Giáo án dạy thêm ngữ văn 6

  • Số trang: 50 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 124 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 Häc kú I: Buæi 1 2 Néi dung Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm truyÒn thuyÕt Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm cña truyÒn thuyÕt tõ c¸c v¨n b¶n ®· häc KÓ tãm t¾t ®îc c¸c truyÒn thuyÕt, chØ ra ®îc chñ ®Ò, nh©n vËt, sù viÖc. Tõ, cÊu Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm vÒ tõ, ph©n biÖt tõ vµ tiÕng, t¹o, ph©n nhËn diÖn tõ ®¬n, tõ phøc: tõ ghÐp vµ tõ l¸y lo¹i N¾m v÷ng vµ vËn dông vµo ph©n tÝch ng÷ c¶nh, ®Æt c©u, dùng ®o¹n. V¨n sù 4 NghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ Cæ tÝch 6 7 Môc ®Ých yªu cÇu TruyÒn thuyÕt 3 5 N¨m häc 2013-2014 tù Cñng cè vµ n©ng cao v¨n tù sù, nhËn diÖn ®óng, ®ñ c¸c kiÓu v¨n b¶n vµ ph¬ng thøc biÓu ®¹t Lµm râ kh¸i niÖm v¨n tù sù trong mét v¨n b¶n cô thÓ T×m ®îc c¸c sù viÖc vµ nh©n vËt trong mét v¨n b¶n cô thÓ BiÕt c¸ch t×m chñ ®Ò vµ lËp dµn bµi cho c¸c v¨n b¶n tù sù ®· häc BiÕt c¸ch lµm mét bµi v¨n tù sù. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm Häc sinh tËp gi¶i nghÜa tõ, thµnh th¹o trong viÖc gi¶i nghÜa tõ NhËn biÕt tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ trong v¨n c¶nh cô thÓ Thùc hµnh vµo ®Æt c©u Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm cæ tÝch Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm cña truyÖn cæ tÝch tõ c¸c v¨n b¶n ®· häc KÓ tãm t¾t ®îc c¸c truyÖn cæ tÝch, chØ ra ®îc chñ ®Ò, nh©n vËt, sù viÖc. TËp ph©n tÝch mét trong c¸c nh©n vËt mµ em yªu thÝch Ch÷a lçi Gióp HS thµnh th¹o trong viÖc nhËn diÖn vµ ch÷a mét sè dïng tõ lçi c¬ b¶n: dïng tõ, chÝnh t¶, c©u, diÔn ®¹t. TËp viÕt c¸c ®o¹n v¨n kh«ng m¾c lçi V¨n tù LuyÖn kÜ n¨ng viÕt lêi v¨n, ®o¹n v¨n tù sù vËn dông ng«i 1 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 sù (tiÕp) kÓ, lêi kÓ, thø tù kÓ TËp dùng ®o¹n, viÕt bµi cô thÓ 8 Danh tõ, Cñng cè vµ n©ng cao kiÕn thøc vÒ danh tõ, côm danh tõ: côm nhËn diÖn, ph©n lo¹i vµo s¬ ®å danh tõ Thùc hµnh ®Æt c©u, dùng ®o¹n 9 TruyÖn Gióp HS nhËn diÖn, ph©n lo¹i truyÖn ngô ng«n, truyÖn cêi ngô víi c¸c thÓ lo¹i truyÖn d©n gian kh¸c ng«n Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm thÓ lo¹i qua c¸c v¨n b¶n cô thÓ TruyÖn Ph©n tÝch ®îc c¸i ®¸ng cêi cêi 10 Sè tõ, Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm chØ tõ, l- NhËn diÖn ph©n tÝch trong nh÷ng ng÷ c¶nh cô thÓ, ph©n îng tõ biÖt chóng víi nhau Thùc hµnh ®Æt c©u, dùng ®o¹n 11 §éng tõ, NhËn diÖn vµ ph©n biÖt ®éng tõ, côm ®éng tõ, NHËn diÖn côm trong ng÷ c¶nh, ph©n tÝch vµo s¬ ®å ®éng tõ §Æt c©u, dùng ®o¹n v¨n cã sö dông c¸c kiÕn thøc trªn 12 TÝnh tõ, NhËn diÖn vµ ph©n biÖt tÝnh tõ, côm tÝnh tõ côm tÝnh §Æt c©u, dùng ®o¹n v¨n cã sö dông c¸c kiÕn thøc trªn tõ Ngµy so¹n: 25/08/2013 Ngày dạy: 26/08/2013 Buæi 1. TruyÒn thuyÕt A.Môc tiªu - Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm truyÒn thuyÕt - Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm cña truyÒn thuyÕt tõ c¸c v¨n b¶n ®· häc:Con Rång ch¸u Tiªn, Th¸nh Giãng... - KÓ tãm t¾t ®îc c¸c truyÒn thuyÕt, chØ ra ®îc chñ ®Ò, nh©n vËt, sù viÖc. B.Tæ chøc d¹y häc 1.HÖ thèng l¹i c¸c truyÒn thuyÕt ®· häc GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng sau: ThÓ Kh¸i niÖm C¸c v¨n b¶n ®· häc §Æc ®iÓm cña lo¹i truyÒn thuyÕt TRuyÒn Lµ nh÷ng truyÖn d©n -Con Rång ch¸u Tiªn - YÕu tè tëng tthuyÕt gian kÓ vÒ c¸c nh©n -B¸nh chng b¸nh giÇy îng k× ¶o 2 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 vËt vµ sù kiÖn cã liªn -Th¸nh Giãng - Cèt lâi lÞch sö quan ®Õn lÞch sö thêi -S¬n Tinh Thuû Tinh - ý nghÜa qu¸ khø. -Sù tÝch Hå G¬m 2.Tãm t¾t GV yªu cÇu HS tãm t¾t l¹i c¸c truyÒn thuyÕt b»ng viÖc liÖt kª ra c¸c sù viÖc chÝnh. Mçi nhãm lµm 1 v¨n b¶n V¨n b¶n: "Con Rång, ch¸u Tiªn" + Giíi thiÖu L¹c Long Qu©n Vµ ¢u C¬ +LLQ vµ ¢u C¬ gÆp nhau, kÕt duyªn vî chång. +¢u C¬ sinh ra c¸i bäc tr¨m trøng në ra tr¨m ngêi con. +LLQ vµ ¢u C¬ chia tay nhau, 50 con theo cha xuèng biÓn, 50 con theo mÑ lªn rõng. +Ngêi con trëng ®îc suy t«n lªn lµm vua lÊy hiÖu lµ Hïng V¬ng, ®Æt tªn níc lµ V¨n Lang. +Ngêi ViÖt tù hµo m×nh lµ con ch¸u Rång- Tiªn V¨n b¶n: " S¬n Tinh Thuû Tinh " +Vua Hïng kÐn rÓ +ST TT ®Õn cÇu h«n +Vua Hïng th¸ch cíi +ST ®Õn tríc lÊy ®îc MÞ N¬ng +TT d©ng níc ®¸nh ST nh»m cíp l¹i MÞ N¬ng->thua +Hµng n¨m TT vÉn d©ng níc ®¸nh ST g©y ra ma giã , lò lôt vµo th¸ng 7, 8. GV tãm t¾t mÉu mét v¨n b¶n: "L¹c Long Qu©n lµ con trai thÇn Long N÷, ¢u C¬ lµ con g¸i ThÇn N«ng. Hai ngêi gÆp nhau, kÕt duyªn chång vî. ¢u C¬ sinh ra mét c¸i bäc tr¨m trøng, në tr¨m con, c¸c con kh«ng cÇn bó mím ®Òu lín nhanh nh thæi. Long Qu©n lµ nßi Rång, ë l©u trªn c¹n thÊy kh«ng tiÖn bÌn trë vÒ biÓn. ¢u C¬ mét m×nh vß vâ nu«i con, thÊy buån phiÒn liÒn gäi Long Qu©n lªn. Hai ngêi bµn nhau chia con: 50 theo cha vÒ biÓn, 50 theo mÑ lªn nói, cai qu¶n bèn ph¬ng, khi nµo khã kh¨n th× gióp ®ì nhau. Ngêi con c¶ theo mÑ,®îc suy t«n lªn lµm vua lÊy hiÖu lµ Hïng V¬ng, ®Æt tªn níc lµ V¨n Lang. §ay chÝnh lµ tæ tiªn cña ngêi ViÖt, khi nh¾c vÒ céi nguån, ngêi ViÖt ®Òu tù hµo m×nh lµ con Rång ch¸u Tiªn" BTVN: HS tãm t¾t c¸c v¨n b¶n truyÒn thuyÕt cßn l¹i. 3.Ph©n tÝch c¸c ®Æc ®iÓm cña truyÒn thuyÕt GV gîi dÉn yªu cÇu HS ph©n tÝch 3 ®Æc ®iÓm cña truyÒn thuyªt trong tõng v¨n b¶n cô thÓ: -YÕu tè tëng tîng k× ¶o -Cèt lâi lÞch sö -ý nghÜa. Bµi tËp: Bµi 1: T×m c¸c yÕu tè lÞch sö cã trong c¸c truyÒn thuyÕt ®· häc? Con Rång ch¸u Tiªn: Nhµ níc V¨n Lang, thêi ®¹i Hïng V¬ng.Sù kÕt hîp gi÷a c¸c bé l¹c L¹c ViÖt, ¢u ViÖt vµ nguån gèc cña c¸c c d©n B¸ch ViÖt. Sù thËt lÞch 3 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 sö nµy ®· ®îc ¶o hãa qua cuéc gÆp gì gi÷a LLQ vµ ¢C. C¸c chi tiÕt nãi vÒ c«ng tr¹ng cña LLQ thùc chÊt lµ nãi vÒ qu¸ tr×nh më níc vµ x©y dùng cs cña cha «ng ta. B¸nh chng, b¸nh giÇy: Lµ lo¹i b¸nh kh«ng thÓ thiÕu trong c¸c ngµy lÔ tÕt. Lµ s¶n phÈm cña nÒn v¨n minh n«ng nghiÖp lóa níc. Th¸nh Giãng: C¸c di tÝch cßn l¹i ®Õn ngµy nay. Bµi 2: T×m c¸c yÕu tè tëng tîng k× ¶o cã trong c¸c truyÒn thuyÕt ®· häc? Con Rång ch¸u Tiªn: Nguån gèc, dung m¹o, chiÕn c«ng hiÓn h¸ch cña LLQ, cuéc sinh në k× l¹. B¸nh chng, b¸nh giÇy: ThÇn b¸o méng. Th¸nh Giãng:sinh ra, cÊt tiÕng nãi ®Çu tiªn, lín nhanh nh thæi, vãc d¸ng ®Ñp ®Ï kh¸c thêng,khi ®¸nh giÆc, khi bay vÒ trêi. Bµi 3: Th«ng ®iÖp mµ nh©n d©n ®· göi g¾m trong c¸c truyÒn thuyÕt?(HSG) 4. T¹o lËp ®o¹n v¨n Trong c¸c truyÒn thuyÕt trªn em thÝch chi tiÕt nµo nhÊt, h·y viÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n kÓ vÒ chi tiÕt ®ã. LÝ gi¶i xem v× sao em thÝch chi tiÕt ®ã? V× sao Lang Liªu l¹i ®îc chän nèi ng«i? - LL lµ ch¨m chØ, thËt thµ. Ho¹t ®éng cña chµng vµ s¶n phÈm chµng vµ s¶n phÈm chµng d©ng lªn vua ®Òu g¾n víi ý thøc träng n«ng. Trong khi c¸c Lang thi nhau t×m kiÕm c¸c thø ngon vËt l¹ d©ng vua th× LL chØ cã khoai lóa.. Nhng ®iÓm kh¸c biÖt lµ ë chç, ®ã lµ s¶n phÈm do chÝnh må h«i,c«ng søc mµ chµng lµm ra. Nã kh«ng " tÇm thêng'' mµ tr¸i l¹i rÊt cao quý. - Nh vËy b¸nh chng b¸nh giÇy võa lµ tinh hoa cña ®Êt trêi, võa lµ kÕt qu¶ do bµn tay khÐo lÐo cña con ngêi t¹o ra. Trong chiÕc b¸nh gi¶n dÞ Êy, héi tô nhiÒu ®øc tÝnh cao quý cña con ngêi: Sù t«n kÝnh trêi ®Êt, tæ tiªn, sù th«ng minh hiÕu th¶o... - ChiÕc b¸nh ko chØ lµ thùc phÈm th«ng thêng mµ cßn hµm chøa ý nghÜa s©u xa: tîng ®Êt(b¸nh chng), tîng trêi(b¸nh giÇy), tîng mu«n loµi (cÇm thó cá c©y) LL héi tô ®ñ 3 yÕu tè: §øc, tµi,chÝ nªn ®îc chän nèi ng«i. Gîi ý: -Tãm t¾t chi tiÕt ®ã. -KÕt hîp lÝ gi¶i v× sao em thÝch : +VÒ h×nh thøc nghÖ thuËt +Néi dung 5.T¹o lËp v¨n b¶n KÓ l¹i mét truyÒn thuyÕt mµ em yªu thÝch b»ng lêi cña em, nhËp vai nh©n vËt trong t¸c phÈm. 6. Bµi tËp vÒ nhµ: Bµi 1: ý nghÜa c©u nãi ®Çu tiªn cña Giãng? Bµi 2: ý nghÜa chi tiÕt Giãng bay vÒ trêi? 4 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 Ngµy so¹n :26/09/2013 Buæi 2: Tõ, cÊu t¹o tõ tiÕng viÖt A.Môc tiªu Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm tõ, cÊu t¹o, ph©n lo¹i tõ HS lµm BT nhËn diÖn vµ n©ng cao kiÕn thøc ®îc «n tËp B.Tæ chøc d¹y häc 1.Tõ vµ ®¬n vÞ cÊu t¹o -Tõ lµ ®¬n vÞ ng«n ng÷ nhá nhÊt ,cã nghÜa ®éc lËp,dïng ®Ó ®Æt c©u. TiÕng lµ ®¬n vÞ t¹o nªn tõ VÝ dô:Con h¬n cha lµ nhµ cã phóc->7 tiÕng->7 tõ. ? X¸c ®Þnh tõ ,tiÕng trong nh÷ng vÝ dô sau: a. BÇu ¬i th¬ng lÊy bÝ cïng Tuy r»ng kh¸c gièng nhng chung mét giµn. ->14 tiÕng->14 tõ b.Nh©n d©n ta giµu lßng yªu tæ quèc. ->8 tiÕng-> 6 tõ 2.Ph©n lo¹i tõ tiÕng ViÖt vÒ mÆt cÊu t¹o. a.Tõ chia thµnh 2 lo¹i:Tõ ®¬n vµ tõ phøc -Tõ ®¬n lµ tõ chØ cã mét tiÕng VÝ dô:Uèng níc nhí nguån-> Uèng ,níc ,nhí, nguån->4 tõ ®¬n ¡n qu¶ nhí kÎ trång c©y->6 tõ ®¬n -Tõ phøc lµ tõ do 2 hoÆc nhiÒu tiÕng t¹o thµnh VÝ dô:Ho¹ mi hãt rÝu ra rÝu rÝt trong n¾ng míi. b.Tõ phøc gåm cã tõ ghÐp vµ tõ l¸y -Tõ ghÐp lµ tõ ®îc t¹o nªn b»ng c¸ch ghÐp c¸c tiÕng cã quan hÖ víi nhau vÒ nghÜa. VÝ dô:-Cha mÑ,häc tËp -Mïa xu©n lµ tÕt trång c©y Lµm cho ®Êt níc cµng ngµy cµng xu©n -Tõ l¸y lµ tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a c¸c tiÕng Tõ l¸y cã l¸y tiÕng(l¸y toµn bé),l¸y vÇn,l¸y phô ©m ®Çu(l¸y bé phËn) VÝ dô:GV gäi HS lªn b¶ng lÊy vÝ dô CÇn ph©n biÖt tõ l¸y tîng h×nh vµ tõ l¸y tîng thanh -Khanh kh¸ch,khóc khÝch,ha h¶,Çm Çm,thñ thØ…..->Tîng thanh 5 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 -Lom khom,ng«ng nghªnh,lõ ®õ…….->Tîng h×nh Bµi tËp 1:Cho ®o¹n trÝch"Ta vèn nßi rång………..®õng quªn lêi hÑn" ?X¸c ®Þnh tõ ®¬n,tõ phøc? ?Trong c¸c tõ phøc cã tõ nµo lµ tõ l¸y kh«ng?V× sao? (Mét sè kiÕn thøc, kü n¨ng vµ BT n©ng cao v6) Bµi tËp 2:T×m tõ ghÐp ,tõ l¸y trong ®o¹n v¨n sau?Gi¶i thÝch v× sao? "M· L¬ng vê nh……………líp sãng hung d÷" (Mét sè kiÕn thøc, kü n¨ng vµ BT n©ng cao v6) Bµi tËp 3:T×m nhanh c¸c tõ l¸y mµ gi÷a c¸c tiÕng cã thÓ thay ®æi trËt tù GV chia líp thµnh 2 nhãm thi tim nhanh theo h×nh thøc ch¬i tiÕp søc. Bµi tËp 4: H·y t×m c¸c tõ l¸y a.Tîng h×nh b.Tîng thanh c.ChØ t©m tr¹ng. .Bµi tËp 5:ViÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n chñ ®Ò nhµ trêng. X¸c ®Þnh c¸c tõ ®¬n,tõ ghÐp,tõ l¸y trong ®o¹n v¨n em võa viÕt Ngµy so¹n :02/10/2013 Buæi 3: V¨n tù sù A.Môc tiªu Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm v¨n tù sù, nh©n vËt, sù viÖc, chñ ®Ò, dµn bµi vµ c¸ch lµm bµi v¨n tù sù. NhËn diÖn vµ ph©n tÝch c¸c yÕu tè trªn qua c¸c truyÒn thuyÕt ®· häc. Lµm BT nhËn diÖn vµ n©ng cao vÒ v¨n tù sù B.Tæ chøc d¹y häc I.Giao tiÕp v¨n b¶n vµ ph¬ng thøc biÓu ®¹t -Giao tiÕp lµ ho¹t ®éng chuyÓn ®æi,tiÕp nhËn t tëng ,t×nh c¶m…gi÷a ngêi víi ngêi cã khi b»ng ph¬ng tiÖn ng«n tõ, cã khi b»ng cö chØ ,ho¹t ®éng. VÝ dô: 6 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 -V¨n b¶n lµ chuçi lêi nãi miÖng hay viÕt cã chñ ®Ò thèng nhÊt,cã liªn kÕt m¹ch l¹c,vËn dông ph¬ng thøc biÓu ®¹t phï hîp ®Ó thùc hiÖn môc ®Ých giao tiÕp. ?Cã bao nhiªu kiÓu v¨n b¶n vµ ph¬ng thøc biÓu ®¹t? GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng II.V¨n tù sù 1.Kh¸i niÖm -V¨n tù sù lµ lo¹i v¨n trong ®ã t¸c gi¶ giíi thiÖu ,thuyÕt minh,miªu t¶ nh©n vËt,hµnh ®éng vµ t©m t t×nh c¶m cña nh©n vËt,kÓ l¹i diÔn biÕn cña c©u chuyÖn trong mét kh«ng gian nhÊt ®Þnh,mét thêi gian nhÊt ®Þnh…cèt lµm cho ng êi nghe ngêi ®äc h×nh dung ®îc diÔn biÕn vµ ý nghÜa cña c©u chuyÖn Êy . -Cèt chuyÖn,nh©n vËt,chñ ®Ò lµ linh hån cña v¨n tù sù. Nh©n vËt vµ diÔn biÕn chuçi sù viÖc liªn kÕt thµnh cèt chuyÖn. V× vËy sù viÖc vµ nh©n vËt lµ yÕu tè quan träng hµng ®Çu trong v¨n tù sù VÝ dô :-TruyÖn "S¬n Tinh Thuû Tinh"cã 4 nh©n vËt: S¬n Tinh,Thuû Tinh,Vua Hïng, Mþ N¬ng. ?Tãm t¾t cèt truyÖn? ?ChØ ra chñ ®Ò cña truyÖn? 2.Sù viÖc trong v¨n tù sù lµ chuçi sù viÖc x¶y ra trong thêi gian, ®Þa ®iÓm cô thÓ, do nh©n vËt cô thÓ thùc hiÖn, cã nguyªn nh©n, diÔn biÕn, kÕt qu¶…Sù viÖc trong v¨n tù sù ® îc s¾p xÕp theo mét tr×nh tù, diÔn biÕn hîp lý sao cho thÓ hiÖn ®îc t tëng mµ ngêi kÓ muèn biÓu ®¹t VÝ dô : truyÖn "S¬n Tinh Thuû Tinh cã 3 sù viÖc chÝnh .Vua Hïng thø 18 kÐn rÓ . S¬n Tinh lÊy ®îc MÞ N¬ng . Thuû Tinh d©ng níc ®¸nh S¬n Tinh ®Ó dµnh l¹i MÞ N¬ng g©y ra ma giã lò lôt hµng n¨m ?X¸c ®Þnh c¸c sù viÖc trong truyÖn "Con rång ch¸u tiªn", "Th¸nh Giãng" 3.Nh©n vËt trong v¨n tù sù lµ kÎ thùc hiÖn c¸c sù viÖc vµ lµ kÎ ®îc thÓ hiÖn trong v¨n b¶n:cã nh©n vËt chÝnh, nh©n vËt phô. -Nh©n vËt chÝnh ®ãng vai trß chñ yÕu trong viÖc thÓ hiÖn t tëng cña t¸c phÈm -Nh©n vËt phô chØ gióp nh©n vËt chÝnh thÓ hiÖn -Nh©n vËt ®îc thÓ hiÖn qua c¸c mÆt: tªn gäi, ngo¹i h×nh, lai lÞch, tÝnh nÕt, hµnh ®éng, t©m tr¹ng ? X¸c ®Þnh c¸c nh©n vËt trong truyÖn "Sù tÝch Hå G¬m"? §©u lµ nh©n vËt chÝnh? V× sao? ?X¸c ®Þnh c¸c yÕu tè lµm thµnh nh©n vËt S¬n Tinh, Thuû TInh, Vua Hïng, MÞ N¬ng? 4.Chñ ®Ò lµ vÊn ®Ò chñ yÕu ngêi viÕt muèn ®Æt ra trong v¨n b¶n ?T×m chñ ®Ò cña truyÖn Th¸nh Giãng S¬n Tinh Thuû Tinh Sù tÝch Hå G¬m 7 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 5.Dµn bµi cña bµi v¨n tù sù a.Më bµi: Giíi thiÖu nh©n vËt vµ t×nh huèng x¶y ra c©u chuyÖn . HoÆc cã thÓ tõ 1 sù viÖc kÕt côc kÓ ngîc lªn. b.Th©n bµi: KÓ diÔn biÕn c©u chuyÖn. NÕu c¸c t¸c phÈm cã nhiÒu nh©n vËt th× c¸c t×nh tiÕt lång vµo nhau, ®an xen nhau theo diÔn biÕn c©u chuyÖn. c.KÕt bµi: C©u chuyÖn kÓ ®i vµo kÕt côc.Sù viÖc kÕt thóc, t×nh tr¹ng vµ sè phËn nh©n vËt ®îc nhËn diÖn kh¸ râ. ? LËp dµn bµi cho ®Ò v¨n tù sù sau : "KÓ l¹i mét truyÒn thuyÕt mµ em yªu thÝch" 6.C¸ch lµm bµi v¨n tù sù T×m hiÓu ®Ò -LËp ý -LËp dµn ý -ViÕt bµi v¨n hoµn chØnh. -§äc so¸t l¹i , bæ sung ? ThÓ hiÖn 4 bíc Êy qua ®Ò v¨n sau: KÓ l¹i truyÒn thuyÕt Th¸nh Giãng 8 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 Ngµy so¹n: 10/03/2013 Buæi 4: nghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng huyÓn nghÜa cña tõ A.Môc tiªu Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm nghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa, hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ. Lµm BT nhËn diÖn vµ n©ng cao vÒ nghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa, hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ. B.Tæ chøc d¹y häc I.NghÜa cña tõ 1.Kh¸i niÖm: NghÜa cña tõ lµ néi dung( sù vËt, tÝnh chÊt, ho¹t ®éng, quan hÖ …) mµ tõ biÓu thÞ VÝ dô: Tõ "b¸t" cã ®Æc ®iÓm: ®å b»ng sø, sµnh, kim lo¹i, miÖng trßn, dïng ®Ó ®ùng thøc ¨n, thøc uèng-> NghÜa cña tõ Tõ "¨n" chØ ho¹t ®éng ®a thùc phÈm vµo d¹ dµy 2.C¸ch gi¶i thÝch nghÜa cña tõ a.Tr×nh bµy kh¸i niÖm mµ tõ biÓu thÞ VÝ dô: Danh tõ lµ nh÷ng tõ chØ ngêi, loµi vËt, c©y cèi, ®å vËt… Ch¹y lµ ho¹t ®éng dêi chç b»ng ch©n, hai ch©n kh«ng ®ång thêi nhÊc khái mÆt ®Êt, tèc ®é cao b.§a ra nh÷ng tõ ®ång nghÜa, tr¸i nghÜa VÝ dô: Tæ quèc : lµ ®Êt níc m×nh BÊp bªnh : lµ kh«ng v÷ng ch¾c Bµi tËp 1:§iÒn vµo chç trèng c¸c tiÕng thÝch hîp. BiÕt r»ng tiÕng ®Çu cña tõ lµ “gi¸o” ………………: ngêi d¹y häc ë bËc phæ th«ng ……………….: häc sinh trêng s ph¹m ……………….: bµi so¹n cña gi¸o viªn ®Ó lªn líp gi¶ng ……………….: ®å dïng d¹y häc ®Ó lµm cho häc sinh thÊy mét c¸ch cô thÓ ……………….: viªn chøc ngµnh gi¸o dôc Bµi tËp 2 : Gi¶i thÝch c¸c tõ sau ®©y theo c¸ch ®· biÕt giÕng, ao, ®Çm, cho, biÕu, tÆng Bµi tËp 3 : §Æt 3 c©u víi c¸c tõ: cho, biÕu, tÆng II.Tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ 1.Tõ nhiÒu nghÜa -Tõ cã thÓ cã 1 nghÜa: häc sinh, rau muèng, c¸ r«, m¸y ¶nh, a xÝt, bå hãng… -Mét tõ cã thÓ cã nhiÒu nghÜa kh¸c nhau VÝ dô: tõ " xu©n"1-mïa chuyÓn tiÕp tõ ®«ng sang h¹ 2-t¬i ®Ñp 3-tuæi cña mét ngêi 4-trÎ, thuéc vÒ tuæi trÎ 2.HiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ 9 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 -ChuyÓn nghÜa lµ hiÖn tîng thay ®æi nghÜa cña tõ lµm cho tõ cã nhiÒu nghÜa -NghÜa ban ®Çu lµm c¬ së ®Ó h×nh thµnh c¸c nghÜa kh¸c gäi lµ nghÜa gèc( xu©n 1 ).C¸c nghÜa ®îc n¶y sinh tõ nghÜa gèc vµ cã quan hÖ víi nghÜa gèc lµ nghÜa chuyÓn ( xu©n 2, 3,4 ) 3.Ph©n biÖt tõ nhiÒu nghÜa víi tõ ®ång ©m -Tõ ®ång ©m lµ nh÷ng tõ cã vá ng÷ ©m gièng nhau ngÉu nhiªn. Gi÷a c¸c tõ ®ång ©m kh«ng cã mèi liªn hÖ nµo vÒ nghÜa. -Trong tõ nhiÒu nghÜa, c¸c tõ Ýt nhiÒu cã liªn hÖ víi nghÜa gèc. Gi÷a nghÜa gèc vµ c¸c nghÜa chuyÓn ®Òu cã Ýt nhÊt mét nÐt nghÜa chung trïng víi mét nÐt nghÜa cña nghÜa gèc. Bµi t©p 1 : X¸c ®Þnh vµ gi¶i thÝch nghÜa gèc vµ nghÜa chuyÓn cña tõ "mòi "trong c¸c c©u sau: a, Trïng trôc nh con chã thui ChÝn m¾t chÝn mòi chÝn du«i chÝn ®Çu b, Mòi thuyÒn ta ®ã mòi Cµ Mau c, Qu©n ta chia lµm hai mòi tiÕn c«ng d, T«i ®· tiªm phßng ba mòi. Bµi t©p 2: H·y gi¶i thÝch nghÜa c¸c tõ " mÆt" trong c¸c c©u th¬ sau cña NguyÔn Du. C¸c nghÜa trªn cã nghÜa nµo lµ nghÜa gèc hay kh«ng? (Líp 6E) -Ngêi quèc s¾c kÎ thiªn tµi T×nh trong nh ®· mÆt ngoµi cßn e - S¬ng in mÆt tuyÕt pha th©n Sen vµng l·ng ®·ng nh gÇn nh xa - Lµm cho râ mÆt phi thêng BÊy giê ta sÏ ríc nµng nghi gia - Buån tr«ng néi cá rÇu rÇu Ch©n m©y mÆt ®Êt mét mµu xanh xanh. Bµi tËp 3: T×m 2 tõ nhiÒu nghÜa. §Æt c©u víi mçi nÐt nghÜa mµ em t×m ®îc? 10 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 Ngµy so¹n 17/10/2013 Buæi 5 : TruyÖn cæ tÝch A.Môc tiªu Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm cæ tÝch Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm cña truyÖn cæ tÝch tõ c¸c v¨n b¶n ®· häc KÓ tãm t¾t ®îc c¸c truyÖn cæ tÝch, chØ ra ®îc chñ ®Ò, nh©n vËt, sù viÖc. TËp ph©n tÝch mét trong c¸c nh©n vËt mµ em yªu thÝch II. Tæ chøc d¹y häc 1.HÖ thèng l¹i c¸c truyÖn cæ tÝch ®· häc GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng sau: ThÓ lo¹i Kh¸i niÖm C¸c v¨n b¶n ®· häc §¹c ®iÓm cña truyÒn thuyÕt Cæ tÝch Lµ nh÷ng truyÖn d©n - Th¹ch Sanh -YÕu tè hoang ®gian kÓ vÒ cuéc ®êi cña - Em bÐ th«ng minh êng k× ¶o mét sè kiÓu nh©n vËt: BÊt - C©y bót thÇn' - Cuéc ®Êu tranh h¹nh, dòng sÜ, tµi n¨ng, - ¤ng l·o ®¸nh c¸ gi÷a c¸i thiÖn vµ th«ng minh, ngèc vµ con c¸ vµng… c¸i ¸c nghÕch, nh©n vËt lµ ®éng - íc m¬ cña nh©n vËt… d©n TruyÖn cæ tÝch thêng cã yÕu tè hoang ®êng, thÓ hiÖn íc m¬ niÒm tin cña nh©n d©n vÒ chiÕn th¾ng cuèi cïng cña c¸i thiÖn víi c¸i ¸c, c¸i tèt víi c¸i xÊu, c«ng b»ng víi bÊt c«ng… 2. Tãm t¾t truyÖn cæ tÝch " Th¹ch Sanh " vµ " C©y bót thÇn" GV yªu cÇu HS tãm t¾t b»ng viÖc nªu c¸c sù viÖc chÝnh theo tr×nh tù më ®Çu, diÔn biÕn, kÕt thóc. 3. Bµi tËp BT 1 : Lµm bµi tËp tr¾c nghiÖm: S¸ch bµi t©p tr¾c nghiÖm Ng÷ v¨n 6 BT 2 : H·y liÖt kª nh÷ng phÈm chÊt, n¨ng lùc, môc ®Ých hµnh ®éng vµ kÕt côc ®èi lËp nhau gi÷a hai nh©n vËt Th¹ch Sanh vµ LÝ Th«ng vµo b¶ng sau : Th¹ch Sanh LÝ Th«ng PhÈm chÊt N¨ng lùc Môc ®Ých hµnh ®éng 11 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 KÕt côc BT 3 : LiÖt kª vµo b¶ng sau nh÷ng yÕu tè b×nh thêng vµ nh÷ng yÕu tè kh¸c thêng vÒ sù ra ®êi vµ lín lªn cña Th¹ch Sanh Th¹ch Sanh- con ngêi b×nh thêng Th¹ch Sanh- con ngêi kh¸c thêng BT 4: Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm cña truyÖn cæ tÝch qua v¨n b¶n " C©y bót thÇn" GV gîi ý ®Ó HS lµm: Tõ 3 ®Æc ®iÓm cña truyÖn cæ tÝch soi vµo v¨n b¶n ®Ó lµm râ tõng ®Æc ®iÓm mét. BT 5 : ph©n biÖt sù kh¸c nhau gi÷a truyÒn thuyÕt vµ cæ tÝch BT 6 : §iÒn nh÷ng tõ ng÷ phï hîp vµo tõng chç trèng trong mçi dßng sau ®Ó cã ®îc nh÷ng nhËn xÐt ®óng nhÊt vÒ em bÐ th«ng minh a.Nh÷ng c¸ch gi¶i ®è cña em bÐ thËt………………………………….vµ………………………………. b. Mçi c©u ®è, mçi hoµn c¶nh ®îc em bÐ gi¶i quyÕt b»ng nh÷ng………………………..vµ cã ph¬ng ph¸p…………………………. c. Em bÐ lu«n biÕt sö dông nh÷ng ®iÒu kiÖn, yªu cÇu……………………tõ phÝa ngêi ra c©u ®è ®Æt ra cho m×nh ®Ó……………………………………. d. H×nh tîng em bÐ th«ng minh lµ sù thÓ hiÖn…………………………………..®èi víi con ngêi nhÊt lµ nh©n d©n lao ®éng BT 7 : Trong c¸c truyÖn cæ tÝch ®É häc em thÝch sù viÖc nµo nhÊt, h·y kÓ l¹i 2 sù viÖc liªn tiÕp nhau Ngµy so¹n 24/10/2011 Buæi 6 ch÷a lçi dïng tõ A. Môc tiªu cÇn ®¹t Gióp HS thµnh th¹o trong viÖc nhËn diÖn vµ ch÷a mét sè lçi c¬ b¶n: dïng tõ, chÝnh t¶, c©u, diÔn ®¹t. ViÕt ®îc c¸c ®o¹n v¨n kh«ng m¾c lçi B. Tæ chøc d¹y häc I. C¸c lçi dïng tõ 1. LÆp tõ lµ hiÖn tîng dïng nhiÒu lÇn mét tõ trong c©u hoÆc trong c¸c c©u liÒn kÒ nhau trong mét ®o¹n v¨n - LÆp tõ nhiÒu khi rÊt cÇn thiÕt nh ®Ó nhÊn m¹nh néi dung, diÔn ®¹t chÝnh x¸c ®Ó nhÊn m¹nh vµ liªn kÕt c©u. - Lçi lÆp tõ lµm cho c©u v¨n rêm rµ, nÆng nÒ. - C¸ch ch÷a: + Bá nh÷ng tõ ng÷ bÞ lÆp + Thay thÕ tõ lÆp b»ng nh÷ng tõ cïng nghÜa. VÝ dô: Con mÌo nhµ em rÊt ®Ñp nªn em rÊt thÝch con mÌo nhµ em. Ch÷a l¹i: - Con mÌo nhµ em rÊt ®Ñp nªn em rÊt thÝch 12 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 - Con mÌo nhµ em rÊt ®Ñp nªn em rÊt thÝch nã 2. LÉn lén c¸c tõ gÇn ©m lµ do cha n¾m ®îc nghÜa cña tõ, chØ nhí mang m¸ng nhng kh«ng hiÓu râ nªn dïng chÖch sang mét tõ gÇn ©m quen dïng kh¸c. VÝ dô: c©y b¹ch ®µn thµnh c©y b¹ch ®»ng, tinh tuý thµnh tinh tó - C¸ch ch÷a + N¾m ch¾c nghÜa cña tõ. NÕu kh«ng hiÓu ph¶i hái hoÆc tra tõ ®iÓn + HiÓu nghÜa cña tõ míi dïng 3. Dïng tõ kh«ng ®óng nghÜa lµ do kh«ng hiÓu nghÜa cña tõ - C¸ch ch÷a: §èi chiÕu víi tõ ®iÓn ®Ó ch÷a l¹i cho ®óng VÝ dô: NguyÔn §×nh ChiÓu lang thang tõ tØnh nµy sang tØnh kh¸c Thay tõ " lang thang" b»ng "®i" hoÆc “ngîc xu«i" II. Bµi tËp Bµi tËp 1: Ph¸t hiÖn vµ ch÷a lçi dïng tõ trong nh÷ng c©u sau a. Cã thÓ nãi em cã thÓ tiÕn bé nÕu líp em cã thÇy c« d¹y giái b. Nh©n d©n ta ®ang ngµy ®ªm ch¨m lo kiÕn thiÕt x©y dùng níc nhµ c. TØnh uû ®a 50 con bß vÒ gióp hîp t¸c x· chØ ®¹o s¶n xuÊt vô mïa. d.Khu nhµ nµy thËt lµ hoang mang e.¤ng em ®îc §¶ng g¾n danh hiÖu 50 n¨m tuæi §¶ng Bµi tËp 2: T×m lçi dïng tõ trong nh÷ng c©u díi ®©y vµ ch÷a l¹i cho ®óng a. Lßng yªu mÕn thiªn nhiªn say ®¾m ®· lµm cho ngêi quªn ®i nçi vÊt v¶ trªn ®êng ®i b. Trong truyÖn S¬n Tinh Thuû Tinh ngêi xa ®· nh©n c¸ch ho¸ c¸c hiÖn tîng thiªn nhiªn rÊt sinh ®éng c. Bè em lµ th¬ng binh, «ng cã dÞ vËt l¹ ë phÇn mÒm d. Lªn líp 6 em míi thÊy viÖc häc lµ nghiªm träng e. M¸i tãc «ng em ®· söa so¹n b¹c tr¾ng g. B·i biÓn quª em mïa nµy ®Ñp ghª ghím h.¤ng nghe b× bâm c©u chuyÖn cña vî chång luËt s. Bµi tËp 3: Thay thÕ c¸c tõ ®ång nghÜa víi tõ " Phï ®æng Thiªn V¬ng" trong ®o¹n v¨n sau : (GV treo b¶ng phô) " Nghe chuyÖn Phï §æng Thiªn V¬ng t«i tëng tîng ®Õn mét trang nam nhi søc vãc kh¸c thêng nhng t©m hån cßn th« s¬ vµ gi¶n dÞ nh t©m hån tÊt c¶ mäi ngêi xa. " Phï §æng Thiªn V¬ng gÆp lóc quèc gia l©m nguy ®· x«ng pha ra trËn, ®em søc khoÎ mµ ®¸nh tan giÆc, nhng bÞ th¬ng nÆng. Tuy thÕ " Phï §æng Thiªn V¬ng vÉn ¨n mét b÷a c¬m råi nh¶y xuèng hå T©y t¾m, xong míi «m vÕt th¬ng lªn ngùa ®i t×m mét rõng c©y ©m u, ngåi dùa vµo mét gèc c©y to, giÊu kÝn nçi ®au ®ín mµ chÕt." Gîi ý: HS cã thÓ chän nh÷ng tõ ( côm tõ) ®ång nghÜa ®Ó thay thÕ nh: - ngêi trai lµng Phï §æng - cËu bÐ k× l¹ Êy - ngêi anh hïng lµng Giãng - Tr¸ng sÜ Êy Bµi tËp 4: Ph©n tÝch t¸c dông cña phÐp lÆp tõ trong c¸c vÝ dô sau: 13 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 a. Tre §ång Nai, nøa ViÖt B¾c, tre ngót ngµn §iÖn Biªn Phñ, luü tre th©n mËt lµng t«i…§©u ®©u ta còng cã nøa tre lµm b¹n b. Ngêi xa cã c©u: " Tróc dÉu ch¸y, ®èt ngay vÉn th¼ng" . Tre lµ th¼ng th¾n bÊt khuÊt! Ta kh¸ng chiÕn, tre l¹i lµ ®ång chÝ chiÕn ®Êu cña ta. Tre vèn cïng ta lµm ¨n, l¹i v× ta mµ cïng ta ®¸nh giÆc. Ngµy so¹n :31/10/2011 Buæi 7-8 : V¨n tù sù (TiÕp) I. Môc tiªu cÇn ®¹t LuyÖn kÜ n¨ng viÕt lêi v¨n, ®o¹n v¨n tù sù vËn dông ng«i kÓ, lêi kÓ, thø tù kÓ TËp dùng ®o¹n, viÕt bµi cô thÓ II. Tæ chøc «n tËp 1. Lý thuyÕt a. Lêi v¨n - Lêi v¨n giíi thiÖu nh©n vËt th× cã thÓ giíi thiÖu hä tªn, lai lÞch, quan hÖ, tÝnh t×nh, t©m hån…cña nh©n vËt. VÝ dô : giíi thiÖu nh©n vËt L¹c Long Qu©n: " ThÇn m×nh rång…phÐp l¹…" Thêng sö dông c¸c côm tõ: " Ngµy xa…", " Thuë Êy…", " VÒ ®êi vua…" khi më ®Çu c¸c truyÖn ®êi xa. - Lêi v¨n kÓ sù viÖc trong v¨n tù sù th× kÓ c¸c hµnh ®éng, viÖc lµm, kÕt qu¶ vµ sù ®æi thay do c¸c hµnh ®éng Êy ®em l¹i. VÝ dô: §o¹n v¨n kÓ sù viÖc Th¹ch Sanh giÕt ch»n tinh: " Nöa ®ªm, Th¹ch Sanh ®ang lim dim m¾t…chÆt ®Çu qu¸i vËt vµ x¸ch bé cung tªn ®em vÒ" b. §o¹n v¨n tù sù Cèt truyÖn ®îc kÓ qua mét chuçi c¸c t×nh tiÕt. Th«ng thêng mçi t×nh tiÕt ®îc kÓ b»ng mét ®o¹n v¨n. Mçi ®o¹n v¨n thêng cã mét c©u chñ ®Ò nãi lªn ý chÝnh, c¸c c©u cßn l¹i nh»m bæ sung, minh ho¹ cho c©u chñ ®Ò. VÝ dô : Dïng c©y buý thÇn, M· L¬ng vÏ cho tÊt c¶ ngêi nghÌo trong lµng. Nhµ nµo kh«ng cã cµy em vÏ cho cµy. Nhµ nµo kh«ng cã cuèc, em vÏ cho cuèc. Nhµ nµo kh«ng cã ®Ìn, em vÏ cho ®Ìn. Nhµ nµo kh«ng cã thïng móc níc, em vÏ cho thïng". -> C©u in ®Ëm lµ c©u chñ ®Ò, c¸c c©u cßn l¹i kÓ râ nh÷ng viÖc lµm cña M· L¬ng c. Ng«i kÓ, lêi kÓ - Ng«i kÓ lµ vÞ trÝ giao tiÕp mµ ngêi kÓ sö dông ®Ó kÓ chuyÖn - Cã 3 c¸ch sö dông ng«i kÓ + Ng«i kÓ thø 3: gäi nh©n vËt b»ng tªn, ngêi kÓ giÊu m×nh-> Linh ho¹t kÓ tù do nh÷ng g× diÔn ra víi nh©n vËt-> TÝnh kh¸ch quan + Ng«i kÓ thø nhÊt: Ngêi kÓ xng t«i, trùc tiÕp kÓ ra nh÷ng g× m×nh nghe, m×nh thÊy + Phèi hîp ng«i kÓ 1 vµ 3 : giäng ®iÖu tù nhiªn, sinh ®éng, chñ thÓ vµ kh¸ch thÓ tù sù giao hoµ giao c¶m ? T×m c¸c v¨n b¶n ®îc kÓ ë ng«i 1, ng«i 3, kÕt hîp ng«i 1 vµ 3. 14 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 - Lêi kÓ trong v¨n tù sù: Mét t¸c phÈm tù sù thêng cã nhiÒu lo¹i ng«n ng÷ xen nhau, phèi hîp víi nhau: ng«n ng÷ kÓ, ng«n ng÷ t¶, ng«n ng÷ nh©n vËt + ng«n ng÷ kÓ thÓ hiÖn diÔn biÕn cèt truyÖn. + ng«n ng÷ t¶: t¶ nh©n vtj, t¶ khung c¶nh- lµm nÒn, lµm ph«ng cho c©u chuyÖn + ng«n ng÷ nh©n vËt: lêi ®èi tho¹i vµ ®éc tho¹i d. Thø tù kÓ - KÓ xu«i( kÓ theo dßng ch¶y thêi gian) sù viÖc x¶y ra tríc kÓ tríc, sù viÖc x¶y ra sau kÓ sau ®Õn hÕt VÝ dô: truyÖn cæ d©n gian, truyÖn v¨n xu«i trung ®¹i. - kÓ ngîc( sö dông håi tëng vµ phÐp ®ång hiÖn trong thø tù kÓ) cã lóc chuyÖn sau kÓ tríc, chuyÖn tríc kÓ sau, c¸c sù viÖc ®an chÐo nhau. Môc ®Ých lµ ngêi kÓ g©y bÊt ngê, høng thó t« ®Ëm tÝnh c¸ch nh©n vËt e. C¸c lo¹i bµi kÓ: 1. KÓ chuyÖn ®êi thêng, 2. KÓ chuyÖn tëng tîng - KÓ chuyÖn ®êi thêng lµ kÓ l¹i nh÷ng viÖc mµ m×nh ®· thÊy, ®· nghe, ®· biÕt… KÓ chuyÖn ®êi thêng ph¶i coi träng sù thËt, ngêi viÕt chØ lùa chän, s¾p xÕp… chø kh«ng ®îc bÞa. VÝ dô: Em h·y kÓ l¹i mét sè chuyÖn vui trong líp tuÇn qua - H·y kÓ l¹i nh÷ng kØ niÖm s©u s¾c vÒ t×nh b¹n cña em - KÓ chuyÖn vÒ «ng bµ cña em - KÓ chuyÖn tëng tîng: TruyÖn tëng tîng lµ nh÷ng truyÖn do ngêi kÓ s¸ng t¹o ra b»ng trÝ tëng tîng cña m×nh, kh«ng cã s½n trong s¸ch vë hay trong thùc tÕ, nhng nã vÉn cã mét ý nghÜa nµo ®ã. VÝ dô: - H¹t lóa tù kÓ chuyÖn m×nh. - H·y kÓ vÒ giÊc m¬ cña mét b«ng hoa - Hµng c©y xanh nãi vÒ m×nh 2.Thùc hµnh luyÖn tËp BT 1: H·y dïng lêi v¨n tù sù ®Ó viÕt ®o¹n v¨n giíi thiÖu tõng nh©n vËt sau ( tù ®Æt tªn cho nh©n vËt) a. Mét cËu häc sinh th«ng minh, nhanh nhÑn, thÝch vui ®ïa. b. Mét cÇu thñ bãng ®¸ thiÕu niªn ®Çy tµi n¨ng. BT 2 : H·y dïng lêi v¨n tù sù ®Ó viÕt c¸c ®o¹n v¨n kÓ tõng sù viÖc sau a. Mét häc sinh dòng c¶m nhËn lçi cña m×nh tríc c« gi¸o vµ tríc c¶ líp b. Hai anh em nhêng nhau mét b¾p ng« luéc BT 3 : H·y chuyÓn ®o¹n v¨n tù sù dïng ng«i kÓ thø nhÊt sau ®©y thµnh ®o¹n v¨n tù sù dïng ng«i kÓ thø 3 sao cho hîp lý vµ nªu râ viÖc thay ®æi ng«i kÓ ®em l¹i ®iÒu g× míi cho ®o¹n v¨n: " Anh XiÕn tãc vÓnh hai c¸i sõng dµi nh hai chiÕc lng cong cong cã khÊc tõng ®èt, châ xuèng m¾ng t«i: - DÕ MÌn nghÕch ng¸c kia! Mµy to ®Çu thÕ mµ mµy në ®¸nh th»ng bÐ b»ng ngÇn Êy µ? Kh«ng ®îc quen thãi b¾t n¹t. T«i ngo¶nh nh×n lªn: Anh XiÕn Tãc lùc lìng vµ uy nghi bäc m×nh trong bé gi¸p ®ång hun rÊt cøng, bé hung tîn d÷ déi l¾m. Nhng t«i cãc sî. Coi bé ch¼ng lµm 15 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 g× næi t«i tèt! Bëi t«i biÕt anh ta còng h·i lò trÎ, chØ ®øng trªn c©y kh«ng d¸m xuèng" BT 4: H·y chuyÓn ®o¹n v¨n tù sù dïng ng«i kÓ thø ba sau ®©y thµnh ®o¹n v¨n tù sù dïng ng«i kÓ thø nhÊt sao cho hîp lý vµ nªu râ viÖc thay ®æi ng«i kÓ ®em l¹i ®iÒu g× míi cho ®o¹n v¨n: ' Qu©n cña TriÖu §µ kÐo vµo chiÕm ®ãng Loa Thµnh; cßn Träng Thuû mét m×nh mét ngùa theo dÊu l«ng ngçng ®i t×m MÞ Ch©u. §Õn gÇn bê biÓn, thÊy x¸c vî n»m trªn b·i cá, tuy chÕt mµ nhan s¾c kh«ng mê phai, Träng Thuû khãc oµ lªn, thu nhÆt thi hµi ®em vÒ ch«n trong Loa Thµnh råi ®©m ®Çu xuèng giÕng trong thµnh mµ chÕt" BT 5: Cho ®Ò v¨n" KÓ mét kØ niÖm s©u s¾c vÒ t×nh c¶m cña «ng( bµ) giµnhcho m×nh Chän ng«i kÓ vµ thø tù kÓ cho c©u chuyÖn? Lý gi¶i v× sao em l¹i chän nh vËy? Ngµy 14/11/2011 Buæi 9-10: TruyÖn ngô ng«n, truyÖn cêi I. Môc tiªu cÇn ®¹t Gióp HS nhËn diÖn, ph©n lo¹i truyÖn ngô ng«n, truyÖn cêi víi c¸c thÓ lo¹i truyÖn d©n gian kh¸c Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm thÓ lo¹i qua c¸c v¨n b¶n cô thÓ Ph©n tÝch ®îc c¸i ®¸ng cêi II. Tæ chøc «n tËp 1. TruyÖn ngô ng«n a. Kh¸i niÖm -TruyÖn ngô ng«n lµ g×? Nh¾c l¹i c¸c truyÖn ngô ng«n mµ em ®· häc, ®äc? Lµ lo¹i truyÖn kÓ d©n gian b»ng v¨n xu«i hay v¨n vÇn, mîn c©u chuyÖn vÒ ®å vËt,loµi vËt, c©y cá… hoÆc chÝnh con ngêi ®Ó nãi bãng giã kÝn ®¸o chuyÖn con ngêi, nh»m nªu lªn bµi häc lu©n lý - C¸c v¨n b¶n ®· häc + Õch ngåi ®¸y giÕng + §eo nh¹c cho mÌo + ThÇy bãi xem voi + Ch©n tay tai m¾t miÖng b. V¨n b¶n: " Õch ngåi ®¸y giÕng", " ThÇy bãi xem voi" ? Lµm râ c¸c ®Æc ®iÓm cña truyÖn ngô ng«n qua 2 v¨n b¶n trªn - NghÜa ®en cña tõng c©u chuyÖn - Bµi häc rót ra ë tõng truyÖn - NhËn xÐt vÒ nghÖ thuËt 2. TruyÖn cêi a. Kh¸i niÖm: TruyÖn cêi lµ lo¹i truyÖn kÓ vÒ nh÷ng c¸i ®¸ng cêi trong cuéc sèng nh»m t¹o ra tiÕng cêi mua vui hoÆc phª ph¸n nh÷ng thãi h tËt xÊu trong x· héi. b. Tãm t¾t c¸c truyÖn cêi ®· häc - Treo biÓn - Lîn cíi ¸o míi c Ph©n tÝch truyÖn " Lîn cíi ¸o míi" 16 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 gîi ý: ph©n tÝch t×nh huèng truyÖn ph©n tÝch c¸i ®¸ng cêi, cêi c¸i g×? v× sao cêi? N¨m häc 2013-2014 ph©n tÝch ý nghÜa cña truyÖn ph©n tÝch nghÖ thuËt g©y cêi Bµi tham kh¶o TruyÖn nµy tiÕng cêi bËt ra ë t×nh huèng buån cêi. Hai anh hay khoe gÆp nhau vµ cïng khoe. Cã cö chØ nùc cêi. Anh nµy th×:" tÊt tëi ch¹y ®Õn hái to". Anh kia th× :"gi¬ ngay v¹t ¸o b¶o". Mét anh th× khoe "con lîn cíi"… Mét anh l¹i khoe" c¸i ¸o míi". Anh nµo còng võa h¶ hª võa bùc däc! H¶ hª v× ngêi ®Ó ®îc dÞp ®Ó khoe! Bùc däc v× ®îi suèt mét ngµy míi cã dÞp ®Ó khoe" c¸i ¸o míi". Bùc däc v× con lîn cíi ch¹y ®i ®êng nµo t×m cha ra! TiÕng cêi ë lîn cíi ¸o míi lµ tiÕng cêi ch©m biÕm thãi khoe khoang. Vµ ®ã còng lµ bµi häc lu©n lý nhÑ nhµng mµ s©u s¾c: hay khoe khoang lµ lè bÞch, ®Ó l¹i tiÕng cêi cho thiªn h¹! Ngµy so¹n 20/11/2011 Buæi 11: Danh tõ, côm danh tõ I. Môc tiªu cÇn ®¹t - Cñng cè vµ n©ng cao kiÕn thøc vÒ danh tõ, côm danh tõ: nhËn diÖn, ph©n lo¹i vµo s¬ ®å -Thùc hµnh ®Æt c©u, dùng ®o¹n II. Tæ chøc «n tËp 1. Danh tõ a. Kh¸i niÖm: Danh tõ lµ nh÷ng tõ chØ ngêi, vËt, hiÖn tîng, kh¸i niÖm… GV yªu cÇu HS lÊy vÝ dô b»ng c¸ch cho HS lªn b¶ng thi t×m danh tõ VÝ dô: Lan, HuÖ, Hång, cá, hoa, xe ®¹p, ma, n¾ng, b·o…… b. Ph©n lo¹i GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng, mçi lo¹i lÊy mét vÝ dô Danh tõ Danh tõ chØ sù vËt DT chung DT riªng Danh tõ chØ ®¬n vÞ DT chØ ®¬n vÞ tù nhiªn DT chØ ®¬n vÞ qui íc chÝnh x¸c íc chõng c. Chøc vô ng÷ ph¸p cña danh tõ - danh tõ thêng lµm chñ ng÷, khi lµm vÞ ng÷ thêng cã tõ "lµ " ®øng tríc VÝ dô: C¸i bót mµu ®en -> DT lµm CN C« Êy lµ sinh viªn -> DT lµm VN 17 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 2. Côm danh tõ a. Kh¸i niÖm: Côm danh tõ lµ tæ hîp tõ do danh tõ lµm trung t©m kÕt hîp víi mét sè tõ ng÷ phô thuéc ®øng tríc hoÆc ®øng sau danh tõ t¹o thµnh - Tõ ng÷ phô thuéc ®øng tríc thêng lµ sè tõ hoÆc chØ tõ - Tõ ng÷ phô thuéc ®øng sau thêng lµ chØ tõ. b. M« h×nh cÊu t¹o GV yªu cÇu HS lËp m« h×nh cÊu t¹o, lÊy vÝ dô ®iÒn vµo m« h×nh : PhÇn phô tríc PhÇn trung t©m PhÇn phô sau t2 t1 T1 T2 s1 s2 TÊt c¶ nh÷ng con gµ m¸i t¬ Êy c. Ph©n biÖt danh tõ, côm danh tõ - Tõ cÊu t¹o chÆt chÏ, kh«ng thªm mét tiÕng nµo vµo ®îc Côm tõ cÊu t¹o láng, xen tiÕng vµo ®îc - §Æt vµo v¨n c¶nh ®Ó ph©n biÖt 3> Bµi tËp Bµi 1. Cho ®o¹n trÝch sau " Ngêi ta kÓ l¹i r»ng…………….dµy ®Æc c¸c h×nh" ( C©y bót thÇn ) - X¸c ®Þnh c¸c danh tõ? - Ph©n lo¹i c¸c danh tõ võa t×m ®îc? Bµi 2. Cho c¸c danh tõ : ®å ®¹c, bông d¹, cha mÑ… §Æt c©u cã c¸c danh tõ trªn ë phÇn chñ ng÷? §Æt c©u cã c¸c danh tõ trªn ë phÇn vÞ ng÷? 3. Cho ®o¹n trÝch " Mét h«m, M· L¬ng………………………hoµng cung" ( C©y bót thÇn ) - T×m côm danh tõ? - §iÒn c¸c côm danh tõ vµo m« h×nh? Bµi 4.a. §Æt c¸c côm danh tõ cã trung t©m lµ nh÷ng danh tõ sau ®©y nh©n d©n, mÌo, ®ång bµo, xe, níc, bµn ghÕ. b. NhËn xÐt c¸c phô ng÷ tríc vµ sau c¸c danh tõ ®· cho? Bµi 5. §Æt 5 côm danh tõ cã phô ng÷ lµ côm chñ- vÞ ? Bµi 6. ViÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n chñ ®Ò b¹n bÌ råi x¸c ®Þnh c¸c danh tõ, côm danh tõ trong ®o¹n v¨n em võa viÕt. Ngµy so¹n Buæi 12: Sè tõ, lîng tõ, chØ tõ I. Môc tiªu cÇn ®¹t Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm NhËn diÖn ph©n tÝch trong nh÷ng ng÷ c¶nh cô thÓ, ph©n biÖt chóng víi nhau Thùc hµnh ®Æt c©u, dùng ®o¹n 18 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 II. Tæ chøc «n tËp 1. Sè tõ a. Kh¸i niÖm: Sè tõ lµ nh÷ng tõ chØ sè lîng, sè thø tù cô thÓ cña sù vËt mµ ta nãi ®Õn. VÝ dô: Mét c©y lµm ch¼ng nªn non Ba c©y chôm l¹i nªn hßn nói cao -> Sè lîng LÇn thø ba thøc dËy Anh hèt ho¶ng giËt m×nh -> Sè thø tù b. VÞ trÝ - Sè tõ chØ sè lîng ®øng tríc danh tõ - Sè tõ chØ sè thø tù ®øng sau danh tõ c. Ph©n biÖt sè tõ víi danh tõ chØ ®¬n vÞ g¾n víi ý nghÜa sè lîng 2. Lîng tõ a. Kh¸i niÖm: Lîng tõ lµ nh÷ng tõ chØ lîng Ýt hay nhiÒu VÝ dô: - Ai ¬i ®õng bá ruéng hoang Bao nhiªu tÊc ®Êt tÊc vµng bÊy nhiªu - Nh÷ng lµ rµy íc mai ao Mêi l¨m n¨m Êy biÕt bao nhiªu t×nh b. Ph©n lo¹i - Lîng tõ toµn thÓ lµ nh÷ng tõ chØ toµn thÓ mét sù vËt hoÆc toµn bé mäi sù vËt ®øng ®Çu côm danh tõ. Lîng tõ cã ý nghÜa toµn thÓ ®øng ®Çu côm danh tõ bao gåm c¸c tõ nh: tÊt c¶, tÊt th¶y, hÕt th¶y, toµn bé, c¶…. - Lîng tõ chØ ý nghÜa tËp hîp hay ph©n phèi lo¹i nµy thêng ®øng ë vÞ trÝ thø 2 trong côm danh tõ sau lîng tõ chØ toµn thÓ gåm ¸c tõ nh: nh÷ng, c¸c, mäi, mçi, tõng… Bµi tËp: Bµi 1-> 5 s¸ch " Mét sè kiÕn thøc kÜ n¨ng…" 3. ChØ tõ a. Kh¸i niÖm: ChØ tõ lµ nh÷ng tõ dïng ®Ó trá vµo sù vËt, hiÖn tîng ®Ó x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña sù vËt hiÖn tîng trong kh«ng gian hoÆc thêi gian - C¸c chØ tõ thêng gÆp lµ: ®©u, ®Êy, ®ã, nä, nµy, kia… VÝ dô - " Nay ta ®a 50 con xuèng biÓn, nµng ®a 50 con lªn nói chia nhau cai qu¶n c¸c ph¬ng" S«ng Th¬ng mét d·i n«ng sê Bªn tr«ng ®Çu nä, bªn chê cuèi kia b. Chøc vô cña chØ tõ - Lµm phô ng÷ trong côm danh tõ Cña ta trêi ®Êt ®ªm ngµy Nói kia ®åi nä s«ng nµy cña ta - ChØ tõ lµm chñ ng÷ trong c©u GhÐ m¾t tr«ng ngang thÊy b¶ng treo K×a ®Òn th¸i thó ®øng cheo leo 19 Gi¸o ¸n d¹y thªm Ng÷ v¨n 6 N¨m häc 2013-2014 VÝ ®©y ®æi phËn lµm trai ®îc Th× sù anh hïng h¸ bÊy nhiªu - ChØ tõ lµm tr¹ng ng÷ trong c©u Tõ ®ã, nhuÖ khÝ cña nghÜa qu©n ngµy mét t¨ng c.Vai trß cña chØ tõ trong diÔn ®¹t vµ biÓu c¶m - §Ó tr¸nh lÆp tõ dïng chØ tõ lµm phÐp thÕ VÝ dô: D©n ta cã mét lßng nång nµn yªu níc. §ã lµ mét truyÖn thèng quÝ b¸u cña ta. - T¹o c¶m xóc thÈm mÜ ®Æc s¾c ThuyÒn ai ®Ëu bÕn s«ng tr¨ng ®ã Cã chë tr¨ng vÒ kÞp tèi nay Bµi tËp 1. T×m c¸c chØ tõ trong truyÖn " Sù tÝch Hå G¬m" 2. T×m c¸c chØ tõ trong truyÖn" Th¹ch Sanh" vµ thay b»ng c¸c tõ ng÷ thÝch hîp Ngµy so¹n : Buæi 13 §éng tõ, côm ®éng tõ I. Môc tiªu cÇn ®¹t NhËn diÖn vµ ph©n biÖt ®éng tõ, côm ®éng tõ NhËn diÖn trong ng÷ c¶nh, ph©n tÝch vµo s¬ ®å §Æt c©u, dùng ®o¹n v¨n cã sö dông c¸c kiÕn thøc trªn II. Tæ chøc «n tËp 1. Lý thuyÕt : §éng tõ, côm ®éng tõ. a. §éng tõ lµ g×: Lµ nh÷ng tõ chØ hµnh ®éng, tr¹ng th¸i cña sù vËt. VÝ dô: Hìi c« t¸t níc bªn ®µng Sao c« móc ¸nh tr¨ng vµng ®æ ®i. b. KÕt hîp víi ®·,sÏ,®ang,s¾p,còng,vÉn,h·y,®õng,chí…vÒ phÝa tríc ®éng tõ t¹o thµnh côm ®éng tõ. c. Chøc vô cña ®éng tõ. - Chñ yÕu lµm vÞ ng÷. VÝ dô: Trªn ®ång c¹n díi ®ång s©u Chång cµy vî cÊy con tr©u ®i bõa. -Khi lµm chñ ng÷ ®éng tõ mÊt kh¶ n¨ng kÕt hîp víi c¸c tõ trªn. VÝ dô: Lao ®éng lµ vÎ vang. d. Côm ®éng tõ lµ lo¹i tæ hîp tõ do mét ®éng tõ lµm trung t©m kÕt hîp víi mét sè tõ ng÷ phô thuéc nã t¹o thµnh. VÝ dô: T«i më cöa, b¹n lau b¶ng. Chóng ta cïng lµm. ®. CÊu t¹o côm ®éng tõ : PhÇn phô tríc PhÇn trung t©m PhÇn phô sau 2. Bµi tËp : BT1- 6 s¸ch " Mét sè kiÕn thøc kü n¨ng vµ bµi tËp n©ng cao Ng÷ v¨n 6" Trang 50-51 , 56-58 Bµi tËp 2: X¸c ®Þnh côm ®éng tõ trong c¸c côm tõ sau: -V« cïng ng¹c nhiªn 20
- Xem thêm -