T098 llsx và qhsx

  • Số trang: 21 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 12 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24780 tài liệu

Mô tả:

TiÓu luËn TriÕt A. lêi më ®Çu LÞch sö d©n téc ViÖt Nam tõ khi cã §¶ng l·nh ®¹o ®· giµnh ®-îc nh÷ng th¾ng lîi, nh÷ng thµnh tùu cña c¸ch m¹ng lu«n g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh vËn dông s¸ng t¹o trong hoµn c¶nh cô thÓ cña thêi ®¹i, trªn c¬ së thùc tiÔn ViÖt Nam. Nh÷ng ®ãng gãp, bæ sung vµ ph¸t triÓn còng nh- sù vËn dông s¸ng t¹o, nh÷ng quy luËt cña häc thuyÕt M¸c - Lªnin vµo qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt n-íc. Sù vËn dông quy luËt phï hîp gi÷a lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt ®Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt n-íc nãi chung vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ tri thøc ë n-íc ta nãi riªng. §· ®¹t ®-îc nh÷ng kÕt qu¶ to lín. §©y lµ sù ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng quan t©m cña §¶ng, Nhµ n-íc cña mäi ng-êi nhÊt lµ khi trªn thÕ giíi mét nÒn kinh tÕ míi ®ang h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ, ®ã lµ kinh tÕ tri thøc, nÒn kinh tÕ Êy tr-íc hÕt thÓ hiÖn tr×nh ®é míi lùc l-îng s¶n xuÊt. Mét tr×nh ®é cã ®Æc tr-ng ¬ b¶n lµ tri thøc ®ãng vai trß quy ®Þnh sè mét.V× vËy sù vËn dông quy luËt nµy vµo n-íc ta hiÖn nay lµ rÊt cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch. Cïng víi nh÷ng thµnh tùu vÒ c«ng nghÖ sinh häc: c«ng nghÖ gen, nh©n b¶n v« tÝnh.. ®ang t¸c ®éng m¹nh mÏ, s©u s¾c lµm ®¶o lén toµn bé nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ toµn bé x· héi loµi ng-êi ®-a con ng-êi ®i vµo thêi ®¹i kinh tÕ tri thøc. RÊt nhiÒu n-íc trªn thÕ giíi nhÊt lµ c¸c n-íc TBCN trªn thÕ giíi ®Òu cã t¨ng tr-ëng kinh tÕ tri thøc. ViÖt Nam vÉn ®ang lµ mét trong nh÷ng n-íc nghÌo vµ kÐm ph¸t triÓn so víi khu vùc vµ trªn thÕ giíi. MÆt kh¸c chóng ta ®ang trªn con ®-êng tiÕn hµnh c«ng nghiÖp hãa - hiÖn ®¹i hãa ®Êt n-íc chÝnh v× thÕ ViÖt Nam ph¶i ®Æt m×nh vµo tri thøc, ph¸t triÓn tri thøc ®Ó ®-a nÒn kinh tÕ n-íc ta b¾t kÞp vµ ph¸t triÓn cïng thÕ giíi. Gãp phÇn vµo chiÕn l-îc mµ §¶ng vµ Nhµ n-íc ®· ®Ò ra mçi c¸ nh©n sinh viªn nãi riªng thÕ hÖ trÎ cña ViÖt Nam ta cÇn ph¶i ®ãng gãp vèn tri thøc vµ ph¶i nghiªn cøu tri thøc, ®Ó t×m h-íng ®i ®óng ®¾n cho nÒn kinh tÕ tri thøc phï hîp víi ®iÒu kiÖn vµ hoµn c¶nh ®Êt n-íc trong sù ph¸t triÓn vËn ®éng kh«ng ngõng cña nÒn kinh tÕ tri thøc chÝnh v× vËy mµ em ®· chän ®Ò tµi nµy. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt B. néi dung I. Lý luËn 1. Lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt Ph-¬ng thøc s¶n xuÊt lµ c¸ch thøc mµ con ng-êi tiÕn hµnh s¶n xuÊt trong mét giai ®o¹n lÞch sö nhÊt ®Þnh. C¸ch thøc nµy mét mÆt biÓu hiÖn trong viÖc sö dông c«ng cô lao ®éng nhÊt ®Þnh (s¶n xuÊt b»ng c¸i g×). MÆt kh¸c biÓu hiÖn trong viÖc tæ chøc ho¹t ®éng s¶n xuÊt víi nh÷ng quan hÖ s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh. Ph-¬ng thøc s¶n xuÊt do hai mÆt kÕt hîp thµnh lµ lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt. Trong ®ã lùc l-îng s¶n xuÊt lµ néi dung cßn quan hÖ s¶n xuÊt lµ h×nh thøc cña ph-¬ng thøc s¶n xuÊt 1.1. Lùc l-îng s¶n xuÊt Lùc l-îng s¶n xuÊt lµ mèi quan hÖ gi÷a con ng-êi víi tù nhiªn, lµ kÕt qu¶ cña n¨ng lùc thùc tiÔn cña con ng-êi lùc l-îng s¶n xuÊt lµ kÕt qu¶ c¸i ®· ®¹t ®-îc bëi con ng-êi lµ s¶n phÈm cña ho¹t ®éng ®· qua cña con ng-êi, chø kh«ng ph¶i lµ nh÷ng c¸i mµ tù nhiªn cho s½n. Lùc l-îng s¶n xuÊt ®-îc gom gãp, chuyÓn giao tõ thÕ hÖ nµy sang thÕ hÖ kh¸c. Mçi thÕ hÖ dùa trªn nh÷ng lùc l-îng s¶n xuÊt ®· cã ®Ó t¹o ra lùc l-îng s¶n xuÊt míi. Trong mçi giai ®o¹n ph¸t triÓn kh¸c nhau tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt biÓu hiÖn râ nhÊt ë c«ng cô lao ®éng. §Õn l-ît nã, tr×nh ®é cña c«ng cô biÓu hiÖn ë ph©n c«ng lao ®éng ë n¨ng suÊt lao ®éng. N¨ng suÊt lao ®éng lµ th-íc ®o tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt Lùc l-îng cã c¸c yÕu tè hîp thµnh Ng-êi lao ®éng lµ yÕu tè ®Çu tiªn chñ yÕu cña mäi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt bao gåm c¸c nh©n tè, nhu cÇu sinh sèng tù nhiªn cña con ng-êi. Nhu cÇu thóc ®Èy ho¹t ®éng, søc lao ®éng cña ng-êi lao ®éng lµ nh÷ng søc thÇn kinh, søc c¬ b¾p mµ con ng-êi vËn dông ®Ó sö dông, ®iÒu khiÓn c«ng cô lao ®éng kinh nghiÖm vµ kü n¨ng lao ®éng; lµ sù hiÓu biÕt vÒ ®èi t-îng tÝnh n¨ng t¸c dông cña c«ng cô lao ®éng , m«i tr-êng, sù thµnh th¹o Ýt hay nhiÒu trong viÖc sö NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt dông c«ng cô kh¶ n¨ng c¶i tiÕn c«ng cô. Toµn bé nh÷ng nh©n tè Êy kÕt hîp trong ng-êi lao ®éng lµm thµnh yÕu tè ng-êi lao ®éng. T- liÖu s¶n xuÊt bao gåm: T- liÖu lao ®éng vµ ®èi t-îng lao ®éng. TliÖu lao ®éng vµ nh÷ng ph-¬ng tiÖn, vËt liÖu kh¸c dïng ®Ó t¨ng c-êng, hç trî cho t¸c ®éng c«ng cô lao ®éng lªn ®èi t-îng. T- liÖu lao ®éng lµ vËt hay hÖ thèng nh÷ng vËt ®-îc con ng-êi ®Æt gi÷a m×nh víi ®èi t-îng lao ®éng ®Ó truyÒn nh÷ng t¸c ®éng cña con ng-êi lªn ®èi t-îng nh»m biÕn ®æi chóng thµnh nh÷ng s¶n phÈm tháa m·n nhu cÇu cña con ng-êi. Do ®ã, t- liÖu lao ®éng ®-îc coi lµ c¸nh tay thø 2 cña con ng-êi. Nã kÐo dµi vµ t¨ng c-êng søc m¹nh thÕ giíi quan con ng-êi… T- liÖu lao ®éng do con ng-êi s¸ng t¹o ra, trong ®ã c«ng cô s¶n xuÊt ®ãng vai trß ®Æc biÖt quan träng trong viÖc biÕn ®æi tù nhiªn. §èi t-îng lao ®éng lµ toµn bé nh÷ng kh¸ch thÓ tù nhiªn hoÆc nh÷ng vËt liÖu tù nhiªn ®· ®-îc con ng-êi lµm biÕn ®æi nh-ng ch-a thµnh s¶n phÈm. Nh÷ng kh¸ch thÓ vµ vËt liÖu nµy cã thÓ biÕn thµnh s¶n phÈm ®¸p øng nhu cÇu con ng-êi vµ sù t¸c ®éng cña con ng-êi. §èi t-îng lao ®éng mang l¹i cho con ng-êi t- liÖu sinh ho¹t. C. M¸c viÕt: "Nh÷ng thêi ®¹i kinh tÕ kh¸c nhau kh«ng ph¶i ë chç chóng s¶n xuÊt ra c¸i g× mµ lµ ë chç chóng s¶n xuÊt b»ng c¸ch nµo, víi nh÷ng t- liÖu lao ®éng nµo" Ngµy nay khoa häc ngµy cµng trë thµnh lùc l-îng s¶n xuÊt trùc tiÕp, tøc lµ trë thµnh yÕu tè trùc tiÕp cña lùc l-îng s¶n xuÊt. Kh¸c víi tr-íc ®©y viÖc øng dông vµ s¸ng t¹o nh÷ng thµnh tùu khoa häc kü thuËt ë c¸ch xa s¶n xuÊt Nh÷ng yÕu tè nãi trªn cña lùc l-îng s¶n xuÊt liªn hÖ chÆt chÏ víi nhau vµ chØ cã ë trong sù kÕt hîp ®ã chóng míi lµ lùc l-îng s¶n xuÊt. Cßn trong sù t¸ch rêi chóng chØ lµ lùc l-îng s¶n xuÊt ë d¹ng tiÒm n¨ng. Trong nh÷ng yÕu tè cña lùc l-îng s¶n xuÊt, th× con ng-êi lao ®éng gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh. V× con ng-êi kh«ng nh÷ng t¹o ra lùc l-îng s¶n xuÊt mµ cßn sö dông nã lùc l-îng s¶n xuÊt chØ lµ sù biÓu hiÖn nh÷ng n¨ng lùc cña b¶n th©n con ng-êi. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt 1.2. Quan hÖ s¶n xuÊt Quan hÖ s¶n xuÊt lµ quan hÖ cña con ng-êi víi nhau trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. §ã lµ quan hÖ tÊt yÕu kh¸ch quan ®-îc h×nh thµnh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña c¸ nh©n víi nhau. Quan hÖ s¶n xuÊt bao gåm: Quan hÖ gi÷a ng-êi víi ng-êi trong viÖc së h÷u t- liÖu s¶n xuÊt; quan hÖ gi÷a ng-êi - ng-êi trong viÖc tæ chøc vµ ph©n c«ng lao ®éng x· héi; quan hÖ gi÷a ng-êi vµ ng-êi trong viÖc ph©n phèi s¶n phÈm x· héi. Quan hÖ s¶n xuÊt do con ng-êi t¹o ra, song nã ®-îc h×nh thµnh mét c¸ch kh¸ch quan kh«ng phô thuéc vµo ý muèn chñ quan, tïy tiÖn cña néi lùc l-îng s¶n xuÊt ë mçi giai ®o¹n lÞch sö nhÊt ®Þnh. §Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, con ng-êi ch¼ng ph¶i quan hÖ víi tù nhiªn mµ mµ cßn ph¶i quan hÖ víi nhau ®Ó trao ®æi ho¹t ®éng vµ kÕt qu¶ lao ®éng, do ®ã s¶n xuÊt bao giê còng mang b¶n chÊt x· héi C.M¸c viÕt: "Ng-êi ta chØ s¶n xuÊt b»ng c¸ch hîp t¸c víi nhau mét c¸ch nµo ®ã vµ trao ®æi ho¹t ®éng víi nhau. Muèn s¶n xuÊt ®-îc ng-êi ta ph¶i ®Ó l¹i mèi liªn hÖ vµ quan hÖ chÆt chÏ víi nhau vµ chØ cã trong ph¹m vi nh÷ng mèi liªn hÖ vµ quan hÖ ®ã th× míi cã sù t¸c ®éng cña hä vµo giíi tù nhiªn, tøc lµ s¶n xuÊt. Ba mÆt cña quan hÖ s¶n xuÊt cã quan hÖ chÆt chÏ víi nhau trong ®ã quan hÖ së h÷u vÒ t- liÖu s¶n xuÊt cã vai trß quyÕt ®Þnh ®èi víi nh÷ng mÆt kh¸c trong hÖ thèng s¶n xuÊt, x· héi con ng-êi së h÷u t- liÖu s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh qu¸ tr×nh tæ chøc ph©n c«ng lao ®éng ph©n phèi s¶n phÈm x· héi v× lîi Ých cña m×nh, con ng-êi kh«ng së h÷u th× phôc tïng sù ph©n c«ng nãi trªn. Trong lÞch sö cã hai h×nh thøc së h÷u c¬ b¶n: Së h÷u t- nh©n lµ h×nh thøc mµ trong ®ã mét thiÓu sè c¸ nh©n nhÊt ®Þnh së h÷u ®¹i bé phËn nh÷ng tliÖu s¶n xuÊt c¬ b¶n cña x· héi, nh- h×nh thøc së h÷u nµy lîi Ých c¸ nh©n tri phèi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Së h÷u x· héi lµ h×nh thøc së h÷u cña c¸ nh©n liªn kÕt thµnh c¸c tËp thÓ së h÷u. HoÆc t- liÖu x· héi céng s¶n nguyªn thñy c¸c c«ng x· thêi cæ, së h÷u XHCN. Trong së h÷u x· héi, lîi Ých tËp thÓ cña x· héi chi phèi nÒn s¶n xuÊt x· héi. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt 2. Quy luËt vÒ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tæ chøc vµ tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt Quy luËt vÒ sù phï hîp gi÷a lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµ hai mÆt kh«ng t¸ch rêi nhau cña ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Chóng t¸c ®éng lÉn nhau mét c¸ch biÖn chøng vµ quy ®Þnh vai trß quyÕt ®Þnh cña ph-¬ng thøc s¶n xuÊt ®èi víi sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña nh÷ng c¬ cÊu s¶n xuÊt . Do ®ã mèi liªn hÖ nµy ®-îc gäi lµ quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tæ chøc vµ tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt. Quy luËt nµy chØ ra sù phô thuéc tÊt yÕu kh¸ch quan cña quan hÖ s¶n xuÊt vµo lùc l-îng s¶n xuÊt vµ sù t¸c ®éng trë l¹i cña quan hÖ s¶n xuÊt ®èi víi lùc l-îng s¶n xuÊt. B¶n chÊt cña quy luËt nµy lµ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l-îng s¶n xuÊt. 2.1. TÝnh chÊt cña quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l-îng s¶n xuÊt TÝnh chÊt cña lùc l-îng s¶n xuÊt lµ tæ chøc cña t- liÖu lao ®éng vµ cña lao ®éng, ®ã lµ tÝnh chÊt c¸ thÓ hay tÝnh chÊt x· héi cña chóng. Cßn tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt lµ sù ph¸t triÓn cña c«ng cô lao ®éng, cña kü thuËt kinh nghiÖm vµ kü n¨ng biÓu hiÖn th«ng qua quy m« c¬ cÊu s¶n xuÊt, ph©n c«ng lao ®éng. Tæ chøc cña l s¶n xuÊt liªn hÖ chÆt chÏ víi tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt. Tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt cµng cao th× ph©n c«ng lao ®éng x· héi cµng s©u s¾c, do ®ã tÝnh chÊt x· héi cña nã cµng cao. 2.2. Lùc l-îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh quan hÖ s¶n xuÊt Lùc l-îng s¶n xuÊt lµ néi dung cßn quan hÖ s¶n xuÊt lµ h×nh thøc trong ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Néi dung quyÕt ®Þnh h×nh thøc. Lùc l-îng s¶n xuÊt lµ yÕu tè ®éng, c¸ch m¹ng trong ph-¬ng thøc s¶n xuÊt v× trong qu¸ tr×nh lao ®éng con ng-êi kh«ng ngõng c¶i tiÕn c«ng cô do kinh nghiÖm lu«n ®-îc tÝch lòy do nhu cÇu s¶n xuÊt kh«ng ngõng t¨ng lªn. Trong khi ®ã quan hÖ s¶n xuÊt cã khuynh h-íng b¶o thñ, æn ®Þnh. Do ®ã nh÷ng thay ®æi cña ph¸t triÓn s¶n xuÊt ®Òu b¾t nguån s©u xa tr-íc hÕt lµ sù tù biÕn ®æi cña lùc l-îng s¶n xuÊt. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt Lùc l-îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi do ®ã quyÕt ®Þnh quan hÖ gi÷a c¸c tËp ®oµn ng-êi vÒ mÆt së h÷u t- liÖu s¶n xuÊt th«ng qua quyÕt ®Þnh qu¸ tr×nh tæ chøc lao ®éng x· héi vµ ph©n phèi s¶n phÈm. Khi lùc l-îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn m©u thuÉn víi quan hÖ cò ®ang k×m h·m nã,th× nã ®ßi hái ph¶i ®-îc thay thÕ b»ng quan hÖ s¶n xuÊt míi phï hîp ®Ó cho s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Nh- vËy sù thay thÕ quan hÖ s¶n xuÊt nµy b»ng quan hÖ s¶n xuÊt kh¸c do lùc l-îng quy ®Þnh chø kh«ng ph¶i do quan hÖ s¶n xuÊt. Khi ¶nh h-ëng s¶n xuÊt míi thay thÕ quan hÖ s¶n xuÊt cò th× ph¸t triÓn s¶n xuÊt cò kÕt thóc vµ ph-¬ng thøc s¶n xuÊt míi ra ®êi. 2.3. T¸c ®éng ng-îc l¹i cña quan hÖ s¶n xuÊt ®èi víi lùc l-îng s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt kh«ng chÞu sù t¸c ®éng cña lùc l-îng s¶n xuÊt mét c¸ch thô ®éng mµ cã t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi lùc l-îng s¶n xuÊt. Tr-íc hÕt quan hÖ s¶n xuÊt lµ mÆt kh«ng thÓ thiÕu cña ph¸t triÓn s¶n xuÊt lùc l-îng s¶n xuÊt kh«ng thÓ tån t¹i, ph¸t triÓn ë bªn ngoµi quan hÖ s¶n xuÊt, nã lµ h×nh thøc tÊt nhiªn cña ph-¬ng thøc s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt cã thÓ t¸c ®éng thóc ®Èy hoÆc k×m h·m lùc l-îng s¶n xuÊt. Khi quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi lùc l-îng s¶n xuÊt th× nã më ®-êng cho lùc l-îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn b»ng c¸ch nã s¾p xÕp c¸c yÕu tè cña lùc l-îng s¶n xuÊt ®óng vÞ trÝ, chøc n¨ng cña chóng lµm cho chóng ph¸t huy ®-îc tÝnh n¨ng, t¸c dông cña chóng. Nh-ng khi quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp kh«ng phï hîp víi lùc l-îng s¶n xuÊt th× trë thµnh xiÒng xÝch trãi buéc ®èi víi lùc l-îng s¶n xuÊt lµm cho chóng kh«ng ph¸t huy t¸c dông. Sù kh«ng phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l-îng s¶n xuÊt cã thÓ x¶y ra theo 2 xu h-íng v-ît qu¸ hoÆc l¹c hËu so víi lùc l-îng s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt x¸c ®Þnh môc ®Ých x· héi cña nÒn s¶n xuÊt nµo, tæ chøc s¶n xuÊt ®-îc tiÕn hµnh v× lîi Ých cña tËp ®oµn s¶n xuÊt nµo, tæ chøc s¶n xuÊt v× lîi Ých nµo vµ ph©n phèi, s¶n phÈm cã lîi cho ai. Nh- thÕ cã nghÜa lµ NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt mäi mÆt cña quan hÖ s¶n xuÊt ®Òu ¶nh h-ëng tÝch cùc hay tiªu cùc ®Õn lùc l-îng s¶n xuÊt trùc tiÕp. Quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi lùc l-îng s¶n xuÊt lµ quy luËt chung c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh lÞch sö loµi ng-êi nã t¸c ®éng trong nh÷ng giai ®o¹n lÞch sö c¬ b¶n cña x· héi lµ nguyªn nh©n c¨n b¶n cña sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn æn ®Þnh cña nh÷ng cÊu tróc kinh tÕ x· héi x¸c ®Þnh trong lÞch sö. §ång thêi còng lµ nguyªn nh©n cña nh÷ng b-íc chuyÓn lÞch sö c¬ b¶n tõ giai ®o¹n lÞch sö nµy sang giai ®o¹n kh¸c.Tõ ph¸t triÓn s¶n xuÊt nguyªn thñy sang ph¸t triÓn s¶n xuÊt chiÕm h÷u n« lÖ, tiÕp theo lµ ph-¬ng thøc phong kiÕn råi sang ph-¬ng thøc t- b¶n vµ cuèi cïng lµ sang ph¸t triÓn s¶n xuÊt céng s¶n chñ nghÜa. Sù t¸c ®éng cña quan hÖ nµy trong lÞch sö ®· x¸c ®Þnh vai trß quy ®Þnh cña ph¸t triÓn s¶n xuÊt trong sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña nh÷ng cÊu tróc x· héi nhÊt ®Þnh. §iÒu kiÖn tù nhiªn vµ d©n sè lµ nh÷ng yÕu tè tÊt yÕu, t¸c ®éng th-êng xuyªn ®Õn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi hoÆc khã kh¨n nhÊt ®Þnh cho s¶n xuÊt vµ còng nh- qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn x· héi. Nh-ng kh«ng ph¶i lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh.ChØ cã sù ph¸t triÓn cña ph-¬ng thøc s¶n xuÊt míi lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng-êi. N-íc ta ®ang ë thêi kú qu¸ ®é tõ mét n-íc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ chñ yÕu tiÕn th¼ng lªn mét ph-¬ng thøc s¶n xuÊt cao h¬n ph¸t triÓn s¶n xuÊt céng s¶n bá qua ph-¬ng thøc s¶n xuÊt TBC. Së dÜ cã thÓ tiÕn hµnh nh- vËy lµ v× trªn toµn thÓ giíi ph-¬ng thøc s¶n xuÊt t- b¶n ®· kh«ng cßn chiÕm vÞ trÝ ®éc t«n kÕ tõ khi c¸ch m¹ng CNXH ë n-íc Nga bïng næ vµ th¾ng lîi. Nh-ng cÇn ph¶i hiÓu ®-îc sù bá qua kh«ng ph¶i mét c¸ch m¸y m ãc mµ tr¸i l¹i ph¶i tiÕp thu tÊt c¶ nh÷ng thµnh tùu khoa häc, kü thuËt ph-¬ng thøc tæ chøc nÒn kinh tÕ tiÕn triÓn mµ x· héi t- b¶n ®· ®Æt ®-îc ®Ó ph¸t triÓn triÓn nÒn kinh tÕ cña chóng ta. Kh«ng nh÷ng thÕ cßn ph¶i tiÕp nhËn c¶ nh÷ng yÕu tè cña nh÷ng giai ®o¹n ph¸t triÓn kinh tÕ thÊp h¬n ®ang cã mÆt ë n-íc ta ®Ó h-íng chóng vµo môc tiªu cuèi cïng lµ ph-¬ng thøc s¶n xuÊt céng s¶n. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt II.VËn dông 1. NÒn kinh tÕ tri thøc 1.1. NÒn kinh tÕ tri thøc Kinh tÕ tri thøc lµ nÒn kinh tÕ trong ®ã sù s¶n sinh ra, phæ cËp vµ sö dông tri thøc gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ, t¹o ra cña c¶i, n©ng cao chÊt l-îng cuéc sèng. Trong nÒn kinh tÕ tri thøc vÉn cßn n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp nh-ng 2 ngµnh nµy chiÕm tû träng thÊp. Còng nh- trong nÒn kinh tÕ c«ng nghiÖp vÉn cßn n«ng nghiÖp nh-ng n«ng nghiÖp nhá bÐ. Trong nÒn kinh tÕ tri thøc chiÕm ®a sè lµ c¸c ngµnh kinh tÕ dùa vµo tri thøc, dùa vµo c¸c thµnh tùu míi nhÊt cña khoa häc c«ng nghÖ. §ã cã thÓ lÉn ngµnh míi nh- c«ng nghiÖp kh«ng tªn (c«ng nghiÖp phÇn cøng, c«ng nghiÖp phÇn mÒm) c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, dÞch vô míi dùa vµo c«ng nghÖ cao, vµ còng cã thÓ lµ ngµnh truyÒn thèng (n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp, dÞch vô) ®-îc c¶i t¹o b»ng khoa häc c«ng nghÖ cao. Kinh tÕ tri thøc xuÊt hiÖn trong mäi lÜnh vùc trong toµn bé c¬ cÊu nÒn kinh tÕ quèc d©n. NÒn kinh tÕ tri thøc ®· b¾t ®Çu h×nh thµnh hÇu hÕt c¸c quèc gia trªn thÕ giíi trong ®ã nÒn kinh tÕ tri thøc dùa trªn nh÷ng ph¸t minh s¸ng chÕ øng dông linh ho¹t cña tri thøc. Ng-êi ta -íc tÝnh vµo kho¶ng n¨m 2030 c¸c n-íc ph¸t triÓn ®Òu trë thµnh c¸c nÒn kinh tÕ tri thøc 1.2. Mét sè ®Æc ®iÓm cña nÒn kinh tÕ tri thøc dùa trªn chÊt x¸m lµ chñ yÕu D-íi mäi h×nh thøc trong mäi gãc ®é tri thøc vÉn cã vai trß quan träng trong sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ tri thøc cña thÕ giíi nãi chung vµ cña ViÖt Nam nãi riªng. §ã lµ nÒn kinh tÕ dùa trªn chÊt x¸m lµ chñ yÕu vµ nã cã c¸c ®Æc tr-ng c¬ b¶n. Thø nhÊt, vèn quý nhÊt trong nÒn kinh tÕ tri thøc lµ tri thøc. Tri thøc lµ nguån lùc hµng ®Çu t¹o sù t¨ng tr-ëng. Kh«ng ph¶i nh- c¸c nguån lùc bÞ mÊt NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt ®i khi sö dông, tri thøc th«ng tin cã thÓ ®-îc chia xÎ, vµ trªn thùc tÕ l¹i t¨ng lªn khi sö dông. NÒn kinh tÕ tri thøc do ®ã lµ mét nÒn kinh tÕ d- dËt chø kh«ng ph¶i khan hiÕm. S¶n phÈm vµ dÞch vô cã hµm l-îng tri thøc cµng cao th× cµng quÝ gi¸. Gi¸ c¶ vµ gi¸ trÞ cña s¶n phÈm tri thøc thay ®æi rÊt nhiÒu tïy thuéc vµo ng-êi sö dông ë c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau. QuyÒn së h÷u ®èi víi tri thøc trë thµnh quan träng nhÊt, h¬n c¶ vèn, tµi nguyªn, ®Êt ®ai.Ai chiÕm h÷u ®-îc nhiÒu tµi s¶n trÝ tuÖ h¬n, ng-êi Êy th¾ng. Ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ trë thµnh mét néi dung chñ yÕu trong quan hÖ d©n sù còng nh- trong th-¬ng m¹i quèc tÕ. RÊt nhiÒu vÊn ®Ò së h÷u trÝ tuÖ ®-îc ®Æt ra së h÷u, vËt chÊt kh«ng quan träng b»ng. NhiÒu «ng chñ cña c¸c c«ng ty c«ng nghÖ th«ng tin hiÖn nay tho¹t ®Çu kh«ng cã vèn liÕng g×, lµm ra ®-îc tµi s¶n khæng lå lµ nhê tri thøc. NÕu kh«ng ®-îc b¶o hé quyÒn së h÷u trÝ tuÖ th× hä kh«ng thÓ cã ®-îc tµi s¶n hµng tr¨m tû USD nh- thÕ. LuËt ph¸p, thuÕ vµ c¸c rµo c¶n khã ¸p dông ®¬n ®éc trong khu«n khæ quèc gia. Tri thøc vµ th«ng tin lu«n lu«n ®i tíi nh÷ng n¬i cã nhu cÇu cao nhÊt vµ rµo c¶n Ýt nhÊt. Thø hai, sù s¸ng t¹o ®æi míi th-êng xuyªn lµ ®éng lùc chñ yÕu nhÊt thóc ®Èy sù ph¸t triÓn. C«ng nghÖ ®æi míi rÊt nhanh, vßng ®êi c«ng nghÖ rót ng¾n; qu¸ tr×nh tõ lóc ra ®êi, ph¸t triÓn råi tiªu vong cña mét lÜnh vùc s¶n xuÊt, hay mét c«ng nghÖ chØ mÊy n¨m, thËm chÝ mÊy th¸ng. C¸c doanh nghiÖp muèn trô ®-îc vµ ph¸t triÓn th× ph¶i lu«n ®æi míi c«ng nghÖ vµ s¶n phÈm. S¸ng t¹o lµ linh hån cña sù ®æi míi. Tr-íc ®©y ng-êi ta hay chän nh÷ng c«ng nghÖ ®· chÝn muåi, cßn b©y giê th× ph¶i t×m chän c¸c c«ng nghÖ míi n¶y sinh; c¸i chÝn muåi lµ c¸i s¾p söa tiªu vong. Trong nÒn kinh tÕ tri thøc cã nhiÒu ®iÒu t-ëng nh- nghÞch lý; tr-íc hÕt cña c¶i lµm ra lµ dùa chñ yÕu vµ c¸i ch-a biÕt; c¸i ®· biÕt kh«ng cßn gi¸ trÞ n÷a, t×m ra c¸i ch-a biÕt ®ã lµ t¹o ra gi¸ trÞ. Thø hai: m«i tr-êng ®Ó t×m ra c¸i ch-a biÕt lµ m¹ng th«ng tin. M¹ng th«ng tin, thùc tÕ ¶o… gîi ra ý t-ëng míi, NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt nh÷ng gi¶i ph¸p míi ®¸p øng c¸c nhu cÇu míi. Thø ba lµ khi ph¸t hiÖn ra c¸i ch-a biÕt th× còng tøc lµ lo¹i c¸i ®· biÕt.C¸i cò mÊt ®i thay thÕ b»ng c¸i míi; nÒn kinh tÕ, x· héi lu«n ®æi míi, c¸i míi cµng ngµy cµng nhiÒu. §ã lµ ®Æc tr-ng cña sù ph¸t triÓn, sù tiÕn hãa cña x· héi s¾p tíi, ph¸t triÓn tõ c¸i míi chø kh«ng ph¶i tõ sè l-îng lín dÇn lªn. Thø t- lµ s¶n phÈm gi¸ trÞ sö dông cµng cao th× gi¸ b¸n cµng rÎ, thËm chÝ nhiÒu phÇn mÒm c¬ b¶n ®-îc cho kh«ng, (®Ó råi sau ®ã n©ng cao h¬n mét Ýt th× b¸n rÊt ®¾t); s¶n phÈm cµng nhiÒu ng-êi dïng th× gi¸ trÞ sö dông cµng cao. HiÖn nay vµng b¹c hiÕm th× quÝ, song ë thêi ®¹i th«ng tin c¸i ®-îc dïng nhiÒu nhÊt lµ c¸i cã gi¸ trÞ cao. VÝ dô m¸y Fax, nÕu cã tÝ th× kh«ng cã t¸c dông nh-ng khi cã ®Õn hµng ngh×n m¸y ®Ó liªn l¹c víi nhau th× lóc ®ã míi cã gi¸ trÞ. M¹ng còng vËy, cã nhiÒu ng-êi vµo cïng sö dông th× lóc Êy nã míi cã gi¸ trÞ. Thø ba, nÒn kinh tÕ tri thøc lµ nÒn kinh tÕ toµn cÇu hãa. ThÞ tr-êng vµ s¶n phÈm mang tÝnh toµn cÇu, mét s¶n phÈm s¶n xuÊt ë bÊt kú n¬i nµo còng cã thÓ nhanh chãng cã mÆt kh¾p n¬i trªn thÕ giíi; rÊt Ýt s¶n phÈm do mét n-íc lµm ra, mµ còng lµ qu¸ tr×nh chuyÓn sang nÒn kinh tÕ tri thøc, toµn cÇu hãa vµ kinh tÕ tri thøc thóc ®Èy nhau, g¾n quyÖn víi nhau, lµ hai anh em sinh ®«i cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. Toµn cÇu hãa mét mÆt t¹o thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn nhanh kinh tÕ tri thøc kho¶ng c¸ch giµu nghÌo ®ang t¨ng nhanh, do chªnh lÖch nhiÒu vÒ tri thøc, nÕu rót ng¾n ®-îc kho¶ng c¸ch vÒ tri thøc th× sÏ thu hÑp ®-îc kho¶ng c¸ch giµu nghÌo. Thø t-, lµ sù th¸ch thøc ®èi víi v¨n hãa. Trong nÒn kinh tÕ tri thøc x· héi th«ng tin, v¨n hãa cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn nhanh vµ v¨n hãa lµ ®éng lùc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. Do th«ng tin, tri thøc bïng næ, tr×nh ®é nÒn v¨n hãa n©ng cao, néi dung vµ h×nh thøc c¸c ho¹t ®éng v¨n hãa phong phó ®a d¹ng. Nhu cÇu th-ëng thøc v¨n hãa cña ng-êi d©n lªn cao.Nhê c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn th«ng tøc thêi, nhÊt lµ Internet, mét s¸ng t¸c ra ®êi thêi lan truyÒn ®Õn mäi n¬i trªn thÕ giíi. Giao l-u v¨n hãa hÕt søc thuËn lîi, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c nÒn v¨n hãa cã thÓ tiÕp thu c¸c tinh hoa cña nh©n lo¹i ®Ó ph¸t triÓn nÒn v¨n hãa cña m×nh. Nh-ng mÆt kh¸c c¸c nÒn v¨n hãa ®øng tr-íc NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt nh÷ng rñi ro rÊt lín; bÞ pha t¹p, dÔ mÊt b¶n s¾c dÔ bÞ c¸c s¶n phÈm v¨n hãa ®éc h¹i tÊn c«ng ph¸ ho¹i, mµ rÊt khã kh¨n chÆn ®-îc.NÒn v¨n hãa bÞ pha t¹ lai c¨ng kh«ng cßn lµ chÝnh m×nh n÷a th× sÏ suy tho¸i, tiªu tan. NhiÖm vô gi÷ g×n, ph¸t huy b¶n s¸t v¨n hãa mçi d©n téc trë nªn rÊt nÆng nÒ. C¸i chÝnh lµ ph¶i gi¸o dôc truyÒn thèng, ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ truyÒn thèng, x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn v¨n hãa tiªn tiÕn ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc, cã ®ñ søc m¹nh néi sinh. 2. VËn dông mèi quan hÖ lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt ph¸t triÓn nÒn KTTT ë ViÖt Nam 2.1. NÒn kinh tÕ tri thøc nh×n tõ gãc ®é lùc l-îng s¶n xuÊt C¬ b¾p ®ang tõng b-íc ®-îc thay thÕ b»ng lao ®éng trÝ tuÖ, nh÷ng lao ®éng c¬ b¾c kh«ng mÊt ®i. Lao ®éng lµ ho¹t ®éng cã ý thøc cña con ng-êi nh»m t¹o ra nh÷ng gi¸ trÞ sö dông ®¸p øng nhu cÇu ®a d¹ng cña con ng-êi. Bëi vËy, ngay khi con ng-êi ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña hä ®· cã 2 phÇn: lao ®éng c¬ b¾p vµ lao ®éng trÝ tuÖ. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña x· héi ®Æc biÖt lµ sù ph¸t triÓn cña c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp, c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt råi cña c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ, còng nh- ®Ó sö dông cã hiÖu qu¶ nh÷ng thµnh tùu do c¸c cuéc c¸ch m¹ng mang l¹i, n¨ng lùc trÝ tuÖ cña ng-êi lao ®éng kh«ng ngõng ®-îc n©ng cao, phÇn gi¸ trÞ do lao ®éng trÝ tuÖ t¹o ra qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ ®-îc kÕt tinh ë nh÷ng s¶n phÈm ngµy cµng t¨ng. Nh- vËy ho¹t ®éng trùc tiÕp t¹o ra s¶n phÈm kh«ng cßn lµ c«ng viÖc cña riªng ng-êi lao ®éng mµ lµ cña c¶ mét bé phËn ngµy cµng t¨ng lªn gi÷a nh÷ng ng-êi trùc tiÕp qu¶n lý qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, nh÷ng kü s-, nh÷ng nhµ c«ng nghÖ. MÆc dï tri thøc ®· trë thµnh nh©n tè quan träng hµng ®Çu cña s¶n xuÊt vµ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ. Nh-ng nguyªn lý xÐt ®Õn cïng, së h÷u vÒ c¸c t- liÖu s¶n xuÊt chñ yÕu lµ c¬ së cña quan hÖ s¶n xuÊt cÇn gi÷ vai trß. Trong nÒn kinh tÕ tri thøc, mèi t-¬ng quan gi÷a c¸c yÕu tè c¬ b¶n cÊu thµnh t- liÖu s¶n xuÊt cã sù thay ®æi. Trong c¸c nÒn kinh tÕ tr-íc ®èi t-îng lao ®éng chñ yÕu lµ nh÷ng bé phËn cña tù nhiªn, trong nÒn kinh tÕ tri thøc, ®èi t-îng lao ®éng ngµy cµng lµ s¶n phÈm cña lao ®éng, cña khoa häc c«ng nghÖ mµ hµm l-îng vËt liÖu tù NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt nhiªn trong ®ã ngµy cµng gi¶m. Do vËy, ®ã sÏ lµ mét nÒn kinh tÕ kiªm tµi nguyªn, kh«ng phô thuéc mét c¸ch tiªn quyÕt vµo nguån tµi nguyªn tù nhiªn mµ phô thuéc vµo tµi nguyªn con ng-êi víi n¨ng lùc trÝ tuÖ cao. Sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt x· héi lu«n diÔn ra theo quy luËt phñ ®Þnh cña phñ ®Þnh. Tr-íc kia, ng-êi s¶n xuÊt vµ ng-êi qu¶n lý lµ mét, song cïng víi sù ph¸t triÓn cña lùc l-îng s¶n xuÊt, sù t¸ch rêi gi÷a ng-êi s¶n xuÊt vµ ng-êi qu¶n lý ngµy mét gia t¨ng sù kh¸c biÖt ph¸t triÓn thµnh sù ®èi lËp gay g¾t. Giê ®©y chÝnh sù ph¸t triÓn cao cña lùc l-îng s¶n xuÊt, ë tr×nh ®é trÝ tuÖ hãa cao qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ®· vµ ®ang diÔn ra sù xÝch l¹i gÇn gi÷a ng-êi lao ®éng vµ ng-êi qu¶n lý. Trong nÒn kinh tÕ tri thøc, kh«ng Ýt tr-êng hîp ng-êi s¶n xuÊt vµ ng-êi qu¶n lý héi tô trong mét c¸ thÓ mµ ë ®ã, mÆt qu¶n lý ngµy cµng cã -u thÕ h¬n mÆt lao ®éng trong viÖc t¹o ra s¶n phÈm. Nh÷ng thay ®æi ®ã lµm cho nh÷ng yÕu tè t¹o ra gi¸ trÞ míi ®-îc kÕt tinh trong s¶n phÈm thÆng d- mµ biÓu hiÖn d-íi h×nh thøc gi¸ trÞ lµ gi¸ trÞ thÆng dcòng kh«ng hoµn toµn nh- cò. TrÝ tuÖ tù nã mang tÝnh x· héi rÊt cao vµ thËm chÝ cßn mang tÝnh nh©n lo¹i. Do vËy, khi nãi vÒ nh÷ng bé phËn cÊu thµnh lùc l-îng s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ tri thøc, chóng ta thÊy næi lªn mét ®Æc ®iÓm hÕt søc quan träng lµ tÝnh x· héi hãa quèc tÕ hãa rÊt cao. Nh÷ng ®Æc ®iÓm vµ tÝnh chÊt míi ®ã cña lùc l-îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh vµ ®ßi hái néi dung míi cã tÝnh chÊt míi quan hÖ s¶n xuÊt vµ c¬ cÊu cña nÒn kinh tÕ t-¬ng øng. 2.2. NÒn kinh tÕ tri thøc xÐt tõ gãc ®é quan hÖ s¶n xuÊt vµ c¬ cÊu kinh tÕ Tri thøc hiÖn nay ®ang ®-îc coi lµ nguån lùc kinh tÕ chñ yÕu, c¸c nh©n tè truyÒn thèng lµ ®Êt ®ai, lao ®éng vµ t- b¶n kh«ng biÕn mÊt, nh-ng tÇm quan träng cña nã kh«ng cßn nh- tr-íc n÷a. Mét ®iÒu quan träng h¬n rÊt nhiÒu lµ tri thøc ®· t¹o ra c¬ chÕ thuËn lîi t¨ng dÇn, trong khi c¸c yÕu tè s¶n xuÊt truyÒn thèng l¹i tu©n theo quy luËt lîi nhuËn gi¶m dÇn. §ã lµ mét xu h-íng thùc tÕ, bëi chÝnh c«ng nghÖ th«ng tin mét bé phËn quan träng mét nÒn kinh tÕ tri thøc ®· trë thµnh ph-¬ng tiÖn gi¶i ph¸p c¸c tiÒm n¨ng s¸ng t¹o vµ tri NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt thøc tiÒm Èn trong mçi con ng-êi, thµnh c«ng cô khuyÕch ®¹i vµ m¹nh cña n·o gièng nh- c«ng nghÖ cña cuéc c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp khuÕch ®¹i søc m¹nh cña c¬ b¾p". Trong nÒn kinh tÕ tri thøc, tri thøc trë thµnh nh©n tè s¶n xuÊt quan träng hµng ®Çu trong lùc l-îng s¶n xuÊt, quyÕt ®Þnh lîi thÕ so s¸nh cña mét n-íc. Nªn doanh nghiÖp nµo n¾m v÷ng quyÒn së h÷u trÝ tuÖ, øng dông c«ng nghÖ míi, s¸ng t¹o ra s¶n phÈm míi sÏ thu ®-îc tØ suÊt lîi nhuËn cao h¬n møc trung b×nh. §iÒu cã phÇn quan träng h¬n lµ trong x· héi tri thøc, ng-êi lao ®éng lµm thuª tøc lµ ng-êi c«ng nh©n tri thøc, l¹i lµ ng-êi së h÷u c«ng cô s¶n xuÊt trÝ tuÖ cña b¶n th©n hä. C.M¸c ®· cã ph¸t kiÕn vÜ ®¹i khi cho r»ng, ng-êi c«ng nh©n nhµ m¸y kh«ng cã vµ kh«ng thÓ së h÷u m¸y h¬i n-íc vµ kh«ng thÓ lÊy m¸y h¬i n-íc ®i cïng víi b¹n m×nh. Kho hä chuyÓn tõ c«ng viÖc nµy sang c«ng viÖc kh¸c. Nhµ t- b¶n cÇn së h÷u ®éng c¬ h¬i n-íc vµ cÇn kiÓm so¸t nã, thÕ nh-ng nh÷ng ®Çu t- thùc sù trong x· héi tri thøc kh«ng ph¶i vµo m¸y mãc hay c«ng cô, mµ chÝnh lµ vµo ng-êi c«ng nh©n tri thøc, kh«ng cã ng-êi c«ng nh©n tri thøc th× cho dï m¸y mãc hiÖn ®¹i vµ tinh vi ®Õn ®©u th× kh«ng thÓ ho¹t ®éng ®-îc. Víi t- c¸ch lµ ®èi t-îng së h÷u, tri thøc lµ mét s¶n phÈm cã tÝnh lòy tuyÕn vµ rÊt khã kiÓm so¸t, tri thøc lµ mét s¶n phÈm kh«ng bÞ c¹n kiÖt khi x©y dùng cã thÓ v« sè ng-êi sö dông mét tri thøc mµ kh«ng ai mÊt phÇn, tri thøc cã thÓ thuéc quyÒn së h÷u nhiÒu ng-êi, h¬n n÷a cµng nhiÒu ng-êi sö dông cµng t¨ng hiÖu qu¶. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, dßng tri thøc chuyÓn hãa nhanh kh¾p thÕ giíi, lîi Ých thu ®-îc tõ tri thøc kh«ng nhÊt thiÕt sÏ thuéc vÒ n¬i ®· ph¸t minh ra chóng mµ tïy thuéc vµo tri thøc vµ kü n¨ng tæ chøc s¶n xuÊt víi chi phÝ thÊp nhÊt vµ g¾n kÕt ®ù¬c toµn bé c¸c ho¹t ®éng cña hÖ thèng tæ chøc s¶n xuÊt. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt C¸c tÝnh chÊt nªu trªn cña tri thøc víi t- c¸ch lµ bé phËn chñ yÕu cña lùc l-îng s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ tri thøc quy ®Þnh tÝnh tÊt yÕu ph¶i cã h×nh thøc së h÷u t-¬ng øng. T¸c ®éng kinh tÕ tri thøc ®èi víi tæ chøc vµ qu¶n lý rÊt réng, trong ®ã næi bËt nhÊt lµ chñ thÓ vµ ®èi t-îng qu¶n lý, ë ®©y lµ ®¹i bé phËn lµ c«ng nh©n cã häc vÊn. ViÖc ¸p dông c¸c thµnh tùu khoa häc c«ng nghÖ vµo qu¶n lý ®ßi hái chñ thÕ qu¶n lý n©ng cao tr×nh ®é vÒ nhiÒu mÆt. 3. Ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ tri thøc ë ViÖt Nam ta 3.1. ChiÕn l-îc ph¸t triÓn cña ta lµ chiÕn l-îc dùa vµo kinh tÕ tri thøc vµ vËn dông c¸c yÕu tè cña kinh tÕ tri thøc ViÖt Nam ta hiÖn nay GDP b×nh qu©n ®Çu ng-êi chØ b»ng 1/2 b×nh qu©n cña thÕ giíi, xÕp thø 180 trong 210 n-íc, thuéc nhãm nh÷ng ng-êi nghÌo nhÊt, kh«ng cã c¸ch nµo ®Ó ®uæi kÞp c¸c n-íc vÒ GDP nh-ng ph¶i phÊn ®Êu ®Ó n©ng cao nhanh chãng tr×nh ®é, tri thøc, t¨ng c-êng néi lùc vÒ khoa häc vµ c«ng nghÖ, n¾m b¾t vËn dông hiÖu qu¶ c¸c thµnh tùu khoa häc vµ c«ng nghÖ n¾m b¾t vËn dông hiÖu qu¶ c¸c thµnh tùu khoa häc míi nhÊt ®Ó hoµn thµnh th¾ng lîi c«ng nghiÖp hãa - hiÖn ®¹i hãa thùc hiÖn môc tiªu d©n giµu n-íc m¹nh x· héi c«ng b»ng, d©n chñ v¨n minh. Chóng ta cã thÕ m¹nh vÒ tiÒm n¨ng con ng-êi, chØ sè ph¸t triÓn con ng-êi HDI n-íc ta ®øng thø 110 vµ thuéc nhãm n-íc trung b×nh cña thÕ giíi.Thùc tÕ ®· chøng minh ng-êi ViÖt Nam n¾m b¾t vµ lµm chñ nhanh c¸c tri thøc míi vµ c¸c c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, nhiÒu ngµnh míi x©y dùng nhê sö dông c¸c c«ng nghÖ míi t¹o ®· theo kÞp tr×nh ®é n-íc trong khu vùc cho nªn chóng ta cÇn thùc hiÖn mét sè chÝnh s¸ch ph¸t triÓn b»ng dùa vµo con ng-êi, khoa häc vµ c«ng nghÖ ®ã lµ chiÕn l-îc ph¸t triÓn dùa vµo tri thøc. TËp trung ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghÖ th«ng tin ngµnh ®ang lµ ®éng lùc chñ yÕu thóc ®Èy ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ tri thøc vµ x· héi th«ng tin, vµ ng-êi ViÖt Nam ta cã nhiÒu kh¶ n¨ng nh÷ng häc sinh ViÖt Nam thi tin häc quèc tÕ ®¹t gi¶i rÊt cao lùc l-îng ng-êi ViÖt Nam ë n-íc ngoµi lµm tin häc kh¸ ®«ng vµ gi÷ vÞ trÝ quan träng. ViÖt Nam cÇn tËp trung ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt tin ®Ó thóc ®Èy ph¸t triÓn vµ hiÖn ®¹i c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt dÞch vô n©ng cao hiÖu qu¶ tæ chøc qu¶n lý ®Ó ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp th«ng tin lµ nh÷ng ngµnh cã gi¸ trÞ th«ng tin cao nhÊt, nh÷ng ngµnh trô cét trong x· héi t-¬ng lai. C«ng nghÖ th«ng tin trë thµnh -u tiªn hµng ®Çu trong chiÕn l-îc ph¸t triÓn cña n-íc ta. Trong nhiÒu lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ chóng ta cßn sö dông c¸c c«ng nghÖ truyÒn thèng nh-ng ®-î c¶i tiÕn b»ng cac tri thøc míi ®Ó t¹o nhiÒu viÖc lµm, tËn dông lao ®éng, ®Êt ®ai tµi nguyªn, ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa - hiÖn c¸c®¹i hãa vµ n«ng th«n xãa ®ãi gi¶m nghÌo. Trong tõng ngµnh, tõng lÜnh vùc kinh tÕ còng cÇn chän nh÷ng kh©u nh÷ng ®¬n vÞ ®i tr-íc ®i th¼ng vµo c«ng nghÖ míi nhÊt ®Ó thóc ®Èy sù ®æi míi toµn ngµnh, toµn lÜnh vùc, ®· ®Çu t- mµ lµ ph¶i sö dông c«ng nghÖ míi. Ta ®· chñ tr-¬ng héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi, chñ tr-¬ng ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa lµ ®óng, nh- vËy ph¶i n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ, trªn c¬ së ph¸t huy n¨ng lùc néi sinh vÒ khoa häc c«ng nghÖ cña ViÖt Nam, b¾t kÞp vµ lµm chñ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ®i nhanh vµo kinh tÕ tri thøc. Kh«ng cã ®ñ tri thøc, kh«ng cã kh¶ n¨ng vËn dông nh÷ng c«ng nghÖ b·i th¶i c«ng nghÖ cña c¸c n-íc kh¸c. Ta ph¶i tËn dông c¬ së vËt chÊt hiÖn cã, tËn dông c¬ së vËt chÊt hiÖn cã còng ph¶i víi tri thøc míi, ®Õn lóc râ rµng lµ kh«ng cã hiÖu qu¶ n÷a th× ph¶i chuyÓn sang lµm viÖc kh¸c hoÆc bá ®i. Kh«ng thÓ chän "c«ng nghÖ trung gian", viÖc ph¸t triÓn mÝa ®-êng, xi m¨ng kh«ng hiÖu qu¶ nh- võa qua ®· cho ta bµi häc. NhiÒu n-íc ®· cã s½n mét c¬ së vËt chÊt lín, b©y giê bá ®i th× rÊt tiÕc. Song nhiÒu n-íc còng ®· bá h¼n, kh«ng th-¬ng tiÕc. N-íc ta c¬ së vËt chÊt kh«ng ®¸ng kÓ, kh«ng cã g× ®Ó luyÕn tiÕc. Nªn ®i th¼ng vµo c«ng nghÖ míi, quy m« nhá, vèn ®Çu t- kh«ng nhiÒu; ®É ®Çu t- míi lµ ph¶i c«ng nghÖ míi. 3.2. Gi¶i ph¸p chñ yÕu cho mét chiÕn l-îc kinh tÕ dùa vµo tri thøc Thø nhÊt, ph¶i ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý, ph¸t huy mäi kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña ng-êi d©n, t¹o ®iÒu kiÖn cho mäi ng-êi d©n, mäi thµnh phÇn kinh tÕ ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh ®ãng gãp vµo ph¸t triÓn s¶n xuÊt. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt Nhµ n-íc qu¶n lý b»ng luËt ph¸p, b»ng c¬ chÕ chÝnh s¸ch, t¹o m«i tr-êng thuËn lîi cho sù c¹nh tranh lµnh m¹nh; ch¨m lo phóc lîi x· héi; gi¸o dôc, khoa häc…mµ kh«ng nªn can thiÖp vµo s¶n xuÊt kinh doanh; ®Ó cho mçi doanh nghiÖp, mçi ng-êi d©n ph¸t huy hÕt quyÒn chñ ®éng s¸ng t¹o cña m×nh. Vai trß cña doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®èi víi ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ, h-íng tíi nÒn kinh tÕ tri thøc. Ph¶i t¹o m«i tr-êng c¹nh tranh b×nh ®¼ng, chèng ®éc quyÒn. Ph¸t huy tèi ®a quyÒn chñ ®éng s¸ng t¹o cña c¸c doanh nghiÖp. HiÖn nay trong kinh tÕ thÞ tr-êng chÕ ®é tr¸ch nhiÖm kh«ng râ, mÊt m¸t thua lç kh«ng ai chÞu tr¸ch nhiÖm. NÕu giao tr¸ch nhiÖm cho mét c«ng ty tù bá vèn ra x©y dùng råi khai th¸c ®Ó thu håi l¹i vèn th× t×nh h×nh sÏ kh¸c h¼n, kh«ng hiÖu qu¶ th× hä kh«ng lµm. Ph¶i thùc sù gi¶i phãng mäi lùc l-îng s¶n xuÊt, ph¸t huy mäi thµnh phÇn kinh tÕ nh- c¸c nghÞ quyÕt cña §¶ng ®· ®Ò ra. HiÖn nay cßn nhiÒu v-íng m¾c lóng tóng trong chÝnh s¸ch, mµ chñ yÕu lµ do nhËn thøc vÒ mèi quan hÖ gi÷a c¬ chÕ thÞ tr-êng vµ sù qu¶n lý cña Nhµ n-íc theo ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa ch-a ®-îc s¸ng tá. NhiÖm vô trung t©m hiÖn nay lµ ph¸t triÓn lùc l-îng s¶n xuÊt, ph¶i x©y dùng vµ ph¸t triÓn quan hÖ s¶n xuÊt sao cho thóc ®Èy ph¸t triÓn lùc l-îng s¶n xuÊt. Mäi ng-êi ai cã kh¶ n¨ng gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt th× ph¶i ®-îc khuyÕn khÝch, ph¶i thùc sù khuyÕn khÝch mäi ng-êi lµm giµu; Nhµ n-íc cã chÝnh s¸ch ®iÒu tiÕt thu nhËp ch¨m lo phóc lîi x· héi, t¹o c«ng b»ng x· héi, b¶o vÖ quyÒn lîi nh÷ng ng-êi yÕu thÕ. Thø hai, lµ ch¨m lo ph¸t triÓn nguån nh©n lùc, n©ng cao d©n trÝ, ®µo t¹o nh©n tµi. Trong nh÷ng n¨m tíi ph¶i t¨ng m¹nh ®Çu t- ®Ó ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ tiÕn hµnh mét cuéc c¶i c¸ch gi¸o dôc míi. §©y lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh nhÊt thóc ®Èy n-íc ta ®i nhanh vµo kinh tÕ tri thøc. Ph¶i x©y dùng nh÷ng thÕ hÖ ng-êi ViÖt Nam cã b¶n lÜnh, cã lý t-ëng, cã kh¶ n¨ng s¸ng t¹o, lµm chñ ®-îc tri thøc hiÖn ®¹i, quyÕt t©m ®-a n-íc ta lªn tr×nh ®é ph¸t triÓn s¸nh kÞp c¸c n-íc. Kho¶ng c¸ch víi c¸c n-íc ph¸t triÓn chñ yÕu lµ kho¶ng c¸ch vÒ tri thøc. Ta cã thÓ rót ng¾n ®-îc b»ng x©y dùng vµ ph¸t triÓn m¹nh nÒn gi¸o dôc tiªn tiÕn phï NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt hîp víi xu thÕ ph¸t triÓn cña thêi ®¹i. Trong mét thêi gian ng¾n (kho¶ng 5 n¨m) ph¶i phæ cËp gi¸o dôc trung häc c¬ së trong toµn quèc, phæ cËp trung häc phæ th«ng trong c¸c thµnh thÞ, khu c«ng nghiÖp vµ vïng ®«ng d©n, t¨ng nhanh ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé khoa häc kü thuËt vµ c«ng nh©n lµnh nghÒ, ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý, c¸c doanh gia. Më réng quan hÖ hîp t¸c gi¸o dôc ®µo t¹o vµ khoa häc c«ng nghÖ víi n-íc ngoµi; tuyÓn chän ®-a ®i ®µo t¹o ë c¸c n-íc tiªn tiÕn sè l-îng lín c¸n bé khoa häc kü thuËt thuéc c¸c lÜnh vùc -u tiªn chiÕn l-îc. Thø ba, lµ t¨ng c-êng n¨ng lùc khoa häc vµ c«ng nghÖ quèc gia, thùc hiÖn tèt c¸c chÝnh s¸ch, chñ tr-¬ng ®· nªu trong NghÞ quyÕt TW2 vÒ khoa häc, c«ng nghÖ mµ nhÊt lµ: - Ph¸t hiÖn, båi d-ìng, träng dông nh©n tµi. - Ph¸t huy søc s¸ng t¹o trong khoa häc; c¸c chÝnh s¸ch ®·i ngé, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸n bé nghiªn cøu, øng dông khoa häc c«ng nghÖ, më réng d©n chñ trong khoa häc. - C¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch vµ b¾t buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i øng dông khoa häc, ®æi míi c«ng nghÖ, c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ ph¶i buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i c¹nh tranh b×nh ®¼ng, ph¶i lÊy hiÖu qu¶ lµm ®Çu, ®ång thêi cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch. - T¨ng ®Çu t- cho KHCN (Nhµ n-íc vµ doanh nghiÖp) ®¹t 2% GDP, t¨ng ®Çu t- ®Æc biÖt lµ cÇn cã tæ chøc cã hiÖu lùc chØ ®¹o ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin. Thø t-, lµ c¶i c¸ch hµnh chÝnh vµ t¹o lËp mét khu«n khæ ph¸p lý míi cã kh¶ n¨ng thóc ®Èy mäi kh¶ n¨ng s¸ng t¹o, cho s¶n xuÊt "bung ra", ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn nhanh c¸c doanh nghiÖp míi, doanh nghiÖp tri thøc phï hîp víi xu thÕ toµn cÇu hãa mµ n-íc ta ®ang trong qu¸ tr×nh héi nhËp. §iÒu nµy ®-îc thùc hiÖn trªn c¬ së x¸c ®Þnh ®óng ®¾n vai trß qu¶n lý cña Nhµ n-íc ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa. Nhµ n-íc kh«ng trùc tiÕp lµm kinh tÕ nh-ng vai trß cña Nhµ n-íc trong viÖc ®Þnh h-íng. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt KÕt luËn Trong bÊt cø x· héi nµo, ng-êi lao ®éng còng lµ yÕu tè quan träng nhÊt cña lùc l-îng s¶n xuÊt. Ngµy nay, khoa häc c«ng nghÖ ngµy cµng ph¸t triÓn hµm l-îng chÊt x¸m trong gi¸ trÞ hµng hãa ngµy cµng cao th× vai trß cña ng-êi lao ®éng cã tri thøc l¹i cµng quan träng, trong lùc l-îng s¶n xuÊt. V.L.Lªnin ®· chØ ra: Lùc l-îng s¶n xuÊt hµng ®Çu cña toµn thÓ nh©n lo¹i lµ c«ng nh©n, lµ ng-êi lao ®éng. Con ng-êi khi lµm chñ ®-îc nh÷ng t- liÖu s¶n xuÊt, ®-îc ®µo t¹o mét c¸ch chu ®¸o nh÷ng kiÕn thøc qu¶n lý kinh tÕ sÏ cã ®iÒu kiÖn khai th¸c mét c¸ch cã hiÖu qu¶ tiÒm n¨ng ®Êt ®ai, biÕt kÕt hîp c¸c yÕu tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nh- huy ®éng vèn, ®éng viªn khuyÕn khÝch ng-êi lao ®éng lµm viÖc cã hiÖu qu¶, qu¶n lý chÆt chÏ nguyªn liÖu vËt t-, do vËy hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh sÏ tèt h¬n. Ngµy nay vai trß qu¶n lý trong s¶n xuÊt kinh doanh ngµy cµng trë nªn quan träng. Do vËy, c¸c quèc gia th-êng rÊt quan t©m tíi ®µo t¹o, båi d-ìng ®éi ngò c¸n bé tri thøc. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh TriÕt häc M¸c - Lª nin (NXB ChÝnh trÞ Quèc gia) 2. §Ò c-¬ng bµi gi¶ng triÕt häc M¸c - Lªnin - Tr-êng §¹i häc Khoa häc X· héi vµ nh©n v¨n. 3. T¹p chÝ triÕt häc - ViÖn triÕt häc 4. Gi¸o tr×nh Chñ nghÜa x· héi khoa häc - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia 5. Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ M¸c - Lªnin - NXB Quèc gia 6. Häc thuyÕt M¸c vÒ h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi vµ lý luËn vÒ con ®-êng ph¸t triÓn x· héi chñ nghÜa ë n-íc ta - NXB ChÝnh trÞ quèc gia 7. Website: www.vnpt.com.vn. NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17 TiÓu luËn TriÕt môc lôc A. Lêi më ®Çu .................................................................................................. 1 B. Néi dung....................................................................................................... 2 I. Lý luËn ................................................................................................ 2 1. Lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt ............................................ 2 1.1. Lùc l-îng s¶n xuÊt .......................................................................... 2 1.2. Quan hÖ s¶n xuÊt ............................................................................. 4 2. Quy luËt vÒ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tæ chøc vµ tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt ...................................................................................... 5 2.1.Lùc l-îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh quan hÖ s¶n xuÊt ............................. 5 2.2. T¸c ®éng ng-îc l¹i cña quan hÖ s¶n xuÊt ®èi víi lùc l-îng s¶n xuÊt ........................................................................................................ 5 II. VËn dông........................................................................................... 8 1. Kinh tÕ tri thøc .................................................................................... 8 1.1. NÒn kinh tÕ tri thøc .......................................................................... 8 1.2. Mét sè ®Æc ®iÓm nÒn kinh tÕ tri thøc ............................................... 8 2. VËn dông mèi quan hÖ lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ tri thøc ë ViÖt Nam ............................................................. 11 2.1. NÒn kinh tÕ tri thøc nh×n tõ gãc ®é lùc l-îng s¶n xuÊt .................. 11 2.2. NÒn kinh tÕ tri thøc xÐt tõ gãc ®é quan hÖ s¶n xuÊt vµ c¬ cÊu kinh tÕ ................................................................................................... 12 3. Ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ tri thøc ë n-íc ta ............................................ 14 3.1. C¬ héi vµ th¸ch thøc....................................................................... 14 3.2. ChiÕn l-îc vµ gi¶i ph¸p .................................................................. 15 c. KÕt luËn ..................................................................................................... 18 NguyÔn ThÞ Dung - Líp: KV17
- Xem thêm -