Sự hình thành và phát triển của công ty khách sạn du lịch kim liên

  • Số trang: 37 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 PhÇn Më §Çu Doanh nghiÖp nhá vµ võa cã mét vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng. Trong nhiÒu n¨m qua, Nhµ níc ViÖt Nam ®· liªn tôc hoµn thiÖn khu«n khæ ph¸p lý vµ chÝnh s¸ch ®Ó hç trî vµ t¹o ®µ cho c¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa ph¸t triÓn. Nh»m tæ chøc trao ®æi vÒ khu«n khæ ph¸p luËt vµ chÝnh s¸ch hiÖn hµnh, ph¸t hiÖn nh÷ng ®iÓm cha hîp lý vµ kiÕn gi¶i nh÷ng biÖn ph¸p hoµn thiÖn. Ph¸t triÓn doanh nghiÖp nhá vµ võa lµ mét néi dung chñ yÕu trong ®êng lèi x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, gãp phÇn ph¸t huy mäi kh¶ n¨ng cña c¸c tÇng líp nh©n d©n, cña c¶ d©n téc trong c«ng cuéc chÊn hng ®Êt níc. Qua thùc tiÔn cña trªn mêi n¨m ®æi míi võa qua, cã thÓ nªu lªn mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n trong viÖc ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa ë ViÖt Nam, tríc hÕt ta cÇn ph¶i hiÓu thÕ nµo lµ c¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa? PhÇn I: §Þnh nghÜa khu vùc doanh nghiÖp nhá vµ võa : ViÖc ®a ra tiªu chÝ x¸c ®Þnh DNN&V míi chØ cã tÝnh íc lÖ. B¶n th©n c¸c tiªu chÝ ®ã cha ®ñ ®Ó x¸c ®Þnh khu vùc DNN&V ë ViÖt Nam hiÖn nay gåm nh÷ng doanh nghiÖp nµo. Cã nhiÒu quan ®iÓm rÊt kh¸c nhau vÒ c¸c ®èi tîng, c¸c chñ thÓ kinh doanh ®îc coi lµ DNN&V. ThÝ dô, cã ý kiÕn cho r»ng c¸c hé s¶n xuÊt n«ng nghiÖp còng cÇn ®îc coi lµ doanh nghiÖp, vµ do tho¶ m·n c¸c tiªu chÝ vÒ DNN&V nh qui ®Þnh nªn còng ®îc coi lµ DNN&V. Khu«n khæ ph¸p luËt kinh doanh ë níc ta hiÖn nay ®îc coi lµ võa cha ®Çy ®ñ l¹i võa cha râ rµng.§©y lµ mét thùc tÕ kh¸ch quan, cha thÓ kh¾c phôc ®îc ngay.Theo ph¸p luËt hiÖn hµnh th× nhiÒu chñ thÓ tuy cã tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt (cã thÓ chØ lµ ®Ó tù cung, tù cÊp), hoÆc thùc hiÖn c¶ viÖc kinh doanh ( nghÜa lµ cã mua vµ b¸n) nhng vÉn cha ®îc coi lµ doanh nghiÖp. Th«ng thêng, trong c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt, thuËt ng÷ doanh nghiÖp ®îc dïng chØ c¸c chñ thÓ s¶n xuÊt kinh doanh cã ®¨ng ký. Nh vËy, khi c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt dïng thuËt ng÷ doanh nghiÖp lµ ®Ó chØ doanh nghiÖp cã t c¸ch ph¸p lý tøc lµ ®îc thµnh lËp hîp ph¸p vµ cã ®¨ng ký víi c¬ quan Nhµ níc theo quy ®Þnh. V× vËy, khi bµn vÒ ®Þnh nghÜa DNN&V ®Ò nghÞ lÊy hµnh ®éng cã ®¨ng ký kinh doanh lµm tiªu chuÈn x¸c ®Þnh. 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Theo tiªu chuÈn nµy, khu vùc DNN&V ë ViÖt Nam ®îc hiÓu lµ gåm c¸c chñ thÓ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc thµnh lËp vµ ®¨ng ký ho¹t ®éng theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt, cã quy m« vÒ vèn vµ sè lao ®éng phï hîp víi quy ®Þnh cña ChÝnh phñ;theo ®ã, khu vùc nµy ®îc t¹o thµnh bëi: - C¸c doanh nghiÖp Nhµ níc cã quy m« võa vµ nhá ®îc thµnh lËp vµ ®¨ng ký theo quy ®Þnh cña LuËt Doanh nghiÖp Nhµ níc. - C¸c c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c¸c doanh nghiÖp t nh©n cã quy m« võa vµ nhá ®îc thµnh lËp vµ ®¨ng ký ho¹t ®éng theo LuËt c«ng ty, LuËt doanh nghiÖp t nh©n. - C¸c hîp t¸c x· cã quy m« võa vµ nhá thµnh lËp vµ ®¨ng ký ho¹t ®éng theo quy ®Þnh cña LuËt hîp t¸c x·. - C¸c hé t nh©n vµ nhãm s¶n xuÊt díi vèn ph¸p ®Þnh ®¨ng ký theo NghÞ ®Ýnh sè 66/H§BT. 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 PhÇn II: §Æc ®iÓm khu vùc DNN&V Nh ®· b¸o c¸o ë phÇn trªn, viÖc thèng kª vÒ sè lîng vµ tõ ®ã vÒ c¬ cÊu theo ngµnh ®èi víi khu vùc DNN&V ë ViÖt Nam hiÖn nay gÆp nhiÒu khã kh¨n, khã cã thÓ ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c cao. Thªm n÷a, c¸c sè liÖu nµy cßn phô thuéc vµo quan niÖm ph©n lo¹i DNN&V vµ do vËy ®é chÖnh lÖch lµ rÊt lín. NÕu hiÓu DNN&V nh ®· tr×nh bµy trong phÇn ®Þnh nghÜa th× bøc tranh toµn c¶nh vÒ khu vùc nµy ë ViÖt Nam sÏ kh¸c nhiÒu so víi néi dung sÏ tr×nh bµy díi ®©y (theo b¸o c¸o cña Bé C«ng nghiÖp), nÕu tÝnh riªng c¸c DNN&V ®îc thµnh lËp vµ ®¨ng ký theo LuËt doanh nghiÖp Nhµ níc, LuËt c«ng ty, LuËt doanh nghiÖp t nh©n vµ luËt hîp t¸c x· th× sè lîng c¸c doanh nghiÖp nµy kho¶ng 23000, nÕu tÝnh c¸c hé t nh©n vµ nhãm s¶n xuÊt kinh doanh díi vèn ph¸p ®Þnh th× trªn 530000 ®¬n vÞ,...Tuy nhiªn, nÕu xuÊt ph¸t tõ nh÷ng luËn cø sau: -ChØ nh÷ng chñ thÓ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc thµnh lËp vµ cã ®¨ng ký hîp ph¸p theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt míi ®îc coi lµ doanh nghiÖp. -C¸c tæ chøc tËp thÓ trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp (hîp t¸c x·, tæ s¶n xuÊt,...) lµ nh÷ng ®èi tîng ®· vµ ®ang ®îc hëng nh÷ng u ®·i ®Æc biÖt qua hÖ thèng chÝnh s¸ch vÒ thuÕ, tÝn dông, c¸c ch¬ng tr×nh n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n,...nªn nh÷ng néi dung ®Ò xuÊt vµ c¬ chÕ, gi¶i ph¸p chung cho DNN&V trong b¸o c¸o nµy kh«ng cã ý nghÜa t¸c ®éng ®¸ng kÓ. -C¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi hiÖn còng ®ang ®îc hëng nh÷ng u ®·i riªng, cã t¬ng ®èi nhiÒu lîi thÕ h¬n so víi doanh nghiÖp trong níc th× sè DNN&V ®îc tÝnh trong b¸o c¸o nµy kho¶ng 20000 ®¬n vÞ vµ nh vËy th× còng t¬ng ®èi phï hîp víi sè liÖu cña Bé C«ng nghiÖp.Tõ ®ã,nh÷ng vÊn ®Ò sÏ ®îc tr×nh bµy trong b¸o c¸o nµy còng chñ yÕu chØ liªn quan ®Õn ba thµnh phÇn: doanh nghiÖp nhµ níc, doanh nghiÖp ®îc thµnh lËp theo LuËt c«ng ty, LuËt doanh nghiÖp t nh©n vµ LuËt hîp t¸c x·, tæ s¶n xuÊt phi n«ng nghiÖp. -Theo tiªu chÝ vÒ vèn nªu ë phÇn trªn th× cã 89,5% tæng sè doanh nghiÖp thuéc lo¹i võa vµ nhá. Theo quy m« lao ®éng th× 96% tæng sè doanh nghiÖp t¹i ViÖt Nam cã sè lao ®éng díi 200 ngêi. Nh vËy, cã thÓ nãi tæng qu¸t lµ kho¶ng 88-90% doanh nghiÖp ë ViÖt Nam thuéc lo¹i võa vµ nhá theo c¶ hai tiªu chÝ. Tû lÖ nµy trong c¸c ngµnh vµ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh«ng gièng nhau. MÆc dï sè lîng DNN&V chiÕm tû lÖ lín trong sè doanh nghiÖp, nhng theo tÝnh to¸n th× toµn bé khu vùc DDN&V cña c¶ níc chØ chiÕm 20% tæng vèn kinh doanh 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 cña tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp. C¸c DNN&V ngoµi quèc doanh chØ chiÕm kho¶ng 52% tæng vèn kinh doanh cña c¶ khu vùc doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Ngoµi ra cã thÓ thÊy: -Kho¶ng 50% sè doanh nghiÖp Nhµ níc trung ¬ng vµ kho¶ng 75% doanh nghiÖp Nhµ níc ®Þa ph¬ng thuéc lo¹i võa vµ nhá. -PhÇn lín (trªn 90%) doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh cã quy m« võa vµ nhá, trõ lo¹i h×nh c«ng ty cæ phÇn. Tuy nhiªn, sè lîng c«ng ty cæ phÇn kh«ng ph¶i lµ lín trong tæng sè c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. NÕu kh«ng kÓ c¸c hé vµ nhãm kinh doanh th× sè lîng c«ng ty cæ phÇn chØ chiÕm cha ®Õn 0,7% tæng sè doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Ngµnh th¬ng m¹i, dÞch vô, söa ch÷a chiÕm mét sè lîng lín c¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa trong tæng sè doanh nghiÖp võa vµ nhá cña c¶ níc (46,2%) . GÇn 18% sè DNN&V cña c¶ níc ho¹t ®éng trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp vµ x©y dùng. Kho¶ng 10% DNN&V ho¹t ®éng trong c¸c ngµnh vËn t¶i, dÞch vô, kho b·i,... Sè DNN&V cßn l¹i ho¹t ®éng trong rÊt nhiÒu ngµnh kh¸c nhau, nªn mçi ngµnh ®ã chØ cã rÊt Ýt DNN&V. Nãi mét c¸ch tæng qu¸t, phÇn lín c¸c DNN&V ë ViÖt Nam ho¹t ®éng trong 3 lÜnh vùc chÝnh: th¬ng m¹i vµ dÞch vô ®êi sèng; c«ng nghiÖp vµ x©y dùng; dÞch vô vËn chuyÓn hµng ho¸ vµ hµnh kh¸ch. Riªng trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp, cã 37,3% c¸c DNN&V trong c«ng nghiÖp thuéc ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn thùc phÈm, 11% DNN&V trong c«ng nghiÖp ho¹t ®éng trong c¸c ngµnh dÖt, may, da . Ngµnh c¬ khÝ, s¶n xuÊt thiÕt bÞ, m¸y mãc, dông cô chÝnh x¸c, l¾p r¸p xe m¸y vµ c¸c ph¬ng tiÖn giao th«ng chiÕm 12,3% tæng sè lîng DNN&V cña toµn ngµnh c«ng nghiÖp. - Trong nh÷ng n¨m ®æi míi, hµng lo¹t doanh nghiÖp míi ra ®êi, nhÊt lµ trong khu vùc kinh tÕ ngoµi quèc doanh, trong khi nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ níc ®îc s¾p xÕp l¹i th«ng qua s¸p nhËp, gi¶i thÓ hoÆc ®ãng cöa, trong ®ã cã c¸c DNN&V. C¸c vïng ®« thÞ tËp trung ®«ng d©n c, c¸c vïng gÇn thÞ trêng tiªu thô vµ c¸c trung t©m c«ng nghiÖp ®îc h×nh thµnh tõ tríc thêi kú ®æi míi lµ nh÷ng n¬i thuËn lîi cho viÖc ra ®êi cña c¸c doanh nghiÖp míi, ë c¸c vïng n«ng th«n, n¬i c¸c lµng nghÒ bÞ mai mét trong nh÷ng n¨m bao cÊp, nay ®îc chÝnh s¸ch ®æi míi t¸c ®éng nªn nhiÒu doanh nghiÖp víi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau ®· ra ®¬× gãp phÇn duy tr× vµ ph¸t triÓn c¸c nghÒ truyÒn thèng, t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho c¸c lao ®éng s½n cã t¹i ®Þa ph¬ng. 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 TÊt c¶ c¸c yÕu tè ®ã ®· ¶nh hëng ®Õn viÖc ph©n bè doanh nghiÖp theo vïng l·nh thæ trong ®ã cã c¸c DNN&V. Riªng §«ng Nam Bé vµ ®ång b»ng S«ng Cöu Long ®· chiÕm trªn 55% tæng sè DNN&V cña c¶ níc. Hai vïng cã sè lîng DNN&V tiÕp theo lµ ®ång b»ng S«ng Hång (18,1%) vµ duyªn h¶i miÒn Trung (10,1&). - DNN&V hiÖn nay gÆp ph¶i nhiÒu khã kh¨n, thiÕu vèn ®Ó s¶n xuÊt vµ më réng s¶n xuÊt. Tuy nhiªn, t×nh tr¹ng thiÕu vèn ë c¸c doanh nghiÖp kh«ng gièng nhau. NhiÒu doanh nghiÖp ph¶n ¸nh lµ thiÕu vèn nhng thùc tÕ nÕu cã vèn còng kh«ng biÕt sö dông vµo môc ®Ých g×. ViÖc cung øng vèn cho DNN&V hiÖn nay ®îc ®¸nh gi¸ lµ chñ yÕu ®îc thùc hiÖn qua thÞ trêng tµi chÝnh phi chÝnh thøc. C¸c chñ doanh nghiÖp thêng vay vèn cña th©n nh©n, b¹n bÌ vµ vay cña nh÷ng ngêi cho vay lÊy l·i. HÇu nh c¸c DNN&V, nhÊt lµ c¸c DNN&V ngoµi quèc doanh, kh«ng tiÕp cËn ®îc víi nguån tÝn dông chÝnh thøc, tøc tÝn dông cña hÖ thèng ng©n hµng. Thùc tr¹ng nµy do nhiÒu nguyªn nh©n, trong ®ã cã thÓ nªu mét sè nh sau: +HÖ thèng ng©n hµng, kÓ c¶ hÖ thèng tµi chÝnh trung gian cßn yÕu kÐm cha tiÕp cËn ®îc víi cÇu vÒ tÝn dông. Trong nh÷ng n¨m qua, sè d tÝn dông cña hÖ thèng ng©n hµng chñ yÕu lµ dµnh cho c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc (DNNN), vµ chñ yÕu lµ c¸c DNNN quy m« lín; +B¶n th©n doanh nghiÖp, trong ®ã cã DNN&V, cha cã kh¶ n¨ng ®¸p øng ®Çy ®ñ c¸c ®ßi hái cña ng©n hµng vÒ c¸c thñ tôc nh lËp dù ¸n,thñ tôc thÕ chÊp,...; +C¸c chñ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh còng thêng e ng¹i khi vay ng©n hµng, v× nh vËy buéc ph¶i xuÊt tr×nh c¸c b¸o c¸o chÝnh x¸c vÒ tµi chÝnh vµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh, ®iÒu mµ nhiÒu doanh nghiÖp kh«ng muèn lµm v× nhiÒu lý do kh¸c nhau: -Tr×nh ®é c«ng nghÖ, trang thiÕt bÞ, m¸y mãc cña khu vùc DNN&V kh«ng n»m ngoµi t×nh tr¹ng chung vÒ c«ng nghÖ, trang thiÕt bÞ m¸y mãc cña c¸c doanh nghiÖp c¶ níc, nÕu kh«ng nãi lµ l¹c hËu h¬n. MÆt kh¸c, tû lÖ míi trang thiÕt bÞ còng rÊt thÊp kÓ c¶ nh÷ng n¨m t¨ng trëng cao võa qua. Mét sè nghiªn cøu cho thÊy tû lÖ ®æi míi thiÕt bÞ trong doanh nghiÖp ë TP.HCM, trung t©m c«ng nghiÖp lín nhÊt cña c¶ níc, còng chØ kho¶ng 10%/n¨m tÝnh theo vèn ®Çu t. Nh vËy ph¶i mÊt 10 n¨m ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ. Trong khi ®ã, nhiÒu s¶n phÈm, nhiÒu c«ng nghÖ trong c«ng nghiÖp hiÖn nay nh ®iÖn tö, viÔn th«ng, ho¸ thùc phÈm thêng trë nªn l¹c 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 hËu rÊt nhanh. Tû lÖ c«ng nghÖ l¹c hËu lµ qu¸ cao, nªn víi tèc ®é ®æi míi thiÕt bÞ nh trªn th× khã cã thÓ tr¸nh khái tôt hËu. -ViÖt Nam lµ mét thÞ trêng lín gÇn 80 triÖu d©n nhng cã mét nhu cÇu vÒ chÊt lîng hµng ho¸ vµ dÞch vô cha cao nhÊt lµ ë n«ng th«n, n¬i c tró cña kho¶ng 80% d©n sè cña c¶ níc. V× vËy thÞ trêng trong níc lµ mét tiÒm n¨ng rÊt lín cho khu vùc DNN&V. Tuy nhiªn, hiÖn t¹i thÞ trêng ViÖt Nam bÞ ¶nh hëng rÊt lín cña hµng ho¸ nhËp lËu. N¹n nhËp lËu hµng ho¸, nhÊt lµ hµng ho¸ tiªu dïng t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn c¸c DNN&V v× ®ã lµ thÞ trêng cña c¸c DNN&V. Kh¸c víi c¸c doanh nghiÖp lín, DNN&V nh×n chung kh«ng cã ®ñ lùc ®Ó h¹ gi¸ hµng nh»m c¹nh tranh víi gi¸ hµng nhËp lËu trong thêi gian ng¾n ®Ó dµnh l¹i thÞ trêng. MÆt kh¸c kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c DNN&V cña ta cßn rÊt yÕu do nhiÒu nguyªn nh©n, do c«ng nghÖ,thiÕt bÞ l¹c hËu, do bÞ h¹n chÕ vÒ tr×nh ®é qu¶n lý kinh doanh trªn th¬ng trêng. -Lao ®éng trong c¸c DNN&V chñ yÕu lµ lao ®éng phæ th«ng, Ýt ®îc ®µo t¹o, thiÕu kü n¨ng, tr×nh ®é v¨n ho¸ thÊp, ®Æc biÖt lµ sè lao ®«ng trong c¬ së kinh doanh nhá.Sè liÖu ®iÒu tra cho thÊy: chØ cã 5,13% lao ®éng trong khu vùc ngoµi quèc doanh lµ cã tr×nh ®é cao, trong ®ã chñ yÕu tËp trung trong c¸c doanh nghiÖp TNHH vµ c«ng ty cæ phÇn (h¬n 80%). -PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, c¸c doanh nghiÖp míi ®îc thµnh lËp cha ®îc ®µo t¹o vÒ qu¶n trÞ kinh doanh. Trong sè c¸c chñ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh th× 42.7% lµ nh÷ng ngêi tõng lµ c¸n bé, c«ng nh©n viªn chøc nhµ níc. Trªn 60% sè chñ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh cã ®é tuæi trªn 40. Kho¶ng 48,4% sè chñ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh kh«ng cã tr×nh ®é chuyªn m«n vµ chØ cã 31,2% sèchñ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh cã tr×nh ®é tõ cao ®¼ng trë lªn. - VÞ trÝ vµ vai trß cña DNN&V trong ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi ë ViÖt Nam. Quan ®iÓm chung hiÖn nay ®Òu cho r»ng DNN&V ®ang ®ãng mét vai trß hÕt søc quan träng trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, ®ãng gãp phÇn quan trong GDP, t¹o ra c«ng ¨n viÖc lµm vµ thu nhËp cho ngêi lao ®éng, thu hót mét phÇn lao ®éng míi gia t¨ng hµng n¨m trong nÒn kinh tÕ. -Tû träng cña khu vùc ngoµi quèc doanh trong toµn bé nÒn kinh tÕ chiÕm kho¶ng 65% GDP n¨m 1995, trong ®ã khu vùc c¸ thÓ kh«ng ®¨ng ký kinh doanh ( chñ yÕu lµ c¸ thÓ vµ hé gia ®×nh trong c¸c ngµnh n«ng,l©m, ng,nghiÖp) chiÕm kho¶ng 28,4%. Nh vËy, tû träng cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, trong ®ã cã DNN&V,trong GDP lµ kho¶ng 36,6%. Theo tÝnh to¸n, DNN&V ngoµi quèc doanh chØ chiÕm kho¶ng 52% tæng vèn kinh doanh cña toµn bé c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, nªn cã thÓ íc tÝnh 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 lµ DNN&V ngoµi quèc doanh chiÕm 52% s¶n lîng cña khu vùc doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, tøc lµ 19% GDP -Trong 35% GDP thuéc vÒ khu vùc nhµ níc, theo tÝnh to¸n, khu vùc DNN&V Nhµ níc chiÕm kho¶ng 20%, tøc kho¶ng 7% GDP. Nh vËy, toµn bé khu vùc DNN&V cña c¶ níc (gåm tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ) chiÕm kho¶ng 24-25% GDP. Tuy nhiªn, ®©y chØ lµ íc tÝnh ban ®Çu. - Trªn thÕ giíi, khu vùc DNN&V ®îc coi lµ khu vùc thu hót nhiÒu lao ®éng, gãp phÇn quan träng gi¶i quyÕt viÖc lµm, nhÊt lµ ë nh÷ng níc ®«ng d©n,l¹i chñ yÕu sèng b»ng nghÒ n«ng,d thõa lao ®éng vµ cã thu nhËp thÊp nh ë níc ta. Hµng n¨m, níc ta cã thªm kho¶ng 1 triÖu ngêi gia nhËp lùc lîng lao ®éng.Nh÷ng n¨m gÇn ®©y kh¶ n¨ng thu hót lao ®éng míi nµy vµo khu vùc Nhµ níc rÊt h¹n chÕ. Ngoµi ra, do nh÷ng thay ®æi trong nh÷ng n¨m ®Çu tiÕn hµnh c¶i c¸ch kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ do viÖc c¾t gi¶m biªn chÕ trong khu vùc hµnh chÝnh sù nghiÖp vµ trong khu vùc doanh nghiÖp Nhµ níc, dÉn ®Õn sù d thõa lao ®éng ngµy cµng t¨ng. ChÝnh khu vùc ngoµi quèc doanh, trong ®ã cã c¸c DNN&V, ®· ®ãng gãp mét vai trß cùc kú quan träng trong viÖc thu hót sè lao ®éng míi nµy, còng nh thu hót trë l¹i sè lao ®éng d thõa cña khu vùc Nhµ níc trong mét vµi n¨m trë l¹i ®©y. ViÖc khu vùc ngoµi quèc doanh thu hót trë l¹i sè lao ®éng d thõa cña khu vùc Nhµ níc trong nh÷ng n¨m qua ®· gãp phÇn t¹o thªm thu nhËp cho sè lao ®éng ®ã, æn ®Þnh cuéc sèng cña hä vµ gãp phÇn æn ®Þnh x· héi. §ã lµ ®ãng gãp lín cña khu vùc ngoµi quèc doanh, trong ®ã cã DNN&V trong viÖc t¹o viÖc lµm vµ thu nhËp. Trong tæng sè lao ®éng cña khu vùc ngoµi quèc doanh cã kho¶ng 24,5 triÖu lao ®éng thuÇn tuý lµm n«ng,l©m nghiÖp díi h×nh thøc c¸ thÓ vµ hé s¶n xuÊt kh«ng ®¨ng ký kinh doanh. Sè cßn l¹i kho¶ng 6,6 triÖu lao ®éng lµm viÖc trong c¸c ngµnh kh¸c, chñ yÕu lµ trong c¸c DNN&V cã ®¨ng ký, kÓ c¶ trong c¸c hé vµ nhãm kinh doanh. Trong tæng sè h¬n 3 triÖu lao ®éng lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc th× cã kho¶ng 1,8 triÖu lao ®éng trîc tiÕp lµm viÖc trong khu vùc s¶n xuÊt kinh doanh, trong ®os cã DNN&V. ¦íc tÝnh, 70% sè lao ®éng nµy lµm viÖc trong c¸c DNNN cã quy m« võa vµ nhá th× tæng sè c¸c lao ®éng lµm viÖc trong c¸c DNN&V ë ViÖt Nam lµ kho¶ng 7, triÖu ngêi, chiÕm kho¶ng 25%-26% lùc lîng lao ®éng cña c¶ níc.Tû lÖ nµy sÏ lín h¬n nhiÒu nÕu tÝnh c¸c chñ thÓ s¶n xuÊt kinh doanh trong n«ng, l©m, ng nghiÖp trong c¸c lµng nghÒ nh tr×nh bµy ë phÇn ®Çu b¸o c¸o nµy. 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Mét yÕu tè kh¸c gióp cho khu vùc DNN&V cã vai trß ngµy cµng t¨ng trong lÜnh vùc t¹o viÖc lµm vµ xuÊt ®Çu t cho mét chç lµm viÖc thÊp h¬n nhiÒu so víi ®Çu t cho mét chç lµm trong c¸c doanh nghiÖp lín. Theo mét nghiªn cøu th× chØ cÇn 0,8 - 1,5 triÖu lao ®éng ®Ó t¹o thªm mét chç lµm trong DNN&V, tøc lµ thÊp h¬n nhiÒu so víi chi phÝ t¹o ra mét chç lµm trong doanh nghiÖp lín. 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 PhÇn III: DOANH NGHI£P VõA Vµ NHá VíI LUËT KHUYÕN KHÝCH §ÇU T TRONG N¦íC. I-Nh÷ng môc tiªu cña luËt KK§TTN Ngµy 22/6/1994 Quèc héi níc CHXHCN ViÖt Nam kho¸ IX kú häp thø n¨m th«ng qua LuËt KK§TTN; Ngµy 20/5/1998 Quèc Héi kho¸ X th«ng qua luËt KKHDDTTN (söa ®æi). LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc lµ mét luËt ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ níc nh»m khuyÕn khÝch, hç trî vµ u ®·i ®èi víi c¸c ho¹t ®éng ®Çu t do c¸c nhµ ®Çu t trong níc thùc hiÖn; víi môc tiªu ph¸t huy néi lùc, huy ®éng mäi nguån lùc trong níc,sö dông cã hiÖu qu¶ mäi nguån vèn, tµi nguyªn, lao ®éng vµ c¸c tiÒm n¨ng chÊt x¸m cña ®Êt níc tham gia ®Çu t trùc tiÕp ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi v× môc tiªu d©n giµu , níc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, v¨n minh. LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc lµ mét c«ng cô hç trî cho c¸c DNN&V v¬n lªn c¹nh tranh trªn thÞ trêng kh«ng kÓ doanh nghiÖp ®ã thuéc thµnh phÇn kinh tÕ nµo. VÒ ý nghÜa ph¸p lý, LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc ®· kh«ng ph©n biÖt doanh nghiÖp theo së h÷u, bíc ®Çu t¹o nªn mét c¸ch nh×n nhËn míi vÒ c¸ch ph©n lo¹i doanh nghiÖp , chuyÓn dÇn tõ viÖc ph©n lo¹i doanh nghiÖp theo së h÷u sang ph©n lo¹i doanh nghiÖp theo quy m«. LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t trong níc lµ mét ®èi träng víi LuËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam, t¹o ra mét vÞ thÕ míi cho doanh nghiÖp trong níc lÊp dÇn sù ng¨n c¸ch vÒ chÝnh s¸ch gi÷a ®Çu t trong níc vµ ®Çu t níc ngoµi. II-Nh÷ng Néi Dung C¬ B¶n Cña LuËt KhuyÕn KhÝch §Çu T Trong Níc 1-Nh÷ng chÝnh s¸ch KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc Më réng chñ thÓ ®Çu t Nhµ níc b¶o hé vµ khuyÕn khÝch tæ chøc,C«ng d©n ViÖt Nam, Ngêi ViÖt Nam ®Þnh c ë níc ngoµi; Ngêi níc ngoµi c tró l©u dµi ë ViÖt Nam ®Çu t vµo c¸c lÜnh vùc kinh tÕ - x· héi trªn l·nh thæ ViÖt Nam theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt Nam. Theo quy ®Þnh cña LuËt KhuyÕn khich ®Çu t trong níc th× ngêi ViÖt Nam ®Þnh c ë níc ngoµi, ngêi níc ngoµi c tró l©u dµi ë ViÖt Nam cã thÓ lùa 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 chän c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp thÝch hîp ®Ó ®Çu t nh mét c«ng d©n ViÖt Nam. LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc cho ngêi níc ngoµi, tæ chøc kinh tÕ níc ngoµi ®îc phÐp gãp vèn, mua cæ phÇn ®Çu t vµo doanh nghiÖp ViÖt Nam kh«ng qu¸ 30% vèn ®iÒu lÖ vµo nh÷ng lÜnh vùc ngµnh nghÒ thuéc danh môc do Thñ Tíng ChÝnh Phñ phª duyÖt tõng thêi kú. 2-§¬n gi¶n ho¸ thñ tôc thµnh lËp doanh nghiÖp t nh©n,c«ng ty LuËt doanh nghiÖp ®îc Quèc héi kho¸ X th«ng qua 20/6/1999 ®· luËt ho¸ c¸c quy ®Þnh thµnh lËp doanh nghiÖp theo híng b·i bá c¬ chÕ xin phÐp thµnh lËp, chñ ®Çu t chØ ®¨ng ký kinh doanh víi hå s¬ hÕt søc ®¬n gi¶n, xo¸ bá mäi sù kiÓm tra kiÓm so¸t tríc khi thµnh lËp, t¹o ®iÒu kiÖn cho phÐp chñ ®Çu t nhanh chãng tiÕp cËn thÞ trêng, viÖc gi¸m s¸t kiÓm tra cña Nhµ níc chuyÓn sang giai ®o¹n sau khi ®¨ng ký kinh doanh. LuËt doanh nghiÖp xo¸ bá quy ®Þnh vèn ph¸p ®Þnh ë hÇu hÕt c¸c ngµnh nghÒ ®· t¹o ra ®iÒu kiÖn cho c¸c DNN&V ra ®êi thuËn lîi gi¶m tèi thiÓu c¸c chi phÝ cho viÖc thµnh lËp doanh nghiÖp. 3-Nhµ níc b¶o ®¶m hç trî ®Çu t a-Hç trî vÒ ®Êt ®ai: ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch vÒ ®Êt ®ai -LuËt söa ®æi, bæ xung mét sè ®iÒu cña LuËt ®Êt ®ai (2/12/1998) ®· quy ®Þnh thªm quyÒn sö dông ®Êt bao gåm: quyÒn gãp vèn b¾ng gi¸ trÞ sö dông ®Êt ®Ó liªn doanh. Víi quy ®Þnh nµy ®· t¹o thªm kh¶ n¨ng cho c¸c chñ ®Çu t dïng quyÒn sö dông ®Êt ®Ó thµnh lËp c¸c DNN&V ®Ó kinh doanh -C«ng bè c«ng khai quy ho¹ch sö dông ®Êt. -MiÔn gi¶m tiÒn sö dông ®Êt, tiÒn thuª ®Êt. -Nhµ níc ®Çu t ph¸t triÓn h¹ tÇng t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c DNN&V cã mÆt b»ng tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh. b-C¸c chÝnh s¸ch hç trî vÒ vèn: -LËp Quü hç trî ®Çu t ®Ó cho vay víi l·i xuÊt u ®·i. Quü nµy ®· ho¹t ®éng trªn 2 n¨m. -LËp quü hç trî xuÊt khÈu -LËp quü hç trî ph¸t triÓn khoa häc vµ c«ng nghÖ quèc gia. -C¸c dÞch vô hç trî ®Çu t vÒ c¸c lÜnh vùc: +T vÊn qu¶n lý, chuyÓn giao c«ng nghÖ, d¹y nghÒ. 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 +Cung cÊp th«ng tin vÒ thÞ trêng, th«ng tin khoa häc. +TiÕp thÞ xóc tiÕn th¬ng m¹i. -Thµnh lËp c¸c trung t©m thiÕt kÕ, thö nghiÖm ®Ó hç trî ph¸t triÓn c¸c DNN&V. -Thµnh lËp c¸c hiÖp héi ngµnh nghÒ s¶n xuÊt kinh doanh, c¸c hiÖp héi xuÊt khÈu. 4-Nhµ níc u ®·i ®Çu t: -§Çu t ngµnh nghÒ Nhµ níc cÇn u tiªn ph¸t triÓn -Sö dông nhiÒu lao ®éng -§Çu t ë c¸c ®Þa bµn khã kh¨n sÏ ®îc Nhµ níc u ®·i miÔn gi¶m c¸c lo¹i chi phÝ vµ thuÕ: +MiÔn gi¶m tiÒn sö dông ®Êt +MiÔn gi¶m tiÒn thuª ®Êt +MiÔn gi¶m thuÕ sö dông ®Êt +Gi¶m møc thuÕ suÊt, thuÕ thu nhËp +MiÔn thuÕ nhËp khÈu ®èi víi thiÕt bÞ, m¸y mãc t¹o thµnh tµi s¶n cè ®Þnh +S¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu ®îc hëng thªm u ®·i bæ xung vÒ thuÕ thu nhËp +MiÔn thuÕ tµi nguyªn kho¸ng s¶n. III-T×nh H×nh Thùc TiÔn KhuyÕn KhÝch §Çu T Trong Níc Thùc tÕ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh rÊt thiÕu vèn nhng kh«ng ®îc vay hoÆc ®îc vay nhng kh«ng thÓ vay ®îc v× chi phÝ thùc tÕ l¹i cao h¬n l·i suÊt vay th¬ng m¹i ë ng©n hµng. Nh÷ng vÊn ®Ò tån t¹i: -Cha cã tiªu chÝ ph©n biÖt râ ®Çu t míi vµ ®Çu t më réng -ThiÕu mét c¬ chÕ ph¸p lý ®Ó thùc hiÖn khuyÕn khÝch ®Çu t trong níc ®èi víi kinh tÕ trang tr¹i lµ nh÷ng DNN&V ë n«ng th«n vµ miÒn nói. -C¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t trong níc cha t¹o ra c¬ héi cho nh÷ng ngêi nghÌo,yÕu thÕ tham gia ®Çu t mµ míi chØ quan t©m tíi c¸c chñ thÓ kinh doanh nh÷ng ngµnh nghÒ mµ Nhµ níc cÇn khuyÕn khÝch vµ ë c¸c ®Þa bµn cÇn khuyÕn khÝch. -Cßn thiÕu chiÕn lîc khuyÕn khÝch ®Çu t ®èi víi DNN&V. Ngay c¶ c¸c dù ¸n nghiªn cøu vÒ DNN&V còng bÞ ph©n t¸n viÖc nghiªn cøu ®Ó t×m 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 gi¶i ph¸p ®ång bé cha cã sù chØ huy thèng nhÊt, nªn cho ®Õn nay cha cã ®îc mét chÝnh s¸ch cô thÓ ®èi v¬i DNN&V. -Mèi quan hÖ gi÷a chÝnh s¸ch ®èi víi DNN&V vµ c¸c chÝnh s¸ch xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, c¸c chÝnh s¸ch ®èi víi hîp t¸c x· cÇn cã mét sù lång ghÐp. -C¸c dù ¸n liªn quan ®Õn hç trî DNN&V ngoµi quèc doanh cÇn phèi hîp hµnh ®éng v× môc tiªu chung x©y dùng ®îc luËt hç trî DNN&V ngoµi quèc doanh ®Ó thay thÕ LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t trong níc hiªn hµnh. 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 PhÇn IV: LU¢T DOANH NGHIÖP- Cë Së PH¸P Lý MíI §èI VíI C¸C DOANH NGHIÖP NHá Vµ VõA NGOµI QUèC DOANH. Ngêi kinh doanh cÇn nh÷ng h×nh thøc ph¸p lý phï hîp ®Ó ®Çu t vèn, tæ chøc kinh doanh, chia sÎ rñi ro vµ lîi nhuËn. Ph¸p luËt ViÖt Nam hiÖn hµnh t¹o ®iÒu kiÖn cho ngêi kinh doanh cã thÓ lùa chän nhiÒu m« h×nh tæ chøc kinh doanh kh¸c nhau tuú theo sè lîng vèn, ngµnh nghÒ vµ môc ®Ých kinh doanh. ViÖc t×m hiÓu quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ c¸c m« h×nh nµy lµ rÊt cÇn thiÕt, v× nÕu kh«ng hiÓu biÕt ph¸p luËt mµ ®Çu t sai quy ®Þnh, cã thÓ sÏ bÞ Toµ ¸n ViÖt Nam coi lµ hµnh vi ph¹m ph¸p. I-Thùc Tr¹ng Ph¸p LuËt HiÖn Hµnh §èi Víi Doanh NghiÖp Nhá Vµ Võa Ngoµi Quèc Doanh Díi gi¸c ®é cña mét nhµ ®Çu t, theo ph¸p luËt hiÖn hµnh, ngêi kinh doanh cã thÓ ®Çu t vèn theo c¸c h×nh thøc díi ®©y: -Kinh doanh theo NghÞ ®Þnh sè 66/H§BT- C¸ nh©n kinh doanh -Gãp vèn cïng ngêi kh¸c kinh doanh theo NghÞ ®Þnh sè 66/H§BTNhãm kinh doanh -Kinh doanh theo m« h×nh Tæ hîp t¸c- §iÒu 120 - 129 BLDS -Thµnh lËp Hîp t¸c x· theo luËt hîp t¸c x· 1996 -Thµnh lËp Doanh nghiÖp t nh©n -Thµnh lËp C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n -Thµnh lËp c«ng ty cæ phÇn C¸c h×nh thøc nªu trªn cã thÓ ®îc gäi lµ ®Çu t thµnh lËp c¸c doanh nghiÖp. Ngoµi ra, tuú theo ngµnh nghÒ vµ sù linh ho¹t cña ngêi kinh doanh, cã thÓ chän rÊt nhiÒu h×nh thøc ®Çu t kh¸c mµ kh«ng thµnh lËp doanh nghiÖp míi. Phï hîp víi c¸c m« h×nh kinh doanh kÓ trªn, theo sè lîng thèng kª, c¸c m« h×nh doanh nghiÖp hiÖn cã ë ViÖt Nam nh sau: +6300 Doanh nghiÖp nhµ níc +350 Doanh nghiÖp cña c¸c tæ chøc chÝnh trÞ, chÝnh trÞ - x· héi +8903 C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n +2882 Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi +200 C«ng ty cæ phÇn +21358 Doanh nghiÖp t nh©n +1.800.000 c¸ nh©n vµ nhãm kinh doanh theo NghÞ ®Þnh sè 66/H§BT 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 B¶ng thèng kª nµy cho thÊy,DNN&V ngoµi quèc doanh tËp trung ë m« h×nh “C¸ nh©n vµ nhãm kinh doanh” theo NDD sè 66/H§BT, “Doanh nghiÖp t nh©n” vµ mét sè Ýt h¬n ë d¹ng C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n. C«ng ty cæ phÇn lµ m« h×nh cha ®îc a chuéng réng r·i ë ViÖt Nam. II-Mét Sè §iÓm Míi C¬ B¶n Cña LuËt Doanh NghiÖp 1999 LuËt doanh nghiÖp gåm 10 ch¬ng víi 124 ®iÒu ®· ®îc Quèc héi th«ng qua ngµy12-6-1999, cã hiÖu lùc tõ ngµy 01-01-1999, thay thÕ LuËt c«ng ty vµ LuËt doanh nghiÖp t nh©n. §èi víi c¸c doanh nghiÖp d©n doanh, LuËt nµy lµ mét bíc tiÕn míi, t¹o nhiÒu ®iÒu kiÖn ph¸p lý thuËn lîi cho ngêi ®Çu t trong viÖc thµnh lËp vµ tæ chøc kinh doanh. Nh×n tæng thÓ, nh÷ng thµnh c«ng c¬ b¶n cña LuËt doanh nghiÖp thÓ hiÖn ë nh÷ng ®iÓm sau: -Lµ mét bíc tiÕn míi thùc hiÖn ®¬ng lèi c¶i c¸ch kinh tÕ cña Nhµ níc ViÖt Nam: +Ph¸t huy néi lùc +T¹o ra sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ +§a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc ph¸p lý cho c¸c ho¹t ®éng kinh doanh +C¶i c¸ch hµnh chÝnh +Ph¸p ®iÓn ho¸ -Lµ mét thµnh c«ng lín trong viÖc khuyÕn khÝch lµm giµu hîp ph¸p: +C¶i c¸ch c¬ b¶n thñ tôc thµnh lËp doanh nghiÖp +B¶o hé quyÒn tù do kinh doanh +KhuyÕn khÝch sù n¨ng ®éng +KhuyÕn khÝch sù tù chÞu tr¸ch nhiÖm trong kinh doanh +B¶o vÖ quyÒn lîi cña cæ ®«ng thiÓu sè +B¶o vÖ quyÒn lîi cña chñ nî +Quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm cña ngêi qu¶n lý doanh nghiÖp trong c¸c giao dÞch t lîi. -Lµ mét ®¹o luËt cã tÇm nh×n chiÕn lîc trong t¬ng quan víi: +C¶i c¸ch doanh nghiÖp nhµ níc vµ doanh nghiÖp ®oµn thÓ +NhÊt thÓ ho¸ luËt ®Çu t trong níc vµ níc ngoµi +Hç trî thÞ trêng chøng kho¸n ph¸t triÓn +ChuyÓn ®æi h×nh thøc doanh nghiÖp, c¬ së ph¸p lý cho c¸c liªn kÕt tËp ®oµn +N©ng ph¸p luËt ViÖt Nam hµi hoµ ho¸ víi ph¸p luËt quèc tÕ (WTO). 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 PhÇn V: NH÷NG KHÝa C¹NH PH¸P Lý Cña VIÖC THUÕ §ÊT KINH DOANH THÕ CHÊP QUYÒN Sö DôNG §ÊT §Ó VAY VèN HiÕn ph¸p 1992 níc CHXHCN viÖc x¸c ®Þnh “Nhµ níc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cu¶ Nhµ níc, theo ®Þnh híng XHCN. C¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn víi c¸c h×nh thøc tæ chøc s¶n xuÊt, kinh doanh ®a d¹ng dùa trªn chÕ ®é së h÷u toµn d©n, së h÷u tËp thÓ, së h÷u t nh©n, trong ®ã së h÷u toµn d©n vµ së h÷u tËp thÓ lµ nÒn t¶ng”.Víi môc ®Ých gióp cho c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, nhÊt lµ c¸c DNN&V ngoµi quèc doanh cã thÓ c¹nh tranh, lµm ¨n cã hiÖu qu¶; tån t¹i, ®øng v÷ng vµ c¹nh tranh lµnh m¹nh trong c¬ chÕ thÞ trêng, th× viÖc t×m hiÓu c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ vÊn ®Ò sö dông ®Êt ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña chñ doanh nghiÖp. I-Thuª §Êt Kinh Doanh 1-C¸c trêng hîp thuª ®Êt: LuËt ®Êt ®ai 1993 quy ®Þnh Nhµ níc cho thuª ®Êt trong c¸c trêng hîp sau: -Tæ chøc kinh tÕ sö dông ®Êt ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh theo dù ¸n ®îc c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn phª duyÖt. -Hé gia ®×nh, c¸ nh©n cã nhu cÇu sö dông ®Êt ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh. Ngoµi ra, Nhµ níc cßn cho tæ chøc, c¸ nh©n níc ngoµi, ngêi ViÖt Nam ®Þnh c ë níc ngoµi thuª ®Êt ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng ®Çu t t¹i ViÖt Nam. 2-Thêi h¹n cho thuª ®Êt: LuËt ®Êt ®ai quy ®Þnh:Thêi h¹n cho thuª ®Êt ®îc x¸c ®Þnh theo dù ¸n ®· ®îc c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn phª duyÖt nhng kh«ng qu¸ 50 n¨m, ®èi víi dù ¸n cÇn thêi h¹n thuª ®Êt dµi h¬n th× c¨n cø vµo quy ®Þnh cña Uû ban Thêng vô Quèc h«Þ, ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh thêi h¹n cho thuª ®Êt ®èi víi tõng dù ¸n, nhng kh«ng qu¸ 70 n¨m. 3-VÊn ®Ò cho thuª l¹i ®Êt trong khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt cña tæ chøc trong níc Thùc hiÖn c«ng cuéc “C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸” ®Êt níc do §¶ng khëi xíng, Nhµ níc ta ban hµnh quy chÕ thµnh lËp khu chÕ xuÊt, khu c«ng nghiÖp nh»m khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp trong vµ ngoµi ®Çu t s¶n xuÊt, gia c«ng, l¾p r¸p c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp ®Ó s¶n xuÊt vµ tiªu 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 thô t¹i thÞ trêng trong níc, x©y dùng vµ kinh doanh c¸ c«ng tr×nh c¬ së h¹ tÇng, tiÕn hµnh c¸c dÞch vô hç trî s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. II- ThÕ ChÊp QuyÒn Sö Dông §Êt §Ó Vay Vèn Kinh Doanh 1-Kh¸i NiÖm: ThÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt lµ trêng hîp ngêi sö dông ®Êt dïng quyÒn sö dông ®Êt cña m×nh ®Ó b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt d©n sù vµ ph¸p luËt ®Êt ®ai. Së dÜ ®iÒu kiÖn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt ®îc ph¸p luËt quy ®Þnh kh«ng kh¾t khe nh ®èi víi c¸c h×nh thøc kh¸c cña chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt lµ v×: sau khi hîp ®ång thÕ chÊp ®îc lËp th× ngêi sö dông ®Êt vÉn tiÖp tôc ®îc chiÕm h÷u vµ sö dông ®Êt. Trªn thùc tÕ cha cã sù chuyÓn giao quyÒn sö dông ®Êt cho ngêi kh¸c.Nãi c¸ch kh¸c, ph¸p luËt kh«ng cÇn thiÕt ph¶i can thiÖp s©u vµo vÊn ®Ò nµy v× thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt còng chØ lµ mét biÖn ph¸p b¶o ®¶m cho hîp ®ång vay vèn, lµ h×nh thøc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt cã ®iÒu kiÖn tøc lµ chØ x¶y ra khi ngêi sö dông ®Êt kh«ng tr¶ ®îc tiÒn vay. 2-C¬ Së Ph¸p Lý Cña ViÖc Quy §Þnh ThÕ ChÊp QuyÒn Sö Dông §Êt *§iÒu 18-HiÕn ph¸p 1992: Nhµ níc giao ®Êt cho c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n sö dông æn ®Þnh l©u dµi. *§iÒu 78c - LuËt söa ®æi bæ sung mét sè ®iÒu cña LuËt ®Êt ®ai 1993:Tæ chøc kinh tÕ ®îc Nhµ níc giao ®Êt cã thu tiÒn sö dông ®Êt cã quyÒn: “ThÕ chÊp gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt ®ai tæ chøc tÝn dông ViÖt Nam ®Ó vay vèn s¶n xuÊt, kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt” *§iÒu 78d - LuËt söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu cña LuËt ®Êt ®ai n¨m 1993 quy ®Þnh: -Tæ chøc kinh tÕ ®îc Nhµ níc cho thuª ®Êt mµ tr¶ tiÒn thuª ®Êt hµng n¨m cã quyÒn thÕ chÊp tµi s¶n thuéc quyÒn sö h÷u cña m×nh g¾n liÒn víi ®Êt thuª t¹i tæ chøc tÝn dông ViÖt Nam ®Ó vay vèn s¶n xuÊt kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. -Tæ chøc kinh tÕ ®îc Nhµ níc cho thuª ®Êt mµ ®· tr¶ tiÒn thuª ®Êt cho c¶ thêi gian thuª cã quyÒn thÕ chÊp gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt vµ tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh g¾n liÒn víi ®Êt thuª trong thêi h¹n thuª t¹i tæ chøc tÝn dông ViÖt Nam ®Ó vay vèn s¶n xuÊt kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 -Tæ chøc kinh tÕ ®îc Nhµ níc cho thuª ®Êt ®· tr¶ tríc tiÒn thuª ®Êt cho nhiÒu n¨m nÕu thêi h¹n thuª ®Êt ®· ®îc tr¶ tiÒn cßn l¹i Ýt nhÊt lµ 5 n¨m th× cã quyÒn cña tæ chøc kinh tÕ ®îc Nhµ níc cho thuª ®Êt cho c¶ thêi gian thuª. *Bé luËt d©n sù ViÖt Nam n¨m 1995: Hîp ®ång thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt. *QuyÕt ®Þnh sè 217/Q§NH1 ngµy 17-8-96 cña Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ níc ban hµnh quy chÕ thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n vµ b¶o l·nh vay vèn ng©n hµng. *NghÞ ®Þnh 17/CP ngµy 29-3-99 cña ChÝnh phñ vÒ thñ tôc chuyÓn ®æi, chuyÓn nhîng cho thuª, cho thuª l¹i thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt, thÕ chÊp gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt. VËy cho thuª quyÒn sö dông ®Êt vµ thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt ®Ó vay vèn s¶n xuÊt kinh doanh lµ nh÷ng quy ®Þnh míi cña ph¸p luËt ®Êt ®ai nh»m t¹o ®iÒu kiÖn cho ngêi sö dông ®Êt khai th¸c tèi ®a mäi tiÒm n¨ng ®Êt ®ai, ®ång thêi gióp hä sö dông cã hiÖu qu¶ ®Êt ®ai. Tuy nhiªn c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cô thÓ ho¸ c¸c quy ®Þnh nµy ®ang vµ sÏ ®îc ban hµnh, trong ®ã thiÕu c¸c quy ®Þnh cho c¸c DNN&V ngoµi quèc doanh. §iÒu ®ã g©y kh«ng Ýt khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh trong viÖc lµm thñ tôc vay vèn s¶n xuÊt kinh doanh t¹i c¸c tæ chøc tÝn dông cña Nhµ níc. Nh÷ng khÝa c¹nh ph¸p lý vÒ cho thuª ®Êt vµ thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt ®îc ®Ò cËp trªn ®©y míi dõng l¹i ë viÖc giíi thiÖu c¸c quy ®Þnh mang tÝnh kh¸i qu¸t ch¾c ch¾n cha thÓ tho¶ m·n ®îc ®ßi hái cña c¸c doanh nghiÖp, ®èi tîng trùc tiÕp thùc thi c¸c quy ®Þnh nµy. §iÒu ®ã ®Æt ra vÊn ®Ò cÇn ph¶i cã nh÷ng bæ sung, söa ®æi vµ ph¸p ®iÓn ho¸ trong c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt ®Êt ®ai trong t¬ng lai th× míi cã thÓ ®¸p øng ®îc ®ßi hái cña thùc tiÔn cuéc sèng vµ ®¸p øng ®îc yªu cÇu vÒ vèn vµ sö dông ®Êt cña c¸c doanh nghiÖp trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 PhÇn VI: CHÝNH S¸CH,PH¸P LUËT THUÕ, TÝN DôNG Hç TRî PH¸T TRIÓN DOANH NGHIÖP NHá Vµ VõA. Kinh nghiÖm thùc tiÔn ë nhiÒu níc trªn thÕ giíi cho thÊy r»ng, c¸c DNN&V ®ãng vai trß rÊt quan träng trong c¬ cÊu tæng thÓ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt níc. C¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa tuy cã quy m« vèn kh«ng lín, sè lîng lao ®éng kh«ng nhiÒu, song nã cã nhiÒu u thÕ vÒ qu¶n lý vµ sù n¨ng ®éng trong kinh doanh.Víi vÞ trÝ, vai trß vµ nh÷ng lîi thÕ cña chóng, nhiÒu níc trªn toµn thÕ giíi ®Òu cã nh÷ng b¶o ®¶m ®Çu t vµ nh÷ng u ®·i, kÝch thÝch sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ nµy §èi víi ViÖt Nam, viÖc khuyÕn khÝch, hç trî ph¸t triÓn c¸c DNN&V trong giai ®o¹n hiÖn nay cµng cã ý nghÜa s©u s¾c khi chóng ta ®ang thùc hiÖn chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ c¬ cÊu hai thµnh phÇn sang c¬ cÊu ®a thµnh phÇn, ®a h×nh thøc së h÷u.Ph¸t triÓn DNN&V hiÖn nay lµ phï hîp víi bèi c¶nh kinh tÕ ®Êt níc hiÖn nay trªn tÊt c¶ c¸c ph¬ng diÖn cña ®Çu t tõ vèn, kü thuËt,c«ng nghÖ ®Õn qu¶n lý. Tuy nhiªn cho ®Õn nay, nh÷ng u ®·i nh»m hç trî ph¸t triÓn c¸c DNN&V, ®Æc biÖt lµ c¸c DNN&V ngoµi quèc doanh cha nhiÒu, cha h×nh thµnh mét c¬ chÕ ®ång bé, ®ñ hÊp dÉn ®Ó kÝch thÝch sù ph¸t triÓn cña chóng. NhËn thøc ®îc c¸c vÊn ®Ò trªn ®©y, trong mÊy n¨m gÇn ®©y §¶ng vµ Nhµ níc ta b¾t ®Çu quan t©m ®Õn viÖc x©y dùng vµ ban hµnh c¸c c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, ph¸p luËt nh»m hç trî vµ kÝch thÝch sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp nµy. §Æc biÖt lµ võa qua, ngµy 31-5-99 Thñ tíng ChÝnh phñ ®· ký quyÕt ®Þnh sè 133/1999/Q§-TTg thµnh lËp tæ nghiªn cøu c¬ chÕ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn DNN&V vµ ch¾c ch¾n r»ng trong mét t¬ng lai kh«ng xa, chóng ta sÏ h×nh thµnh ®îc mét c¬ chÕ ®ång bé cho viÖc ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp naú. Nãi nh vËy, kh«ng cã nghÜa r»ng hiÖn nay chóng ta cha cã c¬ chÕ chÝnh s¸ch u ®·i, hç trî c¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa ngoµi quèc doanh. Trong chÝnh s¸ch ph¸p luËt hiÖn hµnh cã nhiÒu u ®·i, hç trî cho c¸c nhµ ®Çu t, c¸c doanh nghiÖp mµ c¸c DNN&V ngoµi quèc doanh cã thÓ lùa chän ®Ó dµnh lÊy u ®·i cho qu¸ tr×nh ®Çu t vµ ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh.Trong ph¹m vi bµi viÕt nµy t«i xin ®Ò cËp tíi hai lÜnh vùc u ®·i, hç trî mµ chóng t«i cho r»ng ®©y lµ hai lo¹i u ®·i hÊp dÉn nhÊt, cã ý nghÜa trùc tiÕp nhÊt vÒ mÆt kinh tÕ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp, ®ã lµ c¸c u ®·i vÒ thuÕ vµ tÝn dông. I-Nh÷ng ¦u §·i Cña Ph¸p LuËt ThuÕ 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 1-Nh÷ng u ®·i vÒ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp Trong c¸c u ®·i vÒ thuÕ, u ®·i vÒ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp lµ u ®·i cã ý nghÜa thiÕt thùc nhÊt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp, c¸c nhµ ®Çu t. Bëi v× thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp lµ lo¹i thuÕ trùc thu, ®iÒu tiÕt trùc tiÕp vµo thu nhËp cña doanh nghiÖp. ViÖc miÔn gi¶m thuÕ lµ t¹o thªm kh¶ n¨ng vµ ®iÒu kiÖn tµi chÝnh ®Ó doanh nghiÖp dïng thu nhËp cã ®îc ®Ó t¸i ®Çu t l¹i qu¸ tr×nh kinh doanh. V× lÏ ®ã, c¸c quy ®Þnh vÒ miÔn gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp cã tÝnh hÊp dÉn cao h¬n nhiÒu so víi c¸c miÔn gi¶m thuÕ kh¸c. C¸c u ®·i vÒ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp gåm: a-C¸c u ®·i vÒ thuÕ suÊt Muèn hiÓu vµ n¾m v÷ng c¸c u ®·i vÒ thuÕ suÊt thuÕ thu nhËp, cÇn x¸c ®Þnh râ dù ¸n ®Çu t cña doanh nghiÖp, nhµ ®Çu t thuéc lo¹i nµo? lo¹i dù ¸n ®ã ®îc xÕp vµo danh môc lo¹i A, B, C. Muèn vËy cÇn ®èi chiÕu víi c¸c danh môc A, B, C ®îc ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh sè 51/1999/N§-CP ngµy 8/7/99 cña ChÝnh phñ, quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t trong níc. -Danh môc A: Ngµnh, nghÒ thuéc c¸c lÜnh vùc ®îc hëng u ®·i ®Çu t. -Danh môc B: §Þa bµn cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ khã kh¨n. -Danh môc C: §Þa bµn cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi ®Æc biÖt khã kh¨n. C¸c u ®·i vÒ thuÕ suÊt thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp bao gåm: +ThuÕ suÊt 25% ®èi v¬Ý dù ¸n ®Çu t thuéc danh môc A +ThuÕ suÊt 25% ®èi víi dù ¸n ®Çu t thuéc danh môc B +ThuÕ suÊt 20% ®èi víi dù ¸n ®Çu t thuéc danh môc A thùc hiÖn ë ®Þa bµn thuéc danh môc B +ThuÕ suÊt 20% ®èi víi dù ¸n ®Çu t thuéc danh môc C +ThuÕ suÊt 15% ®èi víi dù ¸n ®Çu t thuéc danh môc A thùc hiÖn t¹i ®Þa bµn thuéc danh môc C. b-C¸c u ®·i vÒ thêi h¹n miÔn gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp Nhµ ®Çu t cã dù ¸n thµnh lËp c¬ së s¶n xuÊt,kinh doanh ®¸p øng ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i ®iÒu 15,16 NghÞ ®Þnh 51/1999/N§-CP ngµy 8-7-99 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t trong níc (söa ®æi) ®îc miÔn thuÕ, gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp kÓ tõ khi cã thu nhËp chÞu thuÕ. 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Thêi h¹n miÔn thuÕ tõ 2 ®Õn 4 n¨m vµ gi¶m 50% tõ 2 ®Õn 9 n¨m tiÕp theo tuú tõng dù ¸n ®¸p øng c¸c ®iÒu kiÖn theo luËt ®Þnh (ngµnh nghÒ, sö dông lao ®éng, ®Þa bµn...). c-MiÔn gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ®èi víi c¸c dù ¸n ®Çu t më réng, ®Çu t chiÒu s©u -§èi víi dù ¸n thuéc danh môc A ®îc miÔn gi¶m mét n¨m vµ gi¶m 50% sè thuÕ ph¶i nép trong 4 n¨m tiÕp theo. - §îc miÔn 3 n¨m vµ gi¶m 50% sè thuÕ ph¶i nép trong 5 n¨m tiÕp theo ®èi víi dù ¸n ®Çu t thùc hiÖn t¹i ®Þa bµn quy ®Þnh t¹i danh môc B. - §îc miÔn 4 n¨m vµ gi¶m 50% sè thuÕ ph¶i nép trong 7 n¨m tiÕp theo ®èi víi dù ¸n ®Çu t thùc hiÖn t¹i ®Þa bµn quy ®Þnh t¹i danh môc C. d-MiÔn gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ®èi víi dù ¸n BOT, BTO Nhµ ®Çu t cã dù ¸n theo h×nh thøc hîp ®ång X©y dùng, kinh doanh, chuyÓn giao (BTO) hoÆc hîp ®ång X©y dùng, chuyÓn giao, kinh doanh (BTO) ®îc miÔn thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp 4 n¨m ®Çu kÓ tõ khi cã thu nhËp chÞu thuÕ vµ gi¶m 50% sè thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ph¶i nép 9 n¨m tiÕp theo. e-¦u ®·i bæ sung vÒ thuÕ ®èi víi nhµ ®Çu t s¶n xuÊt, kinh doanh hµng xuÊt khÈu Ngoµi c¸c u ®·i vÒ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp trªn ®©y c¸c nhµ ®Çu t s¶n xuÊt, kinh doanh hµng xuÊt nhËp khÈu cßn ®îc hëng thªm u ®·i vÒ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp nh sau: -§îc gi¶m 50% sè thuÕ ph¶i nép cho phÇn thu nhËp cã ®îc trong c¸c trêng hîp: + XuÊt khÈu cña n¨m ®Çu tiªn ®îc thùc hiÖn b»ng c¸ch xuÊt khÈu trùc tiÕp +XuÊt khÈu mÆt hµng míi cã tÝnh n¨ng kinh tÕ - kü thuËt, tÝnh n¨ng sö dông kh¸c víi mÆt hµng tríc ®©y doanh nghiÖp ®· xuÊt khÈu +XuÊt khÈu ra thÞ trêng mét quèc gia míi, hoÆc l·nh thæ míi kh¸c víi thÞ trêng tríc ®©y. -§îc gi¶m 50% sè thuÕ thu nhËp ph¶i nép cho phÇn thu nhËp t¨ng thªm do xuÊt khÈu trong n¨m tµi chÝnh ®èi víi nhµ ®Çu t cã doanh thu xuÊt khÈu n¨m sau cao h¬n n¨m tríc. -§îc gi¶m 20% sè thuÕ thu nhËp ph¶i nép cho phÇn thu nhËp cã ®îc do xuÊt khÈu tronh n¨m tµi chÝnh ®èi víi c¸c trêng hîp: +Cã doanh thu xuÊt khÈu ®¹t tû träng trªn 50% tæng doanh thu +Duy tr× thÞ trêng xuÊt khÈu æn ®Þnh vÒ sè lîng hoÆc gi¸ trÞ hµng ho¸ xuÊt khÈu trong 3 n¨m liªn tôc tríc ®ã. 20
- Xem thêm -