ph¬ng tr×nh (1) nNaOH = 2. n Na 2 CO 3 n NaOH ban ®Çu = 0,35 . 2 = 0.7 (mol) = 2 . n BaCO = 2 . 0,2 = 0,4 (mol) 3  n CO ë (1) = 0,2 (mol) (*) 0,25® Lîng NaOH cßn l¹i: 0,7 - 0,4 = 0,3 (mol). Tham gia ph¶n øng (2) 0,25® - Theo ph¬ng tr×nh (2): n CO = n NaOH = 0,3 (mol) (**) 0,25® 2 2 - VËy tõ (*), (**) lîng khÝ CO2 t¹o thµnh trong ph¶n øng ch¸y lµ n CO = 0,2 + 0,3 = 0,5 (mol) 0,25® 2 Gäi CTHH hi®r« c¸c bon no lµ CnH2n+2 (n  1) Ph¶n øng ch¸y; CnH2n+2 + 3n  1 O 2  n CO2 + (n + 1)H2O 0,25® 2 Do ®ã; n 0,5   n 5 n  1 0,6 VËy hi®r« c¸c bon cÇn t×m cã c«ng thøc ho¸ häc C5H12 Chó ý: NÕu häc sinh lµm c¸ch kh¸c ®óng vÉn cho ®iÓm tèi ®a 0,25® 0,25® kú thi chän hsg cÊp tØnh Ngµy thi: 28 th¸ng 3 n¨m 2008 M«n thi: Ho¸ Häc – Líp: 9 THCS Thêi gian lµm bµi: 150 phót (kh«ng kÓ thêi gian giao ®Ò) Së GD&§T Thanh Ho¸ §Ò chÝnh thøc Sè b¸o danh: ................ Nguyªn liÖu S¶n phÈm C©u 1. (5,0 ®iÓm) A, B, C 1. Gang ®îc s¶n xuÊt tõ quÆng s¾t trong lß cao theo s¬ ®å: E, F, G a. Em h·y cho biÕt tªn, c«ng thøc ho¸ häc(nÕu cã) cña c¸c chÊt: A, B, C, D, E, F, H, G, I. H b. NÕu quÆng s¾t ®em dïng lµ manhetit th× ph¶n D I øng x¶y ra trong lß cao nh thÕ nµo? 2. a. Khi ta thæi m¹nh mét luång kh«ng khÝ vµo bÕp cñi ®ang ch¸y, cã thÓ x¸y ra hiÖn tîng g×? b. V× sao c¸c viªn than tæ ong ®îc chÕ t¹o nhiÒu lç xuyªn däc, cßn khi nhãm bÕp than tæ ong ngêi ta thêng óp thªm mét èng khãi cao lªn miÖng lß? 3. Cã c¸c chÊt: KMnO4, MnO2, dung dÞch HCl ®Æc. NÕu khèi lîng c¸c chÊt KMnO4 vµ MnO2 b»ng nhau, em sÏ chän chÊt nµo ®Ó cã thÓ ®iÒu chÕ ®îc nhiÒu khÝ clo h¬n? NÕu sè mol cña KMnO4 vµ MnO2 b»ng nhau, em sÏ chän chÊt nµo ®Ó cã thÓ ®iÒu chÕ ®îc nhiÒu khÝ clo h¬n? NÕu muèn ®iÒu chÕ mét thÓ tÝch khÝ clo nhÊt ®Þnh, em sÏ chän KMnO 4 hay MnO2 ®Ó tiÕt kiÖm ®îc axit clohi®ric? H·y biÖn lô©n trªn c¬ së cña nh÷ng ph¶n øng ho¸ häc ®èi víi mçi sù lùa chän trªn. C©u 2. (6,0 ®iÓm) 1. A, B, D, F, G, H, I lµ c¸c chÊt h÷u c¬ tho¶ m·n c¸c s¬ ®å ph¶n øng sau: A  B + C ; B + C    D ; D + E    F ; F + O2    G + E F + G    H + E ; H + NaOH  I + F ; G + L  I + C X¸c ®Þnh A, B, D, F, G, H, I, L. ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc biÓu diÔn s¬ ®å ph¶n øng trªn. 2. ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o c¸c ®ång ph©n cña A øng víi c«ng thøc ph©n tö C 5H12. X¸c ®Þnh c«ng thøc cÊu t¹o ®óng cña A biÕt r»ng khi A t¸c dông víi clo(askt) theo tû lÖ 1 : 1 vÒ sè mol t¹o ra mét s¶n phÈm duy nhÊt. 3. Tõ nguyªn liÖu chÝnh lµ ®¸ v«i, than ®¸, c¸c chÊt v« c¬ vµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt. ViÕt s¬ ®å ph¶n øng ®iÒu chÕ c¸c rîu CH3OH; C2H5OH; CH3 – CH2 – CH2OH vµ c¸c axit t¬ng øng. C©u 3. (5,0 ®iÓm) Cho hçn hîp gåm MgO, Al2O3 vµ mét oxit cña kim lo¹i ho¸ trÞ II kÐm ho¹t ®éng. LÊy 16,2 gam A cho vµo èng sø nung nãng råi cho mét luång khÝ H 2 ®i qua cho ®Õn ph¶n øng hoµn toµn. Lîng h¬i níc tho¸t ra ®îc hÊp thô b»ng 15,3 gam dung dÞch H2SO4 90%, thu ®îc dung dÞch H2SO4 85%. ChÊt r¾n cßn l¹i trong èng ®em hoµ tan trong HCl víi lîng võa ®ñ, thu ®îc dung dÞch B vµ 3,2 gam chÊt r¾n kh«ng tan. Cho dung dÞch B t¸c dông víi 0,82 lÝt dung dÞch NaOH 1M, läc lÊy kÕt tña, sÊy kh« vµ nung nãng ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi, ®îc 6,08 gam chÊt r¾n. X¸c ®Þnh tªn kim lo¹i ho¸ trÞ II vµ thµnh phÇn % khèi lîng cña A. C©u 4. (4,0 ®iÓm) Cho 2 hçn hîp khÝ A1 vµ A2 ë ®iÒu kiÖn thêng, mçi hçn hîp gåm H2 vµ mét hi®r«cacbon m¹ch hë bÊt k×. Khi ®èt ch¸y 6 gam hçn hîp A1 t¹o ra 17,6 gam CO2, mÆt kh¸c 6 gam A1 lµm mÊt mµu ®îc 32 gam br«m trong dung dÞch. Hçn hîp A2(chøa H2 d) Cã tû khèi h¬i ®èi víi H2 lµ 3. Cho A2 qua èng ®ùng Ni nung nãng(gi¶ thiÕt hiÖu suÊt 100%), t¹o ra hçn hîp B cã tû khèi so víi H2 lµ 4,5. 1. TÝnh thµnh phÇn % thÓ tÝch c¸c khÝ trong A1 vµ A2. 2. T×m c«ng thøc ph©n tö cña hai hi®r«cacbon trong A1 vµ A2. Cho biÕt: H = 1, C = 12, O = 16, Mg = 24, Al = 27, S = 32, Fe = 56, Cu = 64, Zn = 65. t0 t 0 , xt t 0 , xt Së GD&§T Thanh Ho¸ t 0 , xt t 0 , xt t0 kú thi chän hsg cÊp TØnh §Ò chÝnh thøc Sè b¸o danh ................................ N¨m häc: 2008 - 2009 M«n thi: Ho¸ Häc – THCS Ngµy thi: 28 – 03 – 2009 Thêi gian lµm bµi: 150 phót (kh«ng kÓ thêi gian giao ®Ò) C©u 1: (7,0 ®iÓm) 1/ ViÕt 17 PTHH (cã b¶n chÊt kh¸c nhau) biÓu diÔn c¸c ph¶n øng x¶y ra ®Ó ®iÒu chÕ muèi. 2/ ViÕt c¸c PTHH theo s¬ ®å sau: KhÝ D + Na  du  C ─ A  O ,du B  ddHCl ─ 2 Dd H B M KÕt tña F BiÕt A gåm Mg vµ Cu. 3/ Trong thµnh phÇn khÝ th¶i cña mét nhµ m¸y cã chøa c¸c khÝ CO2; SO2 vµ Cl2. Em h·y ®Ò xuÊt mét ph¬ng ph¸p ®Ó lo¹i bá c¸c khÝ nµy tríc khi th¶i ra m«i trêng. 4/ Cã 6 lä mÊt nh·n cã chøa c¸c khÝ: H 2; CO2; CH4 vµ H2; CO2 vµ C2H4; H2 vµ C2H4; CH4 vµ CO2. M« t¶ qu¸ tr×nh nhËn ra ho¸ chÊt trong tõng lä b»ng ph¬ng ph¸p ho¸ häc. C©u 2: (5,0 ®iÓm) 1/ B»ng ph¬ng ph¸p ho¸ häc h·y t¸ch tõng chÊt riªng biÖt ra khái hçn hîp gåm rîu etylic vµ axit axetic. 2/ Tõ rîu etylic viÕt c¸c PTP¦ ®iÒu chÕ poly etilen, axit axetic vµ cao su buna. 3/ Mét hîp chÊt h÷u c¬ A (chøa cacbon, hi®ro, oxi) cã ph©n tö khèi b»ng 60 ®.v.C. a/ X¸c ®Þnh CTPT cña A. b/ ViÕt CTCT cña A, biÕt r»ng A cã kh¶ n¨ng t¸c dông víi Na kim lo¹i vµ dung dÞch NaOH. ViÕt PTHH biÓu diÔn c¸c ph¶n øng x¶y ra. C©u 3: (4,0 ®iÓm) §èt ch¸y hoµn toµn hçn hîp chøa 2 hi®ro cacbon A, B. S¶n phÈm thu ®îc lÇn lît cho qua b×nh (1) ®ùng H2SO4 ®Æc, khèi lîng b×nh t¨ng 3,24 gam, b×nh (2) ®ùng dung dÞch Ca(OH)2 d, t¹o thµnh 16 gam chÊt r¾n. X¸c ®Þnh CTPT cña c¸c hi®ro cacbon. BiÕt r»ng sè mol cña A, B cã trong hçn hîp b»ng nhau vµ sè mol CO 2 ®îc t¹o ra tõ ph¶n øng ch¸y cña A vµ B b»ng nhau. C©u 4: (4,0 ®iÓm) Cho 1,36 gam hçn hîp gåm Fe vµ Mg vµo 400ml dung dÞch CuSO 4 nång ®é a (mol/lit). Sau khi ph¶n øng xong thu ®îc 1,84 gam chÊt r¾n B vµ dung dÞch C. Them NaOH d vµo dung dÞch C ®îc kÕt tña. SÊy, nung kÕt tña trong kh«ng khÝ ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi, c©n ®îc 1,2 gam chÊt r¾n D. a/ ViÕt PTHH biÓu diÔn c¸c ph¶n øng cã thÓ x¶y ra. b/ TÝnh thµnh phÇn % theo khèi lîng cña 2 kim lo¹i trong A. TÝnh a. (Cho: H = 1, C = 12, O = 16, Na = 23, Mg = 24, S = 32, Ca = 40, Fe = 56, Cu = 64) .......................................................HÕt.................................................................. Së GD&§T NghÖ An §Ò chÝnh thøc Sè b¸o danh ................................ kú thi chän hsg cÊp TØnh N¨m häc: 2008 - 2009 M«n thi: Ho¸ Häc – THCS Ngµy thi: 20 – 03 – 2009 Thêi gian lµm bµi: 150 phót (kh«ng kÓ thêi gian giao ®Ò) C©u 1: (4,5 ®iÓm) 1/ Tõ KMnO4 ; NH4HCO3 ; Fe ; MnO2 ; NaHSO3 ; BaS vµ c¸c dung dÞch Ba(OH)2 ; HCl ®Æc cã thÓ ®iÒu chÕ ®îc nh÷ng khÝ g×? ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc. Khi ®iÒu chÕ c¸c khÝ trªn thêng cã lÉn h¬i níc, ®Ó lµm kh« tÊt c¶ c¸c khÝ ®ã chØ b»ng mét sè ho¸ chÊt th× chän chÊt nµo trong sè c¸c chÊt sau ®©y: CaO ; CaCl2 khan ; H2SO4 ®Æc ; P2O5 ; NaOH r¾n. 2/ ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc cña c¸c ph¶n øng x¶y ra trong c¸c thÝ nghiÖm sau: a/ Cho hçn hîp NaHCO3 vµ NaHSO3 vµo dung dÞch Ba(OH)2 d. b/ Cho s¾t d vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng ®îc dung dÞch A. Cho A vµo dung dÞch NaOH d ®îc kÕt tña B. Läc kÕt tña B nung ngoµi kh«ng khÝ ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi. C©u 2: (4,0 ®iÓm) 1/ Dùa vµo ®Æc ®iÓm cÊu t¹o ph©n tö. ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cã thÓ cã cña c¸c chÊt cã c«ng thøc ph©n tö C4H6. 2/ Cho hçn hîp X gåm Ca vµ CaC2 vµo níc d ®îc hçn hîp khÝ Y. Cho hçn hîp khÝ Y qua b×nh chøa Ni nung nãng ®îc hçn hîp khÝ Z gåm 4 chÊt. Cho hçn hîp khÝ Z qua b×nh ®ùng dung dÞch Br 2 d, råi ®èt ch¸y hoµn toµn hçn hîp khÝ tho¸t ra khái b×nh. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc x¶y ra trong c¸c thÝ nghiÖm trªn. C©u 3: (4,0 ®iÓm) Chia 26,88 gam MX2 thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - Cho phÇn 1 vµo 500ml dung dÞch NaOH d thu ®îc 5,88 gam M(OH)2 kÕt tña vµ dung dÞch D. - Cho phÇn 2 vµo 360ml dung dÞch AgNO3 1M ®îc dung dÞch B vµ 22,56 gam AgX kÕt tña. Cho thanh Al vµo dung dÞch B thu ®îc dung dÞch E, khèi lîng thanh Al sau khi lÊy ra c©n l¹i t¨ng lªn m gam so víi ban ®Çu (toµn bé kim lo¹i tho¸t ra b¸m vµo thanh Al). Cho dung dÞch D vµo dung dÞch E ®îc 6,24 gam kÕt tña. a/ X¸c ®Þnh MX2 vµ gi¸ trÞ m? b/ TÝnh nång ®é mol cña dung dÞch NaOH ®· dïng. (BiÕt c¸c ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn) C©u 4: (4,5 ®iÓm) Chia 17 gam hçn hîp r¾n X gåm: MxOy ; CuO vµ Al2O3 thµnh 2 phÇn b»ng nhau. - Hoµ tan phÇn 1 vµo dung dÞch NaOH d, cßn l¹i 7,48 gam hçn hîp r¾n A. - DÉn 4,928 lÝt khÝ CO (®ktc) vµo phÇn 2 nung nãng ®îc hçn hîp r¾n B vµ hçn hîp khÝ C, cã tØ khèi ®èi víi hi®ro lµ 18. Hoµ tan B vµo dung dÞch HCl d cßn l¹i 3,2 gam Cu. a/ ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc x¶y ra. b/ TÝnh % vÒ khèi lîng cña mçi nguyªn tè cã trong hçn hîp X. C¸c ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn. c/ §Ó hoµ tan hoµn toµn A ph¶i dïng hÕt 12,5 gam dung dÞch H 2SO4 98%, nãng. X¸c ®Þnh kim lo¹i M vµ c«ng thøc cña MxOy. BiÕt: MxOy + H2SO4 ®Æe, nãng ----> M2(SO4)3 + SO2 + H2O. MxOy bÞ khö vµ kh«ng tan trong dung dÞch NaOH. C©u 5: (3,0 ®iÓm) §èt ch¸y hoµn toµn V lit hçn hîp khÝ gåm a gam hi®ro cacbon A vµ b gam hi®ro cacbon B (m¹ch hë). ChØ thu ®îc 35,2 gam CO2 vµ 16 gam H2O. NÕu thªm vµo V lÝt X mét lîng a/2 gam A ®îc hçn hîp khÝ Y, ®èt ch¸y hoµn toµn Y chØ thu ®îc 48,4 gam CO2 vµ 23,4 gam H2O. X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö A, B. Cho: H = 1; C = 12; O = 16; Mg = 24; Al = 27; S = 32; Cl = 35,5; Ca = 40; Fe = 56; Cu = 64; Br = 80; Ag = 108. ...........................................................HÕt............................................................. Së GD&§T thõa thiªn – huÕ §Ò chÝnh thøc Sè b¸o danh ................................ kú thi chän hsg cÊp TØnh N¨m häc: 2008 - 2009 M«n thi: Ho¸ Häc – THCS Ngµy thi: 20 – 03 – 2009 Thêi gian lµm bµi: 150 phót (kh«ng kÓ thêi gian giao ®Ò) C©u 1: (2,0 ®iÓm) 1. Trong phßng thÝ nghiÖm ta thêng ®iÒu chÕ khÝ CO2 tõ CaCO3 vµ dung dÞch HCl (dïng b×nh kÝp), do ®ã khÝ CO2 thu ®îc cßn bÞ lÉn mét Ýt khÝ hi®ro clorua vµ h¬i níc. H·y tr×nh bµy ph¬ng ph¸p ho¸ häc ®Ó thu ®îc khÝ CO2 tinh khiÕt. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng ho¸ häc x¶y ra. 2. B»ng ph¬ng ph¸p nµo cã thÓ ph©n biÖt ®îc 3 chÊt bét: BaCO3 ; MgCO3 ; Na2CO3. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng ho¸ häc x¶y ra. C©u 2: (2,0 ®iÓm) 1. Polime X chøa 38,4% cacbon; 56,8% clo vµ cßn l¹i lµ hi®ro vÒ khèi lîng. X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö, viÕt c«ng thøc cÊu t¹o cña X vµ gäi tªn, cho biÕt trong thùc tÕ X dïng ®Ó lµm g×? 2. Tõ metan vµ c¸c chÊt v« c¬ cÇn thiÕt kh¸c. H·y viÕt c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng ho¸ häc (ghi râ ®iÒu kiÖn) ®Ó ®iÒu chÕ X nãi trªn. C©u 3: (2,5 ®iÓm) 1. Hoµ tan 7 gam mét kim lo¹i R trong 200 gam dung dÞch HCl võa ®ñ, thu ® îc 206,75 gam dung dÞch A. X¸c ®Þnh kim lo¹i R. 2. Mét hçn hîp X gåm 2 hi®rocacbon m¹ch hë C xH2x vµ CyH2y. BiÕt 9,1 gam X lµm mÊt mµu võa hÕt 40 gam brom trong dung dÞch. X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö cña 2 hi®rocacbon ®ã. BiÕt trong X thµnh phÇn thÓ tÝch cña chÊt cã ph©n tö khèi nhá n»m trong kho¶ng tõ 65% ®Õn 75%. C©u 4: (1,5 ®iÓm) Hoµ tan hÕt hçn hîp X gåm oxit cña mét kim lo¹i cã ho¸ trÞ II vµ muèi cacbonat cña kim lo¹i ®ã b»ng H2SO4 lo·ng võa ®ñ, sau ph¶n øng thu ®îc s¶n phÈm gåm khÝ Y vµ dung dÞch Z. BiÕt lîng khÝ Y b»ng 44% lîng X. §em c« c¹n dung dÞch Z thu ®îc mét lîng muèi khan b»ng 168% lîng X. Hái kim lo¹i ho¸ trÞ II nãi trªn lµ kim lo¹i g×? TÝnh thµnh phÇn phÇn tr¨m cña mçi chÊt trong hçn hîp X. C©u 5: (2,0 ®iÓm) §èt ch¸y hoµn toµn mét lîng chÊt h÷u c¬ A cÇn 6,72 lÝt oxi (®ktc). Cho toµn bé s¶n phÈm t¹o thµnh (chØ gåm CO2, H2O) vµo mét lîng níc v«i trong, sau khi kÕt thóc ph¶n øng thu ®îc 10 gam kÕt tña vµ 200 ml dung dÞch muèi cã nång ®é 0,5M, khèi lîng dung dÞch muèi nµy nÆng h¬n khèi lîng níc v«i trong ®em dïng lµ 8,6 gam. H·y x¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬ A. BiÕt 40 < MA < 74. Cho: H = 1; C = 12; O = 16; S = 32; Cl = 35,5; Ca = 40; Br = 80. ---------------------------------HÕt---------------------------------- ThÝ sinh ®îc sö dông b¶ng hÖ thèng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc, b¶ng tÝnh tan. - Gi¸m thÞ coi thi kh«ng gi¶i thÝch g× thªm. Hä vµ tªn thÝ sinh: ..............................................................................................Sè b¸o danh: ...................... ®Ò thi hs giái khèi 9 - THCS m«n ho¸ - thêi gian 150 phóT C©u 1 : (1,5 ® ) 1, §iÒu chÕ vµ thu khÝ c¸cbonÝc tõ ph¶n øng gi÷a CaCO3 víi dung dÞch a xÝt H2SO4 lo·ng, ®iÒu chÕ vµ thu khÝ hy®r« tõ ph¶n øng gi÷a kÏm víi dung dÞch AxÝt HCl. Dông cô nµo díi ®©y cã thÓ ®iÒu chÕ vµ thu ®îc tõng khÝ trªn: ----------------------------------------------------------------------------------------------------------(b) (a ) (c ) (d ) 2, Khi cho luång khÝ Hy®r« (cã d) ®i qua èng nghiÖm chøa Al2O3 , FeO , CuO , MgO nung nãng ®Õn ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn. ChÊt r¾n cßn l¹i trong èng nghiÖm gåm: A. Al, Fe , Cu , Mg B. Al2O3 , Fe , Cu , MgO . C. Al2O3 , Fe , Cu , Mg D. Al , Fe , Cu , MgO H·y chän ph¬ng ¸n ®óng . C©u 2 : (4 ® ) 1, Trªn bao b× 1 lo¹i ph©n bãn NPK cã ghi ký hiÖu: 20 : 10 : 10 - Ký hiÖu nµy cã ý nghÜa g× ? - H·y tÝnh tû lÖ hµm lîng c¸c nguyªn tè N,P,K trong lo¹i ph©n bãn trªn . 2 , Cho c¸c khÝ sau: O2 , H2S , NH3 , CO2 , H2 . Trong phßng thÝ nghiÖm , khi ®iÒu chÕ c¸c khÝ trªnT muèn thu l¹i c¸c khÝ ®ã vµo lä s¹ch vµ kh« , ph¶i ®Æt lä nh thÕ nµo ? V× sao ? H·y vÏ h×nh minh ho¹ . 3, ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc kh¸c nhau ®Ó thùc hiÖn ph¶n øng theo s¬ ®å sau :
- Xem thêm -