Một số giải pháp phòng ngừa rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tạp phẩm hà nội (tocontap)

  • Số trang: 63 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 14 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24721 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tr-êng Đ¹i Häc Kinh TÕ Quèc D©n khoa kinh tÕ vµ kinh doanh quèc tÕ CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP Đề tài: Một số giải pháp phòng ngừa rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Tạp Phẩm Hà Nội (TOCONTAP) Họ và tên sinh viên: Hoàng Mạnh Hà Chuyên ngành: Kinh doanh Quốc tế Lớp: KDQT46A Khóa: 46 Hệ: Chính Qui Giảng viên hƣớng dẫn: TS. Mai Thế Cường 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 HÀ NỘI – 5/2008 MỤC LỤC Trang Lời nói đầu ……………………………………………………………… 4 Chƣơng I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TÀI CHÍNH TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ TRONG DOANH NGHIỆP KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU ………………………………………………………… 7 1. Khái niệm về thanh toán quốc tế ………………………….. 7 2. Vai trò của công tác thanh toán quốc tế trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu ………………………………... 7 3. Bản chất và đặc trưng của công tác thanh toán quốc tế …… 9 II. RỦI RO TÀI CHÍNH TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ …………………………………………………….. 10 1. Khái niệm về rủi ro ……………………………………….. 10 2. Rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế ……….. 11 3. Vai trò của việc phòng ngừa rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế …………………………………….. Chƣơng II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÒNG NGỪA RỦI RO TÀI CHÍNH TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XNK TẠP PHẨM (TOCONTAP) 2 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 I. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TẠP PHẨM (TOCONTAP) ………………………….. 14 1. Những vấn đề chung về công ty …………………………….. 14 2. Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty ……………….. 25 II. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA CÔNG TY TOCONTAP ……………………………… 30 1. Tình hình thanh toán quốc tế của công ty trong những năm gần đây ……………………………………………… 30 2. Thực trạng rủi ro tài chính trong công tác thanh toán của TOCONTAP …………………………………………….. 32 3. Những giải pháp phòng ngừa rủi ro trong công tác thanh toán quốc tế mà công ty đã thực hiện …………………… 35 4. Đánh giá về hoạt động quản trị rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại công ty TOCONTAP ………… 37 Chƣơng III MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO TÀI CHÍNHTRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦNXNK TẠP PHẨM TOCONTAP HÀ NỘI I. PHƢƠNG HƢỚNG MỤC TIÊU KINH DOANH CỦA CÔNG TY TOCONTAP …………………………………………… 3 40 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1. Phương hướng kinh doanh của công ty trong thời gian tới . 40 2. Sự cần thiết của hoàn thiện công tác thanh toán và phòng ngừa rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại TOCONTAP ……………………………………….. 41 3. Quan điểm phòng ngừa rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại TOCONTAP …………………... II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO TÀI CHÍNH TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI TOCONTAP ……………………………………………… 42 44 1. Sử dụng các giải pháp chuyên môn quản trị rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế ………………. 44 2. Các giải pháp hỗ trợ trong nội bộ công ty ………………. 48 3. Các giải pháp hỗ trợ ngoài doanh nghiệp ……………… 49 4. Các giải pháp phòng ngừa rủi ro trong quá trình thực hiện các quy trình nghiệp vụ của các phương thức thanh toán quốc tế ………………………………………………… III. 50 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ ………………………………………………… 53 1. Kiến nghị với cơ quan quản lý vĩ mô của nhà nước …… 53 2. Kiến nghị với các ngân hàng …………………………. 55 KẾT LUẬN …………………………………………………………. TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 4 56 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 LỜI NÓI ĐẦU Nền kinh tế thế giới đang phát triển không ngừng, đòi hỏi từng quốc gia phải hội nhập để giảm khoảng cách của sự nghèo nàn với các nước tư bản phát triển. Đặc biệt là những năm gần đây, khu vực Châu Á Thái Bình Dương trở thành một khu vực năng động nhất trên thế giới, Việt Nam là một quốc gia nằm trong khu vực này nên cũng chịu ảnh hưởng của quy luật phát triển chung này. Ngày nay, khi nền kinh tế thế giới ngày càng phát triển, mỗi nước dù lớn hay nhỏ đều phải tham gia vào sự phân công lao động trong khu vực và quốc tế. Do đó, hoạt động xuất nhập khẩu trở nên vô cùng quan trọng đối với bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. Thông qua hoạt động xuất nhập khẩu, các quốc gia có thể khai thác lợi thế của mình trong phân công lao động quốc tế, tạo nguồn thu ngoại tệ quan trọng cho đất nước và tạo công ăn việc làm cho mọi người. Trong quá trình thực hiện hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu thì công tác thanh toán là một nghiệp vụ quan trọng không thể thiếu được, nó đảm bảo cho việc thực hiện hợp đồng một cách suôn sẻ. Tuy nhiên, trong công tác thanh toán bình thường có nhiều phức tạp nảy sinh nhiều tranh chấp đòi hỏi người kinh doanh phải nắm vững nghiệp vụ và có kinh nghiệm. Trong từng doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu thì công tác thanh toán quốc tế chiếm một vị trí quan trọng trong mỗi kỳ kinh doanh. Hoạt động thanh toán ảnh hưởng trực tiếp đến vòng quay của vốn, đến toàn bộ quá trình tái sản xuất , đầu tư, lợi nhuận của công ty. Cho nên vấn đề đặt ra cho các nhà quản trị là “ làm thế nào để có thể quản lý, tổ chức tốt công tác thanh toán quốc tế”. Để có thể trả lời cho câu hỏi đó, các nhà quản trị phải có khả năng phân tích các loại rủi ro trong công tác thanh toán quốc tế mà một doanh nghiệp có thể sẽ gặp phải trong tương 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lai như: rủi ro hối đoái, rủi ro tín dụng và rủi ro lãi suất để từ đó có biện pháp hạn chế và ngăn ngừa. Phòng ngừa rủi ro tài chính trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nói chung và trong công tác thanh toán quốc tế nói riêng là một nhiệm vụ quan trọng đối với tất cả các doanh nghiệp. Nhưng thực tế cho thấy, các giao dịch trong thương mại quốc tế không ngừng được mở rộng, các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng phải đối đầu với những rủi ro lớn hơn do các đặc thù của hoạt động kinh doanh này. Tuy nhiên, các công cụ bảo hiểm rủi ro thương mại vẫn còn bị doanh nghiệp thờ ơ. Các dịch vụ phát sinh trong ngân hàng như Swap, Forward, Future, Option … là những công cụ chống rủi ro tài chính đã được phép sử dụng ở Việt Nam nhưng số doanh nghiệp sử dụng chỉ tính trên đầu ngón tay. Vì vậy, cần phải có sự quan tâm, nghiên cứu và phân tích nhằm đưa ra các giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp trong việc phòng ngừa rủi ro tài chính trong thanh toán quốc tế. Có như vậy. công tác thanh toán quốc tế mới được hoàn thiện và các doanh nghiệp sẽ có biện pháp để thúc đẩy quá trình kinh doanh, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, thu về lợi nhuận kinh tế cao. Từ những yêu cầu trên, sau một thời gian thực tập tại Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Tạp Phẩm Hà Nội (TOCONTAP), tôi đã chọn đề tài: “Một số giải pháp phòng ngừa rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Tạp Phẩm Hà Nội (TOCONTAP)“. Mục đích nghiên cứu của chuyên đề này là đánh giá về tình hình thực tế về công tác phòng ngừa rủi ro tài chính trong thanh toán quốc tế tại Công ty cổ phần xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội. Qua đó rút ra những khó khăn, tồn tại cần đối phó và khắc phục nhằm đưa ra những giải pháp hoàn thiện công tác này. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của chuyên đề này là xem xét tình hình thực tế về Công ty cổ phần xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội (TOCONTAP). Về phương pháp nghiên cứu, chuyên đề này coi việc kết hợp lí luận với thực tiễn làm phương pháp nghiên cứu cơ bản. Ngoài ra, chuyên đề còn sử dụng kết hợp các phương pháp khác như phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê … để phân tích và trình bày các nội dung nghiên cứu. 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Về kết cấu của chuyên đề, ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo, nội dung của chuyên đề này được trình bày thành ba chương: Chương I: Cơ sở lý luận về rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế Chương II: Thực trạng hoạt động quản trị rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Tạp phẩm Hà Nội (TOCONTAP) Chương III: Một số giải pháp phòng tránh rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế tại Công ty cổ phần xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội (TOCONTAP) Chuyên đề này được hoàn thành dưới sự hướng dẫn trực tiếp, nhiệt tình của thầy giáo, Tiến sỹ Mai Thế Cường và các cán bộ kinh doanh phòng XNK6 của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội. 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Chƣơng I Cơ sở lý luận về rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế I – Những vấn đề chung về thanh toán quốc tế trong doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu 1. Khái niệm về thanh toán quốc tế Hoạt động ngoại thương đã xuất hiện và phát triển từ rất lâu. Việc ra đời của hoạt động ngoại thương chính là cơ sở hình thành nên hoạt động thanh toán quốc tế. Vì vậy ngày nay, khi nói đến hoạt động ngoại thương là nói đến thanh toán quốc tế và ngược lại. Và ngày càng có nhiều các quốc gia trên thế giới đang thiết lập các mối quan hệ với nhau trên nhiều lĩnh vực khác nhau như kinh tế, ngoại giao, văn hóa, khoa học kỹ thuật thậm chí là cả trong lĩnh vực quân sự… Trong đó quan hệ kinh tế (chủ yếu là ngoại thương) chiếm vị trí chủ đạo và là cơ sở cho các quan hệ quốc tế khác tồn tại và phát triển. Quá trình tiến hành các hoạt động quốc tế này dẫn đến nhu cầu chi trả, thanh toán giữa các chủ thể ở các nước khác nhau. Từ đó hình thành và phát triển hoạt động thanh toán quốc tế. Về khái niệm ta có thể hiểu, thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền lợi về tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt độngkinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhân nước này với tổ chức cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với tổ chức quốc tế, thông qua quan hệ giữa ngân hàng của các nước liên quan. ( Đinh Xuân Trình, Thanh toán quốc tế trong ngoại thương, NXB Giáo Dục, Hà Nội, 2002). 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 2. Vai trò của công tác thanh toán quốc tế trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu Thanh toán quốc tế ra đời như một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển của nền kinh tế thế giới. Thanh toán là khâu cuối cùng của một chu trình sản xuất và lưu thông hàng hóa. Vì vậy nếu công tác thanh toán được tổ chức tốt thì giá trị của hàng hóa xuất nhập khẩu mới thực hiện được, góp phần thúc đẩy ngoại thương phát triển. Thanh toán quốc tế có vau trò rất quan trọng trong việc phát triển thương mại quốc tế.Thương mại quốc tế là một công cụ thúc đẩy quá trình liên kết kinh tế ở trong nước và giữa trong nước và nước ngoài. Khi giữa các nước có mối quan hệ kinh tế tốt đẹpthì họ thường có tiếng nói chung trên rất nhiều lĩnh vực. Như thế quan hệ quốc tế giữa các quốc gia này được chặt chẽ hơn và thúc đẩy nhanh sự hình thành các liên kết kinh tế. Việc phát triển mối quan hệ giao lưu giữa các quốc gia không chỉ đơn giản là gắn nền kinh tế trong nước với nền kinh tế thế giới để tranh thủ những lợi thế do thương mại quốc tế đem lại, mà còn dùng thương mại quốc tế để thúc đẩy quá trình phát triển trong nội bộ nền kinh tế, phát triển nền kinh tế thị trường thống nhất. Đồng thời, qua theo dõi hoạt động thanh toán quốc tế nhà nước có cơ sở để điều chỉnh lại các điểm bất hợp lý trong hệ thống pháp luật hay chính sách liên quan đến thanh toán quốc tế; cũng qua phản ứng trên cán cân mậu dịch, ở đó tình hình thanh toán hàng hóa xuất nhập khẩu của một nước nhờ ghi chép lại, nhà nước có thể kiểm soát lại và quản lý được loại hàng hóa xuất nhập khẩu, tình hình thương mại quốc tế đang xuất siêu hay nhập siêu, hình thành nên những mặt hàng xuất khẩu chủ lực… từ đó đề ra chính sách thương mại quốc tế cho phù hợp. Xét trong một phạm vi nhỏ, đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu thì thanh toán quốc tế là khâu kết thúc của hợp đồng xuất nhập khẩu, nó khép lại chu trình mua bán hàng hóa, dịch vụ. Thanh toán là một khâu quan trọng trong toàn bộ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tổ chức tốt quá trình này sẽ nâng cao được hiệu quả của quá trình kinh doanh, bao đảm tình hình tài chính của doanh nghiệp ổn định vững chắc. Đặc biệt trong hoạt động ngoại thương, do điều kiện cách xa nhau về mặt địa lý giữa người mua và người bán, do sự khác biệt về chế độ chính trị, kinh tế, xã hội và cả phong tục tập quán kinh doanh, do sự biến động về 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 tỷ giá và lãi suất, vv… mà việc tổ chức công tác thanh toán trong lĩnh vực thương mại quốc tế lại càng có vai trò quan trọng. Đây là một nghiệp vụ tổng hợp rất phức tạp nên rủi ro đến với nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào thậm chí nằm ngoài dự kiến của doanh nghiệp. Do đó tất cả các yêu cầu đặt ra cho thanh toán quốc tế là phải đảm bảo an toàn cho các hợp đồng xuất nhập khẩu, thu hồi đầy đủ đúng hạn tiền hàng để tiếp tục guồng máy sản xuất kinh doanh nhằm tạo ra lợi nhuận. Trong hoạt động kinh doanh của đơn vị xuất nhập khẩu, kết quả thanh toán thể hiện hiệu quả kinh tế về mặt tài chính là một chỉ tiêu để đánh giá tình hình kinh doanh lỗ hay lãi, phát triển, chững lai hay đang suy thoái để từ đó doanh nghiệp có thể có những quyết định đúng đắn trong hoạt động tiếp theo của mình. Có thể thấy rằng thanh toán quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại quốc tế. Chính vì thế, nghiên cứu công tác thanh toán quốc tế, cac phương tiện lưu thông trong thanh toán quốc tế, các phương thức thanh toán quốc tế, các nghiệp vụ ngân hàng và các vấn đề liên quan như tiền tệ, lãi suất, tín dụng luôn là quan tâm của các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu và các nhà kinh tế ngân hàng. 3. Bản chất và đặc trƣng của công tác thanh toán quốc tế Chúng ta ngày càng tiến đến gần hơn một nền kinh tế thế giới thống nhất, nơi mà mọi biên giới địa lý giữa các quốc gia bị xóa nhòa và các nền kinh tế đều chấp nhận sự lệ thuộc và chịu ảnh hưởng qua lại lẫn nhau vừa công khai vừa vô hình. Đây có thể được xem là hiệu quả tất yếu của việc hoạt động thương mại quốc tế ngày càng đóng vai trò cầu nối cho sự liên hệ cộng đồng thế giới. Tuy nhiên vai trò cầu nối của thương mại quốc tế không thể phát huy nếu như không được mở rộng và hoàn thiện như hiện nay. Hoạt động thanh toán quốc tế được xem như hoạt động thanh toán giữa các nước với nhau, các khoản tiền nợ lẫn nhau phát sinh từ các quan hệ giao dịch về kinh tế, tài chính, văn hóa, chủ thể trong các thanh toán quốc tế có thể là pháp nhân, thể nhân hoặc chính phủ các nước. Tuy nhiên, thanh toán quốc tế được người ta biết đến nhiều hơn là các quan hệ thanh toán phát sinh trong lĩnh vực kinh tế và tài chính và là chức năng ngân hàng quốc tế của ngân hàng thương mại. Thanh toán quốc tế xét trong phạm vi này có một số đặc trưng sau: 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Thứ nhất, thanh toán quốc tế đòi hỏi tính chuyên môn cao. Các bên tham gia vào thanh toán quốc tế phải có một sự hiểu biết nhất định về những quy định thống nhất trong thương mại quốc tế như UCP500, Incoterm 2000 …do phòng thương mại quốc tế phát hành đều là nhưng quy phạm pháp luật tùy chọn, nhưng khi đã chọn thì phải nghiêm túc tuân theo. Thứ hai, thanh toán quốc tế mang tính an toàn cao trong trường hợp vấn đề con người và công nghệ được đảm bảo. ngày nay, các biện pháp an toàn trong thanh toán quốc tế ngày càng được chú trọng hơn như mã hóa thông tin truyền đi, thiết lập mã điện, lọc nhưng thông tin gây nhiễu, đối chiếu số liệu tài khoản qua mạng máy tính… đã làm cho thanh toán quốc tế trở nên tiện lợi và bảo mật hơn trước. Thứ ba, thanh toán quốc tế tạo môi trường ứng dụng công nghệ ngân hàng. Hệ thống ngân hàng của mỗi nước dù đã hay đang phát triển đều hết sức quan tâm đến hoạt động thanh toán quốc tế là nhanh chóng, kịp thời cà chính xác. Do đó, các công nghệ tiên tiến của ngành ngân hàng đều được ứng dụng nhằm thực hiện tốt hơn các tiêu chí nêu trên. Thứ tư, thanh toán quốc tế gắn liền với kinh doanh tiền tệ. Trong thanh toán quốc tê, việc thanh toán cho đối tác nước ngoài luôn được thực hiện bằng đồng ngoại tệ. Khách hàng nhập khẩu trong nước hầu hết đều không có hoạt có với số lượng không đáng kể nguồn ngoại tệ phục vụ cho viêc thanh toán các hợp đồng ngoại thương của họ. Kết quả là họ phải chuyển nội tệ vào ngân hàng và đề nghị ngân hàng bán ngoại tệ để thanh toán. Ngân hàng khi đó thực hiện việc dung nội tệ mua ngoại tệ và bán ngoại tệ mua được cho khách hàng. Tương tự, đối với khách hàng xuất khẩu khi được đối tác nước ngoài thanh toán bằng ngoại tệ vài tài khoản của họ, ngân hàng trong nước sẽ mua lại số ngoại tệ đó và báo có bằng nội tệ cho khách hàng. Ngân hàng càng có quan hệ thanh toán quốc tế rộng rãi thì càng ít bị phụ thuộc vào các nguồn cung cấp ngoại tệ bên ngoài do lượng ngoại tệ phong phú giao dịch từ các khách hàng đông đảo. Đặc trưng cuối cùng của thanh toán quốc tế là chịu ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái. Biến động tỷ giá hối đoái luôn là mối quan tâm hàng đầu của các công ty kinh doanh xuất nhập khẩu và cả của các ngân hàng. Trong kinh doanh ngoại thương thường sử dụng một đồng tiền mạnh và có khả năng chuyển đổi làm cơ sở 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 cho việc tính toán và thanh toán. Thực tế buôn bán quốc tế ngày nay, trên 70% hợp đồng thương mại đã lựa chọn đồng đôla Mỹ là đồng tiền tính toán và thanh toán. Việc cả thế giới phụ thuộc vào đồng đôla Mỹ trong thanh toán quốc tế đã tiềm ẩn những nguy cơ cao. Một khi nền kinh tế Mỹ xảy ra bất động, đồng đôla mất giá sẽ làm cho nên kinh tế thế giới xáo động. II – Rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế 1. Khái niệm về rủi ro Rủi ro được hiểu là những sự kiện bất lợi, bất ngờ đã xảy ra gây tổn thất cho con người (TS. Nguyễn Anh Tuấn, Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngoại thương, NXB Lao động xã hội, năm 2006, tr.17). Một sự kiện được coi là rủi ro phải đồng thời thỏa mãn cả ba tính chất: rủi ro là những sự cố bất ngờ, rủi ro là sự kiện ngoài mong đợi, rủi ro là những sự cố gây ra tổn thất. Vì thế nếu sự kiện nào đã biết trước chắc chắn xảy ra hoặc xảy ra nhưng không gây tổn thất hoặc mong muốn của con người thì không được coi là rủi ro. Xuất phát từ quan điểm về chức năng quản trị tài chính doanh nghiệp được hiểu là chức năng quản trị của các quá trình tài trợ và đầu tư các quỹ của doanh nghiệp ta có khái niệm rủi ro tài chính như sau: Rủi ro tài chính là rủi ro đối với quá trình tài trợ và đầu tư các quỹ của doanh nghiệp. Rủi ro tài chính là nguyên nhân gây ra sự bất định trong quản trị các quá trình tài trợ và đầu tư của doanh nghiệp. Thực vậy, trong quá trình ra các quyết định tài trợ và đầu tư các quỹ của doanh nghiệp, các quỹ đó sẽ được tạo lập và sử dụng cho các mục tiêu quản trị chiến lược cũng như các mục tiêu quản trị hoạt động kinh doanh của công ty trong từng giai đoạn. Vấn đề đặt ra ở đây là nhà quản trị cần phải nhận diện được và có những giải pháp hữu hiệu nhằm đối phó với các rủi ro tài chính có thể xuất hiện làm ảnh hưởng đến việc theo đuổi các mục tiêu quản trị chiến lược cũng như các mục tiêu quản trị kinh doanh của công ty. 2. Rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế Như chúng ta đã biết, trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu, người bán và người mua thường có cơ sở kinh doanh tại các quốc gia khác nhau. Do đó, trong giao dịch sẽ gặp một số khó khăn trở ngại như không cùng ngôn ngữ, mỗi nước có 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 luật lệ khác nhau về nhân sự, về chính sách ngoại thương cũng như các luật lệ khác, ở mỗi nước sử dụng đồng tiền riêng của mình cũng như có chế độ quản lý ngoại hối riêng. Ngoài ra người mua và người bán ở cách xa nhau về mặt địa lý nên quá trình giao nhân hàng hóa và thanh toán tiền hàng không thể diễn ra đồng thời cùng 1 lúc nên dễ dàng có những phát sinh trong công tác thanh toán. Thanh toán quốc tế thực sự là rất phức tạp, nhất là trong điều kiện hiện nay thế giới tiền tệ luôn biến động trên thị trường tiền tệ quốc tế, yêu cầu đặt ra cho công tác thanh toán là: đảm bảo an toàn cho công tác xuất nhập khẩu, các khoản phải thu, phải trả phải được thực hiện một cách an toàn, kịp thời, chính xác. Quan hệ mua bán và thanh toán giữa các nước rất phức tạp vè thường xuyên xảy ra bất trắc, rủi rui. Người xuất khẩu lẫn người nhập khẩu rất cần những biện pháp phòng ngừa rủi ro trong công tác thanh toán quốc tế.Tất cả những điểm khác biệt trên là những nguyên nhân gây ra những rủi ro trong buôn bán quốc tế nói chung và trong công tác thanh toán quốc tế nói riêng, đặc biệt là rủi ro tài chính bao gồm : rủi ro hối đoái, rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất. 2.1. Rủi ro hối đoái Rủi ro hối đoái là dạng thức rủi ro tài chính thường xuyên gặp phải và đáng lo ngại nhất đối với công tác thanh toán quốc tế của các công ty kinh doanh xuất nhập khẩu do các công ty này luôn phải sử dụng nhiều loại ngoại tệ khác nhau trong công việc thanh toán quốc tế của mình. Trong nền kinh tế thị trường hoạt động thương mại quốc tế diễn ra mạnh mẽ theo cả 2 hướng nhập khẩu và xuất khẩu. Thông qua đó khối lượng đồng tiền chuyển đổi là rất lớn. Trên thưc tế, tỉ giá giữa các đồng tiền luôn luôn biến động nên đã làm ảnh hưởng tới các doanh nghiệp có hoạt động thương mại quốc tế, có thể gây ra ngững kết quả tiêu cực cản trở việc thực hiện mục tiêu của công ty. Có thể hiểu, rủi ro hối đoái là sự không chắc chắn về giá trị của một khoản thu nhập hay chi trả do sự biến động tỷ giá gây ra, có thể làm tổn thất đến giá trị dự kiến của hợp đồng. Rủi ro hối đoái xảy ra khi có sự biến động tỷ giá theo chiều hướng không có lợi cho doanh nghiệp. Hay nói cách khác, rủi ro hối đoái là sự thay đổi giá trị của các đồng tiền có tác động tiêu cực tới việc thực hiện mục tiêu của công ty. Sự biến động của tỷ giá có thể có lợi hoặc cũng có thể gây ra rủi ro cho hoạt động của doanh nghiệp. Bởi vậy, cần dự báo được sự biến động của tỷ giá 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 nhằm xác định mức độ rủi ro mà nó gây ra cho công ty để từ đó đi đến quyết định phòng ngửa hay không phòng ngừa rủi ro hối đoái 2.2. Rủi ro lãi suất Rủi ro lãi suất là loại rủi ro phát sinh do có sự biến động của lãi suất. Trong thanh toán quốc tế, các doanh nghiệp hoat động kinh doanh xuất nhập khẩu thường xuyên phải đối mặt với rủi ro lãi suất. lãi suất trên thị trường thay đổi có thể ảnh hưởng tới giá trị theo thời gian của các chi phí và thu nhập của doanh nghiệp, hay nói cách khác, nó ảnh hưởng trực tiếp đến các công tác thanh toán quốc tế của doanh nghiệp. Trên thực tế, các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu thường xuyên phải tính tới việc tìm kiếm nguồn tài trợ từ các ngân hàng thương mại, khi lãi suất tài trợ xuất khẩu từ các ngân hàng thương mại thay đổi, các tính toán về chi phí, thu nhập và hiệu quả kinh doanh sẽ thay đổi.Bên cạnh đó, các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu thường xuyên phải tham dự vào quan hệ tính dụng thương mại xuất nhập khẩu với đối tác của mình. Cho nên khi có sự biến động của tỷ giá lãi suất trên thị trường sẽ ảnh hưởng không tốt dến công tác thanh toán của công ty. Từ đó ảnh hưởng một cách trực tiếp đến hiệu quả của hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. 2.3. Rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng là loại rủi ro phát sinh do khách hàng nợ không có khả năng chi trả. Đối với các công ty kinh doanh quốc tế, rủi ro tín dụng phát sinh khi công ty bán chịu hàng hóa và khách hàng mua chịu thất bại trong việc trả nợ. Rủi ro tín dụng đe dọa hiệu quả công tác thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu khi họ cấp tín dụng thương mại cho các đối tác của mình. Khi các khoản nợ không được thu một phần hay toàn bộ theo đúng tiến độ của các thỏa thuận tài trợ thì đương nhiên hiệu quả của công tác thanh toán quốc tế của doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ bị đe dọa. Do đó, rủi ro tín dụng có thể kết hợp với rủi ro hối đoái và rủi ro lãi suất, tạo thành những nguy cơ lớn hơn đe dọa hiệu quả công tác thanh toán quốc tế của doanh nghiệp. Chính vì thế, các giải pháp phòng ngừa rủi ro hối đoái, rủi ro lãi 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 suất, rủi ro tín dụng cần được thiết kế một cách có hệ thống, thể hiện mối quan hệ của các loại rủi ro này. 3. Vai trò của việc phòng ngừa rủi ro tài chính trong công tác thanh toán quốc tế Trong mọi lĩnh vực hoạt động của nền kinh tế đều chứa đựng khả năng rủi ro. Chẳng hạn trong một doanh nghiệp khi sản xuất ra một loại sản phẩm nào đó, anh ta tin rằng sẽ có thị trường tiêu thụ và sản xuất thi được số tiền lớn hơn số bỏ ra do tiêu thụ sản phẩm. Số tiền này nhà doanh nghiệp dùng để trang trải chi phí làm ra sản phẩm, nộp thuế cho nhà nước, phần còn lại rất phũ phàng vì mọi cái đều không diễn ra theo trật tự logic của nó, bởi lẽ sản phẩm sản xuất ra rồi nhưng việc tiêu thụ lại không thuận lợi hoặc đồng tiền thu được do bán hàng lại bị mất giá. Đấy là chưa kể đến đôi khi cũng có nhưng nguyên nhân bên ngoài tác động như khó khăn trong việc thu tiền hàng, hoặc ở nước con nợ bắt đầu xuất hiện hàng loạt những tình hình không tốt như chiến tranh, nội chiến hay đảo chính, thậm chí nước đó bị cấm vận hay bao vây kinh tế của các thế lực bên ngoài. Hoặc do làm ăn yếu kém, các đối tác là những con nợ bị phá sản, không có khả năng thanh toán. Do mở của thị trường theo các cam kết của WTO, nên các biến động giá hàng hóa và tỷ giá VND/USD ngày càng trở nên khó lường. Nếu không lường hết các biến động này và xây dựng cho mình một chương trình quản trị rủi ro thích hợp, các doanh nghiệp kinh doanh quốc tế nước ta sẽ gặp phải khó khăn thật sự trước những công ty nước ngoài có truyền thống phòng ngừa rủi ro – điều mà hầu như đã trở thành bản năng của bất kỳ doanh nghiệp nào kinh doanh toàn cầu. Điều đáng lưu ý là sắp tới đây sẽ ngày càng có nhiều doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu tiến tới việc sử dụng các ngoại tệ như đồng Euro, bảng Anh, yên Nhật lại hoàn toàn thả nổi theo giá thị trường (không theo biên độ như tỷ giá VND/USD). Thế cho nên các bất ổn trong tỷ giá ngày càng khó lường. Mặt khác, cho đến lúc này có thể xem như lãi suất của Việt Nam đã được tự do hóa hoàn toàn. Theo đánh giá của các chuyên gia, vấn đề chạy đua lãi suất trong các năm qua giữa các ngân hàng thương mại nhiều lúc không tuân theo một quy luật nào cả. Việc chay đua lãi suất giữa các ngân hàng thương mại đã tạo ra không ít rủi ro cho doanh nghiệp. 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Những tác động như trên cần được các doanh nghiệp tính toán thấu đáo, đặc biệt phải đo lường hết các tác động của chúng. Những bất ổn trong tỷ giá, lãi suất hoặc giá cả hàng hóa chắc chắn sẽ làm thay đổi đáng kể dòng tiền mặt của các doanh nghiệp. Nếu không đo lường hết mức độ tác động này, các doanh nghiệp có khả năng rơi vào tình trạng khó khăn trong thanh toán, thậm chí có thể phá sản. Để có thể đương đầu với rủi ro tài chính trong thanh toán quốc tế của công ty kinh doanh quốc tế, việc cần phải có những biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết mà cách làm đầu tiên và hiển nhiên nhất là các doanh nghiệp cần cố gắng dự báo giá cả trong tương lai chính xác hơn. CHƢƠNG II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÒNG NGỪA RỦI RO TÀI CHÍNH TRONG CÔNG TÁC THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TẠP PHẨM (TOCONTAP) I - TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TẠP PHẨM HÀ NỘI ( TOCONTAP) 1. Những vấn đề chung về công ty 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Giới thiệu sơ lược về công ty Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Tạp Phẩm Hà Nội là doanh nghiệp được thành lập dưới hình thức chuyển từ doanh nghiệp nhà nứoc thành công ty cổ phần, được tố chức và hoạt đông theo quy định của luật doanh nghiệp có hiệu lực 1/1/2006.Công ty CP XNK Tạp phẩm được thành lập theo quyết định số 2537/QĐ-BTM ngày 18/10/2005 và số 0206/QĐ-BTM ngày 13/2/2006 của Bộ trưởng Bộ Thương Mại . 1.1.  Tên công ty : Công ty Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Tạp Phẩm Hà Nội.  Tên giao dịch quốc tế: VIETNAM NATIONAL SUNDRIES IMPORT AND EXPORT JOIN STOCK COMPANY  Tên viết tắt :TOCONTAP  Website: www.tocontap-hanoi.vnn.vn  Trụ sở đăng kí :  Địa chỉ : 36 Bà Triệu- Hoàn Kiếm- Hà Nội  Điện thoại: 84 4 8253617  Fax: 84 4 8255917 Thành lập 5/3/1956, tên gọi ban đầu là tổng công ty xuất nhập khẩu Tạp Phẩm trực thuộc Bộ Thương Mại. Tiền thân là doanh nghiêp nhà nước trực thuộc Bộ Ngoại Thương, nay là Bộ Thương Mại hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.Là một trong số các doanh nghiệp đầu tiên của Việt Nam chuyên kinh doanh về lĩnh vực xuất nhập khẩu, và được phép xuất nhập khẩu tất cả các mặt hàng mà pháp luật Việt Nam không cấm. Trong hơn 50 năm hoạt động, trải qua rất nhiều khó khăn thử thách, công ty đã đạt được những thành tựu to lớn.Cho đến nay, công ty vẫn không ngừng đổi mới cho phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, công ty là một trong số các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu có hiệu quả. 1.2. Quá trình phát triển của công ty Quá trình hình thành và phát triển của công ty trong hơn 50 năm vừa qua có thể chia thành 3 giai đoạn như sau: 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Từ năm 1964-1990, quá trình công ty có sự biến đổi, tách dần một số bộ phận cho phù hợp với các chính sách, cơ chế của nhà nước cũng như những yếu tố khách quan của môi trường kinh doanh cụ thể là: + Năm 1964, tách thành lập công ty xuất nhập khẩu thủ công mỹ nghệ (ARTEXPORT) + Năm 1971, tách thành lập công ty xuất nhập khẩu mây tre (BAROTEX) + Năm 1972, tách các cơ sở sản xuất của công ty ra giao cho Bộ công nghiệp nhẹ quản lý. +Năm 1978, tách thành lập công ty xuất nhập dệt may (TEXTIMEX). + Năm 1985, tách thành lập công ty xuất nhập khẩu máy phụ tùng (MECANTEX) +Năm 1987, tách thành lập công ty xuất nhập khẩu da giầy (LEAPRODEXIM). + Năm 1992, tách công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm phía Nam thành công ty trực thuộc Bộ Thương Mại. + Năm 1995 để đáp ứng điều kiện kinh doanh trong cơ chế thị trường, theo đề nghị của vụ trưởng vụ tổ chức và của giám đốc công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm, Bộ Thương Mại ra quyết định thành lập tổng công ty xuất nhập khẩu Tạp phẩm số 333/TM-TCCB ngày 31/3/1995. + Số tài khoản tiền Việt Nam: 001.1.00.0013074 tại ngân hàng Ngoại thương Việt Nam. + Số tài khoản tiền ngoại tệ : 001.1.37.0076543 tại ngân hàng Ngoại thương Việt Nam. - Năm 2006, bước sang thời kỳ đổi mới, với chính sách khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia vào hoạt động xuât nhập khẩu, xuất phát từ nhu cầu và sự phát triển của ngành, Bộ thương mại đã ra quyết định về phương án cổ phần và quyết định chuyển công ty xuất nhập khẩu Tạp phẩm Hà Nội thành công ty CP XNK Tạp phẩm Hà Nội. 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Cho đến nay, trai qua hơn 50 năm hoạt động và phát triển, công ty đã xác lập được mối quan hệ mua bán, quan hệ kinh tế quốc tế với trên 70 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới như Hàn Quốc, Nhật Bản, Canada, Pháp,….Công ty CP XNK Tạp phẩm là một đơn vị hạch toán độc lập, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, có điều lệ tổ chức và hoạt động kinh doanh, được mở tài khoản ở ngân hàng trong và ngoài nước theo quy định của Nhà nước. Công ty được tự chủ kinh doanh, sản xuất, xuất nhập khẩu tổng hợp, chủ động lien doanh lien kết với các tổ chức kinh tế trong và ngoài nước. 1.3 Chức năng và nhiệm vụ chủ yếu của công ty  Chức năng chủ yếu của công ty : Chức năng chủ yếu của TOCONTAP là tiến hành các hoạt động xuất nhập khẩu, trong đó: - Tổ chức xuất khẩu trực tiếp các mặt hang không thuộc danh mục hang cấm như: thủ công mỹ nghệ, hang nông lâm hải sản, may mặc, giầy dép,….. - Tổ chức tiêu thụ mặt hàng nhập khẩu gồm hang điện tử, điện lạnh, dụng cụ thể thao,…. - Nhận xuất nhập khẩu uỷ thác, làm đại lý cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước. - Tố chức thu gom hàng để phục vụ cho xuất khẩu . - Nhận nhập khẩu vật tư máy móc thiết bị, nguyên vật liệu xây dựng, phương tiện vận chuyển, phuc vụ cho hoạt đông sản xuất kinh doanh của công ty và các đơn vị khác - Ngoài ra công ty còn có thể tiến hành các hoạt động gai công hàng hoá phục vụ cho việc xuất nhập khẩu hoặc kinh doanh trong nước  Nhiệm vụ của công ty : - Xây dựng và thực hiện các kế hoạch sản xuất kinh doanh của công ty theo quy chế hiện hành để khai thác một số cách có hiệu quả các nguồn vật tư, nguyên liệu, nhân lực và cơ sở sản xuất trong nước nhằm đẩy mạnh sản xuất, tăng thu ngoại tệ cho đất nước. - Bảo toàn và phát triển nguồn vốn, tự tạo nguồn vốn, quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đó. - Công ty có trách nhiệm hoàn thành các chỉ tiêu theo kế hoạch đã đề ra . 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Nghiên cứu khả năng sản xuất, nhu cẩu thị trường trong và ngoài nước để cải tiến và ứng dụng KHKT, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ công nhân viên trong công ty. - Làm tốt công tác bảo hộ an toàn lao động mua bán ngoại thương và hoạt động lien quan khác, tuân thủ chính sách chế độ quản lý kinh tế quản lý xuất nhập khẩu và chính sách đối ngoại của Nhà nước .  Phạm vi hoạt động của công ty : Hoạt đông của công ty mang tính tổng hợp trên nhiều lĩnh vực, công ty kinh doanh nhiều mặt hang mà Nhà nước cho phép. Phạm vi hoạt động của công ty đã được nêu rõ trong bản điều lệ hoạt động của công ty cũng như các văn bản cho phép của cơ quan quản lý chuyên môn. Với đặc thu kinh doanh xuất nhập khẩu tổng hợp, nên hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của công ty khá đa dạng và phong phú.  Nghĩa vụ của công ty: Đăng kí kinh doanh và kinh doanh các ngành nghề đã đăng ký, chịu trách nhiệm với các cổ đông về kết quả hoạt động kinh doanh, chịu trách nhiệm trứơc khách hàng và pháp luật về sản phẩm, dịch vụ do công ty thực hiện . Xây dựng chiến lược phát triển, kế hoạch đầu tư, kế hoạch sản xuất kinh doanh phù hợp với chức năng nhiệm vụ của công ty và nhu cầu thị trường . Thực hiện chế độ báo cáo thống kê, kế toán, báo cáo định kỳ theo quy định của Nhà nước và báo cáo bất thường của Đại hội cổ đông và chịu trách nhiệm về tính chính xác của báo cáo . Chịu sự thanh tra kiểm tra của cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Thực hiện chế độ và quy định về hạch toán kế toán, thống kê chế độ kiểm toán và các chế độ tài chính khác do pháp luật quy định, chịu trách nhiệm về tính xác thực của báo cáo tài chính của công ty. Kê khai và thực hiện các nghĩa vụ nộp thuế, các khoản nộp ngân sách Nhà nước và các nghĩa vụ khách theo quy định của pháp luật. 20
- Xem thêm -