Tăng trưởng nghành cn ở nước ta trong những năm qua

  • Số trang: 29 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 12 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn Lêi më ®Çu S¶n xuÊt c«ng nghiÖp lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng nhÊt ®Ó ®a níc ta ®i tíi mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, víi vai trß to lín nh vËy song s¶n xuÊt c«ng nghiÖp còng ®· tr¶i qua nh÷ng thêi kú th¸ch thøc trong vÊn ®Ò t¨ng trëng kinh tÕ níc ta. Tr¶i qua thêi kú 2000 – 2005 ViÖt nam ®· trë thµnh mét trong nh÷ng níc ®ang trªn ®µ ph¸t triÓn ®ã còng lµ nhê mét phÇn vµo s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, nhng ®Ó ®¸nh gi¸ ®óng tÇm nh×n vµ sù khã kh¨n, nç lùc v¬n lªn cña ViÖt nam th× thêi gian qua s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cã xu híng thay ®æi vÒ nhiÒu mÆt song ®Òu tËp trung vµo mét khÝa c¹nh ®ã lµ ph¸t triÓn kinh tÕ v÷ng m¹nh, sao cho vµo giai ®o¹n tíi 2006-2010 ViÖt nam sÏ lµ mét trong nh÷ng níc ph¸t triÓn m¹nh, nhng muèn ®îc nh vËy th× chóng ta ph¶i lµm g× ®Ó cñng cè l¹i s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, sao cho phï hîp víi xu thÕ nh÷ng n¨m tíi ®©y, chÝnh v× vËy mµ em xin chän ®Ò tµi: ‘’T¨ng trëng cña ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ë níc ta trong nh÷ng n¨m qua. Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p. Tuy b¶n th©n em cã nhiÒu cè g¾ng song bµi viÕt kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt, vËy em mong cã sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c« gi¸o trong bé m«n vµ c¸c b¹n ®äc ®Ó bµi viÕt cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. Cuèi cïng em xin c¶m ¬n! Hµ néi: Ngµy 26/11/2004 1 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ch¬ng I §¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001-2005 1. Môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 5 n¨m 2001-2005 ®èi víi ngµnh c«ng nghiÖp: - Môc tiªu chung: Tèc ®é t¨ng trëng GDP b×nh qu©n hµng n¨m cña nÒn kinh tÕ lµ 7,5%, trong ®ã n«ng, l©m, ng nghiÖp t¨ng 4,3%, c«ng nghiÖp vµ x©y dùng t¨ng 10,8%, dÞch vô t¨ng 6,2%; tû träng c«ng nghiÖp vµ x©y dùng 3839%, n«ng l©m ng nghiÖp 20-21%, c¸c ngµnh dÞch vô 41-42%. - Môc tiªu ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp: + Gi¸ trÞ s¶n xuÊt toµn ngµnh c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n 13%/n¨m; + Ngµnh ®iÖn t¨ng trëng 13,1%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®iÖn s¶n xuÊt ®¹t 49 tû Kwh; + Ngµnh than t¨ng trëng 6,8%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn s¶n lîng than s¹ch kho¶ng 15 triÖu tÊn vµ xuÊt khÈu kho¶ng 3,5 triÖu tÊn/n¨m; + Ngµnh dÇu khÝ t¨ng trëng kho¶ng 4-5%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n lîng 22 - 22,5 triÖu tÊn dÇu quy ®æi vµ xuÊt khÈu kho¶ng 12 - 16 triÖu tÊn/n¨m; + Ngµnh thÐp t¨ng trëng kho¶ng 14-15%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n lîng 3,3 triÖu tÊn thÐp x©y dùng, 1 - 1,4 triÖu tÊn ph«i thÐp vµ 0,7 triÖu tÊn thÐp c¸c lo¹i kh¸c; + Ngµnh xi m¨ng t¨ng trëng kho¶ng 13%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n lîng s¶n xuÊt 23-24 triÖu tÊn xi m¨ng; + Ngµnh giÊy t¨ng trëng kho¶ng 10%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n lîng 605 ngµn tÊn giÊy; + Ngµnh c¬ khÝ ®îc lùa chän lµ mét trong nh÷ng ngµnh mòi nhän tËp trong ph¸t triÓn vµo c¸c nhãm s¶n phÈm: c¬ khÝ phôc vô n«ng l©m ng nghiÖp, x©y dùng, c«ng nghiÖp nhÑ vµ thiÕt bÞ toµn bé; c¬ khÝ ®ãng tµu; c¬ khÝ chÕ t¹o m¸y c«ng cô; c«ng nghiÖp «t«, xe m¸y; c¬ khÝ chÕ t¹o vËt liÖu vµ thiÕt bÞ ®iÖn; + Tæng gi¸ trÞ xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n 16%/n¨m, n¨m 2005 dù ®Þnh ®¹t 19,5 tû USD, trong ®ã hµng dÖt may chiÕm kho¶ng 4 tû USD, hµng da giµy chiÕm kho¶ng 3,5 tû USD, hµng linh kiÖn ®iÖn tö chiÕm kho¶ng 1,5 tû USD. §Ó ®¹t ®îc c¸c môc tiªu t¨ng trëng trªn trong kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001 - 2005 dù kiÕn tæng nhu cÇu vèn ®Çu t cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp kho¶ng 400.000 tû ®ång. Trong ®ã, nguån vèn nhµ níc vµ c¸c DNNN tù huy ®éng, tù vay tr¶ chiÕm kho¶ng 45%, vèn ®Çu t trùc tiÕp cña níc ngoµi chiÕm kho¶ng 27%, vèn ODA 2 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn chiÕm kho¶ng 7,5%, cßn l¹i lµ vèn cña khu vùc t nh©n kho¶ng 20%. 2. §¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp 3 n¨m 2001-2003: 2.1. Nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n ThuËn lîi: * T×nh h×nh thÕ giíi: Tõ n¨m 2000, kinh tÕ thÕ giíi cã dÊu hiÖu phôc håi sau khñng ho¶ng kinh tÕ - tµi chÝnh, ®Æc biÖt lµ c¸c nÒn kinh tÕ §«ng Nam ¸ vµ c¸c níc nics. * T×nh h×nh trong níc: - T×nh h×nh chÝnh trÞ - x· héi æn ®Þnh vµ kinh tÕ trong níc tiÕp tôc duy tr× ®îc tèc ®é t¨ng trëng n¨m sau cao h¬n n¨m tríc, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó duy tr× t¨ng trëng c«ng nghiÖp. Ngoµi ra, viÖc triÓn khai c¸c ch¬ng tr×nh hµnh ®éng thùc hiÖn c¸c NghÞ quyÕt Trung ¬ng 3, 5 vµ 9 (kho¸ IX) t¹o ra m«i trêng ®Çu t vµ kinh doanh thuËn lîi vµ hiÖu qu¶ h¬n cho ph¸t triÓn c«ng nghiÖp. - ViÖc më réng quan hÖ quèc tÕ víi c¸c níc, ký kÕt vµ thùc hiÖn c¸c HiÖp ®Þnh th¬ng m¹i vµ ®Çu t trong ®ã cã HiÖp ®Þnh th¬ng m¹i ViÖt - Mü, ViÖt NhËt, thùc hiÖn ch¬ng tr×nh thu ho¹ch sím asean- Trung Quèc... tiÕp tôc thóc ®Èy qu¸ tr×nh ®Çu t vµ xuÊt nhËp khÈu, t¹o ®µ t¨ng trëng c«ng nghiÖp ®Æc biÖt lµ c¸c ngµnh dÖt may, giµy dÐp, chÕ biÕn thùc phÈm, hµng thñ c«ng mü nghÖ. - C¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn vµ khung khæ ph¸p lý cho ho¹t ®éng kinh doanh ®· vµ ®ang ®îc hoµn chØnh t¹o m«i trêng tèt h¬n cho c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ. §Æc biÖt lµ LuËt Doanh nghiÖp, LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc, LuËt §Çu t níc ngoµi söa ®æi ®· ph¸t huy t¸c dông tÝch cùc trong thùc tÕ. Khã kh¨n: * T×nh h×nh thÕ giíi: TÝnh bÊt ®Þnh, khã lêng vµ rñi ro cña t×nh h×nh thÕ giíi gia t¨ng. N¨m 2003 x¶y ra bÖnh dÞch sars, dÞch cóm gia cÇm còng ¶nh hëng ®Õn t¨ng trëng kinh tÕ ViÖt Nam. Ngoµi ra, gi¸ mét sè vËt t, nguyªn liÖu nhËp khÈu phôc vô s¶n xuÊt t¨ng ®ét biÕn vµ kÐo dµi (tõ n¨m 2003 ®Õn nay) nh gi¸ x¨ng dÇu, s¾t thÐp, ph©n bãn, sîi, nguyªn liÖu nhùa ®· ¶nh hëng ®Õn s¶n xuÊt trong níc vµ xuÊt khÈu. Cuéc chiÕn ë I-r¾c vµ sù mÊt gi¸ cña ®ång ®«-la cã ¶nh hëng ®Õn nhiÒu lÜnh vùc kinh tÕ x· héi. * T×nh h×nh trong níc: - ViÖc thùc hiÖn c¸c cam kÕt më cöa thÞ trêng theo lé tr×nh gi¶m thuÕ quan chung cept (afta) ®· ®îc thùc hiÖn tõ n¨m 2000, tõ 01/01/2003 ®a thªm kho¶ng 760 mÆt hµng ®ang n»m trong danh môc t¹m thêi vµo danh môc c¾t gi¶m ngay 3 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn vµ xo¸ bá hoµn toµn c¸c h¹n chÕ ®Þnh lîng (quota, giÊy phÐp). §iÒu nµy lµm t¨ng c¹nh tranh ë thÞ trêng trong níc do hµng ho¸ nhËp khÈu tõ c¸c níc asean. - C¸c chi phÝ dÞch vô h¹ tÇng nh ®iÖn, níc, viÔn th«ng, c¶ng biÓn, chi phÝ vËn t¶i ë ViÖt Nam cßn cao. Nh÷ng vÊn ®Ò trªn lµm ¶nh hëng nhiÒu tíi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp vµ ®Æc biÖt lµ søc c¹nh tranh cña hµng c«ng nghiÖp. - Vèn tÝn dông ®Çu t nhµ níc cha ®¸p øng nhu cÇu ®Çu t cña hÇu hÕt c¸c ngµnh nªn trong nh÷ng n¨m qua mét sè dù ¸n bÞ triÓn khai chËm ¶nh hëng ®Õn viÖc t¨ng n¨ng lùc s¶n xuÊt ®¸p øng nhu cÇu thÞ trêng. 2.2. §¸nh gi¸ chung t×nh h×nh c«ng nghiÖp trong 3 n¨m 2001-2003 2.2.1. Thµnh tùu ®¹t ®îc: - Tèc ®é t¨ng trëng ngµnh c«ng nghiÖp: 3 n¨m qua, ngµnh c«ng nghiÖp duy tr× ®îc tèc ®é t¨ng trëng cao, æn ®Þnh vµ vît chØ tiªu cña §¹i héi IX ®Ò ra (13%/n¨m). TÝnh theo gi¸ cè ®Þnh n¨m 1994, gi¸ trÞ SXCN n¨m 2001 ®¹t 227,3 ngh×n tû ®ång, t¨ng 14,6% so víi n¨m 2000, n¨m 2002 ®¹t 261,1 ngh×n tû ®ång, t¨ng 14,9 % so víi n¨m 2001 vµ n¨m 2003 ®¹t 302,9 ngh×n tû ®ång, t¨ng 16% so víi n¨m 2002 gãp phÇn duy tr× tèc ®é t¨ng trëng chung cña nÒn kinh tÕ. - ChuyÓn dÞch c¬ cÊu ngµnh c«ng nghiÖp: c¬ cÊu ngµnh c«ng nghiÖp ®· tõng bíc ®îc chuyÓn dÞch theo híng t¨ng dÇn tû träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn tõ 80,7% n¨m 2000 t¨ng lªn 82,6% n¨m 2003; gi¶m tû träng c«ng nghiÖp khai th¸c tõ 13,8% n¨m 2000 xuèng cßn 10,9% n¨m 2003. Tû träng ngµnh c«ng nghiÖp - x©y dùng trong GDP còng t¨ng dÇn tõ 38,5% n¨m 2001 lªn 39,5% n¨m 2003. - XuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp liªn tôc t¨ng trëng ë møc ®é cao víi tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu trong n¨m 2003 tíi 14,1 tû usd. C¬ cÊu s¶n phÈm xuÊt khÈu phong phó h¬n, ®Æc biÖt mét sè s¶n phÈm c¬ khÝ ®ßi hái c«ng nghÖ cao nh ®iÖn tö, xe m¸y, ®éng c¬ ®iªzen ®· cã chç ®øng trªn mét vµi thÞ trêng thÕ giíi. - Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trªn ®Þa bµn ®îc gi÷ v÷ng ë c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm. C¸c ®Þa ph¬ng cã tû träng s¶n xuÊt c«ng nghiÖp lín vÉn duy tr× ®îc tèc ®é t¨ng trëng kh¸ cao nh: Hµ Néi, §ång Nai, B×nh D¬ng, H¶i Phßng, Qu¶ng Ninh, VÜnh Phóc, Thµnh phè Hå ChÝ Minh vµ Bµ RÞa - Vòng Tµu. C¸c sè liÖu sau ®©y cho thÊy râ h¬n mét sè ®¸nh gi¸, nhËn xÐt vÒ t×nh h×nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong 3 n¨m qua: 4 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp 2000- 2003 ph©n theo thµnh phÇn kinh tÕ. (Gi¸ so s¸nh n¨m 1994) ®¬n vÞ tÝnh: ngh×n tû ®ång 2000 2001 2002 2003 ( s¬ bé) 3 n¨m 2001 - 2003 Tæng sè 198,3 227,3 261,1 302,9 790,4 Quèc doanh 82,9 93,4 104,3 117,1 314,8 Ngoµi quèc doanh 44,1 53,6 63,9 75,9 193,5 §Çu t níc ngoµi 71,3 80,3 92,8 109,9 282,1 Nguån: Tæng côc Thèng kª, Niªn gi¸m thèng kª 2002, NXB Thèng kª - Hµ néi 2003 2.2.2. Nh÷ng mÆt cßn tån t¹i - Sù ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp tuy ®¹t tèc ®é cao, nhng cha thËt v÷ng ch¾c biÓu hiÖn ë chç gi¸ trÞ gia t¨ng cha nhiÒu, ®Æc biÖt ngµnh may mÆc xuÊt khÈu ®îc nhiÒu vÒ gi¸ trÞ nhng phÇn lín s¶n xuÊt b»ng vËt t, nguyªn phô liÖu nhËp khÈu tõ níc ngoµi. - Khai th¸c kho¸ng s¶n tuy ®· gi¶m vÒ tû träng trong c«ng nghiÖp nhng vÉn cßn lín vµ hÇu nh ®îc xuÊt khÈu ë d¹ng cha qua chÕ biÕn thµnh s¶n phÈm. - Sù ph¸t triÓn cña mét sè ngµnh vÉn cßn lén xén, kh«ng theo quy ho¹ch vµ mét sè lÜnh vùc ph¸t triÓn kh«ng theo ý muèn g©y l·ng phÝ vµ tiªu cùc cho nÒn kinh tÕ, vÝ dô nh ngµnh xe m¸y. - C¸c dù ¸n ®Çu t lín, quan träng thuéc ngµnh c«ng nghiÖp thùc hiÖn chËm g©y thÊt tho¸t l·ng phÝ ®¸ng kÓ: chi phÝ t¨ng, vèn ®Çu t chËm ®îc thu håi. Nh÷ng h¹n chÕ trong ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nªu trªn cÇn ®îc chó träng víi nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu trong thêi gian tíi 2.3. §¸nh gi¸ tõng ph©n ngµnh c«ng nghiÖp: (Chóng ta s¬ qua vÒ mét vµi vÝ dô vÒ c¸c ngµnh) 2.3.1. Ngµnh ®iÖn: §¸p øng nhu cÇu vÒ n¨ng lîng ®iÖn lµ ®iÒu rÊt quan träng ®¶m b¶o thùc hiÖn sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa vµ hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc. Trong 3 n¨m qua, Ngµnh ®iÖn ®¹t møc t¨ng trëng cao nhÊt trong sè c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ®¸p øng ®îc nhu cÇu ®iÖn cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. N¨m 2001, ®iÖn s¶n xuÊt ®¹t 30,6 tû KWh, t¨ng 15% so víi n¨m 2000, n¨m 2002 ®¹t 35,8 tû Kwh, t¨ng 17% so víi n¨m 2001, n¨m 2003 ®¹t 40,92 tû Kwh, t¨ng 14,3% so víi n¨m 2002. §iÖn th¬ng phÈm t¬ng øng n¨m 2001 ®¹t 25,8 tû Kwh, t¨ng 14% so víi n¨m 5 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn 2000, n¨m 2002 ®¹t 30 tû Kwh, t¨ng 16% so víi n¨m 2001, n¨m 2003 ®¹t 34,84 tû Kwh, t¨ng 14% so víi n¨m 2002. Ba n¨m qua, s¶n lîng ®iÖn ph¸t ra t¨ng b×nh qu©n 15,4%/n¨m, ®iÖn th¬ng phÈm t¨ng b×nh qu©n 14,6%/n¨m. Nh vËy, c¶ ®iÖn s¶n xuÊt vµ ®iÖn th¬ng phÈm n¨m 2003 ®· gÇn ®¹t chØ tiªu kÕ ho¹ch 5 n¨m vµ tèc ®é t¨ng trëng cao h¬n so víi chØ tiªu kÕ ho¹ch (13,1%). MÆc dï vËy, ngµnh ®iÖn vÉn cha ®¸p øng ®îc nhu cÇu mét c¸ch v÷ng ch¾c, cßn nhiÒu sù cè trªn líi ®iÖn, thiÕu ®iÖn vÒ mïa kh« vµ cã kh¶ n¨ng thiÕu ®iÖn trong t¬ng lai do c¸c dù ¸n ®iÖn triÓn khai chËm vµ mét phÇn do dù b¸o nhu cÇu ®iÖn cha thËt chÝnh x¸c. T×nh tr¹ng ®éc quyÒn trong ngµnh ®iÖn còng h¹n chÕ phÇn nµo sù tham gia cña c¸c nhµ ®Çu t trong vµ ngoµi níc. 2.3.2 Ngµnh dÇu khÝ: N¨m 2001: Khai th¸c dÇu th« ®¹t 16,7 triÖu tÊn, t¨ng 2,8% so víi n¨m 2000, khÝ kh« ®¹t 1,7 tû m3. Tæng lîng khai th¸c dÇu khÝ quy ®æi ®¹t 18,4 triÖu tÊn, t¨ng 3,4% so víi n¨m 2000. N¨m 2002: Khai th¸c dÇu th« ®¹t 16,6 triÖu tÊn, gi¶m 0,6% so víi thùc hiÖn n¨m 2001, khai th¸c 2,1 tû m3 khÝ. Tæng lîng khai th¸c dÇu khÝ quy ®æi ®¹t 18,7 triÖu tÊn, t¨ng 1,6% so víi n¨m 2001. N¨m 2003: Khai th¸c dÇu th« ®¹t 17,27 triÖu tÊn, 3,7 tû m3 khÝ; s¶n lîng dÇu khÝ quy ®æi ®¹t 20,97 triÖu tÊn, t¨ng 12% so víi n¨m 2002. Râ rµng lµ ngµnh dÇu khÝ ®ang ®øng tríc th¸ch thøc rÊt lín, s¶n lîng khai th¸c dÇu th« khã gia t¨ng trong thêi gian tíi do nguån tµi nguyªn bÞ h¹n chÕ, (má dÇu lín nhÊt níc lµ B¹ch Hæ ®ang ph¶i gi¶m dÇn s¶n lîng khai th¸c, dù kiÕn mçi n¨m ph¶i gi¶m khai th¸c tõ 1-2 triÖu tÊn. §©y lµ møc ®é gi¶m rÊt lín mµ khã cã nguån kh¸c thay thÕ nªn trong 10 n¨m tíi. 2.3.3. Ngµnh than: Trong 3 n¨m 2001- 2003, ngµnh than ®Òu thùc hiÖn vît møc kÕ ho¹ch ®Ò ra, s¶n lîng than s¹ch c¸c n¨m nh sau: n¨m 2001 ®¹t 13,4 triÖu tÊn, t¨ng 15,4% so víi n¨m 2000; n¨m 2002 ®¹t 16,3 triÖu tÊn, t¨ng 21% so víi n¨m 2001; n¨m 2003 ®¹t 19 triÖu tÊn, t¨ng 16,5% so víi n¨m 2002 vµ ®· hoµn thµnh sím h¬n 2 n¨m so víi môc tiªu cña §¹i héi §¶ng IX ®Ò ra cho n¨m 2005. VÒ ®Çu t: Bªn c¹nh viÖc ®Çu t phôc vô duy tr× vµ ph¸t triÓn má, ngµnh ®· ®Çu t mét sè dù ¸n lín nh nhiÖt ®iÖn Na D¬ng, Cao Ng¹n, vµ chuÈn bÞ ®Çu t nhiÖt ®iÖn CÈm Ph¶ nh»m sö dông hîp lý h¬n tµi nguyªn quèc gia. Sù t¨ng trëng cña ngµnh than kh¸ cao trong 3 n¨m qua ®· gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc t¨ng trëng cña mét sè ngµnh nh ®iÖn, xi m¨ng vµ vËt liÖu x©y dùng. Tuy nhiªn, 6 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ngµnh than cÇn xem xÐt ®¸ng gi¸ tÝnh hiÖu qu¶ cña viÖc xuÊt khÈu than vµ cÇn t×m gi¶i ph¸p ®Ó tiªu thô than chÊt lîng thÊp ë trong níc thay cho xuÊt khÈu. 2.3.4. Ngµnh thÐp: Trong 3 n¨m qua, ngµnh thÐp cã tèc ®é t¨ng trëng cao vÒ s¶n xuÊt thÐp x©y dùng ®¸p øng nhu cÇu thÞ trêng trong níc. S¶n lîng thÐp c¸n n¨m 2001 ®¹t 1,9 triÖu tÊn, t¨ng 20% so víi n¨m 2000; n¨m 2002 ®¹t 2,44 triÖu tÊn, t¨ng 28% so víi n¨m 2001; n¨m 2003 ®¹t 2,68 triÖu tÊn, t¨ng 9,8% so víi n¨m 2002. C«ng suÊt c¸n thÐp x©y dùng ®Õn cuèi n¨m 2003 lµ 4 triÖu tÊn/n¨m ®ñ ®¸p øng nhu cÇu s¶n xuÊt trong níc. Trong giai ®o¹n 2001-2003 nhiÒu nhµ m¸y c¸n thÐp dµi víi c«ng nghÖ kh¸ hiÖn ®¹i, quy m« trung b×nh ®îc ®Çu t vµ ®i vµo s¶n xuÊt, hoµn thµnh ®Çu t c¶i t¹o giai ®o¹n 1 Gang thÐp Th¸i Nguyªn. Nh vËy, ngµnh thÐp vÉn cßn bÞ lÖ thuéc nhiÒu vµo nguån cung cÊp ®Çu vµo tõ nhËp khÈu ph«i thÐp vµ thÐp thµnh phÈm nªn gi¸ thÐp trong níc sÏ bÞ biÕn ®éng m¹nh khi gi¸ trªn thÞ trêng thÕ giíi thay ®æi. Gi¸ trÞ gia t¨ng trong ngµnh thÐp kh«ng cao, s¶n phÈm thÐp cho ngµnh c¬ khÝ chÕ t¹o ph¶i nhËp khÈu lµ nh÷ng tån t¹i chñ yÕu cña ngµnh thÕp cÇn cã gi¶i ph¸p kh¾c phôc trong thêi gian tíi. 2.3.5. Ngµnh xi m¨ng: §©y lµ lÜnh vùc níc ta cã tiÒm n¨ng: ®¸ v«i vµ than. Do cã chÝnh s¸ch kÝch cÇu cña ChÝnh phñ nh kiªn cè ho¸ kªnh m¬ng, cÇu vµ ®êng giao th«ng cïng víi hµng lo¹t c¸c c«ng tr×nh x©y dùng lín nh c¸c khu ®« thÞ míi, c¸c c«ng tr×nh phôc vô sea games 22..., nªn trong 3 n¨m qua nhu cÇu tiªu thô xi m¨ng còng t¨ng trëng víi tèc ®é cao(cao h¬n dù b¸o). N¨m 2001, s¶n lîng xi m¨ng s¶n xuÊt ®¹t 15,4 triÖu tÊn, t¨ng 16% so víi n¨m 2000; n¨m 2002 ®¹t 20,4 triÖu tÊn, t¨ng gÇn 32% so víi n¨m 2001; n¨m 2003 ®¹t 23,2 triÖu tÊn, t¨ng 14% so víi n¨m 2002. Tèc ®é t¨ng trëng cña ngµnh xi m¨ng 3 n¨m 2001-2003 cao h¬n nhiÒu so víi kÕ ho¹ch. Trong giai ®o¹n 2001-2003, ®· ®a Nhµ m¸y xi m¨ng Hoµng Mai (c«ng suÊt 1,4 triÖu tÊn) vµo s¶n xuÊt, c¶i t¹o n©ng c«ng suÊt Nhµ m¸y xi m¨ng BØm S¬n tõ 1,2 triÖu tÊn/n¨m lªn 1,8 triÖu tÊn/n¨m (thªm 600 ngµn tÊn), c¶i t¹o Nhµ m¸y xi m¨ng Sao Mai n©ng c«ng suÊt t¨ng thªm 600 ngµn tÊn/n¨m. Tæng c«ng suÊt t¨ng thªm 2,55 triÖu tÊn ®· ®¸p øng mét phÇn nhu cÇu gia t¨ng vÒ xi m¨ng trong nh÷ng n¨m võa qua. 2.4. §¸nh gi¸ vÒ kh¶ n¨ng c¹nh tranh hµng c«ng nghiÖp: 2.4.1. C¸c biÖn ph¸p n©ng cao søc c¹nh tranh ®· ®îc ¸p dông: - Trong 3 n¨m qua, nhiÒu c¬ së c«ng nghiÖp ®· thùc hiÖn ®Çu t chiÒu s©u, 7 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ®æi míi c«ng nghÖ kÕt hîp víi ®Çu t më réng n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm. Mét sè ngµnh c«ng nghiÖp ®· cã ®îc c«ng nghÖ t¬ng ®èi hiÖn ®¹i nh dÇu khÝ, ®iÖn lùc, bu chÝnh viÔn th«ng, may, s¶n xuÊt ®å uèng, l¾p r¸p «t«, xe m¸y, thiÕt bÞ ®iÖn, hµng ®iÖn tö d©n dông, s¨m lèp « t«, ¾c qui, ®å nhùa, chÕ biÕn l¬ng thùc thùc phÈm, xi m¨ng (lß quay). Do ®ã, c¸c s¶n phÈm nµy ®· ®îc thÞ trêng trong níc vµ ngoµi níc chÊp nhËn. §iÒu ®ã chøng tá s¶n phÈm ®· cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh. - ChÝnh s¸ch khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp sö dông nguyªn liÖu trong níc ®· ®îc thùc hiÖn ë mét sè ngµnh c«ng nghiÖp nh dÖt, chÕ biÕn s÷a, thuèc l¸, chÝnh s¸ch néi ®Þa hãa trong ngµnh c«ng nghiÖp « t«, xe m¸y lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp. Sö dông nguån lao ®éng rÎ, trong níc còng lµ mét híng tËn dông lîi thÕ cña ViÖt Nam ®Ó t¨ng søc c¹nh tranh. 2.4.2. Nh÷ng nguyªn nh©n h¹n chÕ søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm c«ng nghiÖp - KÕt qu¶ cña c¸c biÖn ph¸p trªn lµ rÊt ®¸ng kÓ, lµm t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña ngµnh c«ng nghiÖp. Tuy nhiªn, ë ®©y vÉn cßn nhiÒu bÊt cËp: VÉn cßn nhiÒu n¬i, nhiÒu chç ®éc quyÒn, dùa dÉm vµo chÝnh s¸ch b¶o hé cña Nhµ níc, ®Æc biÖt lµ khèi doanh nghiÖp nhµ níc; sù qu¶n lý cßn nhiÒu l·ng phÝ nªn ®· lµm gi¶m kÕt qu¶ cña c¸c gi¶i ph¸p trªn. Sù ®éc quyÒn phÇn lín n»m ë khu vùc tiÖn Ých, dÞch vô c«ng, nÕu chi phÝ ë ®©y cao th× tÊt c¶ mäi lÜnh vùc s¶n xuÊt ®Òu bÞ ¶nh hëng. §iÒu nµy cÇn ®îc ®Æc biÖt lu ý trong tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ. - ChÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong 3 n¨m 2001-2003 ®· cã t¸c ®éng m¹nh mÏ thóc ®Èy t¨ng trëng c«ng nghiÖp, huy ®éng mäi nguån lùc tham gia ®Çu t ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Tuy nhiªn, c¸c chÝnh s¸ch nµy vÉn thiªn vÒ b¶o hé s¶n xuÊt trong níc nh b¶o hé vÒ vèn ®Çu t, h¹n ng¹ch, chÝnh s¸ch thuÕ, phô thu nªn nhiÒu doanh nghiÖp ®· û l¹i, tr«ng chê vµo Nhµ níc, kh«ng chñ ®éng ®æi míi c«ng nghÖ, thiÕt bÞ, c¶i tiÕn qu¶n lý, s¶n phÈm lµm ra cã gi¸ thµnh cao. - C¬ cÊu s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ®· cã sù chuyÓn dÞch theo híng t¨ng tû träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn nhng rÊt chËm. Trong thêi gian qua, ngµnh c«ng nghiÖp ph¸t triÓn theo chiÒu réng, cha chó träng ®Çu t vµ ph¸t triÓn theo chiÒu s©u, cha n©ng cao tû träng chÕ biÕn s©u, ®¶m b¶o cung cÊp nguyªn nhiªn vËt liÖu ®Çu vµo vµ dÞch vô h¹ tÇng hîp lý nªn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt cã xu híng gi¶m, chi phÝ s¶n xuÊt cao lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng n©ng cao søc c¹nh tranh cña c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp trªn thÞ trêng trong qu¸ tr×nh héi nhËp. 8 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn - Tû träng ®Çu t cho c«ng nghiÖp mÆc dï chiÕm kho¶ng 34% tæng vèn ®Çu t toµn x· héi, song víi sè vèn ®Çu t ®ã cha ®ñ ®Ó c¬ cÊu l¹i ngµnh. NhiÒu ngµnh, nhiÒu lÜnh vùc c«ng nghiÖp cã vai trß vµ t¸c ®éng lín nh c¬ khÝ chÕ t¹o m¸y mãc vµ thiÕt bÞ, c«ng nghiÖp nguyªn liÖu... cha ®îc quan t©m ®Çu t ®óng møc. Do ®îc u ®·i ®Çu t nªn mét sè doanh nghiÖp nhµ níc ®· t×m mäi c¸ch ®Ó cã dù ¸n ®Çu t chø kh«ng xem xÐt kü thÞ trêng vµ yÕu tè hiÖu qu¶. 2.4.3. §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu Trªn c¬ së ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nãi chung, t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh, tiªu thô, dù kiÕn nhu cÇu thÞ trêng vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng, tr×nh ®é c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ s¶n xuÊt vµ chi phÝ s¶n xuÊt, thÞ trêng xuÊt-nhËp khÈu vµ lé tr×nh c¾t gi¶m thuÕ nhËp khÈu cña ViÖt Nam trong afta ®Õn n¨m 2003 vµ 2006 cña kho¶ng 80 s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu, cã thÓ ph©n thµnh 3 nhãm s¶n phÈm c«ng nghiÖp theo kh¶ n¨ng c¹nh tranh nh sau: - Nhãm s¶n phÈm c«ng nghiÖp cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh: Nh÷ng s¶n phÈm s¶n xuÊt cã gi¸ b¸n thÊp h¬n gi¸ s¶n phÈm cïng lo¹i nhËp khÈu. Nhãm s¶n phÈm nµy gåm 38 s¶n phÈm trong ®ã cã dÇu th«, khÝ ho¸ láng, than s¹ch; vËt liÖu x©y dùng gèm sø; mét sè s¶n phÈm ho¸ chÊt tiªu dïng; mét sè chñng lo¹i thÐp; s¶n phÈm may; s¶n phÈm giµy dÐp; mét sè s¶n phÈm thiÕt bÞ ®iÖn; m¸y chuyªn dïng, d©y vµ c¸p ®iÖn, m¸y ®éng lùc cì nhá díi 30 m· lùc, xe ®¹p, xe g¾n m¸y, ®å mü nghÖ. - Nhãm s¶n phÈm c«ng nghiÖp c¹nh tranh cã ®iÒu kiÖn: Nh÷ng s¶n phÈm cÇn thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p gi¶m chi phÝ míi cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh ®Õn n¨m 2006. Nhãm s¶n phÈm nµy gåm 25 s¶n phÈm trong ®ã cã xi m¨ng (lß quay); giÊy in, viÕt; ph«i thÐp, thÐp x©y dùng; mét sè s¶n phÈm nhùa PVC; mét sè chñng lo¹i ®éng c¬ diezel; tÇu chë hµng ®Õn 11.500 DWT; ph©n l©n chÕ biÕn. 2.5. Thùc hiÖn vèn ®Çu t trong c«ng nghiÖp vµ c¸c ch¬ng tr×nh, dù ¸n quan träng Nguyªn nh©n thùc hiÖn vèn ®Çu t thÊp lµ do nhiÒu dù ¸n lín ®îc dù kiÕn triÓn khai trong kú kÕ ho¹ch nhng tiÕn ®é thùc hiÖn chËm nh: Nhµ m¸y läc dÇu sè 1, c¸c dù ¸n ®iÖn ch¹y than, xi m¨ng (xi m¨ng H¶i Phßng míi, Tam §iÖp), thÐp (dù ¸n c¸n nãng thÐp tÊm, dù ¸n ph«i thÐp phÝa B¾c), giÊy (dù ¸n c¶i t¹o nhµ m¸y giÊy B·i B»ng, dù ¸n giÊy Thanh Ho¸, dù ¸n bét giÊy kon Tum), ph©n bãn (®¹m Cµ Mau, dap, ®¹m tõ than). C¸c dù ¸n lín bÞ chËm do nguyªn nh©n chñ yÕu lµ dù ¸n qu¸ phøc t¹p, qu¸ míi vît qua kh¶ n¨ng tiÕp nhËn cña níc ta vÒ mÆt vèn, tr×nh ®é qu¶n lý, sù bÊt ®ång ý kiÕn, nguy c¬ dÉn ®Õn tiªu cùc cao. 9 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn Mét sè dù ¸n ®Çu t hoµn thµnh ®· ®a vµo s¶n xuÊt ®îc ®¸nh gi¸ cô thÓ trong tõng ngµnh c«ng nghiÖp nh dù ¸n ®Çu t nguån ®iÖn, líi ®iÖn 500Kv, 220 Kv, ®êng èng dÉn khÝ Nam C«n S¬n, c¸c dù ¸n thuéc ngµnh thÐp, dÖt may, chÕ biÕn cao su... §¸nh gi¸ vèn ®Çu t ngµnh c«ng nghiÖp giai ®o¹n 2001-2003 §¬n vÞ: tû ®ång Sè TT 1. 2. 3. 4. 5. Ngµnh c«ng nghiÖp Tæng sè Ngµnh ®iÖn Ngµnh than Ngµnh xi m¨ng Ngµnh thÐp Ngµnh dÇu khÝ Vèn thùc hiÖn 2001 - 2003 164706 51862 2906 10630 4189 20302 KH 2001-2005 400000 97913 3428 34796 9980 61830 Tû lÖ TH,% 41.1% 53.0% 84.8% 30.5% 42.0% 32.8% 2.6. C¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ®· ®îc triÓn khai: Trong 3 n¨m qua, ChÝnh phñ ®· tiÕn hµnh söa ®æi, bæ sung, ban hµnh vµ triÓn khai nhiÒu chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nh»m ®iÒu chØnh c¸c bÊt hîp lý trong s¶n xuÊt vµ kinh doanh, thóc ®Èy s¶n xuÊt vµ ®Çu t cña doanh nghiÖp vµ t¹o ra mét m«i trêng kinh doanh thuËn lîi vµ b×nh ®¼ng h¬n, gi¶m chi phÝ giao dÞch kinh doanh, gãp phÇn tÝch cùc më réng s¶n xuÊt c«ng nghiÖp trong níc vµ më réng xuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp nh: - Söa ®æi bæ sung NghÞ ®Þnh ban hµnh kÌm theo LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc: C¸c u ®·i cho c¸c doanh nghiÖp ®Çu t míi hoÆc ®Çu t më réng vµo nh÷ng ngµnh vµ khu vùc ®îc khuyÕn khÝch díi c¸c h×nh thøc nh miÔn, gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp, miÔn thuÕ sö dông vèn, miÔn thuÕ nhËp khÈu vËt t thiÕt bÞ t¹o tµi s¶n cè ®Þnh khi thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t, miÔn thuÕ nhËp khÈu nguyªn liÖu cho s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu vµ hç trî l·i suÊt sau ®Çu t (NghÞ ®Þnh 51/1999/N§-CP ngµy 8/7/1999 vµ NghÞ ®Þnh 35/2002/N§-CP ngµy 29/3/2002 cña ChÝnh phñ). Sè doanh nghiÖp ®Çu t vµo c¸c lÜnh vùc, ®Þa bµn khuyÕn khÝch ®Çu t t¨ng ®¸ng kÓ, ®Æc biÖt lµ c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c (Lµo Cai, Th¸i Nguyªn). - Cung cÊp tÝn dông hç trî xuÊt khÈu cho c¸c doanh nghiÖp ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh hµng xuÊt khÈu díi c¸c h×nh thøc nh: cho vay ng¾n, trung vµ dµi h¹n, hç trî l·i suÊt sau ®Çu t, b¶o l·nh tÝn dông ®Çu t, b¶o l·nh dù thÇu vµ b¶o l·nh thùc hiÖn hîp ®ång (QuyÕt ®Þnh 133/2001/Q§-TTg ngµy 10/9/2001 cña Thñ tíng ChÝnh phñ). KhuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu s¶n phÈm th«ng qua thëng xuÊt khÈu theo gi¸ trÞ, chñng lo¹i s¶n phÈm vµ thÞ trêng xuÊt khÈu míi còng t¹o ra ®éng lùc m¹nh mÏ t¨ng kh¶ n¨ng xuÊt khÈu s¶n phÈm 10 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp; - Thùc hiÖn chÝnh s¸ch hç trî ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh ®èi víi mét sè ngµnh nh: ®ãng tµu, dÖt may, c¸c s¶n phÈm c¬ khÝ träng ®iÓm, ph©n bãn díi h×nh thøc cho vay tÝn dông u ®·i víi l·i suÊt thÊp 3%, u ®·i vÒ thuÕ, x©y dùng c¬ së h¹ tÇng (QuyÕt ®Þnh 55/2001/Q§-TTg ngµy 23/4/2001; QuyÕt ®Þnh sè 1420/Q§-TTg ngµy 02/11/2001 cña Thñ tíng ChÝnh phñ). §iÒu ®ã ®· khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp m¹nh d¹n ®Çu t, ®æi míi c«ng nghÖ, thiÕt bÞ vµ n©ng cao ®îc n¨ng lùc s¶n xuÊt. - KhuyÕn khÝch ph¸t triÓn ho¹t ®éng khoa häc, c«ng nghÖ vµ ®æi míi c«ng nghÖ nh: triÓn khai c¸c ch¬ng tr×nh träng ®iÓm vÒ c«ng nghÖ th«ng tin, c«ng nghÖ sinh häc, c«ng nghÖ vËt liÖu vµ c«ng nghÖ tù ®éng ho¸; chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch doanh nghiÖp tù ®Çu t ph¸t triÓn khoa häc vµ c«ng nghÖ díi h×nh thøc hç trî mét phÇn vèn ®Çu t cho viÖc ph¸t triÓn c«ng nghÖ b»ng nguån vèn ng©n s¸ch. X©y dùng ch¬ng tr×nh hµnh ®éng ph¸t triÓn vµ ®Èy m¹nh øng dông khoa häc c«ng nghÖ trong s¶n xuÊt (QuyÕt ®Þnh sè 188/2002/Q§-TTg ngµy 31/12/2002). 3. Dù kiÕn thùc hiÖn 2 n¨m 2004-2005: 3.1. Mét sè nhËn ®Þnh vÒ thÞ trêng trong vµ ngoµi níc: Hai n¨m 2004-2005 lµ giai ®o¹n cuèi cïng ngµnh c«ng nghiÖp ViÖt Nam thùc hiÖn lé tr×nh afta vµ tiÕn hµnh nh÷ng bíc ®i quan träng chuÈn bÞ gia nhËp wto. Sù t¸c ®éng cña t×nh h×nh kinh tÕ thÕ giíi ®èi víi níc ta ngµy cµng râ nÐt vµ cµng lín do chÝnh s¸ch kinh tÕ më vµ héi nhËp quèc tÕ. BiÕn ®éng t×nh h×nh kinh tÕ thÕ giíi, khu vùc sÏ ngµy cµng ¶nh hëng trùc tiÕp tíi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. C¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn phô thuéc nhiÒu vµo nguån nguyªn liÖu nhËp khÈu sÏ gÆp nhiÒu th¸ch thøc, khã kh¨n h¬n do biÕn ®éng gi¸. Tuy nhiªn, c¬ héi tham gia c¸c thÞ trêng xuÊt khÈu ngµy cµng më réng, ®Æc biÖt lµ thÞ trêng Mü. ThÞ trêng trong níc Víi trªn 80 triÖu d©n vµ tèc ®é t¨ng trëng cña nÒn kinh tÕ ®îc duy tr× ë møc cao nh nh÷ng n¨m võa qua ®îc coi lµ mét thÞ trêng ®Çy triÓn väng vÒ c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp vµ lµ mét ®iÒu kiÖn tiÒn ®Ò quan träng cho sù ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp trong níc. HiÖn nay, nhiÒu s¶n phÈm c«ng nghiÖp chÕ biÕn nh: thùc phÈm chÕ biÕn, chÕ t¹o c¬ khÝ, ®iÖn, ®iÖn tö d©n dông, hµng dÖt may, bia, s÷a, dÇu ¨n, chÊt tÈy röa, s¨m lèp xe ®¹p, xe m¸y, lèp « t« m¸y kÐo, giµy dÐp..., ®· chiÕm ®îc thÞ trêng trong níc vµ dÇn c¹nh tranh ®îc víi hµng 11 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ngo¹i nhËp. Dù b¸o nhu cÇu trong níc mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu n¨m 2005 C¸c s¶n phÈm ®¬n vÞ 2000 2005 c«ng nghiÖp tÝnh Nhu cÇu N¨ng lùc Nhu cÇu N¨ng lùc s¶n xuÊt s¶n xuÊt §iÖn th¬ng phÈm Tû Kwh 26,6 32 45,8 DÇu th« TriÖu tÊn 0 15,4 0 18 Xi m¨ng TriÖu tÊn 13,5 18,6 29-30 29 ThÐp x©y dùng “ 1,67 2,5 3,3-3,6 3,5 Than s¹ch “ 7,6 12-13 12-13,5 22 S¨m lèp «t« TriÖu bé 0,6 0,5 1 1,55 S¨m lèp xe m¸y “ 5,0 4,0 6,0 6,6 Xe ®¹p néi ®Þa TriÖu c¸i 0,5 0,5 1,0 1,2 Qu¹t ®iÖn “ 0,8 1,5 1,6-1,7 2-2,5 X¨ng-diezel Ngµn c¸i 50 30 100 95 §éng c¬®iÖn “ 50 50 100 98 Hµng may s½n TriÖu SP 64 540 83-88 800 Giµy dÐp TriÖu ®«i 80 360 160 390-450 GiÊy 1000 tÊn 480 377 800 670 Bia TriÖu lÝt 800 800 970-970 1150 Thuèc l¸ bao 2330 2500 2380 4000 ThÞ trêng xuÊt khÈu C¸c thÞ trêng xuÊt khÈu chñ yÕu hai n¨m 2004-2005 cña hµng c«ng nghiÖp ViÖt Nam lµ eu víi c¸c s¶n phÈm chñ yÕu lµ hµng dÖt may, giµy dÐp, xe ®¹p; NhËt B¶n víi c¸c s¶n phÈm chñ yÕu lµ than, dÇu th«, hµng dÖt may, giµy dÐp, hµng thñ c«ng mü nghÖ; asean víi c¸c s¶n phÈm lµ hµng thñ c«ng mü nghÖ, dÖt may, giµy dÐp, linh kiÖn ®iÖn tö, d©y, c¸p ®iÖn... ThÞ trêng Mü lµ thÞ trêng lín, chiÕm tû träng ngµy cµng t¨ng trong kim ng¹ch xuÊt khÈu víi c¸c s¶n phÈm chñ yÕu nh hµng dÖt may, giµy dÐp. Ngoµi ra, chóng ta cßn cã thÓ khai th¸c thªm mét sè thÞ trêng kh¸c nh Nga, §«ng ¢u, Trung Quèc, Trung §«ng cho s¶n phÈm dÇu thùc vËt, s÷a, than, lèp « t«, xe g¾n m¸y .... Dù b¸o kh¶ n¨ng xuÊt khÈu mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu hai n¨m 2004- 2005 S¶n phÈm c«ng ®¬n vÞ 2004 nghiÖp xuÊt khÈu tÝnh Hµng dÖt may TriÖu $ 3900 2005 ThÞ trêng hiÖn cã 4500 §µi Loan, Hµn Quèc, 12 ThÞ trêng cã kh¶ n¨ng më réng NhËt B¶n, eu, Nga, B¾c TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn Hµng giµy dÐp TriÖu $ 2500 2800 Than 1000 tÊn 8000 8000 DÇu th« TriÖu tÊn 17,2 17,5 Hµng §T vµ linh kiÖn Hµng thñ c«ng mü nghÖ S¶n phÈm nhùa D©y ®iÖn,c¸p ®iÖn Xe ®¹p vµ phô tïng TriÖu $ TriÖu $ 800 420 900 480 Hång k«ng, NhËt B¶n, xingapo, Nga, Thôy sü, eu, Mü, B¾c Mü §µi Loan, Hµn Quèc, Hång k«ng, NhËt B¶n, xingapo, Nga, Thôy sü, eu, Mü, B¾c Mü NhËt B¶n, T©y ¢u, §«ng ¢u, Trung Quèc, Th¸i Lan NhËt B¶n, §µi Loan, Hµn Quèc Ch©u ¸ asean, NhËt B¶n “ “ " 210 350 170 250 420 200 asean, Ch©u ¸ Ch©u ¢u, §µi Loan Mü, Mü, asean, Trung §«ng NhËt B¶n, eu, Nga, B¾c Mü, Mü, asean, Trung §«ng NhËt B¶n, T©y ¢u, Trung Quèc, Th¸i Lan, Nam Mü NhËt B¶n, §µi Loan, Hµn Quèc, Trung Quèc ThÞ trêng kh«ng æn ®Þnh ThÞ trêng kh«ng æn ®Þnh Ch©u ¢u, §µi Loan 3.2. Dù kiÕn kÕ ho¹ch toµn ngµnh c«ng nghiÖp: C¨n cø vµo t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch n¨m 2001-2003, cã thÓ ®a ra dù kiÕn kÕ ho¹ch t¨ng trëng c«ng nghiÖp n¨m 2004 lµ 15,5% vµ 2005 lµ 15-15,5%, trong ®ã khu vùc kinh tÕ quèc doanh t¨ng trëng æn ®Þnh kho¶ng 12-12,5%, khu vùc ngoµi quèc doanh tiÕp tôc duy tr× møc t¨ng trëng cao kho¶ng 19-20%, khu vùc cã vèn ®Çu t níc ngoµi cã møc t¨ng trëng kh¸ tõ 15-16%. VÒ tû träng GTSXCN toµn ngµnh: khu vùc quèc doanh do cã tèc ®é t¨ng trëng thÊp nªn tû träng gi¶m tõ 41% n¨m 2001 xuèng 37% n¨m 2005 (mét phÇn lµ do viÖc cæ phÇn ho¸ c¸c DNNN), khu vùc ngoµi quèc doanh cã tèc ®é t¨ng trëng cao vµ cã tû träng t¨ng tõ 24% n¨m 2001 lªn 27% n¨m 2005, khu vùc cã vèn ®Çu t níc ngoµi cã møc t¨ng trëng æn ®Þnh vµ tû träng duy tr× ë møc 35-36%. Dù kiÕn gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp kÕ ho¹ch n¨m 2004-2005 (®¬n vÞ: tû ®ång) Tæng TH 2003 sè Tæng sè 302.99 Tèc ®é t¨ng,% 2003/200 2 16.0% Nhµ n- 117.298 12.4% íc Ngoµi 75.906 18.7% QD fdi 109.795 18.3% Dù kiÕn 2004 Tèc ®é Dù Tèc ®é Dù kiÕn Tèc ®é t¨ng, % kiÕn t¨ng PA 2005, t¨ng PA 2004/2003 2005, thÊp,% PA cao cao,% PA 2005/2004 2005/2004 thÊp 349.95 15.5% 402.45 15.0% 404.196 15.5% 2 131.96 12.5% 147.80 12.0% 147.80 12.0% 91.47 20.5% 109.30 19.5% 109.76 20.0% 126.53 15.2% 145.35 14.9% 146.64 15.9% 3.3. Dù kiÕn kÕ ho¹ch tõng ph©n ngµnh c«ng nghiÖp: 13 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn 3.3.1. Ngµnh ®iÖn Tæng s¬ ®å V ®iÒu chØnh (n¨m 2003) nhu cÇu ®iÖn th¬ng phÈm ®Õn n¨m 2005 lµ 45,8 tû KWh, ®iÖn s¶n xuÊt t¬ng øng lµ 53,4 tû KWh . Dù kiÕn 2 n¨m 2004-2005, c«ng suÊt nguån t¨ng thªm kho¶ng 2.401 MW, cô thÓ nh sau: N¨m 2004 n¨ng lùc t¨ng thªm: nguån ®iÖn (2071 MW); Líi ®iÖn 500KV (428 km vµ 1650 mva) vµ hµng lo¹t c¸c c«ng tr×nh líi ®iÖn 220, 110 KV vµ h¹ thÕ kh¸c. N¨m 2005 n¨ng lùc t¨ng thªm: nguån ®iÖn (330 MW); Líi ®iÖn 500KV gåm: §êng d©y §µ N½ng - Hµ TÜnh, §êng d©y Hµ TÜnh - Thêng TÝn, vµ hoµng lo¹t c¸c c«ng tr×nh 220, 110 KV vµ h¹ thÕ kh¸c. Tæng c«ng suÊt ®Õn n¨m 2005 kho¶ng 11.304 MW. Ngoµi viÖc ®Çu t x©y dùng ph¸t triÓn nguån vµ líi ®iÖn ®ång bé cÇn phèi hîp víi c¸c níc trong khu vùc chuÈn bÞ c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó nhËp khÈu ®iÖn tõ Lµo, Trung Quèc ,campuchia. 3.3.2. Ngµnh than Nhu cÇu than sö dông trong níc ®Õn 2005 t¨ng lªn kho¶ng 12-13,5 triÖu tÊn than s¹ch, trong ®ã, ngµnh ®iÖn cã nhu cÇu kho¶ng 5,5 triÖu tÊn, ngµnh xi m¨ng cÇn 2,5 triÖu tÊn/n¨m, ph©n bãn 0,7-0,8 triÖu tÊn. N¨m 2005 dù kiÕn s¶n xuÊt 22 triÖu tÊn than s¹ch. N¨ng lùc s¶n xuÊt cña ngµnh than ®ñ ®¸p øng nhu cÇu trong níc. Dù b¸o nhu cÇu vµ kÕ ho¹ch s¶n xuÊt than 2004-2005 ®¬n vÞ: ngh×n tÊn ChØ tiªu KÕ ho¹ch s¶n xuÊt Dù b¸o tiªu thô: XuÊt khÈu Cho ®iÖn Cho xi m¨ng Cho s¶n xuÊt giÊy Cho s¶n xuÊt ph©n bãn C¸c hé tiªu thô kh¸c 2004 20000 19500 8000 3750 2200 220 700 4630 2005 22000 21500 8000 4500 2500 250 750 5500 3.3.3. Ngµnh thÐp Nhu cÇu thÐp ®Õn n¨m 2005 kho¶ng 5-5,5 triÖu tÊn víi møc t¨ng trëng 2 n¨m 2004-2005 kho¶ng 12-13%/n¨m, trong ®ã nhu cÇu thÐp dµi lµ 3,3 triÖu tÊn. S¶n xuÊt trong níc ®Õn n¨m 2005 sÏ ®¸p øng vÒ c¬ b¶n nhu cÇu thÐp dµi. Nhu cÇu ph«i thÐp cho s¶n xuÊt thÐp dµi n¨m 2005 kho¶ng 3,7 triÖu tÊn, s¶n xuÊt ph«i thÐp trong níc ®¸p øng kho¶ng 1-1,4 triÖu tÊn, phÇn thiÕu kho¶ng 2,3-2,7 triÖu tÊn ph¶i nhËp khÈu. 3.3.4. C«ng nghiÖp nhÑ §Çu t míi: TriÓn khai x©y dùng c¸c Côm c«ng nghiÖp DÖt may t¹i: KCN Hoµ Kh¸nh - §µ N½ng, KCN Phè Nèi - Hng Yªn,... mçi Côm bao gåm nhiÒu 14 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn nhµ m¸y: kÐo sîi, dÖt v¶i, in-nhuém-hoµn tÊt, may, s¶n xuÊt phô liÖu may, xö lý níc th¶i... KhuyÕn khÝch thu hót mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®Çu t vµo c¸c Côm c«ng nghiÖp DÖt may míi. §Çu t ph¸t triÓn c©y b«ng ®Õn n¨m 2005 ®¹t s¶n lîng b«ng x¬ 30.000 tÊn ®¸p øng 30% nhu cÇu trong níc trªn c¬ së ph¸t triÓn 5 vïng nguyªn liÖu gåm S¬n La - Thanh Ho¸; T©y Nguyªn; Nam Trung Bé; §«ng Nam Bé vµ §ång b»ng s«ng Cöu Long víi tæng diÖn tÝch ®Õn n¨m 2005 ®¹t 60.000 ha. 3.4. Dù kiÕn xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp: Dù kiÕn kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp 2004- 2005 ChØ tiªu I. Kim ng¹ch XKCN Hµng CN nÆng vµ KS Hµng CN nhÑ vµ TTCN 2. MÆt hµng XK chñ yÕu Hµng dÖt may Hµng giµy dÐp Hµng thñ c«ng mü nghÖ Than ®¸* S¶n phÈm nhùa D©y ®iÖn vµ c¸p ®iÖn DÇu th« Hµng ®iÖn tö & linh kiÖn ®¬n vÞ tÝnh TH 2001 TH 2002 TH 2003 Dù kiÕn 2004 TriÖu usd 10615 11610 14344 16500 ,, 5247 5210 6255 7000 ,, 5368 6400 8089 9500 Dù kiÕn 2005 18600 7600 11000 TriÖu usd ,, ,, Ngh×n .TÊn Tr.usd Tr usd Tr.tÊn TriÖu usd 4800 3000 480 8000 250 420 17,5 900 1975 1560 235 4290 120 181 16,7 595 2710 1867 327 5870 153 186 16,8 504 3600 2217 360 6200 175 283 17,18 686 4250 2.700 420 8000 210 350 17,2 800 Ghi chó (*): Møc ®é xuÊt khÈu than ®¸ cßn phô thuéc vµo viÖc ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña viÖc xuÊt khÈu than vµ viÖc n©ng cao møc tiªu thô than trong níc, ®Æc biÖt ®èi víi than chÊt lîng thÊp. 3.5. Dù kiÕn vèn ®Çu t ngµnh c«ng nghiÖp: C¨n cø vµo nhu cÇu vèn ®Çu t theo kÕ ho¹ch 5 n¨m vµ íc thùc hiÖn giai ®o¹n 2001-2003 th× nhu cÇu vèn ®Çu t cho 2 n¨m 2004-2005 lµ 235.294 tû ®ång, trong ®ã chñ yÕu lµ ®Çu t cho ®iÖn chiÕm 20%, ph©n bãn vµ ho¸ chÊt 17,5%, dÇu khÝ 17,7%, dÖt may 12,2%, xi m¨ng 10,3%. Tuy nhiªn, do tiÕn ®é c¸c dù ¸n thùc hiÖn chËm (läc dÇu, ®¹m tõ than, dap, ®¹m Cµ Mau, xi m¨ng H¶i Phßng míi) nªn nhu cÇu vèn 2 n¨m cÇn kho¶ng 171.848 tû ®ång, trong ®ã chñ yÕu lµ ®Çu t cho ®iÖn chiÕm 23,2%, ho¸ chÊt vµ ho¸ dÇu chiÕm 26,6%, xi m¨ng chiÕm 8,1%, dÇu khÝ chiÕm 4,1%, thÐp chiÕm 3,4%, dÖt may chiÕm 3%, giÊy chiÕm 4,4%. H×nh thøc ®Çu t vµ nguån vèn ®· ®a d¹ng h¬n kÓ c¶ trong nh÷ng ngµnh ®îc coi lµ ®éc quyÒn nh ®iÖn, dÇu khÝ, xi m¨ng: nhiÒu nhµ m¸y ®iÖn bot cña c¸c nhµ ®Çu t trong níc vµ níc ngoµi, nhiÒu Nhµ m¸y xi m¨ng ®Çu t b»ng nguån vèn t nh©n trong vµ ngoµi níc díi h×nh thøc liªn doanh vµ 100% vèn níc ngoµi... Nhu cÇu vèn ®Çu t cho ngµnh c«ng nghiÖp 2004-2005 15 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ®¬n vÞ tÝnh: Tû ®ång Sè Ngµnh c«ng nghiÖp Vèn íc TH Nhu cÇu vèn Nhu cÇu vèn Nhu cÇu TT 2001-2003 2001 - 2005 (theo 2004-2005 theo vèn 2004KH ban ®Çu) KH 2005 ®iÒu chØnh Tæng sè 164706 400000 235294 171848 1 Ngµnh ®iÖn 51862 97913 46051 39928 2 Ngµnh than 2906 3428 522 3302 3 Ngµnh xi m¨ng 10630 34796 24166 13867 4 Ngµnh thÐp 4189 9980 5791 5825 5 Ngµnh ph©n bãn 16341 57464 41123 45626 ho¸ chÊt vµ ho¸ dÇu 6 Ngµnh dÇu khÝ 20302 61830 41528 7056 7 Ngµnh khai kho¸ng 328 4189 3861 3472 8 Ngµnh dÖt may 6347 35000 28653 5000 9 Ngµnh giÊy 1801 5113 3312 7485 10 C¸c dù ¸n ®Çu t 50000 90287 40287 40287 kh¸c 3.6. Mét sè kiÕn nghÞ vµ gi¶i ph¸p thùc hiÖn kÕ ho¹ch hai n¨m 20042005: a. LËp l¹i trËt tù ®Çu t s¶n xuÊt c«ng nghiÖp TiÕp tôc rµ so¸t, bæ sung c¸c quy ho¹ch ngµnh ®· ®îc phª duyÖt theo tinh thÇn cña NQ9 BCHTW: Më réng h¬n thµnh phÇn kinh tÕ tham gia vµo hÇu hÕt c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, kÓ c¶ c¸c ngµnh lín hiÖn ®ang do c¸c Tæng C«ng ty 91 n¨m gi÷ nh ®iÖn, xi m¨ng, dÇu khÝ, thÐp; quy ho¹ch ngµnh ph¶i g¾n víi quy ho¹ch vïng l·nh thæ. X©y dùng quy ho¹ch c¸c ngµnh cßn thiÕu. TËp trung chØ ®¹o triÓn khai ®óng tiÕn ®é mét sè dù ¸n lín vµ c¸c ch¬ng tr×nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp cã tÝnh quyÕt ®Þnh. b. Hoµn thiÖn c¸c c¬ chÕ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp Chó träng ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi quèc doanh, s¾p xÕp, ®æi míi doanh nghiÖp nhµ níc, t¹o s©n ch¬i b×nh ®¼ng cho mäi thµnh phÇn kinh tÕ, h¹n chÕ vµ tiÕn tíi xãa bá ®éc quyÒn díi mäi h×nh thøc, n©ng cao tÝnh c¹nh tranh. Rµ so¸t l¹i c¸c c¬ chÕ chÝnh s¸ch hiÖn cã theo híng bá dÇn c¸c u ®·i, b¶o hé cho c¸c DNNN ®Ó ®Çn dÇn ®a c¸c DN nµy ho¹t ®éng theo c¬ chÕ thÞ trêng ®Ó cã thÓ tham gia héi nhËp mét c¸ch th¾ng lîi. CÇn ®Æc biÖt chó träng c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch xuÊt khÈu, thay thÕ hµng nhËp khÈu vµ ®Çu t c«ng nghÖ míi tiÕn tiÕn ®Ó t¨ng tÝnh c¹nh tranh. c. H×nh thµnh mét sè c«ng nghiÖp mòi nhän cïng víi viÖc ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá lµm vÖ tinh cho c«ng nghiÖp lín ph¸t triÓn bÒn v÷ng, cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao. §Èy m¹nh ®Çu t c«ng nghiÖp chÕ biÕn vµ s¶n xuÊt nguyªn liÖu, phô liÖu cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ®Ó t¨ng gi¸ trÞ gia t¨ng vµ chñ ®éng trong s¶n xuÊt, h¹n chÕ ®îc thiÖt hai do t¸c ®éng cña nh÷ng thay ®æi trong 16 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn thÞ trêng quèc tÕ. d. Thóc ®Èy qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ vµ ®æi míi doanh nghiÖp nhµ níc Qu¸n triÖt tinh thÇn NghÞ quyÕt trung ¬ng 9 khãa IX, cÇn ®¸nh gi¸ ®óng nh÷ng trë ng¹i trong qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ hiÖn nay ®Ó ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p phï hîp thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸. Trong 2 n¨m tíi, thùc hiÖn cho ®îc ch¬ng tr×nh cæ phÇn ho¸ ®èi víi mét sè doanh nghiÖp lín ë c¸c Tæng c«ng ty 90-91; ph¬ng thøc cæ phÇn hãa trong thêi gian tíi cÇn c«ng khai, minh b¹ch vµ më réng thµnh phÇn tham gia mua cæ phÇn ®Ó t×m ®óng nh÷ng nhµ ®Çu t cã n¨ng lùc tµi chÝnh, qu¶n lý kinh doanh vµ cÇn x©y dùng mét quyÕt t©m cao thùc hiÖn cæ phÇn hãa. §èi víi viÖc ®æi míi n©ng cao hiÖu qu¶ cña khu vùc DNNN, cã thÓ ¸p dông thÝ ®iÓm ph¬ng thøc “kho¸n qu¶n lý” ®èi víi gi¸m ®èc vµ Héi ®ång qu¶n trÞ doanh nghiÖp, thËm chÝ cã c¸ch kho¸n ®èi víi c¬ quan chñ qu¶n nÕu cha t¸ch ®îc chøc n¨ng qu¶n lý Nhµ níc víi chøc n¨ng qu¶n lý kinh doanh. DÇn dÇn ®a c¸c DNNN chÞu sù ®iÒu chØnh kh¾t khe cña LuËt Ph¸ s¶n vµ trong ®ã nh÷ng ngêi qu¶n lý DNNN còng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm kinh tÕ khi ®Ó cho doanh nghiÖp cña m×nh l©m vµo t×nh tr¹ng ph¸ s¶n. 4. §¸nh gi¸ chung vÒ thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001-2005 - KÕt qu¶ thùc hiÖn c¸c chØ tiªu: MÆc dï cßn nhiÒu khã kh¨n, tån t¹i nhng víi kÕt qu¶ 3 n¨m qua vµ dù kiÕn 2 n¨m cßn l¹i chóng ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh ®îc r»ng ngµnh c«ng nghiÖp sÏ hoµn thµnh hÇu hÕt c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001-2005. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ®¹t møc t¨ng trëng b×nh qu©n 15,2%/n¨m (kÕ ho¹ch 13%). N¨ng lùc s¶n xuÊt mét sè ngµnh ®îc n©ng lªn ®¸ng kÓ nh: ngµnh than, ®iÖn, xi m¨ng, ph©n bãn, thÐp, dÖt may. XuÊt khÈu c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp vÉn gi÷ ®îc møc ®é t¨ng trëng cao ®ãng gãp ®¸ng kÓ trong viÖc c¶i thiÖn c¸n c©n th¬ng m¹i. - §Õn n¨m 2005, ngµnh c«ng nghiÖp vÉn cßn nhiÒu h¹n chÕ cha thÓ kh¾c phôc ®îc do thêi gian vµ nguån lùc bÞ h¹n chÕ. Nh÷ng mÆt h¹n chÕ lµ: kh¶ n¨ng c¹nh tranh, tr×nh ®é c«ng nghÖ ë mét sè ngµnh cha thÓ v¬n lªn b»ng c¸c níc trong khu vùc; Tû lÖ néi ®Þa ho¸ hay nãi c¸ch kh¸c-gi¸ trÞ gia t¨ng cña mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp vÉn cha cao do h¹n chÕ vÒ thÞ trêng; VÉn cßn cã kho¶ng c¸ch vÒ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp gi÷a c¸c vïng: nh÷ng vïng s©u, vïng xa do thÞ trêng h¹n hÑp, chi phÝ vËn chuyÓn cao nªn cha thÓ ph¸t triÓn m¹nh c«ng nghiÖp nh c¸c vïng kh¸c. - Tõ thùc tÕ trong 5 n¨m qua, cã thÓ rót ra nhiÒu bµi häc kinh nghiÖm bæ Ých cho viÖc x©y dùng vµ ®iÒu hµnh kÕ ho¹ch 5 n¨m tíi. Nh÷ng bµi häc ®ã lµ: + TËn dông mäi nguån lùc cho ph¸t triÓn: ph¶i cã c¸c chÝnh s¸ch t¹o m«i 17 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn trêng thuËn lîi, th«ng tho¸ng ®Ó thu hót mäi thµnh phÇn kinh tÕ tham gia ®Çu t ph¸t triÓn s¶n xuÊt. PhÇn II gi¶i ph¸p vµ môc tiªu ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp 5 n¨m 2006-2010 1. Nh÷ng th¸ch thøc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong m«i trêng héi nhËp quèc tÕ: 1.1. Nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra trong kÕ ho¹ch 5 n¨m 2006-2010: Qu¸ tr×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001-2005 ®· ®Æt ra nhiÒu vÊn ®Ò cÇn ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p xö lý trong kú kÕ ho¹ch 5 n¨m 2006 - 2010 nh: - MÆc dï ®· cã tiÕn bé nhng c«ng t¸c x©y dùng quy ho¹ch cßn nhiÒu h¹n chÕ, chÊt lîng quy ho¹ch kh«ng cao. Mét sè quy ho¹ch ph¸t triÓn ngµnh ®îc duyÖt theo híng cøng do cha x¸c ®Þnh ®îc ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè ¶nh hëng vÒ mÆt thÞ trêng, quy m«, vèn ®Çu t vµ nguån vèn ph¸t triÓn ngµnh, kh«ng huy ®éng hÕt mäi nguån lùc trong x· héi cho ®Çu t. Cha cã sù thèng nhÊt gi÷a quy ho¹ch ngµnh, quy ho¹ch s¶n phÈm víi quy ho¹ch vïng, quy ho¹ch c¸c ®Þa ph¬ng, do vËy h¹n chÕ nhiÒu ®Õn viÖc thu hót c¸c thµnh phÇn kinh tÕ tham gia ®Çu t ph¸t triÓn ngµnh, ®Þa ph¬ng. - C¬ cÊu néi bé ngµnh c«ng nghiÖp ®· cã sù dÞch chuyÓn theo híng t¨ng dÇn tû träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn, gi¶m tû träng c«ng nghiÖp khai th¸c nhng tèc ®é cßn chËm. Cã sù chªnh lÖch kh¸ lín vÒ tû träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn xÐt vÒ mÆt gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp vµ vÒ mÆt gi¸ trÞ gia t¨ng c«ng nghiÖp do nhiÒu ngµnh nh dÖt, may, da giµy, s¶n xuÊt m¸y mãc thiÕt bÞ c¬ khÝ cßn phô thuéc nhiÒu vµo nguån nguyªn liÖu nhËp khÈu. - Møc ®é liªn kÕt vµ hîp t¸c kinh doanh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong cïng mét ngµnh vµ gi÷a c¸c ngµnh, gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ cßn nhiÒu h¹n chÕ. Cha t¹o ®îc mèi liªn kÕt ph¸t triÓn gi÷a c¸c ngµnh theo híng phï hîp víi c¬ chÕ thÞ trêng, t¹o néi lùc cho ngµnh c«ng nghiÖp vËn hµnh vµ ph¸t triÓn. Cha t×m ®îc vµ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp c«ng nghiÖp mòi nhän träng ®iÓm cã t¸c dông lan to¶ ®Ó ph¸t triÓn, kÐo theo nhiÒu ngµnh, doanh nghiÖp kh¸c cïng ph¸t triÓn. ThiÕu c¸c doanh nghiÖp lín cã kh¶ n¨ng vÒ tµi chÝnh, c«ng nghÖ, vèn, thÞ trêng 18 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn lµm h¹t nh©n ®Ó trî gióp c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ph¸t triÓn. - ViÖc ®æi míi qu¶n lý doanh nghiÖp nhµ níc tiÕn hµnh chËm, h¹n chÕ ®Õn viÖc thu hót vèn ®Çu t ®æi míi thiÕt bÞ, c«ng nghÖ n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp nhµ níc. Gi¸ trÞ gia t¨ng c«ng nghiÖp kh«ng t¬ng xøng víi tèc ®é t¨ng trëng cña ngµnh do chi phÝ dÞch vô ®Çu vµo cho s¶n xuÊt cßn cao nh dÞch vô bu chÝnh viÔn th«ng, phÝ, lÖ phÝ c¶ng, chi phÝ vËn chuyÓn. - C«ng t¸c ®Çu t x©y dùng c¸c dù ¸n träng ®iÓm cña hÇu hÕt c¸c ngµnh ®Òu chËm tiÕn ®é lµm gi¶m hiÖu qu¶ vèn ®Çu t vµ gi¶m tèc ®é t¨ng trëng cña ngµnh còng nh toµn nÒn kinh tÕ. 1.2. C¸c th¸ch thøc lín ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong m«i trêng héi nhËp quèc tÕ - HÇu hÕt c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ViÖt Nam ®Òu ®ang cßn rÊt yÕu kÐm vÒ tr×nh ®é s¶n xuÊt, quy m« nhá, ph©n t¸n, chi phÝ s¶n xuÊt cao, n¨ng lùc c¹nh tranh yÕu so víi nhiÒu níc trong khu vùc vµ thÕ giíi. - Nh÷ng biÕn ®éng vÒ t×nh h×nh kinh tÕ thÕ giíi, khu vùc sÏ ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. C¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn phô thuéc nhiÒu vµo nguån nguyªn liÖu nhËp khÈu sÏ gÆp ph¶i nhiÒu th¸ch thøc. 2. KÕ ho¹ch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong 5 n¨m 2006 - 2010 2.1. Môc tiªu chung: - Môc tiªu trong chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ ®Õn n¨m 2010 lµ: NhÞp ®é t¨ng trëng GDP b×nh qu©n hµng n¨m cña nÒn kinh tÕ lµ 7- 7,2%, trong ®ã c«ng nghiÖp vµ x©y dùng t¨ng 9,5-10%. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n 14%/n¨m. PhÊn ®Êu ®Õn 2010 tû träng c«ng nghiÖp vµ x©y dùng chiÕm kho¶ng 40-41% GDP. - TiÕp tôc duy tr× tèc ®é ph¸t triÓn c«ng nghiÖp, n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, coi träng ®Çu t ®æi míi thiÕt bÞ c«ng nghÖ tiªn tiÕn vµ tõng bíc hiÖn ®¹i ho¸ c¸c ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp nh thÐp, ph©n bãn, giÊy, chÕ t¹o c¬ khÝ. - Chó träng ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn vµ c«ng nghiÖp s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu; c¸c ngµnh c«ng nghiÖp phôc vô ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ 19 TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn n«ng th«n (c¬ khÝ chÕ t¹o, ®iÖn tö, may mÆc, giµy dÐp, chÕ biÕn thùc phÈm, c¬ khÝ thñy s¶n), c¸c ngµnh c«ng nghiÖp phôc vô nh»m t¨ng tû lÖ néi ®Þa hãa c¸c s¶n phÈm ®iÖn tö, « t«, xe g¾n m¸y. - Ph¸t triÓn m¹nh c«ng nghiÖp c«ng nghÖ cao, nhÊt lµ c«ng nghÖ th«ng tin, viÔn th«ng, ®iÖn tö, phÇn mÒm. Ph¸t triÓn mét sè c¬ së c«ng nghiÖp phôc vô quèc phßng, tõng bíc thùc hiÖn môc tiªu c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. - KÕt hîp hµi hoµ gi÷a ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ®¸p øng yªu cÇu trong níc vµ ®Èy m¹nh xuÊt khÈu ®Æc biÖt lµ ®èi víi nh÷ng s¶n phÈm ®· tháa m·n nhu cÇu trong níc. - TËp trung triÓn khai côm c«ng nghiÖp sö dông khÝ trong ch¬ng tr×nh ph¸t triÓn khÝ T©y Nam (®iÖn, ®¹m), phÊn ®Êu hoµn thµnh ®Çu t nhµ m¸y läc dÇu sè 1 Dung QuÊt vµo n¨m 2008 lµm nÒn t¶ng cho c«ng nghiÖp ho¸ dÇu ph¸t triÓn. 2.2. Dù b¸o nhu cÇu thÞ trêng trong 5 n¨m 2006-2010 HiÖn nay, nhiÒu s¶n phÈm c«ng nghiÖp chÕ biÕn nh: thùc phÈm chÕ biÕn, chÕ t¹o c¬ khÝ, thiÕt bÞ ®iÖn d©n dông, thÐp x©y dùng, xi m¨ng, ®iÖn tö d©n dông, hµng dÖt may, bia, chÊt tÈy röa, s¨m lèp xe ®¹p, xe m¸y, giµy dÐp..., ®· chiÕm ®îc thÞ trêng trong níc vµ c¹nh tranh ®îc víi hµng ngo¹i nhËp. Mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu n¨m 2005 vµ dù kiÕn ®Õn n¨m 2010 cã thÓ ®a ra mét sè nhËn ®Þnh trong thêi kú 2006 - 2010 nh sau: Dù kiÕn xuÊt khÈu c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp quan träng: C¸c s¶n phÈm xuÊt khÈu truyÒn thèng lµ hµng dÖt may, giµy dÐp, hµng thñ c«ng mü nghÖ, dÇu th«, than ®¸ vµ hµng ®iÖn tö, m¸y tÝnh, phÇn mÒm... Tæng gi¸ trÞ xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp n¨m 2010 dù kiÕn ®¹t 33-35 tû usd gÊp 2 lÇn n¨m 2005. S¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu xuÊt khÈu thêi kú nµy lµ: + DÇu th«: Lîng dÇu th« xuÊt khÈu sÏ gi¶m kho¶ng 6,5 triÖu tÊn/n¨m khi nhµ m¸y läc dÇu Dung QuÊt ®i vµo vËn hµnh. + Than ®¸ sÏ xuÊt khÈu æn ®Þnh ë møc 7-8 triÖu tÊn /n¨m cho nh÷ng n¨m 20
- Xem thêm -