Những nội dung cơ bản về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các

  • Số trang: 79 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 10 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24635 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch-¬ng 1 Nh÷ng néi dung c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p I.Sù cÇn thiÕt cña kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. 1.1.§Æc ®iÓm cña ngµnh x©y dùng c¬ b¶n. X©y dùng c¬ b¶n lµ ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt ®éc lËp cã chøc n¨ng t¸i s¶n xuÊt TSC§ cho nÒn kinh tÕ quèc d©n, t¹o nªn c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho x· héi, t¨ng tiÒm lùc kinh tÕ cho ®Êt n-íc. Theo thèng kª hµng n¨m cho thÊy ngµnh XDCB t¹o ra mét khèi l-îng s¶n phÈm chiÕm kho¶ng 30% tæng sè s¶n phÈm quèc d©n vµ t-¬ng ®-¬ng víi khèi l-îng s¶n phÈm ®ã, ngµnh x©y dùng c¬ b¶n còng xÊp xØ 30% tæng sè vèn ®Çu t- ph¸t triÓn kinh tÕ. ChÝnh v× vËy, ngµnh x©y dùng c¬ b¶n gi÷ mét vÞ thÕ hÕt søc quan träng trong nÒn kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ trong ®iÒu kiÖn ®Êt n-íc ta ®ang CNH-H§H ®Êt n-íc. 1.2.§Æc ®iÓm cña s¶n phÈm x©y l¾p. S¶n phÈm x©y l¾p lµ c¸c c«ng tr×nh, vËt kiÕn tróc… cã quy m« lín, kÕt cÊu phøc t¹p, mang tÝnh chÊt ®¬n chiÕc vµ thêi gian thi c«ng kÐo dµi, qu¸ tr×nh thi c«ng chia lµm nhiÒu giai ®o¹n. V× vËy, yªu cÇu vÒ tæ chøc qu¶n lý, tæ chøc thi c«ng vµ gi¶i ph¸p thi c«ng ph¶i phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng c«ng tr×nh cô thÓ. §ång thêi ph¶i x©y dùng ®-îc dù to¸n (dù to¸n thiÕt kÕ, dù to¸n thi c«ng) riªng cho mçi c«ng tr×nh. Trong qu¸ tr×nh thi c«ng ph¶i so s¸nh, ph©n tÝch víi dù to¸n, lÊy dù to¸n lµm th-íc ®o, s¶n phÈm x©y l¾p ®-îc tiªu thô theo gi¸ dù to¸n(gi¸ thanh to¸n víi bªn chñ ®Êu t-) hoÆc gi¸ tho¶ thuËn víi chñ ®Çu t- (gi¸ tho¶ thuËn nµy còng ph¶i ®-îc x¸c ®Þnh trªn dù to¸n c«ng tr×nh). V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 1- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp S¶n phÈm x©y l¾p mang tÝnh chÊt cè ®Þnh, n¬i s¶n xuÊt ®ång thêi lµ n¬i sö dông s¶n phÈm vµ ®Þa ®iÓm x©y dùng lu«n thay ®æi theo ®Þa bµn thi c«ng. Nªn c¸c ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt: Lao ®éng, m¸y mãc thiÕt bÞ…lu«n ph¶i di chuyÓn theo c«ng tr×nh sÏ lµm ¶nh h-ëng ®Õn c«ng t¸c tæ s¶n xuÊt vµ c«ng t¸c h¹ch to¸n tµi s¶n, vËt t-, lao ®éng, tiÒn vèn sÏ trë nªn phøc t¹p h¬n ®Æc biÖt lµ m¸y thi c«ng, vËt t- lu©n chuyÓn tham gia vµo nhiÒu c«ng tr×nh trong mét kú h¹ch to¸n. Thêi gian sö dông s¶n phÈm x©y l¾p t-¬ng ®èi dµi nªn mäi sai sãt trong qu¸ tr×nh thi c«ng th-êng khã söa ch÷a, ph¶i ph¸ ®i lµm l¹i. Do ®ã trong qu¸ tr×nh thi c«ng ph¶i th-êng xuyªn kiÓm tra, gi¸m s¸t chÆt chÏ chÊt l-îng c«ng tr×nh. Ho¹t ®éng x©y l¾p diÔn ra ngoµi trêi chÞu t¸c ®éng trùc tiÕp cña ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ do ®ã viÖc thi c«ng x©y l¾p ë mét møc ®é nµo ®ã mang tÝnh thêi vô. V× vËy qu¸ tr×nh thi c«ng cÇn tæ chøc qu¶n lý lao ®éng, vËt t- chÆt chÏ, ®¶m b¶o thi c«ng nhanh, ®óng tiÕn ®é trong ®iÒu kiÖn thêi tiÕt thuËn lîi. S¶n phÈm x©y l¾p kh«ng nhËp kho sau qu¸ tr×nh s¶n xuÊt mµ tiªu thô ngay t¹i n¬i s¶n xuÊt theo gi¸ dù to¸n hoÆc gi¸ ®· ®-îc tho¶ thuËn víi chñ ®Çu t- tõ tr-íc hîp ®ång. V× vËy tÝnh chÊt hµng ho¸ cña s¶n phÈm x©y l¾p kh«ng ®-îc thÓ hiÖn râ. Nh÷ng ®Æc ®iÓm nµy phÇn nµo chi phèi ®Õn c«ng t¸c h¹ch to¸n trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p, ¶nh h-ëng ®Õn ph-¬ng ph¸p, tr×nh tù h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, t¹o ra sù kh¸c biÖt gi÷a h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp x©y l¾p so víi c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh¸c. 1.3.Sù cÇn thiÕt cña kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. Trong nÒn kinh tÕ hiÖn nay c¸c doanh nghiÖp nãi chung còng nh- doanh nghiÖp x©y l¾p nãi riªng lu«n ph¶i c¹nh tranh quyÕt liÖt nh»m ®¶m b¶o viÖc V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 2- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp h¹ch to¸n kinh tÕ cã l·i, ®¶m b¶o thu nhËp cho ng-êi lao ®éng vµ nghÜa vô ®èi víi Ng©n s¸ch Nhµ n-íc. Tr-íc sù c¹nh tranh gay g¾t, c¸c doanh nghiÖp muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn buéc ph¶i kinh doanh cã hiÖu qu¶, nghÜa lµ thu nhËp ph¶i bï ®¾p chi phÝ ®Ó cã l·i. C¸c doanh nhiÖp x©y l¾p còng kh«ng ph¶i lµ mét ngo¹i lÖ. §Ó tróng thÇu mét c«ng tr×nh nµo ®ã, ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i ®-a ra mét gi¸ dù thÇu hîp lý cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi c¸c ®èi thñ cïng tham gia ®Êu thÇu. Gi¸ dù thÇu cña doanh nghiÖp dùa trªn biÖn ph¸p thi c«ng hîp lý trong XDCB trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc ®¬n gi¸ x©y dùng theo quy ®Þnh cña Nhµ n-íc, phï hîp víi gi¸ c¶ thÞ tr-êng vµ kh¶ n¨ng cña doanh nghiÖp. ViÖc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp x©y l¾p tr-íc hÕt gióp cho Nhµ n-íc qu¶n lý vµ sö dông chÆt chÏ cã hiÖu qu¶ nguån vèn ®Çu t- cña m×nh. Cung cÊp ®Çy ®ñ chÝnh x¸c, kÞp thêi c¸c th«ng tin vÒ ho¹t ®éng SXKD cña doanh nghiÖp cho nhµ qu¶n lý, c¸c tµi liÖu kÕ to¸n lµ c¨n cø quan träng ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc chi phÝ vµ dù to¸n chi phÝ, t×nh h×nh sö dông tµi s¶n, vËt t-, lao ®éng, tiÒn vèn, t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ to¸n gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp. Qua ®ã nhµ qu¶n lý kinh tÕ ®-a ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp nh»m t¨ng c-êng h¹ch to¸n kÕ to¸n néi bé doanh nghiÖp. 1.4.Yªu cÇu, nhiÖm vô cña c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ hai chØ tiªu kinh tÕ c¬ b¶n vµ quan träng mµ dùa vµo ®ã cã thÓ ®-a ra c¸c quyÕt ®Þnh chÝnh x¸c vÒ ho¹t ®éng SXKD. Nªn nhiÖm vô ®Æt ra cho c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh lµ: - X¸c ®Þnh ®óng ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm phï hîp víi tæ chøc s¶n xuÊt ë doanh nghiÖp. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 3- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp - Ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ, kÞp thêi, chÝnh x¸c toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ ph¸t sinh trong kú. - KiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc vÒ chi phÝ vËt t-, c«ng nh©n, sö dông m¸y mãc, thiÕt bÞ thi c«ng, c¸c dù to¸n vÒ chi phÝ kh¸c. Ph¸t hiÖn kÞp thêi c¸c kho¶n chªnh lÖch so víi ®Þnh møc, dù to¸n vÒ c¸c kho¶n thiÖt h¹i, mÊt m¸t h- háng trong s¶n xuÊt ®Ó cã biÖn ph¸p ng¨n chÆn kÞp thêi. - TÝnh to¸n kÞp thêi, chÝnh x¸c gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p, c¸c s¶n phÈm vµ lao vô hoµn thµnh kh¸c cña doanh nghiÖp. - KiÓm tra thùc hiÖn kÕ ho¹ch h¹ gi¸ thµnh cña doanh nghiÖp theo tõng c«ng tr×nh, HMCT, ®-a ra kh¶ n¨ng vµ biÖn ph¸p h¹ gi¸ thµnh mét c¸ch hîp lý cã hiÖu qu¶. - X¸c ®Þnh ®óng ®¾n vµ bµn giao thanh to¸n kÞp thêi khèi l-îng c«ng tr×nh x©y l¾p hoµn thµnh, ®Þnh kú tiÕn hµnh bµn giao, kiÓm kª vµ ®¸nh gi¸ khèi l-îng thi c«ng dë dang theo quy ®Þnh. - §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ho¹t ®éng SXKD mét c¸ch ®óng ®¾n ë tõng c«ng tr×nh, HMCT, tæ ®éi thi c«ng... trong tõng thêi kú nhÊt ®Þnh. KÞp thêi lËp b¸o c¸o vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh c«ng t¸c x©y l¾p, cung cÊp kÞp thêi, chÝnh x¸c c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh phôc vô cho yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp. II. Néi dung c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. 2.1. b¶n chÊt, néi dung kinh tÕ cña chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp x©y l¾p. 2.1.B¶n chÊt chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp x©y l¾p §Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng SXKD hay thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc tham quan, kh¶o s¸t nµo ®ã, c¸c doanh nghiÖp nãi chung th-êng xuyªn ph¶i bá ra c¸c V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 4- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp kho¶n chi phÝ nh- sö dông nhµ x-ëng, m¸y mãc thiÕt bÞ, nguyªn vËt liÖu, tiÒn l-¬ng c«ng nh©n s¶n xuÊt, dÞch vô mua ngoµi, chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c…®Ó cã thÓ biÕt ®-îc sè chi phÝ mµ doanh nghiÖp ®· bá ra trong kú ho¹t ®éng nh»m tæng hîp, tÝnh to¸n c¸c chØ tiªu kinh tÕ phôc vô theo yªu cÇu qu¶n lý th× mäi chi phÝ nµy ®-îc thÓ hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ mµ doanh nghiÖp ph¶i tiªu dïng trong mét kú ®Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm. Thùc chÊt lµ sù chuyÓn dÞch vèn, chuyÓn dÞch gi¸ trÞ cña yÕu tè s¶n xuÊt vµo ®èi t-îng tÝnh gi¸. §èi víi chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp x©y l¾p còng ®-îc biÓu hiÖn nh- trªn, nh-ng gi¸ trÞ cña s¶n phÈm x©y l¾p thÓ hiÖn râ h¬n theo c«ng thøc sau: Gxl = C + V + m Trong ®ã: - Gxl lµ gi¸ trÞ s¶n phÈm x©y l¾p - C lµ toµn bé gi¸ trÞ t- liÖu xuÊt tiªu hao trong qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm x©y l¾p cô thÓ nh- khÊu hao TSC§, chi phÝ NVL…. - V lµ chi phÝ tiÒn l-¬ng, tiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho ng-êi lao ®éng tham gia qu¸ tr×nh x©y dùng. - m lµ gi¸ trÞ míi do lao ®éng sèng t¹o ra trong qu¸ tr×nh x©y l¾p. 2.1.2. Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. §èi víi bÊt cø mét doanh nghiÖp SXKD nµo, muèn t¹o ra mét s¶n phÈm doanh nghiÖp ph¶i bá ra mét chi phÝ nhÊt ®Þnh. Trong doanh nghiÖp x©y l¾p, ®Ó cã mét s¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh, doanh nghiÖp ph¶i ®Çu t- mét kho¶n chi phÝ kh¸ lín trong qu¸ tr×nh thi c«ng c«ng tr×nh. Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt tÝnh cho tõng c«ng tr×nh, HMCT, hay khèi l-îng x©y l¾p hoµn thµnh ®Õn giai ®o¹n quy -íc hoµn thµnh nghiÖm thu, bµn giao ®-îc chÊp nhËn thanh to¸n. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 5- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Trong doanh nghiÖp x©y l¾p, gi¸ thµnh s¶n phÈm mang tÝnh chÊt c¸ biÖt. TÝnh c¸ biÖt nµy thÓ hiÖn tr-íc hÕt lµ mçi c«ng tr×nh, HMCT sau khi hoµn thµnh ®Òu cã mét gi¸ riªng. MÆt kh¸c s¶n phÈm x©y l¾p ®-îc x¸c ®Þnh gi¸ b¸n tr-íc khi s¶n phÈm hoµn thµnh bëi do ®Æc tÝnh ngµnh x©y dùng lµ ®Ó thi c«ng mét c«ng tr×nh doanh nghiÖp cÇn ph¶i tham gia ®Êu thÇu vµ ph¶i ®-a ra mét gi¸ nhËn thÇu phï hîp . Do ®ã gi¸ thµnh thùc tÕ cña mét c«ng tr×nh hoµn thµnh quyÕt ®Þnh ®Õn lç l·i cña doanh nghiÖp. Trong SXKD chØ tiªu gi¸ thµnh ®Æc tr-ng h¹n møc chi phÝ cho thi c«ng c«ng tr×nh. NÕu nh- khèi l-îng s¶n phÊm x©y l¾p biÓu thÞ kÕt qu¶ vÒ mÆt l-îng cña s¶n xuÊt x©y l¾p th× gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p biÓu thÞ chÊt l-îng qu¸ tr×nh sö dông nguån vËt t-, lao ®éng vµ tiÒn vèn cña doanh nghiÖp x©y dùng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt thi c«ng. Thùc tÕ hiÖn nay, ®Ó ®a d¹ng ho¸ ho¹t ®éng SXKD, ®-îc sù cho phÐp cña Nhµ n-íc, mét sè doanh nghiÖp ®· chñ ®éng x©y dùng c¸c c«ng tr×nh d©n dông nh-: Nhµ ë, v¨n phßng, cöa hµng…sau ®ã b¸n l¹i cho c¸c ®èi t-îng cã nhu cÇu xö dông víi gi¸ c¶ phï hîp th× gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p còng lµ mét yÕu tè quan träng ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ b¸n. 2.1.3.Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp x©y l¾p. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o ra s¶n phÈm. Chi phÝ biÓu hiÖn mÆt hao phÝ cßn gi¸ thµnh biÓu hiÖn mÆt kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ hai mÆt thèng nhÊt cña mét qu¸ tr×nh. Nh- vËy xÐt vÒ b¶n chÊt, chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ hai kh¸i niÖm gièng nhau. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm ®Òu lµ hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt ho¸ vµ c¸c chi phÝ kh¸c mµ doanh nghiÖp ®· chi ra ®Ó thùc hiÖn thi c«ng x©y l¾p hoÆc thùc hiÖn lao vô, dÞch vô biÓu thÞ b»ng tiÒn. Tuy nhiªn gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm còng cã sù kh¸c biÖt ë mét sè ph-¬ng diÖn sau: V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 6- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Chi phÝ s¶n xuÊt lµ chi phÝ chi ra trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh võa liªn quan ®Õn khèi l-îng s¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh, võa liªn quan ®Õn khèi l-îng s¶n phÈm x©y l¾p ch-a hoµn thµnh. Cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ chi phÝ chi ra tÝnh cho khèi l-îng s¶n phÈm x©y l¾p ®· hoµn thµnh bao gåm c¶ chi phÝ s¶n xuÊt cña kú nµy vµ chi phÝ s¶n xuÊt cña kú tr-íc n»m trong gi¸ trÞ s¶n phÈm x©y l¾p lµm dë ®Çu kú. Sù kh¸c nhau nµy ®-îc biÓu hiÖn th«ng qua c«ng thøc: Gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh Gi¸ trÞ s¶n phÈm Chi phÝ ph¸t = dë dang ®Çu kú + sinh trong kú - Gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang cuèi kú 2.2.Ph©n lo¹i chi phÝ vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm. 2.2.1.Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt. Trong doanh nghiÖp SXKD nãi chung vµ doanh nghiÖp x©y l¾p nãi riªng, chi phÝ s¶n xuÊt bao gåm nhiÒu lo¹i cã néi dung kinh tÕ vµ c«ng dông kh¸c nhau nªn yªu cÇu qu¶n ý ®èi víi tõng lo¹i chi phÝ còng kh¸c nhau. ViÖc qu¶n lý chi phÝ kh«ng chØ dùa vµo sè liÖu ph¶n ¸nh tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt mµ cßn ph¶i c¨n cø vµo sè liÖu cô thÓ cña tõng lo¹i chi phÝ riªng biÖt nh»m phôc vô cho yªu cÇu kiÓm tra vµ ph©n tÝch chi phÝ ph¸t sinh theo tõng c«ng tr×nh, HMCT(®èi víi doanh nghiÖp x©y l¾p). Do ®ã ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt lµ mét yªu cÇu tÊt yÕu ®Ó h¹ch to¸n chÝnh x¸c chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. ViÖc ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt mét c¸ch khoa häc vµ thèng nhÊt kh«ng nh÷ng cã ý nghÜa quan träng ®èi víi c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm mµ cßn lµ c¬ së cho viÖc kiÓm tra, ph©n tÝch chi phÝ s¶n xuÊt, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, ph¸t huy h¬n n÷a vai trß cña kÕ to¸n ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng hiÖn nay. Trong doanh nghiÖp x©y l¾p, viÖc ph©n lo¹i chi phÝ theo nh÷ng tiªu thøc sau: V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 7- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp 2.2.1.1.Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo néi dung, tÝnh chÊt kinh tÕ cña chi phÝ(ph©n lo¹i theo yÕu tè). Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, chi phÝ s¶n xuÊt ®-îc chia thµnh c¸c yÕu tè chi phÝ: - Chi phÝ NL, VL: Bao gåm toµn bé c¸c chi phÝ vÒ NL, VL chÝnh, vËt liÖu phô, nhiªn liÖu, phô tïng thay thÕ, vËt liÖu thiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n mµ doanh nghiÖp ®· xö dông cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong kú. - Chi phÝ nh©n c«ng: Bao gåm toµn bé chi phÝ tiÒn l-¬ng, tiÒn c«ng, phô cÊp vµ c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng cña c«ng nh©n trùc tiÕp x©y l¾p vµ cña nh©n viªn qu¶n lý ph©n x-ëng, bé phËn s¶n xuÊt. - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: bao gåm toµn bé sè tiÒn mµ doanh nghiÖp ®· chi tr¶ vÒ c¸c lo¹i dÞch vô mua tõ bªn ngoµi nh-: TiÒn ®iÖn, tiÒn n-íc…. phôc vô cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. - Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c: Bao gåm toµn bé chi phÝ kh¸c dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ngoµi c¸c yÕu tè chi phÝ ®· kÓ trªn. T¸c dông: Th«ng qua c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ nµy cho phÐp ta biÕt ®-îc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt doanh nghiÖp cÇn ph¶i chi ra nh÷ng chi phÝ g× vµ c¬ cÊu, tû träng cña tõng yÕu tè chi phÝ trong tæng chi phÝ nh- thÕ nµo. C¸ch ph©n lo¹i nµy lµ c¬ së cho kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt nãi riªng vµ chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh nãi chung theo tõng yÕu tè chi phÝ ®Ó phôc vô cho viÖc lËp b¸o c¸o chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo yÕu tè. §ång thêi th«ng qua c¸ch ph©n lo¹i nµy, viÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo yÕu tè lµ c¬ së ®Ó x©y dùng dù to¸n chi phÝ cho kú tiÕp theo vµ lµ c¬ së ®Ó lËp kÕ ho¹ch vÒ lao ®éng, vËt t-, tiÒn vèn…cho kú tiÕp theo. 2.2.1.2.Ph©n lo¹i theo môc ®Ých, c«ng dông cña chi phÝ (theo kho¶n môc chi chÝ gi¸ thµnh s¶n phÈm). V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 8- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, c¨n cø vµo môc ®Ých, c«ng dông cña chi phÝ trong s¶n xuÊt ®Ó chia thµnh c¸c kho¶n môc chi phÝ kh¸c nhau. Nh÷ng chi phÝ cã chung môc ®Ých, c«ng dông ®-îc xÕp chung vµo mét kho¶n môc chi phÝ , kh«ng ph©n biÖt chi phÝ ®ã cã néi dung kinh tÕ nh- thÕ nµo. Do vËy, c¸ch ph©n biÖt lo¹i nµy cßn ®-îc gäi lµ ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo kho¶n môc. Trong doanh nghiÖp x©y l¾p, toµn bé chi phÝ ph¸t sinh trong kú ®-îc chia thµnh c¸c kho¶n môc chi phÝ sau: - Chi phÝ NL, VL trùc tiÕp: Lµ chi phÝ cña c¸c vËt liÖu chÝnh (c¸t, sái, ®¸, xim¨ng…), vËt kÕt cÊu, vËt liÖu phô, vËt liÖu lu©n chuyÓn (v¸n khu©n, dµn gi¸o…), b¸n thµnh phÈm…cÇn thiÕt ®Ó t¹o nªn s¶n phÈm x©y l¾p. - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: Bao gåm chi phÝ vÒ tiÒn c«ng, phô cÊp cña c«ng nh©n trùc tiÕp x©y l¾p kÓ c¶ c«ng nh©n phô…Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp kh«ng bao gåm c¸c kho¶n trÝch BHXH, BHYT, KPC§ theo tû lÖ quy ®Þnh tÝnh trªn tiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cña c«ng nh©n trùc tiÕp x©y l¾p. Kho¶n nµy ®-îc tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt chung. - Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng: Lµ chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng ®Ó hoµn thµnh s¶n phÈm x©y l¾p (®èi víi doanh nghiÖp x©y l¾p thùc hiÖn thi c«ng hçn hîp). Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng bao gåm: Chi phÝ nh©n c«ng, chi phÝ vËt liÖu, chi phÝ dông cô s¶n xuÊt, chi phÝ khÊu hao m¸y thi c«ng, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi, chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung: Lµ nh÷ng chi phÝ dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt chung ë c¸c ®éi (ph©n x-ëng) s¶n xuÊt vµ c¸c chi phÝ ngoµi chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu trùc tiÕp vµ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Chi phÝ s¶n xuÊt chung bao gåm: Chi phÝ nh©n viªn ph©n x-ëng (®éi x©y dùng), chi phÝ vËt liÖu, chi phÝ dông cô s¶n xuÊt, chi phÝ khÊu hao TSC§, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi, chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. T¸c dông: Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo môc ®Ých, c«ng dông cña chi phÝ lµ c¬ së ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng kho¶n môc chi phÝ lµm c¨n cø ®Ó tÝnh gi¸ V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 9- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo kho¶n môc. §ång thêi còng lµ c¬ së ®Ó kiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn ®Þnh møc chi phÝ vµ kiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh vµ kÕ ho¹ch h¹ gi¸ thµnh cña doanh nghiÖp. Ngoµi c¸c ph©n lo¹i nªu trªn, chi phÝ s¶n xuÊt cßn ®-îc ph©n lo¹i theo c¸c c¸ch kh¸c nhau th-êng sö dông trong kÕ to¸n qu¶n trÞ nh-: - Ph©n lo¹i theo mèi quan hÖ vµ kh¶ n¨ng quy n¹p chi phÝ vµo c¸c ®èi t-îng kÕ to¸n chi phÝ thµnh chi phÝ trùc tiÕp vµ chi phÝ gi¸n tiÕp. - Ph©n lo¹i chi phÝ theo néi dung cÊu thµnh cña chi phÝ thµnh chi phÝ ®¬n nhÊt vµ chi phÝ tæng hîp. - Ph©n lo¹i chi phÝ theo mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ vµ khèi l-îng ho¹t ®éng thµnh ®Þnh phÝ, biÕn phÝ vµ chi phÝ hçn hîp. - Ph©n lo¹i c¨n cø vµo mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ víi quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ qu¸ tr×nh kinh doanh thµnh chi phÝ c¬ b¶n vµ chi phÝ chung…. 2.2.2.Ph©n lo¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp x©y l¾p. §Ó ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý, h¹ch to¸n vµ kÕ ho¹ch ho¸ gi¸ thµnh còng nh- yªu cÇu x©y dùng gi¸ c¶ hµng ho¸, gi¸ thµnh ®-îc xem xÐt d-íi nhiÒu gãc ®é, nhiÒu ph¹m vi tÝnh to¸n kh¸c nhau. 2.2.2.1.Ph©n lo¹i c¨n cø vµo c¬ së sè liÖu vµ thêi gian tÝnh gi¸ thµnh. Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy th× gi¸ thµnh s¶n phÈm ®-îc chia thµnh c¸c lo¹i: - Gi¸ thµnh dù to¸n: Lµ tæng chi phÝ dù to¸n ®Ó hoµn thµnh khèi l-îng x©y l¾p c«ng tr×nh. Gi¸ thµnh dù to¸n ®-îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc, quy ®Þnh cña Nhµ n-íc vµ khung gi¸ quy ®Þnh ¸p dông theo tõng vïng l·nh thæ. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 10- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh Gi¸ thµnh dù to¸n cña c«ng tr×nh, h¹ng = môc c«ng tr×nh LuËn v¨n tèt nghiÖp Gi¸ trÞ dù to¸n Thu nhËp ThuÕ c«ng tr×nh, h¹ng môc - chÞu thuÕ - GTGT c«ng tr×nh sau thuÕ -íc tÝnh ®Çu ra - Gi¸ thµnh dù to¸n x©y dùng vµ tån t¹i trong nh÷ng ®iÒu kiÖn trung b×nh vÒ s¶n xuÊt thi c«ng, vÒ tæ chøc qu¶n lý, vÒ hao phÝ lao ®éng vËt t-….cho tõng c«ng tr×nh hoÆc c«ng viÖc nhÊt ®Þnh. Gi¸ thµnh dù to¸n cã tÝnh cè ®Þnh t-¬ng ®èi vµ mang tÝnh chÊt x· héi. - Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch: Lµ gi¸ thµnh ®-îc x©y dùng trªn c¬ së nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ cña doanh nghiÖp vÒ c¸c ®Þnh møc, ®¬n gi¸, biÖn ph¸p thi c«ng trong mét kú kÕ ho¹ch nhÊt ®Þnh. Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch = Gi¸ thµnh dù to¸n - Møc h¹ gi¸ thµnh Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch lµ mét chØ tiªu ®Ó c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p tù phÊn ®Êu ®Ó thùc hiÖn møc lîi nhuËn do h¹ gi¸ thµnh trong kú kÕ ho¹ch. - Gi¸ thµnh thùc tÕ: Lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ thùc tÕ ®Ó hoµn thµnh bµn giao khèi l-îng mµ doanh nghiÖp ®· nhËn thÇu. Gi¸ thµnh thùc tÕ bao gåm c¸c chi phÝ theo ®Þnh møc, v-ît ®Þnh møc vµ kh«ng trong ®Þnh møc nh- c¸c kho¶n thiÖt h¹i trong s¶n xuÊt, c¸c kho¶n béi chi, l·ng phÝ vÒ vËt t-, lao ®éng, tiÒn vèn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ qu¶n lý cña doanh nghiÖp ®-îc phÐp tÝnh vµo gi¸ thµnh. Gi¸ thµnh thùc tÕ biÓu hiÖn chÊt l-îng, hiÖu qu¶ vÒ kÕt qu¶ ho¹t déng cña doanh nghiÖp x©y l¾p. Gi¸ thµnh thùc tÕ ®-îc x¸c ®Þnh theo sè liÖu kÕ to¸n vÒ chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp ®-îc cho khèi l-îng x©y l¾p thùc hiÖn ®-îc trong kú. So s¸nh c¸c lo¹i gi¸ thµnh trªn víi nhau, ta sÏ ®¸nh gi¸ ®-îc chÊt l-îng s¶n xuÊt thi c«ng vµ c«ng t¸c qu¶n lý chi phÝ, qu¶n lý gi¸ thµnh cña doanh nghiÖp x©y l¾p . VÒ nguyªn t¾c ph¶i ®¶m b¶o: Gi¸ thµnh dù to¸n ≥ gi¸ thµnh kÕ ho¹ch ≥ gi¸ thµnh thùc tÕ 2.2.2.2.Ph©n lo¹i c¨n cø vµo ph¹m vi c¸c chi phÝ cÊu thµnh gi¸ thµnh. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 11- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p ®-îc chia thµnh hai lo¹i: - Gi¸ thµnh s¶n xuÊt (gi¸ thµnh c«ng x-ëng): Bao gåm c¸c chi phÝ s¶n xuÊt nh-: Chi phÝ nguyªn vËt liÖu, vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung tÝnh cho c«ng tr×nh, HMCT hoÆc lao vô ®· hoµn thµnh. Gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm x©y l¾p ®-îc sö dông ®Ó ghi sæ cho s¶n phÈm ®· hoµn thµnh. Gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm x©y l¾p lµ c¨n cø ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ vèn hµng b¸n vµ lîi nhuËn ë c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. - Gi¸ thµnh toµn bé cña s¶n phÈm x©y l¾p: Bao gåm gi¸ thµnh s¶n xuÊt céng thªm chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp tÝnh cho s¶n phÈm ®ã. Gi¸ thµnh toµn bé cña s¶n phÈm x©y l¾p chØ ®-îc tÝnh to¸n x¸c ®Þnh khi s¶n phÈm x©y l¾p hoÆc lao vô ®-îc tiªu thô. Gi¸ thµnh toµn bé cña s¶n phÈm x©y l¾p lµ c¨n cø ®Ó x¸c ®Þnh lîi nhuËn tr-íc thuÕ cña doanh nghiÖp. III.KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt ë doanh nghiÖp x©y l¾p trong ®iÒu kiÖn sö dông kÕ to¸n m¸y. 3.1.Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ kÕ to¸n m¸y. HiÖn nay, ®Ó ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý ®ßi hái cung cÊp th«ng minh, nhanh chãng h¬n, kÞp thêi h¬n, chÝnh x¸c h¬n vµo nh÷ng thêi diÓm kh¸c nhau mµ kÕ to¸n thñ c«ng kh«ng thÓ ®¸p øng ®-îc, ®a sè c¸c doanh nghiÖp ®Òu ¸p dông phÇn mÒm kÕ to¸n trong ®ã cã c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. C¸c phÇn mÒm mµ c¸c doanh nghiÖp hay ¸p dông nh-; AC Soft, AF 5, Fast, KÕ to¸n Unesco, Misa, Newacc…Dï ¸p dông phÇn mÒm kÕ to¸n nµo th× c¸c doanh nghiÖp ®Òu ph¶i thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc sau: - Tæ chøc m· ho¸ c¸c ®èi t-îng qu¶n lý: + Ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc ®èi t-îng cÇn m· ho¸. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 12- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp + Lùa chän ph-¬ng ph¸p m· ho¸. + TriÓn khai m· ho¸ cho tõng ®èi t-îng qu¶n lý theo ph-¬ng ph¸p m· ho¸ ®· chän. - Tæ chøc hÖ thèng chøng tõ kÕ to¸n: + X¸c ®Þnh vµ x©y dùng hÖ thèng danh môc chøng tõ trªn m¸y ®Ó qu¶n lý c¸c lo¹i chøng tõ, mçi lo¹i chøng tõ mang mét m· hiÖu x¸c ®Þnh. + Tæ chøc lu©n chuyÓn, xö lý, l-u tr÷ vµ b¶o qu¶n chøng tõ tuú theo sù ph©n c«ng, ph©n nhiÖm trong bé m¸y kÕ to¸n. - Tæ chøc hÖ thèng tµi kho¶n kÕ to¸n: Mçi doanh nghiÖp ph¶i tæ chøc cho m×nh hÖ thèng tµi kho¶n riªng. Mçi tµi kho¶n ®Òu cã m· hiÖu vµ tªn gäi riªng, ®-îc x©y dùng dùa trªn hÖ thèng tµi kho¶n thèng nhÊt do Bé Tµi ChÝnh ban hµnh vµ do yªu cÇu qu¶n lý cña tõng doanh nghiÖp. Cã thÓ më chi tiÕt theo yªu cÇu qu¶n lý. - Lùa chän vµ vËn dông h×nh thøc kÕ to¸n: Mçi h×nh thøc kÕ to¸n cã hÖ thèng sæ s¸ch kÕ to¸n vµ tr×nh tù hÖ thèng ho¸ th«ng tin kÕ to¸n kh¸c nhau, ®ßi hái cÇn ph¶i lùa chän h×nh thøc kÕ to¸n phï hîp. Mçi phÇn mÒm kÕ to¸n cho phÐp lªn sæ c¸i vµ b¸o c¸o kÕ to¸n theo tõng h×nh thøc ®-îc sö dông. Th«ng th-êng, qu¸ tr×nh xö lý, hÖ thèng ho¸ th«ng tin trong hÖ thèng kÕ to¸n tù ®éng ®-îc thùc hiÖn theo quy tr×nh: Chøng tõ gèc NhËp chøng tõ vµo m¸y Chøng tõ trªn m¸y Xö lý cña phÇn mÒm kÕ to¸n trªn MVT - Sæ kÕ to¸n tæng hîp - Sæ c¸i TK - Sæ chi tiÕt - BCTC - B¸o c¸o kh¸c 3.2.KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp x©y l¾p. 3.2.1.§èi t-îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 13- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp ph¸t sinh lu«n g¾n víi n¬i diÔn ra ho¹t ®éng s¶n xuÊt, thi c«ng nh- ph©n x-ëng, ®éi x©y dùng…vµ víi s¶n phÈm x©y l¾p. Do ®ã, kÕ to¸n cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc ®èi t-îng ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt, kiÓm so¸t chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm hay tæng hîp chi phÝ cña doanh nghiÖp. §èi t-îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ lµ ph¹m vi giíi h¹n ®Ó tËp hîp chi phÝ nh»m ®¸p øng yªu cÇu kiÓm so¸t chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Giíi h¹n tËp hîp chi phÝ lµ n¬i ph¸t sinh chi phÝ (ph©n x-ëng, ®éi s¶n xuÊt, ®éi x©y dùng…) hoÆc cã thÓ lµ n¬i chÞu chi phÝ (c«ng tr×nh, HMCT….). X¸c ®Þnh ®èi t-îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ kh©u ®Çu tiªn cña c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tiÕn hµnh tËp hîp chi phÝ theo ®óng ®èi t-îng ®· x¸c ®Þnh lµ c¬ së, lµ tiÒn ®Ò quan träng ®Ó kiÓm tra, kiÓm so¸t chi phÝ. X¸c ®Þnh ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ ph¶i dùa vµo c¸c yÕu tè: - TÝnh chÊt s¶n phÈm vµ quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm: S¶n xuÊt gi¶n ®¬n hay s¶n xuÊt phøc t¹p… - Lo¹i h×nh s¶n xuÊt: S¶n xuÊt ®¬n chiÕc hay s¶n xuÊt hµng lo¹t…. - §Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt: Cã ph©n x-ëng, ®éi s¶n xuÊt hay lµ kh«ng cã ph©n x-ëng, ®éi s¶n xuÊt… - Yªu cÇu kiÓm tra, kiÓm so¸t chi phÝ trong doanh nghiÖp…. §Æc ®iÓm cña ngµnh x©y dùng c¬ b¶n lµ s¶n xuÊt x©y l¾p mang tÝnh ®¬n chiÕc, cã gi¸ trÞ lín, thêi gian thi c«ng kÐo dµi…nªn ®èi t-îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp x©y l¾p th-êng lµ tõng c«ng tr×nh, HMCT, khèi l-îng x©y l¾p hoÆc c¸c ®¬n ®Æt hµng. Ngoµi ra, t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p còng cã thÓ tæ chøc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng tæ, ®éi thi c«ng. 3.2.2.Ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt. 3.2.2.1.Ph-¬ng ph¸p tËp hîp trùc tiÕp. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 14- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Theo ph-¬ng ph¸p nµy, ngay tõ kh©u lËp chøng tõ ban ®Çu ph¶n ¸nh c¸c chi phÝ s¶n xuÊt cho tõng ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ ®Ó c¨n cø vµo chøng tõ ban ®Çu ®ã thùc hiÖn viÖc tæng hîp sè liÖu ®Ó ghi trùc tiÕp cho tõng ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ ®· x¸c ®Þnh. Th«ng th-êng chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu trùc tiÕp vµ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp th-êng ¸p dông theo ph-¬ng ph¸p nµy. 3.2.2.2.Ph-¬ng ph¸p tËp hîp gi¸n tiÕp. Ph-¬ng ph¸p nµy ¸p dông cho c¸c chi phÝ s¶n xuÊt liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ mµ ngay lËp h¹ch to¸n ban ®Çu kh«ng t¸ch riªng cho tõng ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ ®-îc. Trong tr-êng hîp nµy, kÕ to¸n ph¶i tËp hîp chi phÝ ph¸t sinh chung cho nhiÒu ®èi t-îng liªn quan theo tr×nh tù sau: X¸c ®Þnh hÖ sè ph©n bæ(H): Tæng chi phÝ cÇn ph©n bæ HÖ sè ph©n bæ = Tæng tiªu chuÈn dïng ®Ó ph©n bæ - X¸c ®Þnh møc chi phÝ ph©n bæ cho tõng ®èi t-îng: Ci = Ti x H Trong ®ã: + Ci: Lµ chi phÝ ph©n bæ cho tõng ®èi t-îng i + Ti: Lµ tiªu chuÈn ph©n bæ cho tõng ®èi t-îng i + H: Lµ hÖ sè ph©n bæ. 3.2.3.KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp x©y l¾p. 3.2.3.1.KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu trùc tiÕp. Chi phÝ NL, Vl trùc tiÕp trong doanh nghiÖp x©y l¾p lµ nh÷ng chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu chÝnh, vËt kÕt cÊu, nöa thµnh phÈm mua ngoµi, vËt liÖu phô…sö dông ®Ó cÊu t¹o c«ng tr×nh hoÆc gióp cÊu t¹o c«ng tr×nh. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 15- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp ViÖc sö dông NL, VL trùc tiÕp ®Ó thi c«ng c«ng tr×nh, HMCT nµo ph¶i tÝnh trùc tiÕp cho c«ng tr×nh, HMCT ®ã, trªn c¬ së chøng tõ gèc theo gi¸ thùc tÕ cña vËt liÖu vµ theo sè l-îng c«ng tr×nh, HMCT… §Ó tËp hîp, ph©n bæ chi phÝ NL, VL trùc tiÕp, kÕ to¸n sö dông TK 621“chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp“. Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh c¸c chi phÝ NL, VL trùc tiÕp sö dông cho viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm x©y l¾p. TK nµy kh«ng ph¶n ¸nh gi¸ trÞ cña thiÕt bÞ l¾p ®Æt. TK nµy ®-îc më chi tiÕt cho tõng c«ng tr×nh, HMCT tõng khèi l-îng x©y l¾p. 3.2.3.2.KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp lµ nh÷ng kho¶n ph¶i tr¶, ph¶i thanh to¸n cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p, trùc tiÕp thùc hiÖn c¸c lao vô, dÞch vô gåm tiÒn l-¬ng, phô cÊp, c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng (BHXH, BHYT, KPC§) theo tû lÖ quy ®Þnh cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt. Riªng ®èi víi ho¹t ®éng x©y l¾p, kh«ng h¹ch to¸n vµo chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng tÝnh trªn quü l-¬ng nh©n c«ng trùc tiÕp cña ho¹t ®éng x©y l¾p. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp th-êng ®-îc tÝnh trùc tiÕp cho tõng c«ng tr×nh, HMCT. Tr-êng hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp cã liªn quan ®Õn nhiÒu c«ng tr×nh, HMCT mµ kh«ng h¹ch to¸n trùc tiÕp ®-îc th× ph¶i lùa chän tiªu thøc ph©n bæ cho c¸c c«ng tr×nh, HMCT nh-: Thêi gian lao ®éng theo ®Þnh møc, thêi gian lao ®éng thùc tÕ, ®Þnh møc chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp… §Ó tËp hîp ph©n bæ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp kÕ to¸n sö dông TK 622- “chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp“. TK nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt x©y l¾p, trùc tiÕp thùc hiÖn c¸c lao vô, dÞch vô trong doanh nghiÖp x©y l¾p. TK nµy ®-îc më chi tiÕt cho tõng c«ng tr×nh, HMCT tõng khèi l-îng x©y l¾p. 3.2.3.3.KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 16- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng lµ toµn bé chi phÝ vÒ vËt liÖu, nh©n c«ng vµ c¸c chi phÝ kh¸c cã liªn quan ®Õn viÖc sö dông m¸y thi c«ng. Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng ®-îc chia lµm hai lo¹i: Chi phÝ th-êng xuyªn: Lµ chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh sö dông m¸y thi c«ng ®-îc tÝnh th¼ng vµo gi¸ thµnh cña ca m¸y nh-: TiÒn l-¬ng c«ng nh©n ®iÒu khiÓn vµ phôc vô m¸y, chi phÝ vËt liÖu c«ng cô, dông cô, khÊu hao m¸y mãc thi c«ng, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c… Chi phÝ t¹m thêi: Lµ chi phÝ ®-îc ch©n bæ dÇn theo thêi gian sö dông m¸y thi c«ng nh-: Chi phÝ cã liªn quan ®Õn viÖc th¸o l¾p, vËn chuyÓn, di chuyÓn m¸y vµ chi phÝ vÒ nh÷ng c«ng tr×nh t¹m thêi phôc vô sö dông m¸y thi c«ng. §Ó tËp hîp, ph©n bæ chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng, kÕ to¸n sö dông TK 623- “Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng“. TK nµy dïng ®Ó tËp hîp, ph©n bæ chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p. TK nµy chØ sö dông ®Ó h¹ch to¸n chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng hçn hîp võa b»ng thñ c«ng võa kÕt hîp b»ng m¸y. Trong tr-êng hîp doanh nghiÖp thùc hiÖn x©y l¾p c«ng tr×nh hoµn toµn b»ng m¸y kh«ng sö dông TK 623 mµ doanh nghiÖp h¹ch to¸n c¸c chi phÝ x©y l¾p trùc tiÕp vµo c¸c TK 621, 622, 627. Kh«ng h¹ch to¸n vµo TK 623 c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng (BHXH, BHYT, KPC§) cña c«ng nh©n sö dông m¸y thi c«ng. TK 623 cã 6 TK cÊp 2: TK nµy cßn ®-îc më chi tiÕt cho tõng c«ng tr×nh, HMCT vµ khèi l-îng x©y l¾p. H¹ch to¸n chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng phô thuéc vµo c¸c h×nh thøc tæ chøc sö dông m¸y thi c«ng. Trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p cã hai h×nh thøc tæ chøc sö dông m¸y thi c«ng: V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 17- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp - NÕu doanh nghiÖp cã tæ chøc c¸c ®éi m¸y thi c«ng riªng biÖt vµ ®éi m¸y cã tæ chøc kÕ to¸n th× tÊt c¶ c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña ®éi m¸y thi c«ng ®-îc tÝnh vµo c¸c kho¶n môc chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung chø kh«ng ph¶n ¸nh vµo kho¶n môc chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng. Sau ®ã c¸c kho¶n môc nµy ®-îc kÕt chuyÓn ®Ó tÝnh gi¸ thµnh cho mét ca m¸y thùc hiÖn vµ cung cÊp cho c¸c ®èi t-îng x©y l¾p. - NÕu doanh nghiÖp kh«ng tæ chøc ®éi m¸y thi c«ng riªng biÖt hoÆc cã tæ chøc ®éi m¸y thi c«ng riªng biÖt nhiÒu kh«ng tæ chøc kÕ to¸n riªng cho ®éi m¸y thi c«ng vµ thùc hiÖn ph-¬ng ph¸p thi c«ng hçn hîp (võa b»ng thñ c«ng, võa b»ng m¸y) th× c¸c chi phÝ cã liªn quan ®Õn c¸c ho¹t ®éng cña ®éi m¸y thi c«ng ®-îc tÝnh vµo kho¶n môc chi phÝ m¸y thi c«ng. Sau ®ã tÝnh ph©n bæ chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng thùc tÕ cho tõng c«ng tr×nh, HMCT. Tiªu thøc ph©n bæ ®-îc lùa chän cã thÓ lµ gi¸ thµnh mét giê/m¸y hoÆc mét ®¬n vÞ khèi l-îng hoµn thµnh. 3.2.3.4.KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung. Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ nh÷ng chi phÝ qu¶n lý phôc vô s¶n xuÊt vµ nh÷ng chi phÝ s¶n xuÊt ngoµi 3 kho¶n chi phÝ NL, VL trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp vµ chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng ph¸t sinh ë c¸c ®éi c«ng tr×nh, c«ng tr-êng x©y dùng. Chi phÝ s¶n xuÊt chung ®-îc tËp hîp theo tõng ®Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ. Tr-êng hîp c¸c ®éi c«ng tr×nh trong kú cã thi c«ng nhiÒu c«ng tr×nh, HMCT cã liªn quan theo tiªu thøc thÝch hîp nh-: Chi phÝ NL, VL trùc tiÕp, chi phÝ sö dông m¸y thùc tÕ cña c¸c c«ng tr×nh, ®Þnh møc chi phÝ s¶n xuÊt chung… §Ó tËp hîp, ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung, kÕ to¸n sö dông TK 627“chi phÝ s¶n xuÊt chung“. TK nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh chi phÝ s¶n xuÊt cña ®éi, c«ng tr-êng x©y dùng gåm: L-¬ng nh©n viªn qu¶n lý ®éi c«ng tr×nh, kho¶n trÝch BHXH, BHYT, KPC§ ®-îc tÝnh theo tû lÖ quy ®Þnh trªn tiÒn V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 18- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp l-¬ng ph¶i tr¶ cña c«ng nh©n trùc tiÕp x©y l¾p, nh©n viªn sö dông m¸y thi c«ng vµ nh©n viªn qu¶n lý ®éi, khÊu hao TSC§ dïng cho ho¹t ®éng cña ®éi vµ nh÷ng chi phÝ liªn quan kh¸c ®Õn ho¹t ®éng cña ®éi c«ng tr×nh. TK nµy cã 6 TK cÊp 2: TK nµy cã thÓ ®-îc më chi tiÕt cho tõng ®éi c«ng tr×nh, tõng c«ng tr×nh, HMCT. 3.2.4.Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cuèi kú. §Ó tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cuèi kú, kÕ to¸n sö dông TK 154-“chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang“. Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó h¹ch to¸n, tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p, s¶n phÈm c«ng nghiÖp, dÞch vô trong doanh nghiÖp x©y l¾p. TK 154 cã 4 TK cÊp 2: - TK 1541 – x©y l¾p - TK 1542 – s¶n phÈm kh¸c - TK 1543 – DÞch vô - TK 1544 – Chi phÝ b¶o hµnh x©y l¾p TK 154 ®-îc më chi tiÕt cho tõng c«ng tr×nh, HMCT. S¬ ®å h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt toµn doanh nghiÖp (s¬ ®å 1) 3.3. Gi¸ thµnh s¶n phÈm dë dang Toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt tËp hîp ®-îc trong kú theo tõng ®èi t-îng ®· x¸c ®Þnh liªn quan ®Õn s¶n phÈm hoµn thµnh vµ s¶n phÈm ch-a hoµn thµnh (s¶n phÈm dë dang). §Ó cã th«ng tin phôc vô c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh còng nh- phôc vô yªu cÇu qu¶n lý, viÖc kiÓm tra kiÓm so¸t chi phÝ cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc sè chi phÝ s¶n xuÊt ®· bá ra cã liªn quan ®Õn s¶n phÈm ch-a hoµn thµnh. Tøc lµ ph¶i ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 19- Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng C§ Tµi chÝnh Qu¶n trÞ kinh doanh LuËn v¨n tèt nghiÖp S¶n phÈm dë dang trong s¶n xuÊt x©y l¾p lµ c¸c c«ng tr×nh, HMCT dë dang ch-a hoµn thµnh hoÆc khèi l-îng x©y l¾p hoµn thµnh trong kú ch-a ®-îc chñ ®Çu t- nghiÖm thu thanh to¸n. ViÖc tÝnh vµ ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang trong s¶n xuÊt x©y l¾p phô thuéc vµo ph-¬ng thøc thanh to¸n khèi l-îng c«ng t¸c x©y l¾p hoµn thµnh gi÷a ng-êi nhËn thÇu vµ ng-êi giao thÇu. Do ®ã s¶n phÈm dë dang trong s¶n phÈm x©y l¾p th-êng ®-îc ®¸nh gi¸ theo c¸c ph-¬ng thøc sau: 3.3.1.§¸nh gi¸ theo chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh. Ph-¬ng ph¸p nµy ¸p dông ®èi víi c«ng tr×nh, HMCT ®-îc quy ®Þnh thanh to¸n khi c«ng tr×nh hoµn thµnh toµn bé. Khi ®ã chi phÝ cho s¶n phÈm dë dang cuèi kú lµ tæng chi phÝ ph¸t sinh tõ lóc khëi c«ng ®Õn thêi ®iÓm ®¸nh gi¸. 3.3.2.§¸nh gi¸ theo gi¸ trÞ dù to¸n vµ møc ®é hoµn thµnh cña s¶n phÈm x©y l¾p. Ph-¬ng ph¸p nµy ¸p dông ®èi víi c«ng tr×nh, HMCT ®-îc quy ®Þnh thanh to¸n tõng phÇn theo giai ®o¹n c«ng viÖc kh¸c nhau, cã gi¸ trÞ dù to¸n riªng. Do ®ã, chi phÝ cho s¶n phÈm x©y l¾p dë dang cuèi kú ®-îc tÝnh trªn c¬ së ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ ®· ph¸t sinh cho c¸c giai ®o¹n x©y l¾p ®· hoµn thµnh vµ ch-a hoµn thµnh theo dù to¸n vµ møc ®é hoµn thµnh thùc tÕ cña c¸c giai ®o¹n c«ng viÖc. C«ng thøc tÝnh nh- sau: Chi phÝ thùc tÕ cña KL XL dë dang cuèi kú Chi phÝ thùc tÕ dë + dang ®Çu kú = Gi¸ trÞ dù to¸n cña khèi l-îng x©y l¾p dë dang cuèi kú + Chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong kú Gi¸ dù to¸n cña khèi l-îng x©y x l¾p dë dang Gi¸ trÞ dù to¸n cña cuèi kú khèi l-îng x©y l¾p hoµn thµnh 3.4.KÕ to¸n tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp x©y l¾p. 3.4.1.§èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. V-¬ng ThÞ LÖ Quyªn – KT36B - 20-
- Xem thêm -