Những phương thuốc bí truyền của vũ văn kính

  • Số trang: 221 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 119 |
  • Lượt tải: 0
e-lyly

Đã đăng 5277 tài liệu

Mô tả:

TUYỂN TẬP NHỮNG BÀI THUỐC GIA TRUYỀN VŨ VĂN KÍNH Hiệu Lão Mai Nguyễn Trung Hòa Phó chủ tịch Hội Y học cổ truyền Việt Nam NĂM 2014 Những bài thuốc gia truyền MỤC LỤC ĐÔI LỜI CÙNG ĐỘC GIẢ..................................................................................1 NHỮNG PHƯƠNG THUỐC BÍ TRUYỀN.........................................................3 BÀI THUỐC BỔ, TRỊ KHÍ HUYẾT, TÌ VỊ YẾU...............................................4 BỆNH VỀ TAI......................................................................................................5 TRỊ BỆNH VỀ LƯỠI............................................................................................6 BỆNH VỀ RĂNG...............................................................................................10 TRỊ BỆNH VỀ HỌNG (YẾT HẦU)...................................................................12 TRỊ BỆNH VỀ MŨI............................................................................................13 TRỊ BỆNH VỀ MẮT..........................................................................................14 TRỊ BỆNH THỔ HUYẾT...................................................................................15 BỆNH DO ĐỜM, ĐỜM XUYỄN.......................................................................17 BỆNH VỀ ĐẦU..................................................................................................18 TRỊ BỆNH MẮT QUÁNG GÀ...........................................................................19 TRỊ TRÚNG PHONG.........................................................................................19 TRỊ CHỨNG TRÀO ĐỜM.................................................................................22 TRỊ CHỨNG HO................................................................................................22 TRỊ BỆNH SUYỄN............................................................................................25 TRỊ CHỨNG ĐAU BỤNG.................................................................................26 BỆNH LỴ............................................................................................................31 BỆNH TẢ (ỉa chảy).............................................................................................37 ÓI , MỬA............................................................................................................40 TRỊ CHỨNG HOẮC LOẠN...............................................................................41 TRỊ SỐT RÉT.....................................................................................................43 TRỊ CẢM NẮNG................................................................................................46 TRỊ TRÚNG HÀN (CẢM LẠNH).....................................................................47 THƯƠNG HÀN..................................................................................................48 TỨ THỜI CẢM MẠO........................................................................................49 PHÙ THŨNG......................................................................................................50 TRỊ UNG THƯ...................................................................................................54 TRỊ CHỨNG LÊN ĐINH, LÊN CÁI..................................................................55 TRỊ NỔI HẠCH VÀ TRÀNG NHẠC................................................................57 BỆNH SÂU QUẢNG(Ghẻ huyết, ghẻ hờm)......................................................59 BỆNH ĐÀN BÀ..................................................................................................60 TRỊ Ứ HUYẾT....................................................................................................68 Nục huyết............................................................................................................68 TRỊ XUẤT HUYẾT............................................................................................68 TRỊ LOẠN HUYẾT............................................................................................68 TRỊ BĂNG HUYẾT............................................................................................69 BỆNH BẠCH ĐÁI, BẠCH TRỌC.....................................................................70 Đàn bà thì Bạch Đái, đàn ông thì Bạch Trọc.......................................................70 Những bài thuốc gia truyền CHỨNG LẬU TINH VÀ LẬU ĐAU BUỐT.....................................................71 TRỊ BỊ THƯƠNG TÍCH.....................................................................................73 BỆNH ĐAU LƯNG............................................................................................75 TRỊ ĐAU THẦN KINH LIÊN SƯỜN.(Chứng Hiếp Thống).............................76 BỆNH VỀ VÚ.....................................................................................................77 TRỊ ĐAU TIM VÀ ĐAU DẠ DÀY....................................................................79 TRỊ ĐAU DẠ DÀY.(Bao Tử).............................................................................79 BỆNH HÒN (BỈ KHỐI) TRONG BỤNG...........................................................80 TRỊ CHỨNG KINH GIẢN.................................................................................81 TRỊ MỘNG MỊ...................................................................................................81 TRỊ BỆNH ĐÀN BÀ CON GÁI BỊ BỆNH QUÁI TẬT....................................83 TRỊ ĐÀN ÔNG CON TRAI BỊ QUÁI TẬT.......................................................85 TRỊ BỆNH Ở HẠ NANG.(Bệnh ở bìu đái)........................................................85 BỆNH ĐAU TỨC...............................................................................................87 TRỊ CHỨNG HÓC XƯƠNG (Mắc xương)........................................................88 TRỊ BỆNH TRĨ...................................................................................................89 BỆNH THOÁT GIANG (LÒI ROM) (Tràng phong hạ huyết)..........................91 BỆNH CUỒNG ĐIÊN........................................................................................92 TRỊ BỎNG (Bỏng nước sôi hoặc bỏng lửa)........................................................93 TRỊ ĐẠI TIỂU TIỆN BÍ.....................................................................................94 TRỊ NHỨC XƯƠNG..........................................................................................95 TRỊ BỆNH PHONG CÙI....................................................................................95 TRỊ NGƯỜI ĂN PHẢI THỨ ĐỘC....................................................................96 TRỊ BỆNH DI TINH, MỘNG TINH..................................................................96 TRỊ TRẺ CON MỚI SINH KHÔNG BÚ, KHÔNG KHÓC...............................96 THUỐC CAO LÊN DA (Cao Sinh Cơ)..............................................................97 TRỊ TRẺ CON CHẬM MỌC TÓC....................................................................97 TRỊ BỆNH HẮC LÀO (Lác)..............................................................................97 THUỐC CAO HÚT MŨ.....................................................................................97 TRỊ BỆNH RA MỒ HÔI NHIỀU.......................................................................97 TRỊ CHÂN BỊ ĐƠN SƯNG...............................................................................98 TRỊ BỊ CHẾT ĐUỐI...........................................................................................98 RĂNG CẮN LẠI GẦN CHẾT...........................................................................98 CHỮA CHÂN RĂNG BỊ SƯNG ĐAU..............................................................98 BÀI TƯỚNG QUÂN TÁN.................................................................................98 TRỊ TIỂU NHI BỊ RĨ MÁU Ở RỐN, CHÂY NƯỚC.........................................99 TRỊ CẢ NGƯỜI VÀ SÚC VẬT, BẠO XUẤT HUYẾT....................................99 TRỊ RẮN CẮN....................................................................................................99 CÁCH LÀM ĐÁ ĐỂ CHỮA RẮN CẮN.........................................................100 TRỊ CHÓ CẮN..................................................................................................101 TRỊ CHÓ DẠI CẮN..........................................................................................101 Những bài thuốc gia truyền PHẦN I: BỆNH TRẺ CON............................................................................103 CAM TÍCH......................................................................................................103 Bài 1: Trẻ em suy nhược, còi xương yếu ớt......................................................103 Bài 2:.................................................................................................................104 Bài 3:.................................................................................................................104 Bài 4:.................................................................................................................105 Bài 5: Cam tích có nhiều giun sán.....................................................................105 Bài 6: Trẻ em cam tích mắt có màng, có mộng, có ghèn..................................106 Bài 7: Trẻ em gầy yếu, kém ăn đổ mồ hôi trộm trong bụng có giun sán, bụng to, da vàng..............................................................................................................106 Bài 8: Trẻ em cam tích, bụng to, đại tiện ra nước hôi tanh, chua, thân thể gầy còm....................................................................................................................107 Bài 9: Trẻ em mặt bủng, da vàng, ăn uống kém, đại tiện thất thường..............108 Bài 10: Trẻ em ho và nóng................................................................................108 Bài 11: Trẻ em ho (thuốc dán)...........................................................................109 Bài 12: Trẻ em ho (thuốc ngậm).......................................................................109 Bài 13: Trẻ em ho (thuốc xông)........................................................................110 Bài 14: Trẻ em ho (thuốc uống)........................................................................110 Bài 15: Trẻ em ho và nóng................................................................................110 Bài 16: Trẻ em ho gà.........................................................................................111 Bài 17: Suyễn trẻ em.........................................................................................111 Bài 18: Trẻ em khóc đêm..................................................................................112 Bài 23: Ban chẩn không kể mùa – phạm vào phổi. bụng đầy trướng, cổ khò khè, ho, phát cuồng, nói nhảm, tay chân co giật.......................................................112 Bài 24: Trẻ em mọc sởi không đều hoặc ít mọc (lạm), mê mạn, nóng sốt, đi ngoài, ho, …......................................................................................................113 Bài 25: Bệnh nhẹ dùng......................................................................................113 Bài 26: Sởi lạm vào phổi gây viêm phổi đồng thời lở loét lợi răng..................114 Bài 27: Sau khi sởi sinh ho khan tiếng..............................................................115 Bài 28: Trẻ em đau răng (do chất ăn béo ngọt) sinh nóng, răng sưng đau, chảy máu....................................................................................................................115 Bài 29: Trẻ em thoát giang................................................................................116 Bài 30: Huyết vựng (trẻ em nổi một đám đỏ thường di chuyển)......................116 Bài 31: Trẻ em kiết lỵ........................................................................................116 Bài 32: Trẻ em giun nhiều.................................................................................117 Bài 33: Trẻ em đi lỵ ra máu...............................................................................117 Bài 34: Trẻ em đau bụng ỉa mửa.......................................................................118 Bài 35: Trẻ em ỉa chảy......................................................................................118 Bài 36: Trẻ em sài lở, ghẻ ruồi..........................................................................119 Bài 37: Trẻ em quáng gà...................................................................................119 Bài 38: Trẻ em chân yếu (túc suy)....................................................................120 Những bài thuốc gia truyền PHẦN II – BỆNH PHỤ NỮ............................................................................120 KINH NGUYỆT KHÔNG ĐỀU....................................................................120 Bài 40: Kinh nguyệt không đều.........................................................................122 Bài 41: Kinh không đều, thiếu máu...................................................................122 Bài 42: Kinh không đều, hành kinh đau bụng...................................................122 Bài 43: Kinh ra trước kỳ do huyết nhiệt vọng hành, mạch hồng sác................124 Bài 44: Chưa đến kỳ hạn mà đã hành kinh (âm hư huyết nhiệt).......................124 Bài 45: Kinh nguyệt bế......................................................................................125 Bài 46: Kinh nguyệt quá kỳ do hỏa khí kém, hàn ngưng, uất đàm...................125 Bài 47: Kinh nguyệt không đều do khí huyết đều suy nhược...........................126 Bài 48: Kinh nguyệt không đều tháng có tháng không khi trước khi sau.........126 KINH NGUYỆT BẾ TẮC..............................................................................127 Bài 49:...............................................................................................................127 Bài 50:...............................................................................................................128 THỐNG KINH................................................................................................128 Bài 51:...............................................................................................................129 Bài 52: Thể khí trệ, mạch huyền sáp.................................................................129 Bài 53: Thể ứ nhiệt, mạch sáp...........................................................................130 Bài 54: Thể phong lạnh hàn ngưng, mạch trầm khẩn.......................................130 Bài 55: Thể khí huyết đều hư, mạch hư tế hoặc trầm tế....................................130 Bài 56: Lạm kinh sinh điên...............................................................................131 Bài 57: Hành kinh kéo dài (rong kinh)..............................................................131 Bài 58: Phụ nữ hay đau bụng, da vàng..............................................................132 Bài 59: Băng huyết............................................................................................132 Bài 60: Kinh nguyệt 2 tháng 1 lần.....................................................................134 Bài 61: Đau bụng, kinh không đều, phù thũng..................................................134 Bài 62: Kinh nguyệt không đều.........................................................................135 Bài 65: Rong huyết............................................................................................136 Bài 64: Hành kinh đau bụng..............................................................................136 BẠCH ĐỚI.......................................................................................................137 Bài 65:...............................................................................................................137 Bài 66:...............................................................................................................141 Bài 67:...............................................................................................................141 Bài 68: Xích bạch đới hạ...................................................................................142 Bài 69: Khí hư, đái hạ, hay đau thắt lưng, đau các khớp, xương đau nhức, kém ăn, người choáng váng......................................................................................142 Bài 70: Bạch trọc, bạch đới...............................................................................143 Bài 70: Đới hạ...................................................................................................143 Bài 72: Đới hạ do thất tình, uất giận sinh ra......................................................144 Bài 73: Đới hạ do thấp nhiệt nhập thận và bàng quang.....................................144 Bài 74: Bạch trọc...............................................................................................145 Những bài thuốc gia truyền Bài 75: Có thai nôn mửa, không ăn uống được (do thai khí bất hòa)...............145 ĐỘNG THAI....................................................................................................146 Bài 76: Thai trệ xuống đi đau bụng, do lao động gánh nặng làm thai thụt xuống đau bụng nặng nề, tiểu khó................................................................................146 Bài 77: Có thai đau bụng, nôn ọe, mệt nhọc, ăn ngủ kém, xây xẩm, nóng ruột, đau lưng, thai trệ................................................................................................147 Bài 78: Phụ nữ có thai thường bị sẩy................................................................147 Bài 79: Phụ nữ có thai mà đái dắt nôn mửa......................................................148 Bài 80: Có thai đau bụng...................................................................................148 Bài 81: Thai khí xung lên tức ngực, có thai 7 – 8 tháng tự nhiên đau xóc tức khó thở......................................................................................................................148 Bài 82: Khi gần sinh thấy con đã áp cử (gần ra) mà tử cung không mở...........149 Bài 83: Phụ nữ sinh, đau bụng, nhào lộn tức ngực............................................149 Bài 84: Phụ nữ ho khi sinh được 7 ngày đến một tháng...................................150 Bài 85: Sau khi sinh đau bụng, đau đầu không ăn............................................151 Bài 86: Thiếu sữa do khí huyết hư....................................................................151 Bài 87: Thiếu sữa..............................................................................................152 Bài 88: Sau khi sinh tức ngực............................................................................152 Bài 89: Sinh đẻ phát mụn, ghẻ lở......................................................................152 Bài 90: Khi sinh con chết trong bụng hoặc nhau không ra được......................153 Bài 91: Phụ nữ căng sữa....................................................................................153 Bài 92: Phụ nữ ứ huyết......................................................................................154 Bài 93: Sản hậu ứ huyết không xuống (máu xấu không ra)..............................154 Bài 94: Khi sinh mà bàn trường rút ra (lòi ruột)...............................................154 Bài 95: Sản hậu ứ huyết, hoặc huyết hôi không ra hết, hoặc huyền vựng (xâm xoàng) do huyết hàn (lạnh). Cùng các chứng thai chết trong bụng, nhau không ra........................................................................................................................154 Bài 96: Sa dạ con...............................................................................................155 Bài 97: Sa tử cung.............................................................................................155 Bài 98: Đau bụng dạ con (nhi chẩm).................................................................156 BĂNG LẬU......................................................................................................158 Bài 99: Băng huyết do huyết hư........................................................................158 Bài 100: Băng huyết do khí hư..........................................................................159 Bài 101: Rong huyết và bệnh băng huyết..........................................................159 Bài 102: Băng huyết dài ngày...........................................................................160 Bài 103: Rong kinh............................................................................................161 Bài 104:.............................................................................................................161 Bài 105: Đau vú (nhũ ung)................................................................................162 Bài 106: Nứt núm vú.........................................................................................162 Bài 107: Đau vú (nhũ nham).............................................................................163 PHẦN III - TẠP BỆNH....................................................................................163 Những bài thuốc gia truyền ỈA CHẢY..........................................................................................................163 Bài 108: Ỉa chảy.................................................................................................164 Bài 100: Ỉa chảy do ăn, uống đồ sống lạnh.......................................................164 Bài 110: Ỉa chảy lâu ngày không khỏi, do tỳ vị, suy yếu, chức năng tiêu hóa kém....................................................................................................................165 Bài 111: Tỳ vị suy yếu, gầy gò, ỉa chảy kéo dài................................................166 Bài 112: Ỉa mửa.................................................................................................166 Bài 113: Đầy bụng, ỉa chảy, sôi bụng................................................................166 Bài 114: Ỉa chảy.................................................................................................167 ĐAU BỤNG......................................................................................................167 Bài 115: Đau bụng giống như kim châm..........................................................167 Bài 116: Đau bụng ăn uống khó tiêu tích tụ......................................................168 Bài 117: Đau bụng do hàn trệ, mạch trầm khẩn................................................168 Bài 118: Đau bụng do khí trệ, huyết ứ, mạch huyền.........................................169 Bài 119: Đau bụng do thực tích, mạch hoạt......................................................169 Bài 120: Bụng đau xoắn sắc mặt tái nhợt, môi ướt hay đi tiểu nhiều lần, mình mát lạnh là thuộc loại hàn..................................................................................170 Bài 122: Đau bụng cắn hoặc tả..........................................................................171 Bài 123: Đau bụng, đại tiện ra nước tanh chua, thân thể gầy còm....................171 KIẾT LỴ..........................................................................................................171 Bài 124: Kiết lỵ.................................................................................................172 Bài 125: Kiết lỵ có ra máu.................................................................................172 Bài 126: Kiết đàm có máu.................................................................................172 Bài 127: Kiết ra máu nhiều ngày.......................................................................173 Bài 128: Kiết lỵ ra máu, mũi.............................................................................173 Bài 129: Hồng lỵ mót rặn đau bụng ỉa ra máu nhiều hơn mũi và bạch lỵ mót rặn đau bụng ỉa ra đàm mũi trắng............................................................................174 TÁO BÓN.........................................................................................................175 Bài 130: Táo bón do hàn, mạch trầm trì............................................................175 Bài 131: Táo bón do nhiệt, mạch hoạt thiệt......................................................175 Bàu 132: Táo bón do khí, mạch huyền..............................................................176 Bài 133: Táo bón do huyết, mạch tế sáp...........................................................176 Bài 134: Nhiệt bí người nóng mặt đỏ, miệng khô, rêu lưỡi vàng, tiểu đỏ, thích lạnh, sợ nóng.....................................................................................................176 Bài 135: Hàn bí do khí lạnh tụ ở trường vị, môi nhợt rêu lưỡi trắng, tiểu tiện trong thích nóng sợ lạnh....................................................................................177 Bài 136: Hư bí tuổi già, tinh huyết bất túc, phụ nữ mới sinh dậy, nguyên khí chưa hồi phục....................................................................................................177 Bài 137: Người gầy, huyết khô sinh hỏa bí.......................................................178 Bài 138: Khí bí do khí trệ bên trong không lưu hành được, mạch trầm hay ợ, tức vùng thượng vị..................................................................................................178 Những bài thuốc gia truyền Bài 139: Bón do khí hư.....................................................................................178 Bài 140: Phong bí mạch huyền không muốn ăn................................................179 Bài 141: Táo bón...............................................................................................179 Bài 142: Ỉa chảy do cảm lạnh............................................................................180 Bài 143: Tạng tỳ hư kém, đau bụng ỉa chảy......................................................180 Bài 144: Kiết lỵ.................................................................................................180 NÔN MỬA.......................................................................................................182 Bài 145: Nôn mửa:............................................................................................182 Bài 146: Nôn mửa do hàn mạch phù.................................................................183 Bài 147: Nôn mửa do nhiệt mạch sác dại..........................................................183 Bài 148: Nôn mửa do thực tích mạch hoạt thiệt................................................184 Bài 149: Nôn mửa do vị hư, mạch nhu nhược..................................................184 Bài 150: Nôn mửa do đàm ẩm, mạch hoạt........................................................184 Bài 151: Đàm do hư hỏa....................................................................................185 TÊ THẤP..........................................................................................................185 Bài 152: Nhức nhối da thịt khi đau chỗ này, chạy chỗ khác, không nhất định một chỗ, qua hoạt động khó khăn, mạch huyền.......................................................186 Bài 153: Đau nhức các khớp đau nặng về đêm hoặc mùa lạnh, mạch tế nhược ...........................................................................................................................186 Bài 154: Đâu tê mỏi, nặng nề, mạch nhu khẩn..................................................187 Bài 155: Khớp sưng nóng, nhức, đỏ, đau, khát nước, đái vàng, mạch sác.......187 Bài 156: Cơ thể suy nhược khí huyết không đầy đủ về vinh nhuận khớp, ăn ngủ kém, người gầy gò, mạch trì võ lực hoặc vi tế..................................................188 Bài 157: Đau cánh tay do kinh lục huyết hư cảm, phong thấp, cảm hàn, đàm nhiều..................................................................................................................189 Bài 158: Hai chân sưng đau nhức mỏi..............................................................190 Bài 159: Gối sưng to ngay đơ như chân con hạc (hạc cốt phong)....................190 Bài 160:.............................................................................................................191 Bài 161: Khớp sưng nóng đỏ đau mạch hoạt sác hoặc huyền sác.....................192 Bài 162:.............................................................................................................193 Bài 163: Đau khớp xương, nhức mỏi, sưng các khớp toàn thân.......................194 Bài 164: Cánh tay đau nhức..............................................................................194 Bài 165: Cánh tay run rẩy khi cầm một vật gì...................................................195 Bài 166: Hai chân đau nhức..............................................................................195 Bài 167: Thấp khớp...........................................................................................196 Bài 168 : Đau chân do phong thấp....................................................................198 ĐAU THẮT LƯNG.........................................................................................198 Bài 169: Đau lưng do phong thấp.....................................................................199 Bài 170:.............................................................................................................199 Bài 171:.............................................................................................................200 Bài 172: Đau lưng, đau nhức mình...................................................................200 Những bài thuốc gia truyền Bài 173:.............................................................................................................201 Bài 174: Đau gối, eo duỗi khó khăn, lạnh tê yếu ớt do phong thấp..................202 Bài 175: Đau lưng, môi xương, nhức gối..........................................................202 Bài 176: Hen suyễn...........................................................................................203 Bài 177: Ty cam (các chứng cam ăn sập mũi)..................................................203 HO.....................................................................................................................204 Bài 178: Ho khan, mắt sụp, mặt nặng, ăn kém..................................................204 Bài 179: Ho ra máu, mạch hoạt sác...................................................................205 Bài 180:.............................................................................................................205 Bài 181: Người lớn cũng như trẻ con ho khò khè, suyễn ho.............................206 Bài 182: Ho do phong hàn, mạch phù khẩn hoặc phù hoãn, nên phát tán phong hàn, kết hợp với thuốc tuyên thông phế khí......................................................206 Bài 183: Ho do phong nhiệt, mạch phù sác.......................................................207 Bài 184: Ho do táo nhiệt, mạch sác đại, nên thanh nhiệt nhuận táo..................207 Bài 185: Ho do hư lao.......................................................................................207 Bài 186: Ho do đàm thấp, mạch nhu hoạt.........................................................208 Bài 187: Ho khan lâu ngày, ho lai rai................................................................208 Bài 188: Ho khạc đờm lẫn máu.........................................................................209 Bài 189: Ho ra máu...........................................................................................209 Bài 190: Ho ngoại cảm hoặc ho liên tục:..........................................................210 Bài 191: Ho đàm do phổi nóng.........................................................................210 Bài 192: Ho khô, ho khan..................................................................................211 Bài 193: Ho.......................................................................................................211 Bài 194: Ho ngộ phòng.....................................................................................212 HEN – SUYỄN.................................................................................................212 Bài 195: Suyễn lâu năm.....................................................................................212 Bài 196: Suyễn thổ huyết..................................................................................213 Bài 197: Suyễn..................................................................................................214 Bài 198: Hen phế quản......................................................................................214 Bài 199: Đàm suyễn..........................................................................................215 Bài 200: Suyễn kinh niên hay mới phát............................................................215 Bài 201: Ho suyễn.............................................................................................215 Bài 202: Suyễn..................................................................................................216 Bài 203: Chảy máu mũi.....................................................................................217 Bài 204: Mụn mọc trong tai, chảy mủ...............................................................217 Bài 205a: Thuốc dán mụn nhọt, hạch, rốn trẻ sơ sinh.......................................217 Bài 205b: Cảm mạo, đau đầu, nhức mỏi, ho, nóng lạnh, chảy nước mũi, chảy máu cam, xòng mắt mất ngủ.............................................................................218 Bài 206: Phù thận..............................................................................................219 ĐAU DẠ DÀY..................................................................................................219 Bài 207: Dạ dày hơi lạnh, sinh đàm, buồn nôn mửa, hông ngực đầy, buồn bực, ợ Những bài thuốc gia truyền hơi......................................................................................................................220 Bài 208: Đàm ẩm, hơi nước đình súc trên cuống dạ dày, nôn mửa ợ ra nước chua ...........................................................................................................................220 Bài 209: Đau xóc đau lâm râm trong dạ dày.....................................................221 Bài 210: Đau âm ỉ ở dạ dày, ăn vào đau thêm, ợ hoặc đánh rấm được thì đỡ, có khi đau xốc lên 2 bên sườn, dùng thuốc tây không đỡ......................................221 Bài 211: Loét dạ dày.........................................................................................222 Bài 212: Đau dạ dày..........................................................................................222 Bài 213: Ghẻ ruồi, sốt rét lâu ngày....................................................................222 Bài 214: Nhức đầu, nóng, rét, đau bụng ỉa chảy, cảm khí độc..........................223 Bài 215: Tai ù....................................................................................................224 Bài 216: Tai bị bế tắc........................................................................................224 Bài 217: Tai sưng..............................................................................................224 Bài 218: Tai điếc lâu năm:................................................................................224 Bài 219: Sỏi thận, tiểu tiện khó.........................................................................225 BỆNH TIỂU ĐƯỜNG.....................................................................................225 Bài 220: Lao tâm, cơ thể suy nhược, mệt thì phát bệnh, cơ thể khỏe thì bệnh khỏi....................................................................................................................226 Bài 221: Thạch lâm, bệnh nhân khát nước, bụng dưới đau lâm râm thường xuyên nặng nề khó chịu, nước tiểu ít và đi tiểu khó khăn, có khi bí tiểu, tiểu lắng xuống có nhiều cặn cứng...................................................................................226 Bài 222: Niệu lâm..............................................................................................227 Bài 223: Khí lâm tiểu khó đi, có lúc đói bụng đầy hoặc thở khò khè, nôn mửa, tiếng nói yếu......................................................................................................227 Bài 224: Huyết lâm............................................................................................228 Bài 225: Cao lâm, đi tiểu rít, chất tiểu dẻo đặc dính.........................................229 Bài 226: Hàn lâm, lúc đi tiểu người ớn lạnh.....................................................229 Bài 227: Lâm trọc tuổi già, khí hư không tuyên thông khí đạo kết hợp với thấp nhiệt lưu chú bàng quang, đi tiểu khó, đầy tức bụng dưới................................229 Bài 228: Sỏi thận...............................................................................................230 Bài 229: Viêm thận viêm bàng quang tiểu vàng đi khó....................................230 Bài 230: Bí đái...................................................................................................231 Bài 231: Đái rắt, đái buốt, đau tức ở bàng quang và trong người quá nóng.....231 Bài 232: Đi tiểu ra máu.....................................................................................231 Bài 233: Sâu răng..............................................................................................232 Bài 234: Xức răng.............................................................................................232 Bài 235: Giun sán..............................................................................................232 Bài 236: Viêm tá tràng, dạ dày, đường ruột......................................................233 Bài 237: Cổ trướng trưng hà tích tụ..................................................................233 Bài 238: Sán sơ mít (Bách thốn trùng)..............................................................234 Bài 239: Sốt rét kinh niên..................................................................................235 Những bài thuốc gia truyền NHỨC ĐẦU.....................................................................................................235 Bài 240: Cảm gió, cảm lạnh, đàm hỏa vọng động............................................236 Bài 241: Chóng mặt tối tăm hay bợn dạ, bứt rứt trong ngực, hơi thở khò khè, nhức đầu không hé mở mắt...............................................................................236 Bài 242: Nhức đầu do huyết hư hỏa thịnh.........................................................237 Bài 243: Nhức đầu do hàn thấp ngưng tụ ở dưới làm thiệt nhiệt xông lên sinh đau đầu..............................................................................................................238 Bài 244: Nhức đầu ở vùng mặt, trán, mũi, phía trước đầu, sờ vào thấy nóng đau nhức nhiều những ngày trời nắng gắt đau tăng thêm, mũi chảy nước vàng hôi. Mạch tả quan huyền sác, tả xích trầm vi...........................................................238 Bài 245: Đau đầu do âm hư: chứng đau kinh niên khi đau khi không, do thận thủy kém hỏa tà xông lên, phải tư âm giáng hỏa...............................................239 Bài 246: Đau đầu do khí hư. Hay đau về bên phải thỉnh thoảng tai hay lùng bùng ...........................................................................................................................239 Bài 247: Đau đầu do khí huyết đều hư: đau cả đầu, chóng mặt, yếu................240 Bài 248: Đau đầu xây xẩm: chóng mặt, ù tai, lả đảo muốn nhào......................240 Bài 249: Nhức đầu, cảm sốt..............................................................................242 Bài 250: Đau đầu nhức đầu (thiên đầu thống)...................................................242 Bài 251: Đầu xây xẩm, choáng mắt (huyễn vựng)............................................242 Bài 252: Cơ thể gầy còm, suy nhược nặng........................................................243 Bài 253: Cảm mạo, hơi thở nóng, da nóng, tay chân mỏi, khát nước, tiểu tiện đi ra vàng đỏ..........................................................................................................243 Bài 254: Tâm thần hao tổn, phế thận suy nhược, khó ngủ, táo bón, khát nước, miệng răng sưng nóng lở mủ.............................................................................244 Bài 255: Thương hàn, đau đầu, lạnh, ho đàm, thổ tả........................................245 Bài 256: Ăn không tiêu, đầy bụng, ói chua.......................................................245 Bài 257: Lỗ mũi, lỗ hậu môn ngứa như kim châm chảy nước vàng.................245 Bài 258: Thoát giang (lòi hậu môn)..................................................................246 Bài 259: Hạch mọc trong họng..........................................................................246 Bài 260: Hạch mọc ở bên tai, sau cổ, dưới hàm, trong nách, dưới bẹn, phát sốt nhưng không sưng.............................................................................................246 Bài 261: Đau thận..............................................................................................247 Bài 262: Suy nhược...........................................................................................247 Bài 263: Rửa dái (hạ nang)................................................................................248 Bài 264: Cổ trướng, tay chân nhỏ, bụng căng to...............................................248 Bài 265: Thủng cả người...................................................................................248 Bài 266: Bổ máu................................................................................................249 Bài 267: Đau bụng, đại tiện ra nước tanh chua, thân thể gầy còm....................249 Bài 268: Áp huyết cao: Đầu xoàn, mặt đỏ, tim hồi hộp, mất ngủ, không nóng sốt ...........................................................................................................................250 Bài 269: Cảm nắng, trong ngoài đều nóng, miệng khô khát nước, tiểu tiện khó, Những bài thuốc gia truyền ỉa chảy, hoặc có chứng đái sa sỏi (thạch lâm)...................................................250 Bài 270: Nóng toàn thân, mê cuồng, bứt rứt, miệng khô, cổ ráo, không ngủ, nói xàm....................................................................................................................251 Bài 271: Cảm mạo thời khí, không ra mồ hôi...................................................251 DI MỘNG TINH.............................................................................................251 Bài 272: Tâm thận bất giao. Thường di tinh trong giấc mộng, sáng dậy xâm xoàng, chóng mặt, hồi hộp, tinh thần rũ rượi, mỏi mệt, nước tiểu vàng có cảm giác nóng, rêu lưỡi đỏ, mạch tế sác...................................................................252 Bài 273: Thận hư không bế tàng: Thường di tinh, xoàng đầu, ù tai, đau thắt lưng, người mệt, gầy gò, sức yếu, rêu lưỡi đỏ, mạch huyền, tế, sác..........................253 Bài 274: Thận khí không bền: Hay hoạt tinh, sắc mặt trắng nhợt, tinh thần rũ rượi, rêu lưỡi nhợt trắng, Mạch trầm tế.............................................................253 Bài 275: Do thấp nhiệt mà di tinh kèm theo đắng miệng, khát nước, tiểu tiện vàng, rêu lưỡi vàng nhớt, mạch phù sác............................................................254 Bài 276: Mộng tinh............................................................................................255 Bài 277: Di tinh – Di tinh do sắc dục quá độ, tâm thận khí hư.........................255 Bài 278: Di tinh do thấp nhiệt...........................................................................256 Bài 279: Di tinh sau khi bệnh nặng...................................................................257 Bài 280: Di tinh.................................................................................................257 BỆNH NGOÀI DA..........................................................................................258 Bài 282: Tiêu độc, trị các chứng đinh, sang, mụt nhọt......................................259 Bài 283: Lác, hắc lào.........................................................................................259 Bài 284: Phong mày đay...................................................................................260 Bài 285: Nấm ngoài da, hắc lào........................................................................260 Bài 286: Mụt nhọt, lở ngứa...............................................................................261 Bài 287: Lở ngứa khắp người (đã dùng nhiều thuốc không khỏi)....................261 Bài 288: Phong mề đay cấp, mãn tính...............................................................261 Bài 289: Ghẻ ngứa.............................................................................................262 Bài 290: Ghẻ bội nhiễm có mụn mủ..................................................................262 Bài 291: Phong mề đai......................................................................................262 Bài 292: Bệnh ngoài da, ghẻ lở (bôi ngoài).......................................................263 Bài 293: Bạch điến (hắc lào).............................................................................263 Bài 294: Bí đại tiện............................................................................................263 Bài 295: Vàng da do can kinh thấp nhiệt..........................................................263 Bài 296: Tay, chân, vai, khắp mình đau nhức, nổi lên những u tròn như quả cam ...........................................................................................................................264 PHẦN IV – CẤP CỨU....................................................................................265 Bài 297: Chó dại, rắn, rết cắn............................................................................265 Bài 298: Chấn thương nội tạng do bị té ngã, đánh đập bị ứa máu....................265 Bài 299: Cứu đao thương..................................................................................265 Bài 300: Bỏng....................................................................................................265 Những bài thuốc gia truyền Bài 301: Chết rét................................................................................................266 Bài 302: Ngất.....................................................................................................266 Bài 304: Trúng phong, mắt, miệng méo............................................................267 Những bài thuốc gia truyền ĐÔI LỜI CÙNG ĐỘC GIẢ Gia đình tôi vốn làm thuốc Bắc và Nam đã lầu đời, Khi tôi vào Nam không có hoàn cảnh và điều kiện thuận tiện đề hành nghề của ông cha đề lại. Một số sách. Gia truyền và Bí truyền đành đề đó. Đến năm 1975, tôi mượn đuợc một số sách của những gia đình bạn bè có người làm thuốc đã qua đời mà con cháu không biết sử dụng. Tôi chép lại những bài thuốc nào mà ghi là Gia truyền hay Bí truyền và nhất là những bài có những vị dễ kiếm. Tôi chép cả bài bằng chữ Hán, Nôm, và dịch ra Quốc ngữ. Mỗi khi mở ra xem thật thú vị và coi như Gia Bảo. Nay tuy tôi không hành nghề Đông Y nữa, nhưng bạn bè, thân thuộc ai cần và đã tin ở tôi, vẫn nhờ tôi viết đơn cho để mua thuốc uống. Nhất là những bài thuốc ngâm rượu, và thuốc bổ thì đã có khá nhiều người dùng, ai cũng cho là rất hiệu nghiệm. Bởi đó, bạn bè tôi khuyên tôi nên đem in ra để cho đồng bào cùng dùng. Tôi thấy nhũng lời khuyên ấy thật hữu lý, mang đầy tính xã hội và vị tha.. Nhất là anh bạn học cũ của tôi ở Trường Đại Học Văn Khoa trước ngày Giải phóng là anh Đinh Tấn Dung. Tôi đồng ý đem ra in đề cho độc giả cùng dùng. Tôi thiết tưởng với quyển sách nhỏ này coi như quyển sách gối đầu giường của mỗi gia đình nhất là những bà con ở xa nhà Thương, xa Bác sĩ, Lươg Y, có thể xem quyển này mà tự chữa được khá nhiều bệnh thông thường. Và cũng có thể chữa được rnột số bệnh hiểm nghèo nữa là khác. Trong mỗi loại bệnh có nhiều bài khác nhau, mục đích để mỗi người ở địa phương của mình xem những bài nào có những vị dễ kiếm ở địa phương thì dùng bài ấy. Chỉ những bài nào có những vị không có tại các vườn trại của mình hay ở địa phương mới phải mua ở các tiệm dược liệu. Xin thành thực cám ơn tất cả các gia đình đã cho tôi mượn sách để tôi chép lại, và tôi cũng xin cám ơn tất cả bạn bè đã khuyên tôi để ấn hành quyển này. Xin quý vị nhận lời cảm tạ nồng nhiệt nhất của tôi. VŨ VĂN KÍNH Hiệu Lão Mai Nguyễn Trung Hòa Phó chủ tịch Hội Y học cổ truyền Việt Nam Ghi chú: Mỗi loạỉ bệnh có nhiều bài thuốc và cách trị, nên xem kỹ bài nào hợp với bệnh và dễ kỉếm ở địa phương thì dùng. Nếu không khỏi thì sẽ dùng bài khác. Khi sử dụng bài nào mà khỏi bệnh rồi, nên thông báo rộng rãi cho người khác cùng làm cho khỏi mất công dùng thử bài khác. - Nhớ theo đúng cách sử dụng ghi trong phương thuốc. 1 Những bài thuốc gia truyền Vì là những bài thuốc cổ nên số cân, lạng ở trong quyển sách này cũng đều dùng loại cân cổ, tức là mỗi cân có 16 lạng, mỗi lạng có 10 đồng cân (người ta quen gọi là chỉ). Mỗi đồng cân hay chỉ có 10 phân. Nếu muốn tính ra cân Tây thì mỗi lạng ta (lạng trong cân cổ) chỉ có 37,5g, cứ thế mà tính. 2 Những bài thuốc gia truyền NHỮNG PHƯƠNG THUỐC BÍ TRUYỀN 1.Thuốc ngâm rượu. Thuốc dùng cho người bị chứng phong thấp chân tay nhức, mỏi, đau lưng, người uể oải. Ngâm với 3 lít rượu ngon, sau 1 tuần lễ dùng được, nhưng càng để lâu càng tốt. - Xuyên khung : 2 đồng cân. - Thục Địa : 6 đồng cân. - Xuyên Tục Đoạn : 2 đồng cân. - Xuyên Độc Hoạt : 2 đồng cân. - Xuyên Đỗ Trọng (Sao đứt tơ) : 3 đồng cân. - Phòng phong: 2 đồng cân. - Bắc Kỷ Tử: 4 đồng cân. - Nhục Thung Dung : 3 đồng cân. - Phá cố chỉ (Sao đến khi hết nổ): 2 đồng cân - Bạch truật sao : 3 đồng cân. - Xuyên Quy đầu: 6 đồng cân. - Bạch Thược sao: 3 đồng cân. - Xuyên Khương Hoạt : 2 đồng cân. - Tân Giao: 2 đồng cân. - Ngưu Tất: 2 đồng cân. - Thương Truật sao: 2 đồng cân. - Hồ Đào Nhục: 2 đồng cân - Đại Táo: 6 đồng cân. 2. Thuốc ngâm rượu hoặc uống. Bài “Lão Bạng Sinh Châu”, nghĩa là Trai già nhả ngọc. Dùng cho người hiếm con vì vợ hay chồng suy tinh, khí. Ngâm với 3 lít rượu ngon, nếu sắc thì chia làm hai thang, kẻo uống một lần khó tiêu hết được chất thuốc. - Bắc Phòng Đảng: 6 đồng cân. - Bạch Linh: 4 đồng cân. - Chích Cam Thảo: 4 đồng cân. - Bạch Thược Sao: 4 đồng cân. - Thục địa tốt: 1 lạng. - Xuyên Tục Đoạn: 4 đồng cân. - Long nhãn nhục: 1 lạng. - Hoàng Tinh: 5 đồng cân. 3 Những bài thuốc gia truyền - Đường Tảo nhân: 5 đồng cân. - Sơn Dương: 1 lạng. - Nhị Hồng Sâm: 1 lạng. - Bạch Truật Sao: 4 đồng cân. - Xuyên Quy Đầu: 6 đồng cân. - Đỗ Trọng Sao : 5 đồng cân. - Ngưu Tất: 3 đồng cân. - Câu Kỷ Tử: 6 đồng cân. - Đại Tảo: 1 lạng. - Nhục Thung Dung: 1 lạng. - Dâm Dương Hoắc: 1 lạng. Lộc Giao: 1 lạng. BÀI THUỐC BỔ, TRỊ KHÍ HUYẾT, TÌ VỊ YẾU. (Làm cho đen râu, đen tóc, bền gân, cứng xương, thêm thọ, khiến có nhiều con). 1. – Bài trường sinh đơn. Hà Thủ Ô (kị sắt), tước nhỏ, lấy nước cơm tẩm phơi khô, dùng sữa nước tẩm hai lần sấy khô, quấy đều giã nhỏ, lấy thịt (cơm) táo Tàu làm hồ viên lại. Hơ vào lửa mà viên như hạt ngô. Mỗi lần uống 50 viên. Uống với muối và uống lúc đói. Hoặc thang bằng rượu cũng được. 2. – Trị mọi chứng hư mất ngủ. Người bệnh sau khi khỏi, khí huyết đều hư, mất tâm dịch, đâm ra phiền nhiệt, mọi chứng hư mất ngủ đều dùng. Tảo Nhân sao qua, Nhân Sâm, mỗi vị 2 đồng cân. Mạch Môn: 3 đồng cân. Trúc Nhự: 1 đồng cân. Long Nhãn: 5 quả. Nấu lên uống bất cứ lúc nào cũng được. (Bài Toan Tảo Nhân Thang, trích trong bộ Cảnh Nhạc). 3. – Trị người bị bệnh khỏi rồi nhưng ăn không ngon. Nhân Sâm: 3 đồng cân. Phục Linh (nếu hay mê thì dùng Phục Thần thay) : 2 đồng cân. Bạch Truật sao: 3 đồng cân. Cam thảo chích: 1 đồng cân. Sơn Tra Nhục: 2 đồng cân. Thần Khúc tốt (tẩm giấy trắng sạch, ngâm nước, bóp cho thấu nước vào ướt hết giấy, nướng lên cho cháy hết giấy): 2 đồng cân. Tảo Nhân sao gần đen: 2 đồng cân. Táo tàu: 2 quả. Gừng: 3 miếng mỏng. Ý Dĩ sao: 2 đồng cân. Hoài Sơn sao qua: 2 đồng cân. Tất cả sắc lên uống. 4 Những bài thuốc gia truyền BỆNH VỀ TAI 1. – Nhức trong lỗ tai. Lấy một nắm là Bạc hà (không phải bạc hà nấu canh chua, mà là lá giống lá rau húng, người ta thường dùng ăn với riêu cua) và hai củ Địa liền (tên chữ là Tam nại), giã ra, vắt lấy nước nhỏ vào lỗ tai. 2. – Tai bị thối, chảy mủ ra ngoài bị hôi, thối. Lấy quả khế chua (quả xanh) bổ ra bỏ hết hột đi, giã ra, vắt lấy nước rồi lấy lông gà sạch hay bông gòn thấm rồi ngoáy vào trong tai. Mỗi ngày làm hai lần. Xong lấy thuốc sau đây rắc vào trong tai. Bắt 5 con gián (không lấy gián đất, mà phải lấy gián có cánh màu đỏ), vặt sạch hai cánh và chân bỏ đi, rang cho giòn, lấy Ngũ bội sao vàng tán nhỏ trộn với bột gián, rắc vào tai, sau khi đã lau tai bằng nước khế chua. 3. – Tri chứng thận hư, tai bị ù như có tiếng kêu trong tai. Hồ tiêu sọ, Ba đậu, Thạch xương bồ. Ba vị này cân bằng nhau, tán thật nhuyễn (nhỏ mạt) rồi lấy nhựa Thông và Hoàng lạp. Hai thứ này cũng bằng nhau, hòa lẫn với thuốc bột (3 vị trước) rồi viên lại như hạt đậu đen, hay hạt đậu xanh, nhét vào lỗ tai, mỗi ngày thay một lần, đến khi khỏi thì thôi. 4. – Trị đỉa vào tai. Lấy mật ong nhỏ vào lỗ tai, đỉa sẽ chui ra. 5. – Trị bệnh điếc. Bắt 49 (Bốn mươi chín) con gián vặt cánh, bẻ chân. Gừng già 49 miếng (thái mỏng) cả hai thứ này đem sao vàng, gần cháy tán thật nhỏ (thành bột) chia làm hai lần, uống với rượu. Nửa ngày uống một lần, thấy say rượu thì ngưng lại. Ngày hôm sau thấy trong tai, như có tiếng sênh, tiếng chuông, trống đánh là kiến hiệu. 6. – Trị đỉa vào tai. (tiếp theo phương thuốc thứ 4 ở trên) - Lấy nước đái mèo đổ vào lổ tai, đỉa sẽ chui ra. - Cách lấy nước đái mèo: Bắt mèo, giữ chặt 4 chân nó, lấy chậu hứng ở dưới, lấy Cam phao (tên vị thuốc) bột sát vào đít mèo, mèo sẽ đái vọt ra. 7. – Trị tai đau buốt. Lấy Xương bồ tươi (cả lá và thân cây) giã ra, vắt lấy nước cốt (không cho nước lã hay bất cứ thứ nước gì khác) nhỏ vào lỗ tai. 5 Những bài thuốc gia truyền TRỊ BỆNH VỀ LƯỠI 1. Do táo mà thành lưỡi trắng, lưỡi vàng, lưỡi đen đều dùng được. - Bằng sa (tức Hàn the) 5 đồng cân, bỏ vào bát sành hay sứ, hoặc bát đất cũng được, phi lên như phi phèn chua vậy (tức là bỏ Hàn the vào trong bát, không đổ nước gì cả, cho lên bếp lửa, đun cho chảy ra rồi kho lại). - Châu sa: 5 đồng cân (nếu không có châu sa thì dùng Linh sa). Hai vị này đem tán thật nhỏ mượt, lấy một nắm vỏ cây khế cạo bỏ vỏ ngoài, sao vàng. Lấy 1 bát nước sắc vỏ khế ấy lấy một nửa bát, lọc lấy nước, bỏ bã đi, để nguội hòa với thuốc bột (hai vị trước) quấy đều, uống. Cách một ngày uống một lần. Ngoài ra, lấy nước quả khế chua (bỏ ra bổ hết hột đi giã ra lấy nước, hòa với một đồng cân thuốc bột (tức bột viên của hai vị trước), quấy lẫn cho sền sệt (gần đặc) lấy lông cánh vịt tẩm vào rồi bôi vào lưỡi. Chú ý: Châu sa phải mua thứ thật. 2. – Trị lưỡi trắng, vàng, đen. - Lấy độ nửa chén nước mía. - Đường cát: 5 đồng cân. Hòa với nước mía nấu lên ăn, độ 7, 8 miếng, thấy lưỡi rụng phần trắng, hay vàng, đen đi là khỏi. Khi dùng phương thuốc này phải kiêng ăn mặn và cháo trắng. 3. – Trị lưỡi vì bị thương hàn mà sinh ra trắng, vàng, đen. - Lấy mề gà (Kê nội kim), bóc lấy vỏ vàng ở trong (bóc khô, không được nhúng nước, phải bóc khô, cạo cho thật sạch phân), sao vàng: 1 phân. - Vỏ xạ hương (tức là xạ hương bì):1 phân. - Mật rắn Bạch hoa: nửa phân. Cả 3 vị tán thật nhỏ, lấy nước cơm đặc hòa với thuốc bột này, viên lại như hạt ngô. Lấy nửa chén rượu ngon (độ 45 độ) đốt hỏa thang tức là đổ rượu vào cái đĩa nhỏ, hơ lửa ở dưới đĩa, trên cũng hơ lửa cho rượu cháy, bốc hết hơi rượu đi, hòa với thuốc bột (3 vị trên), hòa cho sền sệt, gần đặc, bôi vào lưỡi, độ 3,4 lần sẽ khỏi. 4. – Trị lưỡi trắng, vàng, đen vì bị thương hàn mà sinh ra. - Dùng Hoa ké vàng: 4 đồng cân (sao vàng). - Rễ cỏ tranh: 3 đồng cân (sao vàng). - Cam thảo: 1 phân Cả 3 vị nấu lên lấy nước đặc hòa với thuốc bột của phương thức thứ nhất trong mục bệnh về lưỡi tức là Bằng sa và Châu sa, Bôi vào lưỡi. 5. – Trị bệnh cấp cứu vì lưỡi trắng, vàng, đen. Bệnh nhân khi mới phát nóng , bị cắn răng, cấm khẩu, rồi sinh ra lưỡi trắng, 6 Những bài thuốc gia truyền vàng hay đen thì dùng: - Lấy một cái mật con vịt, rót vào miệng hết thì miệng sẽ mở ra. Khi mở được miệng rồi thì lấy máu vịt hòa với nước nóng trong (hai thứ bằng nhau), cho bệnh nhân uống sẽ tỉnh. - Hoặc lấy lông vịt trải xuống giường, trên chiếu, đặt bệnh nhân nằm lên. Khi tỉnh rồi sẽ tùy bệnh cho uống thuốc. 6. – Trị lưỡi trắng, hoặc lưỡi bị lở như tổ ong, hoặc miệng bị lở loét Dùng : Bằng sa (tức Hàn the). Bạch phàn (tức phèn chua), hai vị bằng nhau, cùng phi khô, lấy ra để vào cái chén nhỏ, lấy Cam thảo sống mài với nước trong, khi thấy nước ngọt thì hòa thuốc bột (2 vị trên) quấy đều, bôi vào lưỡi. Người lớn và trẻ con đều dùng được. 7. – Trị bệnh lưỡi bị sưng cứng như gỗ. Lấy một nắm là Khô mộc tươi, giã nát, hòa với dấm, lọc lấy nước, bỏ bã và cặn, từ từ uống sẽ khỏi. 8. – Lưỡi bi lở, loét. Dùng Đại hoàng (phải lấy thứ chính), tẩm rượu rồi mài với nước lã, trát lên lưỡi, chỗ có mụn lở loét. 9. – Trị lưỡi trắng, vàng, đen. - Lấy máu (tiết vịt) mới cắt ra, còn nóng bôi ngay vào lưỡi. - Lấy gừng già giã ra, vắt lấy nước tự nhiên của gừng (tức là không cho nước gì cả) hòa với một chút vôi bôi vào lưỡi. 10. – Trị lưỡi chảy từng giọt máu. Lấy hoa Hòe sao đen, tán thật mượt, bôi vào lưỡi. 11. – Lưỡi bị sưng cứng như gỗ. (phương thứ 7 ở trên). Nếu không có là Khô mộc tươi thì lấy phèn chua, và Quế tâm (tức là quế có dầu, quế tốt) hai vị bằng nhau tán thật nhỏ mượt, bôi vào phần dưới lưỡi. 12. – Trị lưỡi trắng (bệnh nhân thật nhiệt) Người hàn tức lạnh cấm dùng bài này. Lấy con cua đồng (con rốc) giã thật nhỏ, lọc lấy nước hòa với một chút muối mà uống. 13. – Trị lưỡi trắng. Lấy rễ cây ráy dại (môn ngứa), mầm non cây mía. Cả hai vị thái mỏng sao vàng, nấu lên cho uống. Ngoài thì lấy lòng đỏ trứng gà đánh tan, hòa với một chút phèn chua phi (tức phèn chua cho vào cái bát sành, sứ hay đất, không cho nước, đun cho chảy ra đến khi khô lại), bôi vào lưỡi. 7
- Xem thêm -