Nghiên cứu hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi theo hướng tích hợp

  • Số trang: 17 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 10 |
  • Lượt tải: 0
e-lyly

Đã đăng 5265 tài liệu

Mô tả:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM MẦM NON ---------PHOTO QUANG TUẤN ĐT: 0972.246.583 & 0166.922.4176 Gmail: vtvu2015@gmail.com; Fabook: vttuan85 BÀI TIỂU LUẬN MÔN: NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG SỐ LƯỢNG CHO TRẺ MẪU GIÁO 4-5 TUỔI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP GIẢNG VIÊN HD : ĐỖ THỊ MINH LIÊN SINH VIÊN TH : MSSV : Lớp : THANH HÓA, THÁNG 07 NĂM 2014 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ………………..ngày … tháng … năm 2014 Giảng viên Sinh viên: Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Thực trạng sử dụng một số biện pháp nhằm hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động cho trẻ LQVT.............................................................................5 Bảng 2. Mức độ hình thành BTSL của trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp..................7 Bảng 3. Mức độ hình thành BTSL theo hướng tích hợp của trẻ các nhóm thực nghiệm và đối chứng trước và sau thực nghiệm.....................................................10 Sinh viên: Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên MỤC LỤC MỞ ĐẦU..................................................................................................................1 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU...................................................................................2 1. Sự hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi theo hướng tích hợp...............2 2. Thực trạng về việc hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi theo hướng tích hợp ở trường mầm non hiện nay.....................................................................4 3. Đề xuất một số biện pháp hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp.........................................................................................................................8 4. Thực nghiệm sư phạm các biện pháp đã đề ra...................................................9 KẾT LUẬN............................................................................................................12 TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................................13 Sinh viên: Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên MỞ ĐẦU Quá trình hình thành biểu tượng số lượng (BTSL), con số và phép đếm cho trẻ mẫu giáo đóng vai trò to lớn đối với sự phát triển các quá trình nhận thức của trẻ, giúp trẻ nhận biết được các dấu hiệu số lượng và mối quan hệ số lượng có trong các sự vật, hiện tượng của thế giới xung quanh trẻ, hình thành ở trẻ biểu tượng về con số, mối quan hệ giữa chúng và qui luật hình thành dãy số tự nhiên, hình thành ở trẻ những kĩ năng nhận biết như: so sánh số lượng, đếm, thêm, bớt, chia số lượng. . . Tất cả những kiến thức, kĩ năng đó là cơ sở để trẻ dễ dàng học phép đếm và các phép tính đại số ở trường tiểu học. Hiện nay giáo dục mầm non (GDMN) đã và đang diễn ra quá trình đổi mới các hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo theo hướng tích hợp nói riêng nhằm phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của trẻ trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, hiệu quả của quá trình giáo dục này chưa cao do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một trong những nguyên nhân là do giáo viên chưa biết sử dụng các biện pháp hình thành BTSL theo hướng tích hợp cho trẻ sao cho linh hoạt và phù hợp. Vì vậy, cần có sự nghiên cứu các biện pháp hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo và cách thức sử dụng chúng nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học này. Sinh viên: Trang 1 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Sự hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi theo hướng tích hợp BTSL được hình thành sớm ở trẻ nhỏ trong quá trình trẻ tri giác và thao tác với tập hợp đa dạng, như: tập hợp các vật, các âm thanh, các chuyển động... Dần dần, trẻ bắt đầu nhận biết dấu hiệu số lượng của nhóm đối tượng bất kì và bỏ qua nhiều dấu hiệu không liên quan. Càng lớn, trẻ càng chú ý tới khía cạnh số lượng và có nhu cầu so sánh số lượng các nhóm đối tượng để nắm được mối quan hệ số lượng giữa chúng, trẻ học cách phản ánh số lượng và mối quan hệ giữa các nhóm đối tượng bằng các từ: một, nhiều, ít, bằng nhau, không bằng nhau, nhiều hơn, ít hơn... Tiếp đó, ở trẻ xuất hiện nhu cầu xác định chính xác số lượng nhóm đối tượng, vì vậy trẻ bắt đầu có nhu cầu đếm xác định số lượng và sử dụng các từ số để biểu thị số lượng. Khả năng đếm của trẻ là rất khác nhau và phụ thuộc vào sự tác động của người lớn. Trên cơ sở đếm số lượng các nhóm đối tượng, ở trẻ dần hình thành biểu tượng về con số và hiểu ý nghĩa khái quát của nó: Số lượng là chỉ số cho độ lớn của một lớp các tập hợp tương đương. Trẻ cũng có nhu cầu biến đổi số lượng nhóm đối tượng, vì vậy trẻ bắt đầu tiến hành thêm, bớt số lượng của đối tượng trong nhóm. Trên cơ sở thao tác với các nhóm đối tượng, biểu tượng về con số của trẻ được trừu tượng hóa và trẻ nắm được mối quan hệ giữa các số liền kề thuộc dãy số tự nhiên. Dưới tác động của dạy học, kĩ năng đếm của trẻ ngày càng thành thạo, trẻ không chỉ đếm số lượng các vật, mà còn cả số lượng các âm thanh, chuyển động,... Nhờ vậy, khả năng xác định số lượng của trẻ ngày càng phát triển. Ngoài khả năng nhận biết số lượng của trẻ 4-5 tuổi, cũng cần hướng dẫn trẻ tạo nhóm đối tượng theo dấu hiệu chung (mầu sắc, kích thước, hình dạng...), hình thành kĩ năng so sánh số lượng các nhóm đối tượng bằng tương ứng 1:1, dạy trẻ nhận biết và phản ánh bằng lời nói mối quan hệ số lượng, dạy trẻ đếm và nhận biết số lượng các nhóm đối tượng trong phạm vi 10, dạy trẻ gộp hai nhóm đối tượng và Sinh viên: Trang 2 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên đếm, tách một nhóm thành các nhóm nhỏ hơn. Nội dung hình thành BTSL được đưa vào các hoạt động cho trẻ làm quen với toán (LQVT) ở trường mầm non theo hướng tích hợp. Để hình thành BTSL cho trẻ có hiệu quả cần có sự đan cài, lồng ghép các nội dung hoạt động của trẻ với nhau trong từng chủ đề giáo dục dưới sự tổ chức linh hoạt và sự hướng dẫn có kế hoạch, có mục đích của giáo viên nhằm giúp trẻ tìm hiểu, khám phá từng chủ đề trong một khoảng thời gian nhất định theo nhiều cách khác nhau. Trên cơ sở đó hình thành ở trẻ những biểu tượng số lượng và mối quan hệ số lượng, hình thành những kĩ năng nhận thức như: kĩ năng so sánh số lượng, kĩ năng đếm, thêm, bớt số lượng... Trong các hoạt động nhận biết, giáo viên cần tạo cơ hội để trẻ được tự mình trải nghiệm, quan sát, khám phá để nắm được dấu hiệu số lượng và mối quan hệ số lượng có trong môi trường xung quanh trẻ, giúp trẻ phát huy v à vận dụng tối đa những BTSL và kĩ năng nhận biết đã có để giải quyết những tình huống đặt ra trong cuộc sống. Như vậy, các trải nghiệm học tập của trẻ được tích hợp thành một thể thống nhất, giúp trẻ hiểu các kiến thức, kĩ năng liên kết với nhau. Dựa trên những kinh nghiệm, hiểu biết về số lượng và mối quan hệ số lượng đã có của trẻ mà giáo viên tổ chức các hoạt động hình thành BTSL theo hướng tích hợp cho trẻ. Trong các hoạt động này, trẻ được chủ động hoạt động theo nhu cầu, hứng thú của mình, được trải nghiệm phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Trẻ học ở mọi lúc, mọi nơi. Giáo viên cần biết cách hướng dẫn, giúp đỡ, gợi mở trẻ mẫu giáo tích cực tham gia vào các hoạt động vui chơi - học tập để nắm kiến thức, kĩ năng nhận biết số lượng. Để việc hình thành BTSL cho trẻ có hiệu quả, giáo viên cần chú trọng tổ chức môi trường hoạt động với phương tiện học liệu và những hoạt động đa dạng, những tình huống có vấn đề phù hợp nhằm lôi cuốn trẻ tích cực tham gia v ào hoạt động tìm tòi, giải quyết nhiệm vụ nhận biết số lượng, trẻ được học qua thực hành, qua hoạt động vui chơi. Giáo viên cần dựa trên những yêu cầu về mức độ hình thành BTSL cho lứa tuổi trẻ để điều chỉnh, bổ sung những hoạt động mới nhằm thúc đẩy sự phát triển Sinh viên: Trang 3 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên những BTSL cho trẻ. Mặt khác, giáo viên phải tăng cường sử dụng các tình huống thực tế để tổ chức các hoạt động nhận biết BTSL phong phú, hấp dẫn cho trẻ theo quan điểm tích hợp. 2. Thực trạng về việc hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi theo hướng tích hợp ở trường mầm non hiện nay * Thực trạng nhận thức của giáo viên về vấn đề hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp. Trong thời gian từ tháng 6 đến tháng 8/2009 chúng tôi tiến hành điều tra với 100 giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 4-5 tuổi đang thực hiện chương trình đổi mới GDMN tại một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Nam Định, Đắc Lắc và Trà Vinh. Kết quả điều tra cho thấy: - Tất cả các GVMN (100%) thuộc diện điều tra đều khẳng định vai trò quan trọng của việc hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi đối với phát triển tư duy và chuẩn bị cho trẻ vào học lớp 1 tiểu học. Họ đều cho rằng việc hình thành BTSL cho trẻ theo hướng tích hợp là cần thiết và phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ nhỏ. - Hầu hết các GVMN cho rằng việc hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi có thể diễn ra trong hoạt động học toán có chủ đích, hoạt động vui chơi và các hoạt động khác của trẻ trong trường mầm non, 83% số giáo viên cho rằng hoạt động học có chủ đích là hình thức quan trọng nhất và 56% số giáo viên đánh giá cao vai trò của hoạt động vui chơi đối với việc hình thành BTSL cho trẻ. - 85% GVMN không hiểu đúng và đầy đủ về dạy học tích hợp, mặc dù trên thực tiễn họ vẫn phải thực hiện nhiệm vụ này. Có tới 74% giáo viên không nắm đầy đủ các tiêu chí đánh giá sự hình thành BTSL của trẻ 4-5 tuổi. Phần lớn giáo viên (68%) chưa nhận thức được vai trò của các biện pháp dạy học đối với hiệu quả hình thành BTSL cho trẻ. * Thực trạng sử dụng các biện pháp hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp. Kết quả điều tra thực trạng cho thấy 100% GVMN thuộc diện điều tra đánh giá cao sự cần thiết và vai trò quan trọng của các biện pháp hình thành các BTSL Sinh viên: Trang 4 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên cho trẻ 4-5 tuổi. Để hình thành BTSL cho trẻ 4 tuổi, giáo viên sử dụng các biện pháp rất đa dạng, tuy nhiên mức độ sử dụng chúng của các giáo viên là khác nhau. Cụ thể: Bảng 1. Thực trạng sử dụng một số biện pháp nhằm hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động cho trẻ LQVT STT 1 2 3 Các biện pháp hình thành BTSL Lập kế hoạch cho nội dung hình thành BTSL theo hướng tích hợp Xây dựng môi trường hoạt động nhận biết số lượng theo hướng phát triển Sử dụng hành động mẫu 4 Hệ thống câu hỏi gợi mở 5 6 7 8 9 10 Hệ thống bài tập Tình huống có vấn đề Sử dụng trò chơi học tập Phiếu học tập Hoạt động thể dục Hoạt động tạo hình Mức độ sử dụng Thỉnh Không thoảng bao giờ 30 55 15 12 48 40 73 65 27 0 35 83 16 45 0 7 10 0 17 17 38 18 20 35 0 67 17 82 73 55 Kết quả điều tra thể hiện ở bảng trên cho thấy: - Nhiều giáo viên chưa chú ý tới lập kế hoạch cho nội dung hình thành BTSL cho trẻ theo hướng tích hợp. Phần lớn do giáo viên còn chưa biết lập kế hoạch hình thành BTSL theo hướng tích hợp như thế nào, nên họ ngại và không thực hiện. Việc xây dựng môi trường hoạt động nhận biết số lượng theo hướng phát triển cũng chưa được giáo viên quan tâm nhiều. Điều này xuất phát từ nhận thức chưa đúng của nhiều giáo viên về việc làm cần thiết này cũng như họ chưa biết cách xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ. - Tất cả các giáo viên đều sử dụng biện pháp sử dụng hành động mẫu, như: hành động tạo nhóm, so sánh số lượng bằng thiết lập tương ứng 1:1, hành động đếm,. . . trong hoạt động học toán để hình thành BTSL cho trẻ. Tuy nhiên, mức độ Sinh viên: Trang 5 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên sử dụng chúng của các giáo viên là khác nhau, hơn nữa khi làm mẫu còn có giáo viên chưa làm đúng trình tự các thao tác, tốc độ diễn ra hành động còn nhanh, vị trí đứng chưa hợp lí, lời hướng dẫn chưa phù hợp, vì vậy làm giảm hiệu quả của biện pháp dạy học này. - Để hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi, tất cả giáo viên thường xuyên sử dụng hệ thống câu hỏi gợi mở theo trình tự nhận thức của trẻ. Tuy nhiên, nhiều giáo viên đặt các câu hỏi thiếu tính lôgic, nhiều câu hỏi thiếu tính chính xác, thiếu tính hệ thống và đôi khi thiếu yếu tố toán học. - Để kích thích hoạt động tư duy của trẻ 4-5 tuổi, các giáo viên thường sử dụng các tình huống có vấn đề. Kết quả điều tra cho thấy, có tới 67% số giáo viên không sử dụng biện pháp dạy học này. Điều này cho thấy nhiều giáo viên chưa hiểu rõ bản chất và cấu trúc của bài học theo cách đặt và giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo của giáo viên còn thấp, vì thế mà họ thực sự lúng túng trong việc tạo ra các tình huống có vấn đề để hình thành BTSL cho trẻ trong quá trình hoạt động. - 100% giáo viên sử dụng các bài tập đa dạng như: bài tập đếm, so sánh số lượng các nhóm đối tượng, bài tập tạo nhóm vật theo các dấu hiệu khác nhau, bài tập thêm, bớt số lượng các nhóm vật,. . . và các trò chơi học tập. Tuy nhiên, trên thực tế hệ thống bài tập, trò chơi học tập của giáo viên thường đơn điệu, thiếu tính hệ thống và thiếu nội dung tích hợp, cũng như không phù hợp với khả năng nhận thức và hứng thú của trẻ 4-5 tuổi. Hiệu quả dạy học của các biện pháp này vì thế vẫn chưa cao. - Một trong những biện pháp dạy học có tính ưu việt trong việc cá biệt hóa hoạt động nhận thức của trẻ là biện pháp sử dụng phiếu học tập. T uy nhiên kết quả điều tra lại cho thấy có tới 82% số giáo viên không sử dụng biện pháp dạy học trên, chỉ có 18% giáo viên thỉnh thoảng sử dụng. Nguyên nhân của thực trạng trên là do giáo viên ngại sưu tầm, ngại nghĩ hoặc không biết thiết kế phiếu học tập, hơn nữa nhiều giáo viên còn không hình dung phiếu học tập là gì và cách sử dụng chúng vào quá trình hình thành BTSL cho trẻ như thế nào. Kết quả ở bảng trên còn cho thấy nhiều giáo viên chưa chú trọng và chưa biết Sinh viên: Trang 6 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên cách sử dụng các hoạt động khác nhau như: tạo hình, thể dục. . . v ào quá trình hình thành BTSL cho trẻ. Nguyên nhân là do giáo viên còn ngại và lúng túng chưa biết sử dụng các hoạt động này vào việc hình thành BTSL cho trẻ sao cho phù hợp. * Thực trạng mức độ hình thành BTSL của trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp. Để tìm hiểu thực trạng mức độ hình thành BTSL của trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp, chúng tôi tiến hành khảo sát với 120 trẻ thuộc các trường mầm non Sao Vàng, thành phố Nam Định và trường mầm non Liên cơ, Mỹ Hào, Hưng Yên. Trẻ cả 2 trường trên đều đang học theo chương trình đổi mới GDMN. Mức độ hình thành BTSL của trẻ 4-5 tuổi được đánh giá theo các tiêu chí: - Khả năng tạo nhóm đối tượng theo dấu hiệu chung. - Khả năng so sánh số lượng các nhóm đối tượng bằng các biện pháp đã biết. - Biết đếm xác định số lượng các nhóm đối tượng trong phạm vi số đã học. - Biết khái quát số lượng các nhóm đối tượng bằng các thẻ số và con số. - Biết thêm, bớt nhằm biến đổi số lượng và mối quan hệ số lượng trong phạm vi số lượng đã học. Dựa vào các tiêu chí trên, chúng tôi đánh giá mức độ hình thành BTSL của trẻ bằng bài khảo sát. Dựa vào quả thực hiện bài khảo sát của trẻ chúng tôi phân loại sự phát triển BTSL của trẻ theo các mức độ khác nhau. Kết quả khảo sát cụ thể như sau: Bảng 2. Mức độ hình thành BTSL của trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp Số trẻ 120 Mức độ hình thành BTSL của trẻ 4 -5 tuổi % Giỏi Khá Trung bình Kém 10 (12 trẻ) 25,8 (31 trẻ) 32,5 (39 trẻ) 31,7 (38 trẻ) Kết quả ở bảng trên cho thấy mức độ hình thành BTSL của trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp ở một số trường mầm non thuộc diện điều tra đều chưa cao do nhiều nguyên nhân khác nhau, như: Nhiều giáo viên còn nhận thức chưa đầy đủ về nhiệm vụ hình thành BTSL cho trẻ theo hướng tích hợp. Đa số giáo viên chưa hiểu rõ bản chất của dạy học tích hợp nên họ thường chú ý tới việc trang bị nhiều kiến thức và khả năng, dẫn tới ôm đồm quá nhiều nội dung trên một hoạt động học, vì Sinh viên: Trang 7 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên vậy BTSL được hình thành ở trẻ không đầy đủ và sâu sắc, hơn nữa, các biện pháp tác động được giáo viên sử dụng chưa linh hoạt và phù hợp, điều kiện cơ sở vật chất của cơ sở còn khó khăn. . . Tất cả điều đó dẫn tới mức độ hình thành BTSL của trẻ còn hạn chế. 3. Đề xuất một số biện pháp hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp Các biện pháp hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp được chúng tôi xây dựng dựa trên những cơ sở như: - Nội dung chương trình hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ 4-5 tuổi đang hiện hành. - Đặc điểm phát triển biểu tượng số lượng của lứa tuổi trẻ. - Khả năng nhận thức của trẻ 4-5 tuổi. - Đặc điểm của quá trình hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ mẫu giáo theo hướng tích hợp. Chúng tôi đề xuất 3 nhóm biện pháp nhằm tổ chức, hướng dẫn các hoạt động hình thành BTSL cho trẻ. Cụ thể: * Nhóm các biện pháp chuẩn bị điều kiện cho việc hình thành BTSL cho trẻ theo hướng tích hợp. Bao gồm: + Khảo sát mức độ phát triển BTSL của trẻ trong nhóm. + Khảo sát môi trường học tập của trẻ theo mục đích đặt ra. + Lập kế hoạch cho nội dung hình thành BTSL cho trẻ theo hướng tích hợp. + Xây dựng môi trường hình thành BTSL cho trẻ theo chủ đề giáo dục. * Nhóm các biện pháp tổ chức, hướng dẫn các hoạt động hình thành BTSL cho trẻ theo hướng tích hợp. Bao gồm: + Sử dụng hành động mẫu và vật mẫu nhằm hình thành BTSL và kĩ năng nhận biết số lượng, mối quan hệ số lượng cho trẻ. + Tổ chức cho trẻ tạo nhóm, so sánh, đếm, thêm, bớt số lượng của các nhóm đối tượng. + Luyện tập nhằm củng cố BTSL qua hệ thống các bài tập, trò chơi học tập có Sinh viên: Trang 8 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên nội dung toán học tích hợp. + Sử dụng các dạng hoạt động khác nhau luyện tập cho trẻ khả năng áp dụng BTSL vào các hoạt động. * Nhóm các biện pháp đánh giá hiệu quả hình thành BTSL cho trẻ. Bao gồm: + Lôi cuốn trẻ tham gia đánh giá bạn và tự đánh giá mức độ hình thành BTSL của bản thân. + Lập hồ sơ cho từng trẻ về hoạt động hình thành BTSL. 4. Thực nghiệm sư phạm các biện pháp đã đề ra Các biện pháp trên được chúng tôi phối hợp sử dụng trong các hoạt động hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo 2 chủ điểm giáo dục: “Thế giới thực vật” và “Thế giới động vật”. Thực nghiệm được tiến hành vào tháng 9 và 10/2009 với 2 lớp trẻ 4-5 tuổi, mỗi lớp gồm 50 trẻ đang học tại các trường: Mầm non Sao Vàng, thành phố Nam Định và Mầm non Liên Cơ, Hưng Yên. Số trẻ mỗi lớp được chia thành 2 nhóm: thực nghiệm và đối chứng, mỗi nhóm gồm 25 trẻ. Để đánh giá tính khả thi, tính hiệu quả của các biện pháp hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp mà chúng tôi đã xây dựng, chúng tôi tiến hành dạy trẻ các nhóm thực nghiệm bằng các biện pháp chúng tôi đã đề xuất, còn trẻ nhóm đối chứng được học bằng các biện pháp thông thường. Sinh viên: Trang 9 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên Bảng 3. Mức độ hình thành BTSL theo hướng tích hợp của trẻ các nhóm thực nghiệm và đối chứng trước và sau thực nghiệm Nhóm trẻ TN Sao Vàng ĐC 1 Sao vàng TN 2 Liên Cơ ĐC 2 Liên Cơ Thời gian Trước Mức độ hình thành BTSL của trẻ (%) Giỏi Khá TB Yếu X S TN Sau TN Trước 8 16 40 36 11,48 3,66 28 32 28 12 14,52 3,26 TN Sau TN Trước 8 17 40 35 11,5 3,42 14 22 36 28 12,8 3,27 12 20 36 32 11,76 4,00 32 32 28 8 14,5 3,21 13 19 37 32 12,12 3,34 16 24 32 28 12,76 3,08 TN Sau TN Trước TN Sau TN Chúng tôi đo mức độ hình thành biểu tượng số lượng theo hướng tích hợp của trẻ các nhóm thực nghiệm và đối chứng bằng hệ thống bài kiểm tra được chúng tôi biên soạn. Dựa trên tổng số điểm thực hiện bài kiểm tra của trẻ, chúng tôi phân loại mức độ hình thành biểu tượng số lượng của trẻ thành các mức độ: giỏi, khá, trung bình, yếu. Kết quả thực nghiệm các biện pháp đã xây dựng được thể hiện ở Bảng 3. Kết quả ở Bảng 3 cho thấy, mức độ hình thành BTSL theo hướng tích hợp của trẻ 4-5 tuổi các nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm đều cao hơn so với trước thực nghiệm. Tuy nhiên, mức độ này của trẻ các nhóm thực nghiệm tăng cao hơn hẳn so với mức độ này của trẻ nhóm đối chứng. Sau thực nghiệm tác động, trẻ các nhóm thực nghiệm nắm BTSL chính xác hơn và nhanh hơn. Hầu hết trẻ rất tích cực, độc lập giải quyết và hoàn thành các bài tập đếm, thêm, bớt, tạo nhóm vật,... khá dễ dàng. Ở nhóm đối chứng, so với kết quả kiểm tra trước thực nghiệm, số trẻ đạt kết quả giỏi và khá tăng lên không nhiều, nhưng kết Sinh viên: Trang 10 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên quả trung bình và yếu vẫn chiếm tỉ lệ cao. Nguyên nhân là do các biện pháp sử dụng để dạy trẻ ít sáng tạo, không linh hoạt, dễ gây cho trẻ cảm giác nhàm chán, làm giảm hứng thú của trẻ khi tham gia hoạt động. Chính vì vậy mà mức độ hình thành BTSL của trẻ qua hoạt động này là không cao. Kết quả độ lệch chuẩn về điểm kiểm tra của trẻ hai nhóm thực nghiệm và đối chứng cho thấy mức độ hình thành BTSL của trẻ nhóm thực nghiệm sau thực nghiệm hình thành là tương đối đồng đều. Kết quả kiểm định Tstudent khẳng định độ tin cậy của độ chênh lệch điểm kiểm tra của trẻ các nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm là có ý nghĩa. Điều đó khẳng định tính khả thi, tính hiệu quả của các biện pháp hình thành BTSL cho trẻ đã xây dựng. Sinh viên: Trang 11 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên KẾT LUẬN Việc nghiên cứu và xây dựng các biện pháp hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi cần tiến hành theo hướng tổ chức các hoạt động nhận biết tích cực của trẻ. Trong các hoạt động đó, giáo viên cần tạo cơ hội để trẻ được trải nghiệm, quan sát, khám phá phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ để nắm dấu hiệu số lượng và mối quan hệ số lượng có xung quanh trẻ, giúp trẻ vận dụng tối đa những BTSL đã có vào các hoạt động khác nhau của trẻ. Để nâng cao mức độ hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp cần sử dụng linh hoạt các biện pháp mà chúng tôi đã nghiên cứu. Mặt khác, cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các biện pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình giáo dục này. Để áp dụng được các biện pháp hình thành BTSL cho trẻ 4-5 tuổi theo hướng tích hợp cần chuẩn bị tốt các tài liệu hướng dẫn GVMN áp dụng các biện pháp hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo theo hướng tích hợp. Thường xuyên tổ chức bồi dưỡng cho GVMN mục đích, nội dung, biện pháp, hình thức hình thành BTSL cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi theo hướng tích hợp. Hướng dẫn GVMN cách thức phối hợp sử dụng các biện pháp đã nghiên cứu khi thực hiện nhiệm vụ hình thành BTSL cho trẻ. Chú trọng xây dựng môi trường hoạt động nhằm tạo điều kiện cho trẻ 4-5 tuổi thực hiện các nhiệm vụ nhận biết số lượng và mối quan hệ số lượng đan xen, hòa quyện cùng các nhiệm vụ giáo dục khác, trên cơ sở đó BTSL của trẻ được hình thành và phát triển. Tăng cường tạo cơ hội cho trẻ áp dụng BTSL đã nắm được vào các hoạt động khác nhau của trẻ. Sinh viên: Trang 12 Bài tiểu luận môn nghiệp vụ sư phạm GVHD: Đỗ Thị Minh Liên TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] B.B. Danhilôva, 1998. Chuẩn bị cho trẻ học toán ở trường Tiểu học. Nxb Akademi Matxcơva. [2] Copeland, R. W., 1984. Mathematics to early children. Macmillan. [3] Kennedy, L.M., 1984. Guiding children learning of mathematics (4th edition). Belmont, CA: Wadsworth. Sinh viên: Trang 13
- Xem thêm -