Nâng cao hiệu quả, giảm các thiệt hại và tổn thất cho ngân hàng cũng như doanh nghiệp trong thanh toán xuất nhập khẩu theo phương thức tín dụng chứng từ.

  • Số trang: 100 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24721 tài liệu

Mô tả:

Môc lôc Lêi nãi ®Çu ................................................................................................ 5 Ch-¬ng I: lý luËn chung vÒ ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ trong thanh to¸n quèc tÕ .................................................................. 7 I/ Thanh to¸n quèc tÕ vµ vai trß cña nã trong th-¬ng m¹i quèc tÕ ................................................................................................................ 8 1.Kh¸i niÖm thanh to¸n quèc tÕ.................................................................... 8 2. Vai trß cña thanh to¸n quèc tÕ trong th-¬ng m¹i quèc tÕ ........................ .9 II/tÝn dông chøng tõ - mét ph-¬ng thøc thanh to¸n quan träng trong ttqt ..............................................................................................11 1.Kh¸i niÖm chung vÒ ph-¬ng thøc TDCT ..................................................11 2.DÆc tr-ng cña TDCT ................................................................................12 3.C¸c bªn tham gia......................................................................................14 4.Néi dung chñ yÕu cña tÝn dông th- ..........................................................16 5. C¸c lo¹i th- tÝn dông ...............................................................................20 III/ ucp 500,1993 , lµ v¨n b¶n ph¸p lý ®iÒu chØnh l/c ...........................23 1. Qu¸ tr×nh sö dông UCP ( 1981-nay) .......................................................23 2. TÝnh chÊt ph¸p lý cña UCP .....................................................................25 3. Mèi quan hÖ gi÷a UCP 500 vµ hÖ thèng luËt quèc gia .............................27 1 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi iv/ qui tr×nh nghiÖp vô thanh to¸n TDCT theo tinh thÇn ucp .....28 ch-¬ng II: Thùc tr¹ng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc TDCT t¹i ng©n hµng ngo¹i th-¬ng viÖt nam - VCB ..........................31 I/ Tæng quan vÒ ng©n hµng ngo¹i th-¬ng Hµ Néi ...........................31 1. S¬ l-îc vÒ lÞch sö h×nh thµnh VCB .........................................................31 2.C¸c nghiÖp vô chÝnh.................................................................................33 II/qui tr×nh nghiÖp vô thanh to¸n l/c cô thÓ ¸p dông t¹i vcb ....35 1.Thanh to¸n L/C xuÊt khÈu .......................................................................35 1.1 Th«ng b¸o L/C, th«ng b¸o söa ®æi L/C ....................................................35 1.2 TiÕp nhËn , kiÓm tra, göi chøng tõ vµ ®ßi tiÒn thanh to¸n bé chøng tõ hµng xuÊt .............................................................................................................37 2. Thanh to¸n L/C nhËp khÈu. ...................................................................40 2.1 Më , ®iÒu chØnh L/C vµ ký quü ................................................................40 2.2 TiÕp nhËn , kiÓm tra chøng tõ, giao chøng tõ vµ tr¶ tiÒn ...........................42 III/Thùc tr¹ng vÒ t×nh h×nh thanh to¸n quèc tÕ t¹i VCB. ...........45 1.C¸c ph-¬ng thøc thanh to¸n hµng xuÊt nhËp khÈu..................................45 2.T×nh h×nh thanh to¸n hµng xuÊt nhËp khÈu nãi chung ............................46 3. T×nh h×nh thanh to¸n hµng nhËp khÈu b»ng ph-¬ng thøc TDCT ...........49 4. T×nh h×nh thanh to¸n hµng xuÊt khÈu b»ng ph-¬ng thøc TDCT ............51 5. BiÓu phÝ thanh to¸n theo ph-¬ng thøc TDCT t¹i ng©n hµng ...................52 2 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi iv/ nh÷ng h¹n chÕ mµ ng©n hµng gÆp ph¶i trong thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸ b»ng l/c .............................................................53 1.Sù kh«ng æn ®Þnh trong t×nh h×nh tÝn dông cña kh¸ch hµng ....................53 2. Sè l-îng kh¸ch hµng cña ng©n hµng cã nguy c¬ gi¶m sót ......................56 3. ViÖc ch-a hoµn chØnh cña hÖ thèng ph¸p luËt, th-êng xuyªn cã sù thay ®æi söa ch÷a bæ sung c¸c qui ®Þnh ph¸p lý liªn quan ®Õn xuÊt nhËp khÈu ......56 4. Kü thuËt nghiÖp vô trong thanh to¸n quèc tÕ t¹i ng©n hµng cÇn ®-îc n©ng cao h¬n n÷a ................................................................................................58 v/ nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn h¹n chÕ trong ttqt theo ph-¬ng thøc TDCT t¹i VCB ..................................................................................60 1. Nhãm nguyªn nh©n kh¸ch quan .............................................................60 1.1.Hµnh lang ph¸p lý cho ho¹t ®éng ng©n hµng nãi chung vµ cho ho¹t ®éng TTQT b»ng TDCT nãi riªng cßn thiÕu vµ ch-a ®ång bé .................................60 1.2. C¸c chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý vÜ m« cña nhµ n-íc ®ang trong qu¸ tr×nh ®æi míi vµ hoµn thiÖn nªn th-êng cã sù ®iÒu chØnh ........................................62 1.3.Nguyªn nh©n tõ phÝa kh¸ch hµng ...........................................................64 2. Nguyªn nh©n chñ quan tõ phÝa ng©n hµng .............................................67 2.1. Ho¹t ®éng nghiÖp vô cßn v-íng m¾c vµ nhiÒu thiÕu sãt ..........................67 2.2. Kinh doanh ngo¹i tÖ ch-a ®¸p øng ®ñ nhu cÇu thanh to¸n .......................69 2.3. Tr×nh ®é nghiÖp vô cña c¸n bé ng©n hµng cßn nhiÒu h¹n chÕ ...................70 2.4. C«ng nghÖ th«ng tin ch-a ®¸p øng ®-îc nhu cÇu nghiÖp vô .....................70 2.5. C«ng t¸c kiÓm tra, kiÓm so¸t ho¹t ®éng TTQT nãi chung vµ thanh to¸n L/C nãi riªng ch-a ®¹t yªu cÇu ............................................................................71 3 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi ch-¬ng iII: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ph-¬ng thøc TDCT trong ttqt t¹i vcb .............................................73 i/ ®Þnh h-íng ph¸t triÓn cña ng©n hµng vcb trong thêi gian tíi ....................................................................................................................73 1.Ph-¬ng h-íng nhiÖm vô c«ng t¸c cña VCB trong n¨m 2003 ..................73 2.HÖ thèng ng©n hµng b¸n lÎ Ngo¹i th-¬ng - TÇm nh×n 2010 ( VCB - 2001) .................................................................................................................... 74 II/ Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ph-¬ng thøc TDCT ....................................................................................................................76 1.Sù cÇn thiÕt ph¶i ®Ò ra gi¶i ph¸p ..............................................................76 2.Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ph-¬ng thøc TDCT ............77 2.1.Hoµn thiÖn qui tr×nh thanh to¸n TDCT.....................................................77 2.2.Gi¶i ph¸p chiÕn l-îc kh¸ch hµng .............................................................83 2.3. T¨ng c-êng c«ng t¸c tæ chøc c¸n bé vµ ®µo t¹o ......................................87 2.4. Më réng m¹ng l-íi ho¹t ®éng , hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc .......................89 2.5. TiÕp tôc ®æi míi c«ng nghÖ ng©n hµng ...................................................90 2.6. T¨ng c-êng c«ng t¸c kiÓm tra kiÓm so¸t .................................................91 2.7. Gi¶i ph¸p vÒ nguån ngo¹i tÖ ®Ó thanh to¸n L/C .......................................92 2.8. KiÕn nghÞ ®èi víi nhµ n-íc ....................................................................93 2.9. KiÕn nghÞ ®èi víi ng©n hµng nhµ n-íc ....................................................96 2.10. KiÕn nghÞ ®èi víi kh¸ch hµng ...............................................................97 KÕt luËn ...................................................................................................98 danh môc tµi liÖu tham kh¶o .............................................................100 4 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi Lêi nãi ®Çu Ngµy nay, song song víi qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ cña ®Êt n-íc, th-¬ng m¹i quèc tÕ ngµy cµng cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn. Trong nÒn kinh tÕ mçi n-íc, ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i gi÷ vai trß cùc kú quan träng, ®©y chÝnh lµ cÇu nèi cña tõng quèc gia víi c¸c n-íc kh¸c trªn thÕ giíi. Lµ mét n-íc ®ang ph¸t triÓn, ViÖt Nam ®ang xÝch l¹i gÇn thÕ giíi th«ng qua chiÕc cÇu nèi th-¬ng m¹i quèc tÕ. Ph¸t triÓn ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i gióp cho ViÖt Nam sö dông cã hiÖu qu¶ h¬n nguån nh©n lùc, tµi nguyªn, nguån vèn tù cã cña m×nh vµ t¹o ®-îc vÞ trÝ thÝch hîp trong d©y chuyÒn hîp t¸c vµ ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ. ViÖt Nam ®ang trong thêi kú chuyÓn ®æi tõ nÒn kinh tÕ tËp trung bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng nhiÒu thµnh phÇn vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr-êng cã sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n-íc. NÒn kinh tÕ më cöa ®· thùc sù t¹o ®µ ph¸t triÓn m¹nh cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, cho c¸c doanh nghiÖp vµ ng©n hµng tham gia vµo lÜnh vùc xuÊt nhËp khÈu ®Æc biÖt lµ trong c«ng t¸c thanh to¸n quèc tÕ. C«ng t¸c thanh to¸n quèc tÕ ®-îc coi lµ môc tiªu träng t©m trong c¸c ho¹t ®éng phôc vô kinh tÕ ®èi ngo¹i cña ®Êt n-íc. Lµ mét ph-¬ng thøc thanh to¸n phæ biÕn, ph-¬ng thøc thanh to¸n tÝn dông chøng tõ cã nhiÒu -u ®iÓm h¬n c¸c ph-¬ng thøc kh¸c. Tuy nhiªn trong qu¸ tr×nh tham gia th-¬ng m¹i quèc tÕ chóng ta ch-a ®¸p øng ®-îc c¸c yªu cÇu ®ßi hái phøc t¹p vÒ nghiÖp vô, v× thÕ trªn thùc tÕ hiÖu qu¶ sö dông ph-¬ng thøc nµy cßn thÊp vµ bÞ h¹n chÕ nhiÒu. §iÒu nµy thóc ®Èy c¸c ng©n hµng h¬n bao giê hÕt ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ nh»m b¶o vÖ quyÒn lîi cho chÝnh b¶n th©n ng©n hµng còng nh- quyÒn lîi cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt nhËp khÈu trong n-íc. Ng©n hµng Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi lµ mét ng©n hµng lu«n quan t©m ®Õn vÊn ®Ò nµy. Ng©n hµng ®· liªn tôc c¶i tiÕn vµ ®æi míi c¸c ho¹t ®éng cña m×nh nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ trong c¸c ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ. 5 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi Qua ®Ò tµi em muèn nghiªn cøu vÒ ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ vµ thùc tiÔn ¸p dông ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ (PTTDCT) trong thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu vµ cô thÓ lµ t¹i ng©n hµng Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi. Tõ ®ã em muèn ®Ò ra mét sè gi¶i ph¸p h÷u hiÖu cho viÖc n©ng cao hiÖu qu¶, gi¶m c¸c thiÖt h¹i vµ tæn thÊt cho ng©n hµng còng nh- doanh nghiÖp trong thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ. Kho¸ luËn sö dông nh÷ng ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu kh¸c nhau nh- tæng hîp ph©n tÝch, ph-¬ng ph¸p thèng kª liÖt kª so s¸nh, kÕt hîp t×m hiÓu vÒ lý thuyÕt víi ph©n tÝch thùc tiÔn t¹i ng©n hµng Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi ®Ó lµm c¬ së cho c¸c kÕt luËn tõ ®ã ®Ò ra c¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶. Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, kho¸ luËn gåm ba ch-¬ng: Ch-¬ng I : Lý luËn chung vÒ ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ trong thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i ng©n hµng Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi Ch-¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ trong thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu Trong qu¸ tr×nh hoµn thµnh kho¸ luËn, em ®· ®-îc sù h-íng dÉn chØ ®¹o tËn t×nh cña GS.TS NguyÔn §øc Dþ cïng víi sù gãp ý vµ gióp ®ì cña c¸c c¸n bé Phßng Thanh to¸n quèc tÕ thuéc ng©n hµng Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi. Em xin bµy tá lßng biÕt ¬n vµ tr©n träng. Víi ®iÒu kiÖn vÒ tr×nh ®é vµ thêi gian h¹n chÕ, mÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng song kho¸ luËn kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, em mong nhËn ®-îc sù gãp ý cña thÇy c« vµ nh÷ng ng-êi quan t©m. 6 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi Ch-¬ng I Lý luËn chung vÒ ph-¬ng thøc thanh to¸n tÝn dông chøng tõ trong thanh to¸n quèc tÕ Bu«n b¸n trao ®æi hµng ho¸ ®· b¾t ®Çu tõ rÊt l©u trong lÞch sö loµi ng-êi. ViÖc trao ®æi diÔn ra kh«ng chØ gi÷a c¸c c¸ nh©n mµ c¶ gi÷a c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸c quèc gia víi nhau, gióp cho x· héi tån t¹i vµ ph¸t triÓn. S¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng ho¸ ph¸t triÓn ®Õn mét møc ®é nhÊt ®Þnh th× v-ît ra khái ph¹m vi mét quèc gia, h×nh thµnh nªn ho¹t ®éng th-¬ng m¹i quèc tÕ nãi chung vµ ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu nãi riªng, c¸c quan hÖ tiÒn tÖ quèc tÕ do ®ã còng xuÊt hiÖn. Trong thêi kú s¬ khai cña th-¬ng m¹i quèc tÕ, c¸c th-¬ng nh©n trùc tiÕp chë hµng tíi b¸n ë c¸c n-íc kh¸c vµ tù thu tiÒn vÒ. Nh÷ng khã kh¨n do sù kh¸c biÖt vÒ tiÒn tÖ gi÷a c¸c n-íc ®-îc gi¶i quyÕt bëi sù tham gia cña c¸c ng©n hµng víi vai trß lµ trung gian ®æi tiÒn. Quan hÖ bu«n b¸n quèc tÕ ngµy cµng më réng vÒ qui m« vµ ph¹m vi, khèi l-îng hµng ho¸ trong bu«n b¸n quèc tÕ ngµy cµng t¨ng, kÐo theo sù gia t¨ng m¹nh mÏ khèi l-îng tiÒn tÖ ®-îc thanh to¸n. Lóc nµy, c¸c th-¬ng nh©n kh«ng thÓ thùc hiÖn viÖc thu tiÒn mét c¸ch trùc tiÕp v× lý do an toµn. Thay v× rót tiÒn göi t¹i ng©n hµng ®Ó thanh to¸n cho b¹n hµng, c¸c th-¬ng gia ®· lÖnh cho ng©n hµng phôc vô m×nh chuyÓn tiÒn tõ tµi kho¶n cña m×nh sang tµi kho¶n cña b¹n hµng (ph-¬ng thøc chuyÓn tiÒn), hoÆc yªu cÇu ng©n hµng thu hé tiÒn hµng tõ ng-êi mua (ph-¬ng thøc nhê thu). Ng©n hµng tõ chç lµ mét trung gian ®æi tiÒn ®· cã thªm vai trß lµ trung gian thanh to¸n vµ h-ëng hoa hång mµ kh«ng cã thªm mét cam kÕt tr¸ch nhiÖm nµo. Tuy nhiªn, ho¹t ®éng bu«n b¸n quèc tÕ ngµy cµng ph¸t triÓn th× cµng phøc t¹p vµ chÞu t¸c ®éng cña tæng thÓ c¸c yÕu tè kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi. Theo ®ã rñi ro cña c¸c th-¬ng nh©n trong bu«n b¸n quèc tÕ còng ngµy cµng gia t¨ng. MÆt 7 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi kh¸c, nh÷ng m©u thuÉn vÒ quyÒn lîi gi÷a ng-êi nhËp khÈu vµ ng-êi xuÊt khÈu ngµy cµng béc lé râ, do ®ã c¶ hai bªn ®Òu t×m ®Õn sù b¶o vÖ cña mét bªn thø ba lµ ng©n hµng th-¬ng m¹i (NHTM) vµ ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ ra ®êi. Trong ph-¬ng thøc nµy, c¸c bªn tham gia hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th-¬ng kh«ng chØ ®-îc ng©n hµng b¶o vÖ mµ hä cßn cã thÓ tr«ng chê vµo vèn tµi trî hµng ho¸, cho vay më th- tÝn dông hay c¸c h×nh thøc kh¸c cña th- tÝn dông nh- tÝn dông øng tr-íc, tÝn dông tr¶ chËm...Tuy kh«ng Ýt tranh chÊp ®· ph¸t sinh tõ ph-¬ng thøc nµy, nh-ng cho ®Õn nay nã vÉn tá ra lµ mét ph-¬ng thøc -u viÖt vµ ®-îc sö dông réng r·i trong thanh to¸n quèc tÕ. I. Thanh to¸n quèc tÕ vµ vai trß cña nã trong th-¬ng m¹i quèc tÕ 1. Kh¸i niÖm thanh to¸n quèc tÕ Thanh to¸n lµ viÖc thùc hiÖn c¸c nghÜa vô tiÒn tÖ ph¸t sinh cã liªn quan tíi c¸c quan hÖ nhÊt ®Þnh gi÷a c¸c chñ thÓ. Thanh to¸n quèc tÕ (TTQT) lµ viÖc thanh to¸n diÔn ra trªn ph¹m vi quèc tÕ hay nãi c¸ch kh¸c, ®ã lµ viÖc thanh to¸n c¸c nghÜa vô tiÒn tÖ ph¸t sinh cã liªn quan ®Õn c¸c quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i vµ c¸c mèi liªn hÖ kh¸c gi÷a c¸c tæ chøc, c¸c c«ng ty vµ c¸c chñ thÓ kh¸c nhau cña c¸c n-íc kh¸c nhau. TTQT cã liªn quan ®Õn viÖc trao ®æi tiÒn quèc gia cña n-íc kh¸c nhau n-íc nµy lÊy tiÒn quèc gia cña n-íc kh¸c. §ång tiÒn dïng ®Ó thanh to¸n bao giê còng lµ ngo¹i tÖ ®èi víi Ýt nhÊt mét trong hai bªn, nã cã thÓ lµ ®ång tiÒn cña mét trong hai n-íc hoÆc ®ång tiÒn cña mét n-íc thø ba do hai bªn chän. TiÒn mÆt hÇu nhkh«ng ®-îc sö dông trong TTQT, thay vµo ®ã lµ c¸c ph-¬ng tiÖn thanh to¸n th«ng dông nh-: hèi phiÕu th-¬ng m¹i, kú phiÕu, sÐc, thÎ tÝn dông, th- chuyÓn tiÒn, ®iÖn chuyÓn tiÒn hoÆc th- tÝn dông... PhÇn lín c¸c ho¹t ®éng TTQT ®-îc thùc hiÖn th«ng qua hÖ thèng c¸c tµi kho¶n t¹i c¸c NHTM. Víi t- c¸ch lµ trung gian thanh to¸n thay mÆt cho kh¸ch 8 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi h¯ng, NHTM trë th¯nh “ng­êi thñ quü” cña doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng thu hé, chi hé c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh tõ ho¹t ®éng ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸ hay dÞch vô. §ång thêi, víi dÞch vô thu ®æi ngo¹i tÖ, cho vay ký quÜ më th- tÝn dông, tµi trî d-íi d¹ng chiÕt khÊu hèi phiÕu, mua tr-íc bé chøng tõ ch-a ®Õn h¹n thanh to¸n,... c¸c NHTM ®· chøng tá vai trß quan träng kh«ng thÓ thiÕu trong viÖc ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng TTQT diÔn ra thuËn lîi, chÝnh x¸c vµ an toµn. 2. Vai trß cña thanh to¸n quèc tÕ trong th-¬ng m¹i quèc tÕ Xu h-íng toµn cÇu ho¸ nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®· vµ ®ang ®Æt c¸c quèc gia tr-íc nhu cÇu ph¶i héi nhËp víi bªn ngoµi th«ng qua viÖc t¨ng c-êng c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ trong ®ã th-¬ng m¹i quèc tÕ lµ yÕu tè ®ãng vai trß nßng cèt, lµ c¬ së cho c¸c mèi quan hÖ kh¸c tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Th-¬ng m¹i quèc tÕ cho phÐp mét n-íc tiªu dïng tÊt c¶ c¸c mÆt hµng víi sè l-îng nhiÒu h¬n møc cã thÓ tiªu dïng víi ranh giíi cña kh¶ n¨ng s¶n xuÊt, tiªu dïng trong n-íc khi thùc hiÖn chÕ ®é tù cung tù cÊp. Th-¬ng m¹i quèc tÕ xuÊt hiÖn tõ sù ®a d¹ng vµ ®iÒu kiÖn tù nhiªn cña s¶n xuÊt gi÷a c¸c n-íc, khi mµ mçi n-íc chuyªn m«n ho¸ s¶n xuÊt nh÷ng mÆt hµng cô thÓ vµ xuÊt khÈu hµng ho¸ cña m×nh ®Ó nhËp khÈu nh÷ng hµng ho¸ vµ dÞch vô cÇn thiÕt tõ n-íc kh¸c, ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu tiªu dïng ngµy cµng cao cña con ng-êi. Th-¬ng m¹i quèc tÕ võa lµ cÇu nèi liÒn kinh tÕ cña mçi quèc gia víi c¸c quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi, võa lµ hËu cÇn cho s¶n xuÊt vµ ®êi sèng cña toµn x· héi v¨n minh h¬n, thÞnh v-îng h¬n. Kh«ng ai cã thÓ phñ nhËn tÇm quan träng cña th-¬ng m¹i quèc tÕ, ®Æc biÖt trong bèi c¶nh hiÖn nay khi hÇu hÕt c¸c quèc gia trªn thÕ giíi ®Òu ®Æt ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i ë vÞ trÝ hµng ®Çu. Song muèn thiÕt lËp mèi quan hÖ ®èi ngo¹i, quan hÖ th-¬ng m¹i víi c¸c n-íc th× ®iÒu quan träng kh«ng thÓ thiÕu lµ ph¶i thiÕt lËp quan hÖ TTQT. TTQT lµ kh©u quan träng trong mua b¸n trao ®æi hµng ho¸, dÞch vô gi÷a c¸c quèc gia víi nhau. NÕu lîi nhuËn lµ môc tiªu quan träng hµng ®Çu cña c¸c chñ thÓ tham gia vµo th-¬ng m¹i quèc tÕ th× chÝnh TTQT ®em l¹i c©u 9 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi tr¶ lêi cho thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña hä. Sù ph¸t triÓn ngµy cµng t¨ng trong ho¹t ®éng th-¬ng m¹i quèc tÕ vµ sè thµnh viªn tham gia vµo ho¹t ®éng nµy ngµy cµng lín lµm cho nhu cÇu TTQT ngµy cµng trë nªn cÊp thiÕt. TTQT t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng©n hµng vµ doanh nghiÖp g¾n bã víi nhau h¬n. Trong qu¸ tr×nh ®µm ph¸n, th-¬ng l-îng, ký kÕt hîp ®ång ngo¹i th-¬ng, nÕu doanh nghiÖp cña c¶ hai bªn tr-íc ®ã ®· th«ng qua ng©n hµng vÒ viÖc thanh to¸n th× ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ doanh nghiÖp ®· x¸c ®Þnh ®-îc kh¶ n¨ng thùc hiÖn hîp ®ång. §iÒu nµy cã ý nghÜa hÕt søc quan träng trong tiÕn tr×nh th-¬ng l-îng ®µm ph¸n. TTQT thuËn lîi ®em l¹i sù an t©m cho c¶ ng-êi nhËp khÈu vµ ng-êi xuÊt khÈu khi tham gia vµo th-¬ng m¹i quèc tÕ. TTQT diÔn ra nhanh chãng, kÞp thêi, chÝnh x¸c sÏ h¹n chÕ ®-îc c¸c rñi ro trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn hîp ®ång do kho¶ng c¸ch ®Þa lý gi÷a c¸c b¹n hµng, do sù biÕn ®éng tiÒn tÖ, tõ ®ã gãp phÇn æn ®Þnh tû gi¸, duy tr× dù tr÷ ngo¹i hèi, t¹o nªn sù c©n b»ng trong c¸n c©n thanh to¸n xuÊt nhËp cña nhµ n-íc. ViÖc tham gia cña hÖ thèng ng©n hµng sÏ gióp nhµ n-íc trong viÖc qu¶n lý mét c¸ch cã hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu cña c¸c doanh nghiÖp trong n-íc, ®ång thêi n¾m b¾t ®-îc t×nh h×nh thÞ tr-êng thÕ giíi, tù ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. §©y lµ mét b-íc ®i quan träng ®¶m b¶o cho th-¬ng m¹i quèc tÕ ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ m¹nh mÏ. TTQT gãp phÇn vµo c«ng cuéc hiÖn ®¹i ho¸ nÒn kinh tÕ cña ®Êt n-íc, gãp phÇn thay ®æi d©y chuyÒn c«ng nghÖ, m¸y mãc thiÕt bÞ, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c doanh nghiÖp t¨ng qui m« s¶n xuÊt, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, tõ ®ã thóc ®Èy th-¬ng m¹i trong n-íc vµ th-¬ng m¹i quèc tÕ ph¸t triÓn. ViÖc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi vÒ thanh to¸n lµ c«ng cô ®Ó c¹nh tranh bªn c¹nh c¸c yÕu tè c¹nh tranh vÒ gi¸, vÒ chÊt l-îng s¶n phÈm, thêi h¹n cung øng vµ dÞch vô th-¬ng m¹i. Ho¹t ®éng th-¬ng m¹i quèc tÕ cµng ph¸t triÓn th× c¸c h×nh thøc thanh to¸n cµng ®a d¹ng. ChÊt l-îng cña TTQT lµ c¬ së ®Ó t¹o lßng tin cho b¹n 10 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi hµng trong th-¬ng m¹i quèc tÕ, gióp doanh nghiÖp n©ng cao uy tÝn trªn thÞ tr-êng quèc tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn cho qu¸ tr×nh l-u th«ng hµng ho¸ mang tÝnh toµn cÇu, t¹o thªm søc c¹nh tranh trªn toµn thÕ giíi. C¹nh tranh vÒ thanh to¸n sÏ dÉn ®Õn sù th¾ng lîi cña mäi c¹nh tranh kh¸c trong ho¹t ®éng ngo¹i th-¬ng. Trong TTQT, quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña c¸c bªn cÇn ph¶i ®-îc quy ®Þnh râ rµng trong hîp ®ång ®Ó tr¸nh tranh chÊp ph¸t sinh. Th«ng th-êng, c¸c vÊn ®Ò nµy ®-îc qui ®Þnh trong c¸c ®iÒu kiÖn TTQT gåm ®iÒu kiÖn vÒ tiÒn tÖ, ®iÒu kiÖn vÒ ®Þa ®iÓm, ®iÒu kiÖn vÒ thêi gian vµ ®iÒu kiÖn vÒ ph-¬ng thøc thanh to¸n, trong ®ã ®iÒu kiÖn vÒ ph-¬ng thøc thanh to¸n lµ ®iÒu kiÖn quan träng bËc nhÊt. Mét ph-¬ng thøc thanh to¸n hîp lý, tiÕt kiÖm chi phÝ vµ ®¶m b¶o an toµn cho c¶ ng-êi nhËp khÈu vµ ng-êi xuÊt khÈu chÝnh lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quyÕt ®Þnh sù thµnh c«ng cña giao dÞch th-¬ng m¹i. II. TÝn dông chøng tõ - mét ph-¬ng thøc thanh to¸n quan träng trong thanh to¸n quèc tÕ HiÖn nay ®©y lµ ph-¬ng thøc ®-îc sö dông nhiÒu nhÊt trong thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu. Trong ph-¬ng thøc nµy c¸c ng©n hµng kh«ng chØ ®ãng vai trß lµ trung gian thu hé mµ ng©n hµng cßn tham gia vµo c¸c giao dÞch b»ng c¸ch cam kÕt ch¾c ch¾n sÏ tr¶ tiÒn cho ng-êi b¸n khi hä xuÊt tr×nh bé chøng tõ phï hîp víi néi dung cña tÝn dông th-. 1. Kh¸i niÖm chung vÒ ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ §iÒu 2 kho°n môc a cña b°n “C²c quy t¾c v¯ thùc h¯nh thèng nhÊt vÒ tÝn dông chøng tõ” (B°n söa ®æi n¨m 1993, sè xuÊt b°n 500 cña Phßng th­¬ng m³i quèc tÕ, gäi t¾t l¯ UCP 500) quy ®Þnh: “TÝn dông chøng tõ cã nghÜa l¯ bÊt cø mét sù tho¶ thuËn nµo dï cho ®-îc gäi hay ®-îc m« t¶ nh- thÕ nµo, mµ theo ®ã mét ng©n hµng (Ng©n hµng ph¸t hµnh) hµnh ®éng theo yªu cÇu vµ chØ thÞ cña mét kh¸ch hµng (Ng-êi yªu cÇu ph¸t hµnh tÝn dông) hoÆc nh©n danh chÝnh m×nh: 11 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi i. Ph¶i tiÕn hµnh viÖc tr¶ tiÒn hoÆc tr¶ tiÒn theo lÖnh cña mét ng-êi thø ba (ng-êi h-ëng lîi) hoÆc ph¶i chËp nhËn hoÆc tr¶ tiÒn hèi phiÕu do ng-êi h-ëng lîi ký ph¸t, hoÆc ii. Uû quyÒn cho mét ng©n hµng kh¸c tiÕn hµnh thanh to¸n nh- thÕ hoÆc chÊp nhËn vµ tr¶ tiÒn c¸c hèi phiÕu nh- thÕ , hoÆc iii. Uû quyÒn cho mét ng©n hµng kh¸c chiÕt khÊu khi (c¸c) chøng tõ quy ®Þnh ®-îc xuÊt tr×nh víi ®iÒu kiÖn lµ c¸c ®iÒu kiÖn cña tÝn dông ®-îc thùc hiÖn ®óng. Hay cã thÓ hiÓu mét c¸ch tãm t¾t ®Þnh nghÜa trªn nh- sau: ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ lµ mét sù tho¶ thuËn, trong ®ã mét ng©n hµng (ng©n hµng më tÝn dông th-) theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng (ng-êi xin më tÝn dông th-) sÏ tr¶ mét sè tiÒn nhÊt ®Þnh cho mét ng-êi kh¸c (ng-êi h-ëng lîi sè tiÒn cña th- tÝn dông) hoÆc chÊp nhËn hèi phiÕu do ng-êi nµy ký ph¸t trong ph¹m vi sè tiÒn ®ã khi ng-êi nµy xuÊt tr×nh cho ng©n hµng mét bé chøng tõ thanh to¸n phï hîp víi nh÷ng quy ®Þnh ®Ò ra trong tÝn dông th-. Nh- vËy theo ®Þnh nghÜa trªn, th- tÝn dông lµ mét c«ng cô tµi chÝnh quan träng trong ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ. Nã cã thÓ tån t¹i d-íi d¹ng th-, ®iÖn, hay th- ®iÖn hçn hîp. Tuú theo thãi quen vµ th«ng lÖ tõng n-íc mµ tÝn dông th®-îc gäi víi nhiÒu tªn kh¸c nhau: Letter of credit; Documentary Credit; Credit. Tuy nhiªn, gäi lµ g× ®i n÷a b¶n chÊt cña tÝn dông th- lµ mét sù cam kÕt b¶o ®¶m cña Ng©n hµng ph¸t hµnh thanh to¸n cho ng-êi h-ëng lîi khi bé chøng tõ xuÊt tr×nh phï hîp víi néi dung cña tÝn dông th-. 2. §Æc tr-ng cña tÝn dông chøng tõ Th- tÝn dông lµ c¬ së ph¸p lý chÝnh cña viÖc thanh to¸n, nã rµng buéc tÊt c¶ c¸c bªn tham gia vµo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ. Th- tÝn dông ra ®êi lu«n dùa trªn c¬ së hîp ®ång th-¬ng m¹i ®-îc ký kÕt gi÷a Ng-êi mua (NM) vµ Ng-êi b¸n (NB) trong ®ã quy ®Þnh nh÷ng ®iÒu kiÖn mua b¸n, khèi l-îng, sè l-îng vµ thÓ thøc thanh to¸n. ViÖc ¸p dông ph-¬ng thøc thanh to¸n b»ng th- tÝn dông ph¶i 12 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi ®-îc bªn mua vµ bªn b¸n thèng nhÊt vµ quy ®Þnh trong hîp ®ång th-¬ng m¹i. Khi hîp ®ång quy ®Þnh ¸p dông th- tÝn dông th× NM míi cã tr¸ch nhiÖm yªu cÇu ng©n hµng më L/C cho NB h-ëng. Sau khi L/C ®· ®-îc më vµ ®-îc NB chÊp nhËn, nghÜa vô giao hµng cña NB míi ®-îc thùc hiÖn. Ng©n hµng më cam kÕt tr¶ tiÒn cho ng-êi xuÊt khÈu nÕu hä xuÊt tr×nh mét bé chøng tõ thanh to¸n phï hîp víi néi dung cña L/C. TÝn dông chøng tõ ngµy cµng ph¸t huy vai trß trong m«i tr-êng quèc tÕ réng lín gi÷a c¸c b¹n hµng tÝn nhiÖm hay ch-a tõng quen biÕt v× nã ®¶m b¶o ch¾c ch¾n r»ng ng-êi xuÊt khÈu sÏ ®-îc tr¶ tiÒn miÔn lµ hä xuÊt tr×nh ®-îc mét bé chøng tõ hoµn h¶o tíi ng©n hµng mµ kh«ng cÇn biÕt tíi mèi quan hÖ gi÷a ng©n hµng më vµ Ng-êi mua. §iÒu nµy thÓ hiÖn c¸c tÝnh chÊt v« cïng quan träng cña tÝn dông chøng tõ. Mét lµ th- tÝn dông th-¬ng m¹i ®-îc h×nh thµnh trªn c¬ së hîp ®ång mua b¸n nh-ng sau khi ra ®êi l¹i hoµn toµn ®éc lËp víi hîp ®ång mua b¸n. VÒ b¶n chÊt L/C lµ mét chøng th- thÓ hiÖn cam kÕt cña ng©n hµng phôc vô NM ®èi víi NB vÒ nghÜa vô tr¶ tiÒn theo quy ®Þnh trong ®iÒu kho¶n thanh to¸n cña hîp ®ång mua b¸n. V× vËy L/C ph¶i ®-îc më trªn c¬ së cña hîp ®ång. C¨n cø vµo néi dung cña hîp ®ång, NM göi ®¬n yªu cÇu më L/C cho ng©n hµng ®-îc hai bªn chØ ®Þnh trong hîp ®ång (trong tr-êng hîp hîp ®ång kh«ng quy ®Þnh, NM cã quyÒn lùc chän mét ng©n hµng thÝch hîp), NB cã tr¸ch nhiÖm kiÓm tra khi nhËn ®-îc L/C c¨n cø vµo néi dung cña hîp ®ång mua b¸n mµ hai bªn ®· thèng nhÊt. Khi L/C phï hîp th× NB thùc hiÖn nghÜa vô giao hµng. NÕu kh«ng th× NB cã quyÒn yªu cÇu NM söa ®æi L/C cho phï hîp v¬Ý hîp ®ång tr-íc khi giao. Nh- vËy ng©n hµng më L/C chØ c¨n cø vµo ®¬n xin më L/C cña NM göi ®Õn ®Ó lËp mét cam kÕt tr¶ tiÒn ®èi víi NB chø kh«ng c¨n cø vµo hîp ®ång mua b¸n. Sau khi NB giao hµng nÕu xuÊt tr×nh chøng tõ thanh to¸n phï hîp víi néi dung th- tÝn dông sÏ ®-îc ng©n hµng më th- tÝn dông tr¶ tiÒn, cßn bé chøng tõ Êy cã phï hîp víi hîp ®ång hay kh«ng ng©n hµng kh«ng chÞu tr¸ch 13 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi nhiÖm. NÕu bé chøng tõ cã sai sãt, NM vµ ng©n hµng më th- tÝn dông tõ chèi tr¶ tiÒn cho NB chØ c¨n cø vµo th- tÝn dông kh«ng c¨n cø vµo hîp ®ång. TÝnh ®éc lËp nµy còng thÓ hiÖn nghÜa vô cña ng©n hµng kh«ng thay ®æi, nÕu söa ®æi hîp ®ång mµ kh«ng söa ®æi th- tÝn dông th× ng©n hµng vÉn chØ dùa vµo th- tÝn dông ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô thanh to¸n cña m×nh mµ kh«ng cÇn biÕt ®Õn hîp ®ång ®· thay ®æi ®ã; hay ng-îc l¹i khi tÝn dông ®· ®-îc söa ®æi mµ kh«ng söa ®æi hîp ®ång th× ®Õn khi xuÊt tr×nh chøng tõ thanh to¸n tuy phï hîp víi hîp ®ång nh-ng tr¸i víi th- tÝn dông, ng©n hµng më vÉn cã quyÒn tõ chèi thanh to¸n. Sau cïng tÝnh ®éc lËp cña th- tÝn dông kh«ng huû bá tr¸ch nhiÖm cña ng©n hµng më khi hîp ®ång ®· huû bá nh-ng th- tÝn dông vÉn cßn hiÖu lùc. Hai lµ, trong c¸c nghiÖp vô tÝn dông, tÊt c¶ c¸c bªn liªn quan chØ giao dÞch c¨n cø vµo chøng tõ kh«ng c¨n cø vµo hµng ho¸. Bëi v× c¸c bªn chØ mua b¸n theo chøng tõ vÒ quyÒn së h÷u hµng ho¸ chø kh«ng mua b¸n hµng ho¸ b»ng hiÖn vËt nªn bé chøng tõ hµng ho¸ lµ c¨n cø duy nhÊt ®Ó quyÕt ®Þnh c¸c giao dÞch cã ®-îc thùc hiÖn hay kh«ng. ChÝnh bé chøng tõ nµy míi t¹o nªn c¬ së nÒn t¶ng cña tÝn dông th- kÌm chøng tõ, qua ®ã NB míi cã thÓ ®ßi tiÒn ng©n hµng më th- tÝn dông, ng©n hµng më L/C sÏ ®ång ý tr¶ tiÒn hay tõ chèi thanh to¸n cho NB, ®ång thêi còng lµ c¨n cø duy nhÊt ®Ó NM hoµn tr¶ hay tõ chèi tr¶ tiÒn cho ng©n hµng më th- tÝn dông. Nh- vËy trong PTTDCT c¸c chøng tõ cã tÇm quan träng to lín v× nã t-îng tr-ng cho gi¸ trÞ hµng ho¸ mµ NB ®· giao vµ cho phÐp NM sö dông hµng ho¸. Trªn ®©y lµ hai ®Æc tr-ng v« cïng quan träng cña th- tÝn dông. Vµ chÝnh nhê ®Æc tr-ng nµy mµ th- tÝn dông ph¸t huy ®-îc -u viÖt, trë thµnh ph-¬ng thøc thanh to¸n ®-îc sö dông phæ biÕn vµ réng r·i nhÊt hiÖn nay. 3. C¸c bªn tham gia Trong ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ th-êng cã bèn bªn tham gia ®ã lµ: 14 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi - Ng-êi xin më th- tÝn dông (The applicant): lµ ng-êi viÕt ®¬n xin më th- tÝn dông, th-êng lµ kh¸ch hµng cña ng©n hµng (cã tµi kho¶n tiÒn ViÖt hoÆc ngo¹i tÖ t¹i ng©n hµng) ng-êi nµy lµ ng-êi nhËp khÈu, ng-êi chuyÓn tiÒn ra n-íc ngoµi. ë ViÖt Nam, ng-êi xin më L/C th-êng lµ c¸c c«ng ty xuÊt nhËp khÈu ®-îc phÐp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu vµ cã tµi kho¶n ngo¹i tÖ. - Ng-êi h-ëng lîi th- tÝn dông (The beneficiary): lµ ng-êi ®-îc ng©n hµng göi tÝn dông th- tíi vµ sÏ ®-îc h-ëng sè tiÒn trong th- tÝn dông nÕu xuÊt tr×nh bé chøng tõ thanh to¸n phï hîp víi yªu cÇu ®Ò ra. Ng-êi h-ëng lîi cã thÓ lµ ng-êi b¸n, ng-êi xuÊt khÈu hay bÊt cø ng-êi nµo kh¸c mµ ng-êi h-ëng lîi chØ ®Þnh. - Ng©n hµng më th- tÝn dông (The issuing bank): lµ ng©n hµng ®¹i diÖn cho ng-êi xin më tÝn dông th-, theo yªu cÇu cña ng-êi nµy, ph¸t hµnh mét bøc th- cam kÕt thanh to¸n cã ®iÒu kiÖn cho ng-êi h-ëng lîi. Ng©n hµng nµy cßn gäi lµ Ng©n hµng ph¸t hµnh (NHPH), th-êng ë n-íc ng-êi më th- tÝn dông. - Ng©n hµng th«ng b¸o th- tÝn dông (the advising bank) (NHTB) lµ ng©n hµng cã nghÜa vô th«ng b¸o L/C cho ng-êi h-ëng lîi biÕt ®-îc ®iÖn th«ng b¸o cña NHPH vµ chuyÓn bé chøng tõ thanh to¸n cho NHPH khi nhËn ®-îc tõ ng-êi h-ëng lîi. Ng©n hµng nµy th-êng lµ ng©n hµng ®¹i lý cña ng©n hµng më L/C. Ngoµi ra cßn cã thÓ cã thªm sù tham gia cña c¸c ng©n hµng kh¸c nh-: - Ng©n hµng x¸c nhËn (the confirming bank), (NHXN): lµ ng©n hµng ®øng ra x¸c nhËn L/C cho ng©n hµng më L/C theo yªu cÇu cña ng©n hµng nµy vµ do ®ã lµm t¨ng ®é ®¶m b¶o cho L/C. §©y th-êng lµ ng©n hµng lín cã uy tÝn trªn tr-êng quèc tÕ, cã tr¸ch nhiÖm cïng víi ng©n hµng më trong viÖc thanh to¸n L/C. Ng©n hµng x¸c nhËn cã thÓ lµ NHTB hay ng©n hµng kh¸c tuú theo yªu cÇu cô thÓ. Tr¸ch nhiÖm cña NHXN cßn cao h¬n ng©n hµng më. Ng©n hµng më ph¶i tr¶ thñ tôc phÝ vµ ®«i khi ph¶i ký quü 100% t¹i NHXN. 15 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi - Ng©n hµng chiÕt khÊu (the negotiating bank): lµ ng©n hµng ®-îc Ng-êi b¸n vµ Ng-êi mua tho¶ thuËn trong L/C lµ sÏ ®øng ra mua l¹i toµn bé hèi phiÕu do Ng-êi b¸n ký ph¸t theo gi¸ mµ hai bªn tho¶ thuËn. Tuú theo quy ®Þnh cña L/C ng©n hµng chiÕt khÊu cã thÓ lµ NHTB hay mét ng©n hµng kh¸c do ng©n hµng më L/C chØ ®Þnh. - Ng©n hµng chuyÓn nh-îng: nÕu L/C lµ lo¹i cã thÓ chuyÓn nh-îng th× ng©n hµng nµy sÏ ®øng ra chuyÓn nh-îng L/C tõ ng-êi h-ëng lîi nµy sang ng-êi h-ëng lîi kh¸c theo yªu cÇu cña ng-êi h-ëng lîi ®Çu tiªn. - Ng©n hµng chuyÓn chøng tõ: thay v× göi nhiÒu bé chøng tõ thanh to¸n tíi nhiÒu ng©n hµng më kh¸c nhau, tÊt c¶ c¸c chøng tõ ®-îc göi tíi mét ng©n hµng gäi lµ ng©n hµng chuyÓn chøng tõ. Ng©n hµng nµy cã tr¸ch nhiÖm göi tiÕp c¸c bé chøng tõ ®Õn c¸c ng©n hµng më ®Ó thanh to¸n. 4. Néi dung chñ yÕu cña tÝn dông thMét tÝn dông th- th-¬ng m¹i th-êng bao gåm nh÷ng ®iÒu kho¶n sau ®©y: a. Sè hiÖu, ®Þa ®iÓm vµ ngµy më L/C TÊt c¶ c¸c th- tÝn dông ®Òu ph¶i cã sè hiÖu riªng cña nã. T¸c dông cña chóng lµ ®Ó trao ®æi th- tõ, ®iÖn tÝn cã liªn quan ®Õn viÖc thùc hiÖn th- tÝn dông. Sè hiÖu nµy cßn ®-îc dïng ®Ó ghi vµo c¸c chøng tõ cã liªn quan. §Þa ®iÓm më L/C: lµ n¬i mµ ng©n hµng më L/C viÕt cam kÕt tr¶ tiÒn cho ng-êi xuÊt khÈu. §Þa ®iÓm nµy cã ý nghÜa trong viÖc lùa chän luËt ¸p dông khi x¶y ra tranh chÊp nÕu cã xung ®ét ph¸p luËt vÒ L/C ®ã. Ngµy më L/C lµ ngµy b¾t ®Çu ph¸t sinh cam kÕt cña ng©n hµng më L/C víi ng-êi xuÊt khÈu, lµ ngµy b¾t ®Çu tÝnh thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C vµ cuèi cïng lµ c¨n cø ®Ó ng-êi xuÊt khÈu kiÓm tra xem ng-êi nhËp khÈu thùc hiÖn viÖc më L/C cã ®óng h¹n nh- ®· quy ®Þnh trong hîp ®ång kh«ng. b. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn tham gia Nh÷ng ng-êi cã liªn quan ®Õn ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ nãi chung chia lµm hai lo¹i: mét lµ c¸c th-¬ng nh©n, hai lµ c¸c ng©n hµng. C¸c th-¬ng 16 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi nh©n bao gåm ng-êi nhËp khÈu lµ ng-êi yªu cÇu më L/C vµ ng-êi xuÊt khÈu lµ ng-êi h-ëng lîi L/C. C¸c ng©n hµng tham gia trong ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ gåm cã: ng©n hµng më L/C, ng©n hµng th«ng b¸o, ng©n hµng tr¶ tiÒn, ng©n hµng x¸c nhËn .v.v. Yªu cÇu trªn th- tÝn dông ph¶i ghi râ tªn vµ ®Þa chØ cña tÊt c¶ c¸c bªn tham gia lµm c¨n cø ®Ó sau nµy thùc hiÖn ®óng nghÜa vô vµ tr¸ch nhiÖm cña m×nh. Ngoµi ra còng ph¶i ghi râ sè hiÖu tµi kho¶n cña c¸c bªn tham gia. c. Sè tiÒn cña th- tÝn dông Sè tiÒn cña L/C võa ®-îc ghi b»ng sè võa ®-îc ghi b»ng ch÷ vµ thèng nhÊt víi nhau. Kh«ng thÓ chÊp nhËn ®-îc mét th- tÝn dông cã ghi sè tiÒn b»ng sè vµ b»ng ch÷ m©u thuÉn nhau. §Æc biÖt tªn cña ®¬n vÞ tiÒn tÖ ph¶i râ rµng, v× vÝ nh- cïng mét tªn gäi ®«la th× trªn thÕ giíi cã nhiÒu lo¹i ®«la kh¸c nhau: nh- ®«la MÜ, ®«la óc, ®«la Hongkong, ®«la Singapore, .v.v. Kh«ng nªn ghi sè tiÒn d-íi d¹ng mét sè tuyÖt ®èi v× ghi nh- thÕ ng-êi xuÊt khÈu khã cã thÓ giao hµng víi gi¸ trÞ ®óng nh- L/C quy ®Þnh, ®Æc biÖt ®èi víi hµng rêi. C¸ch ghi sè tiÒn tèt nhÊt lµ ghi mét sè giíi h¹n mµ ng-êi xuÊt khÈu cã thÓ ®¹t ®-îc dï hµng giao lµ hµng rêi hay hµng nguyªn. d. Thêi h¹n hiÖu lùc, thêi h¹n tr¶ tiÒn, thêi h¹n giao hµng. Thêi h¹n hiÖu lùc cña th- tÝn dông lµ thêi h¹n mµ ng©n hµng më L/C cam kÕt tr¶ tiÒn cho ng-êi xuÊt khÈu nÕu ng-êi xuÊt khÈu xuÊt tr×nh bé chøng tõ trong thêi h¹n ®ã vµ phï hîp víi quy ®Þnh cña L/C. Thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C b¾t ®Çu tÝnh tõ ngµy më L/C (date of issue) ®Õn ngµy hÕt hiÖu lùc cña L/C (expire date). Tuy nhiªn khi quy ®Þnh th× ngµy më L/C ph¶i tr-íc vµ ngµy hÕt h¹n L/C ph¶i sau ngµy giao hµng mét thêi gian hîp lý, th«ng th-êng kh«ng trïng víi ngµy giao hµng. Ngµy më L/C c¸ch ngµy giao hµng mét kho¶ng thêi gian phï hîp nghÜa lµ ®-îc tÝnh b»ng sè ngµy tèi thiÓu cÇn ph¶i cã ®Ó th«ng b¸o L/C, sè ngµy L/C n»m t¹i ng©n hµng th«ng b¸o, sè ngµy chuÈn bÞ hµng ho¸ ®Ó giao. Ngµy hÕt h¹n hiÖu lùc L/C ph¶i sau ngµy giao hµng cho nhµ nhËp 17 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi khÈu mét thêi gian phï hîp nghÜa lµ ®-îc tÝnh b»ng sè ngµy tèi thiÓu cÇn ph¶i cã ®Ó göi bé chøng tõ thanh to¸n, sè ngµy L/C n»m t¹i ng©n hµng më. Thêi h¹n tr¶ tiÒn cña L/C (date of payment) lµ thêi h¹n tr¶ tiÒn ngay hay thêi h¹n tr¶ tiÒn vÒ sau. §iÒu nµy hoµn toµn phô thuéc vµo quy ®Þnh cña hîp ®ång. Thêi h¹n tr¶ tiÒn cã thÓ n»m trong hay n»m ngoµi thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C song ®iÒu quan träng lµ hèi phiÕu ph¶i ®-îc xuÊt tr×nh trong thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C. Thêi h¹n giao hµng (date of delivery) còng ®-îc ghi trong L/C vµ do hîp ®ång mua b¸n quy ®Þnh. Thêi h¹n giao hµng cã quan hÖ chÆt chÏ víi thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C. Nã ph¶i c¸ch ngµy më L/C vµ ngµy hÕt hiÖu lùc L/C mét kho¶ng thêi gian hîp lý. NÕu tho¶ thuËn kÐo dµi thêi h¹n giao hµng mét sè ngµy nµo ®ã th× ng©n hµng më L/C còng cÇn ph¶i hiÓu thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C còng ®-îc kÐo dµi t-¬ng øng. e. Nh÷ng néi dung kh¸c  Nh÷ng néi dung vÒ hµng ho¸ nh- tªn hµng, sè l-îng, träng l-îng, gi¸ c¶, quy c¸ch phÈm chÊt, bao b×, kÝ m· hiÖu.v.v.  Nh÷ng néi dung vÒ vËn t¶i giao nhËn hµng ho¸ nh- ®iÒu kiÖn c¬ së giao hµng (FOB,CIF,CFR,.v.v.), n¬i göi vµ n¬i giao hµng, c¸ch v©n chuyÓn vµ c¸ch giao hµng.v.v. f. Nh÷ng chøng tõ mµ ng-êi xuÊt khÈu ph¶i xuÊt tr×nh §©y lµ mét néi dung then chèt cña th- tÝn dông, bëi v× bé chøng tõ quy ®Þnh trong L/C lµ b»ng chøng cña ng-êi xuÊt khÈu chøng minh r»ng m×nh ®· hoµn thµnh nghÜa vô giao hµng vµ lµm ®óng nh÷ng ®iÒu quy ®Þnh cña th- tÝn dông. Do vËy, ng©n hµng më L/C ph¶i dùa vµo ®ã ®Ó tiÕn hµnh tr¶ tiÒn cho ng-êi xuÊt khÈu nÕu bé chøng tõ phï hîp víi nh÷ng ®iÒu quy ®Þnh trong thtÝn dông. VÒ chøng tõ, ng©n hµng më L/C th-êng yªu cÇu ng-êi xuÊt khÈu tho¶ m·n nh÷ng ®iÒu sau:  C¸c lo¹i chøng tõ mµ ng-êi xuÊt khÈu ph¶i xuÊt tr×nh 18 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi  Sè l-îng chøng tõ mçi lo¹i  Yªu cÇu vÒ viÖc ký ph¸t tõng lo¹i chøng tõ ®ã nh- thÕ nµo * Hèi phiÕu (Draft/ Bill of Exchange): lµ mét mÖnh lÖnh ®ßi tiÒn v« ®iÒu kiÖn cña ng-êi xuÊt khÈu ký ph¸t ®ßi tiÒn ng-êi nhËp khÈu hoÆc ng-êi ®¹i diÖn cña hä, yªu cÇu ng-êi nhËp khÈu khi ®Õn thêi h¹n quy ®Þnh ph¶i tr¶ mét sè tiÒn nhÊt ®Þnh cho ng-êi h-ëng lîi. * Ho¸ ®¬n th-¬ng m¹i (Commercial Invoice): lµ mét chøng tõ do Ng-êi b¸n lËp vµ ®-îc coi lµ mét trong nh÷ng chøng tõ cÇn thiÕt ph¶i cã cña bé chøng tõ. Trong tr-êng hîp kh«ng dïng hèi phiÕu th× ho¸ ®¬n th-¬ng m¹i ®-îc coi lµ c¨n cø ®Ó thanh to¸n tiÒn hµng. * Chøng tõ vËn t¶i: lµ chøng tõ ®-îc ph¸t hµnh khi hµng ho¸ ®-îc giao cho mét c«ng ty vËn t¶i ®Ó vËn chuyÓn. VËn ®¬n lµ chøng tõ quan träng trong bé chøng tõ chøng minh nghÜa vô giao hµng cña Ng-êi b¸n ®· ®-îc thùc hiÖn. Tuú theo ph-¬ng tiÖn vËn t¶i, vËn ®¬n cã thÓ lµ vËn ®¬n ®-êng biÓn (Bill of Lading), ®-êng kh«ng (Airway Bill), ®-êng s¾t (Railway Bill),.v.v. * Hîp ®ång b¶o hiÓm (Insurance Policy): ®-îc ký kÕt gi÷a c«ng ty b¶o hiÓm víi ng-êi mua b¶o hiÓm vµ th-êng theo mÉu chuÈn b¶o hiÓm rñi ro th«ng th-êng cña mét hµnh tr×nh. * C¸c chøng tõ kh¸c:  GiÊy chøng nhËn xuÊt xø (Certificate of Origin):  B¶n khai ®ãng gãi hµng (Packing List)  GiÊy chøng nhËn chÊt l-îng (Certificate of quality)  GiÊy chøng nhËn sè l-îng, träng l-îng (Certificate of quantity/weight).  C¸c giÊy chøng nhËn ph©n tÝch (Certificate(s) of analysis)  GiÊy chøng nhËn kiÓm nghiÖm, kiÓm dÞch. 19 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi g. Sù cam kÕt tr¶ tiÒn cña ng©n hµng më L/C lµ néi dung cuèi cïng cña th- tÝn dông vµ nã rµng buéc tr¸ch nhiÖm cña ng©n hµng më L/C. h. Nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸c biÖt kh¸c. Ngoµi nh÷ng ®iÒu kiÖn kÓ trªn, khi cÇn thiÕt, ng©n hµng më L/C vµ ng-êi xuÊt khÈu cã thÓ thªm c¸c néi dung kh¸c nh- ai tr¶ phÝ ng©n hµng, nh÷ng h-íng dÉn ®èi víi ng©n hµng chiÕt khÊu, sè UCP mµ hai bªn thèng nhÊt ¸p dông. i. Ch÷ ký cña ng©n hµng më L/C. L/C thùc chÊt lµ mét hîp ®ång d©n sù, do vËy, ng-êi ký L/C ph¶i ®ñ hµnh vi ph¸p lý vµ n¨ng lùc ph¸p lý. NÕu göi b»ng TELEX, SWIFT th× c¨n cø vµo m· kho¸. 5. C¸c lo¹i th- tÝn dông Trong thanh to¸n quèc tÕ cã thÓ ¸p dông nhiÒu h×nh thøc thanh to¸n kh¸c nhau. Mçi h×nh thøc thanh to¸n cã nh÷ng rñi ro riªng ®èi víi Ng-êi mua (NM), Ng-êi b¸n (NB) vµ ng©n hµng. V× vËy, ®èi víi thanh to¸n theo PTTDCT ng-êi ta ph©n ra nhiÒu lo¹i L/C kh¸c nhau, theo mçi lo¹i th× quyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c chñ thÓ tham gia còng kh¸c nhau. a. L/C cã thÓ huû bá (Revocable L/C ) Lµ lo¹i L/C mµ NHPH,trong thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C, cã thÓ söa ®æi hoÆc huû bá t¹i bÊt cø thêi ®iÓm nµo mµ kh«ng cÇn th«ng b¸o cho ng-êi h-ëng lîi, nh-ng muèn söa ®æi huû bá ph¶i tiÕn hµnh tr-íc khi ng-êi h-ëng lîi thùc hiÖn L/C vµ xuÊt tr×nh bé chøng tõ cho NHTB. TÝnh chÊt cña L/C cã thÓ huû bá lµ mét th- høa hÑn tr¶ tiÒn cho NB chø ch-a ph¶i lµ mét th- cam kÕt tr¶ tiÒn cña ng©n hµng më th- tÝn dông. Do vËy, lo¹i h×nh th- tÝn dông nµy ch-a cã tÝnh ®¶m b¶o. b. L/C kh«ng thÓ huû bá (Irrevocable L/C ) §©y lµ lo¹i L/C sau khi ®· ®-îc më th× NHPH kh«ng ®-îc söa ®æi, bæ sung hoÆc huû bá trong thêi h¹n hiÖu lùc cña L/C nÕu kh«ng cã sù ®ång ý cña ng-êi h-ëng lîi. Lo¹i L/C nµy ®-îc dïng rÊt phæ biÕn hiÖn nay trªn thÕ giíi. c. L/C kh«ng thÓ huû bá cã x¸c nhËn (Irrevocable comfirmed L/C ) 20 Tr-êng ®¹i häc Ngo¹i Th-¬ng Hµ Néi
- Xem thêm -