Kinh tế việt nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

  • Số trang: 22 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 9 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

mêi Më §Çu NÒn kinh tÕ níc ta trong nh÷ng n¨m võa qua ®· cã nh÷ng bíc chuyÓn biÕn m¹nh mÏ tõ nÒn kinh tÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña nhµ níc ®Þnh híng XHCN ®Æc biÖt trong nh÷ng n¨m nµy níc ta ®ang trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ . Tríc t×nh h×nh ®ã ®Æt ra yªu cÇu cÊp b¸ch vÒ ®æi míi t duy kinh tÕ, ®æi míi c¸c chÝnh s¸ch thÓ lÖ trong qu¶n lý kinh tÕ XuÊt ph¸t tõ vai trß cña c«ng t¸c kÕ to¸n nãi chung NVL nãi riªng th× viÖc hoµn thiÖn c«ng t¸c NVL lµ mét trong nh÷ng néi dung quan träng trong tiÕn tr×nh hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý vµ ho¹ch to¸n ë c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt lµ mét vÊn ®Ò mµ §¶ng vµ nhµ níc quan t©m trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y NVL ®èi tîng lao ®éng ®îc thÓ hiÖn díi d¹ng vËt ho¸ nã lµ c¬ së t¹o nªn h×nh th¸i vËt chÊt cña s¶n phÈm. Trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu chiÕm tØ träng lín trong tæng chi phÝ vÒ s¶n xuÊt s¶n phÈm. Bëi vËy ho¹ch to¸n NVL tèt sÏ ®¶m b¶o c¶ viÖc cung cÊp NVL , ng¨n chÆn hiÖn tîng l·ng phÝ vËt liÖu trong s¶n xuÊt, gãp phµn gi¶m bít chi phÝ , h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, c¹nh tranh ®îc víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c , t¨ng thªm lîi nhuËn vµ ®øng v÷ng ®îc trªn th¬ng trêng NhËn thøc ®îc vai trß trong ho¹ch to¸n NVL nªn em ®· chän ®Ò tµi ho¹ch to¸n c«ng t¸c NVL trong doanh nghiÖp Ngoµi lêi më ®Çu vµ kÕt luËn, kÕt cÊu cña luËn v¨n gåm hai phÇn nh sau : PhÇn I : Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n NVL trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p. PhÇn II : Thùc tr¹ng kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu vµ mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p 0 phÇn I nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n NVL trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p Ho¹ch to¸n kÕ to¸n lµ bé phËn cÊu thµnh cña hÖ thèng c«ng cô qu¶n lý ®iÒu hµnh s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp ®ång thêi còng lµ c«ng cô ®¾c lùc cña nhµ nãc trong viÖc qu¶n lý, chØ ®¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n. Víi chøc n¨ng qu¶n lý gi¸m s¸t mäi ho¹t ®éng kinh tÕ, tµi chÝnh ho¹ch to¸n kÕ to¸n còng cung cÊp nh÷ng th«ng tin thùc hiÖn vµ toµn diÖn, cã hÖ thèng vÒ t×nh h×nh tµi s¶n , t×nh h×nh kÕt qu¶n cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh tõng ®¬n vÞ, tõng ngµnh vµ tõng nÒn kinh tÕ quèc d©n Trong ®ã n©ng cao vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c ho¹ch to¸n kÕ to¸n gióp cho doanh nghiÖp qu¶n lý sö dông mét c¸ch cã hiÖu qu¶ tµi s¶n cña ®¬n vÞ. MÆt kh¸c nã gióp cho nhµ níc kiÓm tra chÆt chÏ qu¸ tr×nh sö dông vèn kinh doanh vµ chÊp hµnh luËt ph¸p ë c¸c doanh nghiÖp nh»m ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh chÝnh x¸c phï hîp ®èi víi c¸c doanh nghiÖp vµ phï hîp víi nÒn kinh tÕ quèc d©n . §Æc biÖt ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸ nÒn kinh tÕ th× song song víi qu¸ tr×nh nµy, hÖ thèng kÕ to¸n tiÕn tíi lµ chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam dÇn dÇn tõng bíc hoµ nhËp vµo chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ Chóngta biÕt r»ng ho¹ch to¸n NVL lµ mét kh©u kh«ng thÓ thiÕu trong c«ng t¸c ho¹ch to¸n kÕ to¸n. V× vËy n©ng cao vµ hoµn thiÖn ho¹ch to¸n NVL còng chÝnh lµ n©ng cao vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c ho¹ch to¸n kÕ to¸n. Nã ®¶m b¶o cung cÊp kÞp thêi vµ ®ång bé nh÷ng NVL cÇn thiÕt cho s¶n xuÊt , kiÓm tra vµ gi¸m s¸t viÖc chÊp hµnh c¸c dù tr÷, tiªu hao NVL , ng¨n chÆn c¸c hiÖn tîng h hao, mÊt m¸t trong c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt qua ®ã gióp phÇn gi¶m chi phÝ , n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm doanh nghiÖp XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu qu¶n lý nãi trªn, ®ßi hái c«ng t¸c kÕ to¸n nãi chung c«ng t¸c ho¹ch to¸n kÕ to¸n nãi riªng lu«n ®îc n©ng cao vµ hoµn thiÖn XuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn, khi n©ng cao vµ hoµn thiÖn ho¹ch to¸n NVL chóng ta cÇn qu¸t triÖt c¸c vÊn ®Ò sau: Mét lµ : Ph¶i n¾m v÷ng chøc n¨ng nhiÖm vô cña ho¹ch to¸n NVL. KÕ to¸n ho¹ch to¸n NVL ph¶i ®¶m b¶o hai chøc n¨ng lµ ph¶i gi¸m s¸t vµ ph¶n ¸nh tõ tõ viÖc tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n ®Õn vËn hµnh kÕ to¸n cô thÓ cña doanh nghiÖp Hai lµ : XuÊt ph¸t tõ ®Æc trng, môc ®Ých s¶n xuÊt vµ c¨n cø vµo ph¬ng ph¸p ho¹ch to¸n doanh nghiÖp. Trªn c¬ së ®ã hoµn thiÖn c¸ chØ tiªu chøng tõ ,sæ s¸ch cña c«ng t¸c ho¹ch to¸n NVL phï hîp Ba lµ : ph¶i ®¶m b¶o nguyªn t¾c hoµn thiÖn c«ng t¸c NVL ®óng víi yªu cÇu do nhµ níc ban hµnh I. Mét vµi nÐt chung vÒ c«ng t¸c NVL trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1. §Æc ®iÓm , vai trß cña nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt 1 Nguyªn vËt liÖu lµ ®èi tîng lao ®éng ®îc hiÓu b»ng h×nh th¸i vËt chÊt khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trÞ gi¸ NVL ®îc tÝnh mét lÇn vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh nghÜa lµ NVL ®îc chuyÓn ho¸ do lao ®éng cã Ých cho con ngêi. Theo M¸c tÊt c¶ mäi vËt thÓ thiªn nhiªn xung quanh con ngêi mµ lao ®éng cã Ých cã thÓ t¸c ®éng ®Ó c¶i t¹o ra cña c¶i vËt chÊt cho x· héi, phôc vô con ngêi ®Òu lµ ®èi tîng cña lao ®éng. Nguyªn vËt liÖu nµo còng cã thÓ lµ ®èi tîng cña lao ®éng , song kh«ng ph¶i bÊt k× ®èi tîng lao ®éng nµo còng lµ NVL . Mäi ®èi tîng lao ®éng cã kh¶ n¨ng thay ®æi do lao ®éng cña con ngêi míi lµ NVL BÊt k× mét doanh nghiÖp nµo khi tiÕn hµnh s¶n xuÊt ®Òu ph¶i cã 3 yÕu tè c¬ b¶n , ®ã lµ: -T liÖu lao ®éng -§èi tîng lao ®éng Søc lao ®éng Trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt NVL chÝnh lµ ®èi tîng lao ®éng , lµ mét trong ba yÕu tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, lµ c¬ së s¶n xuÊt h×nh thµnh nªn s¶n phÈm. Kh¸c v¬Ý t liÖu lao ®éng, vËt liÖu chØ tham gia vµo mét chu k× s¶n xuÊt kinh doanh nhÊt ®Þnh vµ toµn bé gi¸ trÞ vËt liÖu ®äc chuyÓn hÕt mét lÇn vµo chu k× s¶n xuÊt kinh doanh nhÊt ®Þnh vµ toµn bé gi¸ trÞ vËt liÖu ®îc chuyÓn hÕt mét lÇn vµo chi phÝ kinh doanh trong k× NVL lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh sù thµnh b¹i cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp. NVL kh«ng chØ ¶nh hëng ®Õn sè lîng mµ cßn ¶nh hëng ®Õn chÊt lîng s¶n phÈm. NVL cã ®¶m b¶o chÊt lîng cao, ®óng quy c¸ch, chñng lo¹i th× s¶n phÈm t¹o ra míi phï hîp víi nhu cÇu thÞ trêng ,t¹o ra søc c¹nh tranh cao. Bªn c¹nh chÊt lîng ®îc b¶o ®¶m th× ph¶i nãi tíi gi¸ c¶, gi¸ thµnh s¶n phÈm ph¶i hîp lý th× do¹nh nghiÖp míi cã chç ®øng trªn thÞ trêng . §iÒu ®ã ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i qu¶n lý doanh nghiÖp tõ kh©u thu mua , b¶o qu¶n , sö dông NVL thËt chÆt chÏ nh»m tiÕt kiÖm tèi ®a chi phÝ s¶n xuÊt , gi¶m tiªu hao vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt , gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm Qua ph©n tÝch trªn tuú theo t×nh h×nh , ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña tõng doanh nghiÖp ®Ó chän ph¬ng ¸n b¶o qu¶n , qu¶n lý vËt liÖu sao cho phï hîp. Song nh×n chung víi ph¬ng ph¸p nµo th× vÉn ph¶i b¶o ®¶m yªu cÇu ®Æt ra lµ vËt liÖu cÇn ®¶m b¶o tèi ë kh©u mua , b¶o qu¶n dù tr÷ vµ sö dông hîp lý cã hiÖu qu¶ 2.Ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, doanh nghiÖp ph¶i sö dông rÊt nhiÒu lo¹i nguyªn vËt liÖu cã h×nh d¸ng , kÝch cì kh¸c nhau, tÝnh chÊt c¬, lý ,ho¸ còng kh¸c nhau. ChÝnh v× vËy mçi lo¹i NVL còng cã vai trß kh¸c nhau, c«ng dông kh¸c nhau. C¨n cø vµo nh÷ng ®Æc ®iÓm nµy chóng ta ph©n chia NVL thµnh c¸c lo¹i sau ®©y: 2 - Nguyªn vËt liÖu chÝnh lµ nh÷ng thø sau qu¸ tr×nh gia c«ng chÕ biÕn sÏ trë thµnh thùc thÓ chñ yÕu cña s¶n phÈm - VËt liÖu phô lµ nh÷ng vËt liÖu chØ cã t¸c dông phô trong s¶n xuÊt, ®îc sö dông kÕt hîp víi vËt liÖu chÝnh ®Ó n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, thay ®æi h×nh gi¸ng mµu s¾c , mïi vÞ hoÆc dïng ®Ó b¶o qu¶n ho¹t ®éng cña c¸c t liÖu lao ®éng - Nhiªn liÖu lµ nh÷ng thø dïng ®Ó chÕ t¹o ra nhiÖt n¨ng nh than ®¸ , than bïn, x¨ng dÇu... - Phô tïng thay thÕ lµ c¸c chi tiÕt , phô tïng ®Ó söa ch÷a vµ thay thÕ m¸y mãc thiÕt bÞ , ph¬ng tiÖn vËn t¶i - VËt liÖu vµ c¸c thiÕt bÞ c¬ b¶n t¸i t¹o tµi s¶n cè ®Þnh - VËt liÖu kh¸c bao gåm c¸c lo¹i vËt liÖu cßn l¹i ngoµi c¸c thø cha kÓ trªn nh bao b× ®ãng gãi ... - Tuú thuéc vµo yªu cÇu qu¶n lý vµ kÕ to¸n chi phÝ cña tõng doanh nghiÖp mµ trong tõng lo¹i NVL cã thÓ chia thµnh nhiÒu nhãm chi tiÕt h¬n. Mét ®iÒu ®¸ng chó ý ®ã lµ kh¸i niÖm nguyªn vËt liÖu chÝnh chØ cã ý nghÜa t¬ng ®èi trong ph¹m vi tõng doanh nghiÖp 3 3. TÝnh gi¸ trÞ NVL 3.1. TÝnh gi¸ trÞ NVL nhËp kho Gi¸ trÞ NVL nhËp kho ®îc tÝnh theo gi¸ thùc tÕ . Tuú theo lo¹i h×nh doanh nghiÖp tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp hay ph¬ng ph¸p khÊu trõ mµ trong gi¸ thùc tÕ cã thuÕ hay kh«ng cã thuÕ - §èi víi NVL mua ngoµi: Gi¸ thùc tÕ gåm gi¸ mua ghi trªn ho¸ ®¬n céng víi thuÕ nhËp khÈu céng víi chi phÝ thu mua ( vËn chuyÓn bèc dì , thuª kho , thuª b·i ...) trõ ®i c¸c kho¶n chiÕt khÊu gi¶m gi¸ hµng mua ®îc hëng - §èi víi vËt liÖu mua ngoµi gia c«ng chÕ biÕn : Gi¸ thùc tÕ gåm gi¸ trÞ vËt liÖu xuÊt chÕ biÕn cïng víi c¸c chi phÝ liªn quan - víi vËt liÖu tù s¶n xuÊt : Gi¸ thùc tÕ chÝnh lµ gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ - VËt liÖu do nhËn vèn gãp liªn doanh cæ phÇn: Gi¸ thùc tÕ lµ gi¸ trÞ ®îc c¸c bªn tham gia ®ãng gãp vèn chÊp nhËn céng víi chi phÝ liªn quan ®Õn tiÕp nhËn - §èi víi phÕ liÖu: Gi¸ thùc tÕ chÝnh lµ gi¸ íc tÝnh thùc tÕ cã sö dông ®îc hay lµ gi¸ thu håi tèi thiÓu Ngoµi ra , khi tÝnh gi¸ vËt liÖu nhËp vµo ngêi ta sö dông gi¸ ho¹c to¸n, vËt liÖu nhËp kho chØ ®îc tÝnh theo gi¸ ho¹ch to¸n khi cã nh÷ng vËt liÖu sö dông ngay trong k× kinh doanh nhng cha biÕt gi¸ trÞ thùc tÕ vËt liÖu nhËp. Gi¸ ho¹ch to¸n hay cßn gäi lµ gi¸ t¹m tÝnh hay gi¸ kÕ ho¹ch Gi¸ ho¹ch to¸n vËt liÖu = Sè lîng vËt * §¬n gi¸ NhËp kho trong k× liÖu nhËp ho¹ch to¸n VËt liÖu nhËp trong k× vÉn ®îc tÝnh theo gi¸ thùc tÕ, ®Õn cuèi k× c¬ së ghi sæ gi¸ ho¹ch to¸n vµ gi¸ thùc tÕ nhËp ®· biÕt ta tÝnh hÖ sè gi¸ , tÝnh gi¸ trÞ vËt liÖu xuÊt sö dông 3.2. TÝnh gi¸ trÞ vËt liÖu Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, viÖc ®¸nh gi¸ vËt liÖu theo gi¸ thùc tÕ rÊt quan träng . Nã gióp cho viÖc ph©n bæ chÝnh x¸c chi phÝ thùc tÕ vÒ vËt liÖu tiªu hao trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh . Tuú theo ®Æc ®iÓm cña tõng ho¹t ®éng cña tõng doanh nghiÖp, vµo yªu cÇu qu¶n lý vµ tr×nh ®é nghiÖp vô cña c¸n bé kÕ to¸n , cã thÓ sö dông mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p sau theo nguyªn t¾c nhÊt qu¸n trong ho¹ch to¸n nÕu cã thay dæi ph¶i gi¶i thÝch râ rµng -Ph¬ng ph¸p gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n : Theo ph¬ng ph¸p nµy , gi¸ thùc tÕ vËt liÖu xuÊt dïng trong k× ®îc tÝnh theo gi¸ b×nh qu©n Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu xuÊt dïng Sè lîng vËt liÖu xuÊt dïng = x Gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n Trong ®ã : = Gi¸ TTVL tån TK + gi¸ TTVL nhËp TK 4 Gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n c¶ kú dù tr÷ SLVL tån TK + SLVL nhËp TK Ph¬ng ph¸p gi¸ b×nh qu©n c¶ k× sù tr÷ tuy ®¬n gi¶n dÔ lµm nhng ®é chÝnh x¸c kh«ng cao. H¬n n÷a c«ng viÖc dån vµo cuèi th¸ng , ¶nh hëng ®Õn c«ng t¸c quyÕt to¸n nãi chung Gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n cuèi kú tríc Gi¸ vËt liÖu tån kho ®Çu kú (hoÆc cuèi kú) Lîng vËt liÖu tån kho ®Çu kú (hoÆc cuèi kú) = Ph¬ng ph¸p nµy ®¬n gi¶n, ph¶n ¸nh kÞp thêi t×nh h×nh biÕn ®éngvËt liÖu trong k× , tuy nhiªn kh«ng chÝnh x¸c v× kh«ng tÝnh ®Õn sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶ vËt liÖu kú nµy Gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n sau mçi lÇn nhËp = Gi¸ TTVL TK tríc khi nhËp + sè nhËp Lîng TTVL TK tríc khi nhËp + sè nhËp Ph¬ng ph¸p nµy kh¾c phôc ®îc nhîc ®iÓm cña hai ph¬ng ph¸p trªn nhng l¹i tèn c«ng søc tÝnh to¸n nhiÒu lÇn Ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc : Theo ph¬ng ph¸p nµy gi¶ thiÕt r»ng sè vËt liÖu nhËp tríc th× xuÊt tríc , xuÊt hÕt sè nhËp tríc råi míi ®Õn sè nhËp sau theo gi¸ trÞ thùc tÕ cña sè hµng xuÊt Ph¬ng ph¸p nµy thÝch hîp gi¸ c¶ æn ®Þnh vµ cã xu híng gi¶m -Ph¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tríc : Ph¬ng ph¸p nµy gi¶ ®Þnh nh÷ng vËt liÖu mua vµo sau sÏ ®îc xuÊt tríc , ph¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi trêng hîp l¹m ph¸t Ph¬ng ph¸p trùc tiÕp : Theo ph¬ng ph¸p nµy , vËt liÖu ®îc x¸c ®Þnh ®¬n chiÕc hay tõng l« vµ gi÷ nguyªn tõ lóc nhËp vµo cho ®Õn lóc xuÊt dïng. Khi xuÊt vËt liÖu nµo sÏ tÝnh theo gi¸ thùc tÕ vËt liÖu ®ã Ph¬ng ph¸p nµy ®îc gäi lµ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ ®Ých danh, thêng sö dông víi c¸c vËt liÖu cã gi¸ trÞ cao vµ cã tÝnh c¸ch biÖt Ph¬ng ph¸p gi¸ ho¹ch to¸n : Theo ph¬ng ph¸p nµy , toµn nµy , toµn bé vËt liÖu biÕn ®éng trong k× ®îc tÝnh theo gi¸ ho¹ch to¸n . Cuèi k× , kÕ to¸n sÏ tiÕn hµnh ®iÒu chØnh tõ gi¸ ho¹ch to¸n sang gi¸ thc tÕ cña vËt liÖu ®ã Ph¬ng ph¸p nµy lµ ph¬ng ph¸p gi¸ thùc tÕ ®Ých danh, thêng ®îc sö dông víi c¸c vËt liÖu cã gi¸ trÞ cao vµ cã tÝnh t¸ch biÖt Ph¬ng ph¸p gi¸ ho¹ch to¸n: Theo ph¬ng ph¸p nµy toµn bé vËt liÖu biÕn ®éng trong k× ®îc tÝnh theo gi¸ ho¹ch to¸n . Cuèi k× kÕ to¸n sÏ tiÕn hµnh ®iÒu chØnh tõ gi¸ ho¹ch to¸n sang gi¸ thùc tÕ theo c«ng thøc 5 Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu xuÊt dïng = Gi¸ h¹ch to¸n vËt liÖu xuÊt dïng x I. Ho¹ch to¸n gi¸ tæng hîp nguyªn vËt liÖu HÖ sè gi¸ vËt liÖu 1. §èi víi c¸c doanh nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn 1.1. Kh¸i niÖm KKTX lµ ph¬ng ph¸p ho¹ch to¸n tæng hîp hµng tån kho, ph¶n ¸nh ghi chÐp mét c¸ch thêng xuyªn liªn tôc t×nh h×nh biÕn ®éng nhËp xuÊt tån kho cña NVL , c«ng cô , dông cô, thµnh phÈm, hµng ho¸ Ph¬ng ph¸p nµy thêng sö dông phæ biÕn ë níc ta v× nh÷ng tiÖn Ých cña nã : §é chÝnh x¸c cao, cung cÊp th«ng tin mét c¸ch kÞp thêi , cËp nhËt vµ ®îc sö dông phÇn lín trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ c¸c xÝ nghiÖp th¬ng m¹i kinh doanh nh÷ng mÆt hµng lín nh m¸y mãc thiÕt bÞ. Theo ph¬ng ph¸p nµy, lóc nµo kÕ to¸n còng x¸c ®Þnh ®ù¬c gi¸ trÞ nhËp , xuÊt , tån kho tõng lo¹i hµng tån kho nãi chung vµ vËt liÖu riªng trªn c¸c tµi kho¶n tån kho 1.2. Ho¹ch to¸n t×nh h×nh biÕn ®éng NVL ë c¸c ®¬n vÞ tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ Ho¹ch to¸n t×nh h×nh biÕn ®éng t¨ng NVL Thñ tôc chøng tõ vµ c¸c tµi kho¶n sö dông _ Thñ tôc chøng tõ + C¨n cø vµo hîp ®ång kinh tÕ kÝ kÕt víi nhµ cung cÊp ®Ó mua NVL + C¨n cø vµo hîp ®ång kinh tÕ kÝ kÕt víi nhµ cung øng ®Ó ngêi mua thùc hiÖn vËn chuyÓn NVL vÒ doanh nghiÖp Bªn b¸n ph¶i giao cho bªn mua H§BH vµ hãa ®¬n GTGT hoÆc ho¸ ®¬n kiªm phiÕu xuÊt kho + Tríc khi nhËp kho NVL ph¶i kiÓm nghiÖm NVL vµ lËp biªn b¶n kiÓm nghiÖm ®Ó x¸c ®Þnh sè lîng vËt liÖu ®óng quy c¸ch phÈm chÊt hoÆc sai quy c¸ch phÈm chÊt ®Ó x¸c ®Þnh nhiªmj vô cña c¸c bªn cã liªn quan + LËp phÝÕu nhËp kho vµ chØ nhËp kho víi vËt liÖu ®óng quy c¸ch phÈm chÊt Tµi kho¶n sö dông Tµi kho¶n 152 ph¶n ¸nh sù biÕn ®éng nhËp , xuÊt , tån kho vËt liÖu theo gi¸ thùc tÕ Bªn nî : Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu nhËp kho Bªn cã : Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu xuÊt kho Sè d bªn nî : Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu tån kho cuèi k× TK 152 ®îc chi tiÕt cho c¸c tµi kho¶n cÊp 2 Tµi kho¶n 151: Hµng mua ®i ®êng, ph¶n ¸nh t×nh h×nh biÕn ®éng gi¸ thùc tÕ hµng mua ®ang ®i ®êng ®· cã ho¸ ®¬n Bªn nî : Gi¸ thùc tÕ hµng mua ®ang ®i ®êng ®· cã ho¸ ®¬n Bªn cã : Gi¸ thùc tÕ hµng mua ®ang ®i ®êng ®· vÒ nhËp kho 6 Sè d bªn nî : Gi¸ thùc tÕ hµng mua ®ang ®i ®êng TK 133.TK111,TK112,TK331,TK311.... Tr×nh tù ho¹ch to¸n + Khi mua vËt liÖu, vËt liÖu vÒ cã chøng tõ kÌm theo Nî 152: Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu Nî 133: VAT cã khÊu trõ Cã TK 111,112,131...tæng gi¸ thanh to¸n + VËt liÖu mua vÒ cã chøng tõ kÌm theo : VÉn lµm thñ tôc nhËp kho vËt liÖu nhng cha ghi sæ theo giíi h¹n t¹m tÝnh . sang th¸ng sau ®Ó ho¸ ®¬n vÒ th× ghi sæ gièng trêng hîp vËt liÖu vÒ cã giÊy tê kÌm theo NÕu cuèi th¸ng ho¸ ®¬n vÉn cha vÒ th× ghi sæ theo gi¸ t¹m tÝnh . Th¸ng sau ho¸ ®¬n vÒ th× ghi sæ theo gi¸ t¹m tÝnh . Th¸ng sau khi ho¸ ®¬n vÒ th× so s¸nh gi¸ thùc tÕ víi gi¸ t¹mtÝnh ®Ó ghi sæ + §èi víi vËt liÖu ®· mua cã ho¸ ®¬n nhng cuèi th¸ng vËt liÖu vÉn cha vÒ nhËp kho hoÆc vËt liÖu ®· vÒ kho nhng cha lµm thñ tôc kiÓm nghiÖm NÕu cuèi th¸ng vËt liÖu vÒ th× ghi sæ vËt liÖu cã chøng tõ kÌm theo NÕu cuèi th¸ng vËt liÖu cha vÒ Nî 151: TrÞ gi¸ hµng cha cã thuÕ Nî 133: VAT khÊu trõ Cã tµi kho¶n liªn quan (111,112...) Tæng gi¸ thanh to¸n Sang th¸ng sau, nÕu vËt liÖu vÒ th× lµm thñ tôc kiÓm nghiÖm vµ nhËp kho Nî TK 152 Cã TK 151 + VËt liÖu do nhµ níc cung cÊp hoÆc cÊp trªn cÊp , c¸c c¸a nh©n , cæ ®«ng gãp vèn liªn doanh hoÆc ®îc tÆng thëng Nî TK 152 Cã TK 141 + NhËn l¹i vèn gãp kinh doanh tríc ®©y b»ng NVL Nî TK 152 Cã TK 222,128,228 + NhËp kho NVL tù chÕ biÕn hay thuª ngoµi chÕ biÕn Nî TK 152 Cã TK 154 + NÕu kiÓm kª vËt liÖu vµ ph¸t hiÖn thÊy thõa Nî TK 152 Cã TK 3381 + Khi tÝnh gi¸ l¹i vËt liÖu nÕu gi¸ t¨ng Nî TK 152 Cã Tk 412 Ho¹ch to¸n t×nh h×nh gi¶m NVL Thñ tôc vµ taq× kho¶n sö dông 7 §Ó kh¾c phôc cho nhu cÇu s¶n xuÊt , qu¶n lý s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp nguyªn vËt liÖu cÇn ®îc ph¶n ¸nh râ rµng, kÞp thêi vµ chÝnh x¸c dùa trªn c¸c chøng tõ nh phiÕu xuÊt kho, ho¸ ®¬n kiÓm phiÕu xuÊt kho...khi cã nhu cÇu phßng cung øng lËp phiÕu xuÊt kho cho c¸c lo¹i vËt t cÇn dïng trong s¶n xuÊt . Sau khi thñ kho ghi sè thùc xuÊt vµ cïng ngêi nhËn kÝ vµo phiÕu . PhiÕu ®îc lËp thµnh 3 liªn : Mét giao cho ngêi lÜnh , mét giao cho ngêi cung øng vËt t, mét lu l¹i ®Ó ghi thÎ vµ chuyÓn cho phßng kÕ to¸n TK 621; Chi phÝ NVL trùc tiÕp TK: 627,641,642,111,112... Ph¬ng ph¸p ho¹ch to¸n + XuÊt vËt liÖu cho s¶n xuÊt kinh doanh Nî 621: XuÊt trùc tiÕp cho chÕ t¹o s¶n phÈm, lao vô , dÞch vô Nî 627: XuÊt dïng cho ph©n xëng Nî 641:XuÊt phôc vô b¸n hµng Nî 642: XuÊt cho nhu cÇu qu¶n lý doanh nghiÖp Cã 152: Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu xuÊt dïng + Trêng hîp doanh nghiÖp xuÊt NVL ®Ó gãp vèn liªn doanh, c¨n cø vµo hîp ®ång gãp vèn vµ phiÕu ghi kho kÕ to¸n ghi Nî TK222 : XuÊt gãp vèn liªn doanh dµi h¹n Nî TK 128 : XuÊt gãp vèn liªn doanh ng¾n h¹n Nî TK 412: Chªnh lÖch gÝa ®¸nh gi¸ l¹i tµi s¶n Cã TK 152 : Gi¸ thùc tÕ tµi vËt liÖu xu©t gãp vèn + XuÊt thuª ngoµi gia c«ng chÕ biÕn Nî TK 154 Cã RK 152 + Gi¶m do c¸c nguyªn nh©n kh¸c Nî TK 632: XuÊt vËt liÖu ®Ó nhîng b¸n Nî TK 138 : ThiÕu kh«ng râ nguyªn nh©n chê xÐt xö Nî TK 642: ThiÕu trong ®Þnh møc 1.3. Ho¹ch to¸n tnhf h×nh biÕn ®éng t¹i doanh nghiÖp ¸p dông tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp Nh÷ng doanh nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp lµ nh÷ng doanh nghiÖp do cha thùc hiÖn ®Çy ®ñ vÒ sæ s¸ch kÕ to¸n chøng tõ ..vÒ ph¬ng ph¸p ho¹ch to¸n gièng nh nh÷ng doanh nghiÖptÝnh theo ph¬ng ph¸p VAT cã khÊu trõ , chØ kh¸c lµ kh«ng xuÊt hiÖn TK 133 , phÇn VAT ®îc tÝnh céng vµo gi¸ trÞ thùc tÕ cñavËt liÖu mua ngoµi 2. §èi víi doanh nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p kª khai ®Þnh k× 2.1. Kh¸i niÖm vµ tµi kho¶n sö dông Ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh k× lµ ph¬ng ph¸p kh«ng theo dâi mét c¸ch thêng xuyªn , liªn tôc t×nh h×nh biÕn ®éng c¸c lo¹i vËt t, hµng ho¸ ,s¶n phÈm trªn c¸c tµi kho¶n ph¶n ¸nh tõng lo¹i hµng tån kho mµ chØ ph¶n ¸nh gi¸ tån 8 kho ®Çu kú vµ cuèi k× trªn c¬ së kiÓm kª cuèi k× , x¸c ®Þnh lîng tån kho thùc tÕ vµ lîng xuÊt dïng cho s¶n xuÊt kinh doanh vµ c¸c môc ®Ých kh¸c §é chÝnh x¸c cña ph¬ng nµy kh«ng cao tuy tiÕt kiÖm ®îc thêi gianghi chÐp vµ chØ thÝch hîp víi tõng ®¬n vÞ kinh doanh nh÷ng chñng lo¹i hµng ho¸ , vËt t kh¸c nhau, gi¸ trÞ thÊp, thêng xuyªn xuÊt dïng xuÊt b¶n c¸c tµi kho¶n sö dông TK 611: Mua hµng: Dïng ®Ó theo dâi t×nh h×nh thu mua t¨ng gi¶m NVL theo gi¸ thùc tÕ Bªn nî : Ph¶n ¸nh gi¸ thùc tÕ NVL tån kho ®Çu k× vµ t¨ng thªm trong k×. Bªn cã : Ph¶n ¸nh gi¸ trÞ thùc tÕ NVL xuÊt b¸n , thiÕu hôt trong k× vµ tån kho cuèi k× TK 152: Nguyªn liÖu, vËt liÖu , dïng ®Ó ph¶n ¸nh NVL tån kho Bªn nî : Gi¸ thùc tÕ vËt liÖu tån kho cuèi k× Bªn cã : KÕt chuyªn thùc tÕ gi¸ trÞ vËt liÖu tån kho ®Çu k× D nî : Gi¸ trÞ thùc tÕ vËt liÖu tån kho TK 151-Hµng mua ®i ®êng : Dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ sè hµng mua nhng ®ang ®i ®êng hay göi t¹i kho ngêi b¸n Bªn nî : Gi¸ thùc tÕ hµng ®i ®êng cuèi k× Bªn cã : KÕt chuyÓn gi¸ trÞ thùc tÕ hµng ®i ®êng ®Çu k× D nî : Gi¸ trÞ thùc tÕ hµng ®i ®êng C¸c TK 133,331,111,112... 2.2. Ph¬ng ph¸p ho¹ch to¸n §Çu k× kÕt chuyÓn hÕt gi¸ trÞ hµng tån kho theo tõng lo¹i Nî 611 Cã 152 : NVL tån kho Cã 151 : NVL ®ang ®i ®êng 2.2.1. §èi víi doanh nghiÖp ®ang ¸p dông VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ Trong k× + C¨n cø vµo c¸c lo¹i ho¸ ®¬n mua hµng kÕ to¸n ghi Nî TK 611: Gi¸ trÞ thùc tÕ vËt liÖu Nî TK 133 ;ThuÕ VAT ®îc khÊu trõ Cã tµi kho¶n liªn quan 111,112,331...tæng gi¸ thanh to¸n + C¸c nghiÖp vô kh¸c còng ®Òu ghi t¨ng TK 611 Nî TK 611: Mua hµng Cã TK 128 : NhËn l¹i vèn gãp liªn doanh ng¾n h¹n Cã TK222 : NhËn l¹i vèn gãp liªn doanh dµi h¹n Cã TK 331,311,336,338: T¨ng do mua chÞu ®i vay + ChiÕt khÊu mua hµng , gi¶m gi¸ hµng mua , hµng bÞ tr¶ l¹i Nî TK111,112,331 Cã TK133 Cã TK611 9 Cuèi k× c¨n cø vµo kÕt qu¶ kiÓm kª thùc tÕ kÕ to¸n ph¶n ¸nh + Gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng trong k× Nî TK621 cho bé phËn s¶n xuÊt trùc tiÕp Nî TK627 cho s¶n xuÊt chung Nî TK641,642 cho bé phËn b¸n hµng vµ qu¶n lý ph©n xëng Cã TK 611trÞ gi¸ NVL thùc tÕ xuÊt dïng + KÕt chuyÓn trÞ gi¸ NVL tån kho cuèi k× cha sö dông,bÞ mÊt , hao hôt Nî TK152,151 Nî TK138 Cã TK 611 2.2.2 §èi víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp §èi víi c¸c doanh nghiÖp nµy gi¸ thùc tÕ vËt liÖu mua ngoµi bao gåm c¶ VAT ®Çu vµo . Do vËy kÕ to¸n ghi Nî TK 611 Gi¸ trÞ thùc tÕ vËt liÖu mua ngoµi Cã TK LQ( 111,112,331...) tæng gi¸ thanh to¸n Khi nhËn ®îc chiÕt khÊu mua hµng, hµng mua tr¶ l¹i kÕ to¸n ghi Nî TKlq(111,112,331...) Cã TK611 C¸c nghiÖp vô ph¸t sinh ë c¸c thêi ®iÓm ®Çu k×, trong k× vµ cuèi k× ®îc ho¹ch to¸n t¬ng tù nh ®èi víi doanh nghiÖp tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ 10 II. Ho¹ch to¸n chi tiÕt NVL Ho¹ch to¸n chi tiÕt NVL lµ c«ng viÖc ho¹ch to¸n kÕt hîp gi÷a kho vµ phßng kÕ to¸n nh»m môc ®Ých theo dâi t×nh h×nh nhËp xuÊt , tån kho cña tõng chñng lo¹i vËt liÖu vÒ chÊt lîng ,sè lîng vµ gi¸ c¶. Gi÷a ho¹ch to¸n tæng hîp vµ ho¹ch to¸n chi tiÕt cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau VÒ mÆt qu¶n lý : Chóng h×nh thµnh mét hÖ thèng tæng thÓ c¸c th«ng tin phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý VÒ mÆt ghi chÐp : §©y lµ hai qu¸ tr×nh song song, ho¹ch to¸n tæng hîp vµ ho¹ch to¸n chi tiÕt ®Òu dùa vµo mét c¬ së chung ®ã lµ hÖ thèng chøng tõ thèng nhÊt , do ®ã ph¶i ®¶m b¶o sù kiÓm tra thèng nhÊt vµ ®èi chiÕu lÉn nhau. HiÖn nay doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän ho¹ch to¸n chi tiÕt vËt liÖu theo mét trong ba ph¬ng ph¸p sau: -Ph¬ng ph¸p thÎ song song -Ph¬ng ph¸p sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn -Ph¬ng ph¸p sæ sè d 11 phÇn ii thùc tr¹ng kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu vµ mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p I. thùc tr¹ng kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p hiÖn nay ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸ nÒn kinh tÕ . Song song víi qu¸ tr×nh nµy hÖ thèng kÕ to¸n tiÕn tíi lµ chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam còng dÇn dÇn tõng bíc hoµ nhËp vµo hÖ thèng kÕ to¸n quèc tÕ Nh chóng ta ®· biÕt , ho¹c to¸n NVL lµ mét trong nh÷ng kh© quan träng quyÕt ®Þnh sù thµnh b¹i cña doanh nghiÖp. Nhng viÖc ho¹ch to¸n nµy ph¶i ®¶m b¶o theo ®óng nguyªn t¾c kÕ to¸n ®· ®îc thõa nhËn ph¶i phï hîp víi c¸c chuÈn mùc chung. Trong c«ng t¸c nµy cÇn chó ý ®Õn viÖc ho¹c to¸n ®óng gÝa trÞ NVL tån kho còng nh dù phßng gi¶m gi¸ NVL trong kho bëi v× NVL kh«ng chØ ¶nh hëng ®Õn viÖc ho¹c to¸n NVL, Tõ ®ã liªn quan ®Õn doanh thu, lîi nhuËn k× nµy mµ cßn ¶nh hëng ®Õn k× sau. ChÝnh v× vËy cÇn tiÕn hµnh so s¸nh gi÷a hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam víi hÖ thèng chuÈn mùc kÕ tãan quèc tÕ , tõ ®ã lµm c¬ së ho¹ch to¸n NVL phï hîp víi chÕ ®é tµi chÝnh , gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp 1. X¸c ®Þnh gi¸ NVL tån kho 1.1. X¸c ®Þnh gi¸ NVL tån kho a. ¦u ®iÓm : Nguyªn vËt liÖu tån kho n»m trong nhãm hµng tån kho, do vËy nã còng ®îc tÝnh theo gi¸ thÊp h¬n trong hai gi¸ : Gi¸ gèc vµ gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc Gi¸ gèc cña NVL tån kho bao gåm: Chi phÝ mua, chi phÝ chÕ biÕn c¸c chi phÝ liªn quan trùc tiÕp kh¸c ph¸t sinh ®Ó ®a chóng vÒ ®Þa ®iÓm vµ tr¹ng th¸i hiÖn t¹i cña NVL tån kho Chi phÝ mua bao gåm gi¸ mua , thuÕ thu nhËp vµ c¸c lo¹i thuÕ kh¸c , chi phÝ vËn chuyÓn bèc dì vµ c¸c chi phÝ kh¸c trùc tiÕp cã liªn quan ®Õn viÖc mua NVL. ChiÕt khÊu thanh to¸n , gi¶m gi¸ hµng mua vµ c¸c kho¶n t¬ng tù kh¸c ®îc khÊu trõ khi tÝnh chi phÝ mua Chi phÝ chÕ biÕn lµ nh÷ng chi phÝ cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc chÕ biÕn ®Ó cã tr¹ng th¸i hiÖn t¹i cña NVL Chi phÝ kh¸c : §ã lµ chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ®a vÒ ®Þa ®iÓm vµ tr¹ng th¸i hiÖn t¹i Ngoµi ra gi¸ gèc nguyªn vËt liÖu tån kho cßn cã thÓ tÝnh theo ph¬ng ph¸p chi phÝ ®Þnh møc nÕu nh kÕt qu¶ ®ã lµ t¬ng ®¬ng víi chi phÝ thùc tÕ . Chi phÝ ®Þnh møc thêng xuyªn ®îc xem xÐt l¹i vµ nÕu cÇn thiÕt sÏ ®îc ®iÒu chØnh cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña doanh nghiÖp Gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc lµ gi¸ b¸n íc tÝnh ®Ó hoµn thiÖn s¶n phÈm vµ chi phÝ cÇn thiÕt cho viÖc tiªu thô chóng . Gi¸ trÞ NVL tån kho cã thÓ kh«ng thu håi ®îc nÕu chóng bÞ h háng lçi thêi toµn bé hoÆc tõng phÇn . Gi¸ 12 trÞ NVL tån kho còng cã thÓ kh«ng thu håi ®îc nÕu nh chi phÝ íc tÝnh hoµn thiÖn s¶n phÈm vµ chi phÝ íc tÝnh ph¸t sinh ®Ó tiªu thô s¶n phÈm t¨ng lªn. ViÖc ghi gi¶m hµng tån kho thÊp h¬n gi¸ gèc cho phï hîp víi gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc lµ phï hîp víi quan ®iÓm cho rµng tµi s¶n kh«ng ph¶n ¸nh lín h¬n gi¸ trÞ thùc hiÖn mong ®îi tõ viÖc b¸n hay sö dông chóng Nh vËy viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ NVL tån kho hoµn toµn phï h¬p víi chuÈn mùc kÕ to¸n . b. Nhîc ®iÓm : Tuy nhiªn chóng ta cha cã sù ph©n biÖt chi phÝ s¶n xuÊt chung cè ®Þnh vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung biÕn ®æi trong kho¶n môc chi phÝ chÕ biÕn , cha cã nguyªn t¾c ph©n bæ ®èi tîng tõng lo¹i chi phÝ. §iÒu nµy ®· g©y ra khã kh¨n cho viÖc tÝnh chÝnh x¸c gi¸ trÞ gèc cho NVL tån kho 1.2.C«ng thøc tÝnh gi¸ trÞ NVL tån kho a. ¦u ®iÓm : Theo chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ , gi¸ trÞ NVL tån kho ®îc tÝnh theo c¸c c«ng thøc sau Ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn Ph¬ng ph¸p ngËp sau xuÊt tríc Mét ®iÒu dÔ nhËn ra lµ c¸c ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ NVL ë trªn lµ phï hîp víi kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn . b. Nhîc diÓm : Trong trêng hîp kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai ®Þnh k× th× gi¸ trÞ xuÊt kho ph¶i dùa vµo kÕt qu¶ kiÓm kª cuèi k× . Nhng gi¸ trÞ NVL tån kho cuèi k× l¹i kh«ng ®ù¬c tÝnh nh gi¸ NVL xuÊt kho Nh vËy ®a cã sù bÊt hîp lý trong c¸ch tÝnh gi¸ trÞ NVL tån kho gi÷a hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam vµ chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ . §iÒu nµy lµ do chóng ta chØ cho phÐp doanh nghiÖp chØ ¸p dông mét trong hai ph¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho 2. Ho¹ch to¸n dù phong gi¶m gi¸ NVL tån kho Dù phßng gi¶m gi¸ vÒ b¶n chÊt ®ã lµ sù x¸c nhËn vÒ ph¬ng diÖn kÕ to¸n mét kho¶n gi¶m gi¸ trÞ tµi s¶n do nh÷ng nguyªn nh©n mµ hËu qu¶ cña chóng kh«ng ch¾c ch¾n . C¸c kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ cã vai trß rÊt quan träng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ®îc biÓu hiÖn ë nh÷ng ph¬ng diÖn sau ®©y : Ph¬ng diÖn kinh tÕ : Nhê cã c¸c kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ mµ b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n ph¶n ¸nh chÝnh x¸c h¬n gi¸ trÞ thùc gi¸ trÞ cña tµi s¶n Ph¬ng diÖn tµi chÝnh : Do dù phßng gi¶m gi¸ lµm gi¶m niªn ®é nªn doanh nghiÖp tÝch luü ®îc mét sè vèn ®¸ng kÓ ®· ®îc ph©n chia . sè vèn nµy ®îc bï ®¾p vµo kho¶n gi¶m gi¸ tµi s¶n thùc sù ph¸t sinh vµ tµi s¶n c¸c kho¶n chi phÝ hay lç ®· ®îc dù phßng khi c¸c kho¶n ®ã ®îc ph¸t sinh ë niªn ®é sau nµy . Thùc chÊt c¸c kho¶n dù phßng lµ mét nguån tµi chÝnh cña doanh nghiÖp, t¹m thêi n»m trong c¸c tµi s¶n lu ®éng tríc khi sö dông thùc tÕ 13 Theo chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ vÒ hµng tån kho quy ®Þnh: Nguyªn vËt liÖu tån kho ®Ó sö dông vµo môc ®Ých s¶n xuÊt s¶n phÈm kh«ng ®îc d¸nh gi¸ thÊp h¬n gi¸ gèc nÕu thµnh phÈm mµ trong ®ã chóng gãp phÇn cÊu t¹o nªn sÏ ®îc b¸n víi gi¸ cao h¬n hoÆc b»ng gi¸ trÞ gèc . Khi ®ã sù gi¶m gi¸ NVL sÏ ®îc ®¸nh gi¸ gi¶m xuèng gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc ViÖc lËp dù phßng gi¶m gi¸ ®îc thùc hiÖn vµo cuèi niªn ®é kÕ to¸n, tríc khi lËp c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh . trªn c¬ së c¸c b»ng chøng vÒ sù gi¶m gi¸ cña NVL tån kho , kÕ to¸n sÏ x¸c ®Þnh sè sè dù phßng gi¶m gi¸ cho niªn ®é tíi víi ®iÒu kiÖn sè dù phßng kh«ng ®îc vît qu¸ sè lîi nhuËn ph¸t sinh cña doanh nghiÖp T¹i ViÖt Nam theo th«ng t 64 TC/TCDN ngµy 15/09/1997 th× ®èi tîng lËp dù phßng bao gåm: NVL dïng cho s¶n xuÊt , vËt t hµng ho¸, thµnh phÈm tån kho ®Ó b¸n mµ gi¸ trªn thÞ trêng thÊp h¬n gi¸ ®ang ho¹ch to¸n trªn sæ kÕ to¸n Nh vËy chóng ta ®ñ thÊy sù bÊt hîp lý gi÷a hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam víi chuÈn mùc kÕ to¸n qu«c tÕ bëi lÏ víi NVL tån kho th× môc ®Ých cña doanh nghiÖp kh«ng ph¶i ®Ó b¸n mµ ®Ó s¶n xuÊt . Nh vËy sù gi¶m gi¸ cña c¸c yÕu tè nµy dÉn ®Õn kho¶n lç khi nh÷ng s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra tõ chóng, hay tõ c¸c s¶n phÈm dë dang cã liªn quan ®· bÞ gi¶m gi¸ trªn thÞ trêng . Còng theo th«ng t 64, viÖc lËp dù phßng ®îc tÝnh hoµn toµn dùa vµo chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ sæ s¸ch víi gi¸ trÞ thùc tÕ trªn thÞ trêng vµo thêi ®iÓm 31/12 . Gi¸ thÞ trêng ë ®©y lµ gi¸ c¶ cã thÓ mua hoÆc b¸n trªn thÞ trêng . Nh vËy viÖc quy ®Þnh chung chung nµy lµm cho viÖc vËn dông ¸p dông kh«ng thèng nhÊt trong thùc tiÔn . Bëi vËy mçi lo¹i hµng tån kho ph¶i cã c¬ së lµ gi¸ mua hay gi¸ b¸n cô thÓ Nh ®· ph©n tÝch ë trªn , IAS2 chØ lËp dù phßng gi¶m gi¸ NVL tån kho trêng hîp tån kho duy nhÊt lµ s¶n phÈm tån kho NVL ®ã thiÕt bÞ gi¶m gi¸ b¸n trªn thÞ trêng. §iÒu nµy chØ ra râ rµng c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh møc dù phßng lµ gÝa mua Theo IAS2 trong mçi niªn ®é tiÕp theo ph¶i thùc hiÖn ®¸nh gi¸ míi vÒ gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc. Trêng hîp tríc ®ã hµng tån kho bÞ ®¸nh gÝa thÊp h¬n gi¸ gèc kh«ng tån t¹i n÷a th× kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho thÓ hiªn trªn b¸o c¸o tµi chÝnh lµ theo gi¸ gèc hoÆc theo gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc ®· ®îc ®iÒu chØnh Theo chÕ ®é kÕ to¸n ViÖt Nam viÖc ho¹ch ®Þnh dù phßng gi¶m gi¸ NVL tån kho ®îc tiÕn hµnh nh sau: + Vµo cuèi niªn ®é kÕ to¸n ,kÕ to¸n cÇn x¸c ®Þnh møc ®é phßng cÇn lËp cho niªn ®é míi theo c«ng thøc Møc ®é phßng Sè lîng hµng tån kho Møc ®é gi¶m gi¸ CÇn lËp cho = hiÖn cã cuèi niªn ®é cña * mèi lo¹i NVL vµ Niªn ®é(n+1) mçi lo¹i NVL cuèi niªn ®é kt Trong ®ã: 14 Møc gi¶m gi¸ Gi¸ gèc ghi Gi¸ thùc tÕ cña NVL Thùc tÕ cña mçi = sè thùc tÕ cña _ tån kho ®ã vµo cuèi Lo¹i NVL NVL tån kho niªn ®é kÕ to¸n Sau khi ®· x¸c ®Þnh møc ®é dù phßng cÇn lËp kÕ to¸n ghi sæ nh sau Nî TK 159 Cã Tk 721 Sau khi trÝch lËp dù phßng cho niªn ®é míi Nî TK 642 Cã TK 159 NVL tån kho kh«ng ph¶n ¸nh vµo TK159 mµ ph¶n ¸nh vµo TK412 + §Õn niªn ®é kÕ to¸n l¹i tiÕn hµnh nhËp trªn toµn bé sè dù phßng ®· lËp cña niªn ®é kÕ to¸n tríc vµo thu nhËp bÊt thêng . §ång thêi x¸c ®Þnh møc dù phßngcÇn trÝch lËp ë biªn ®é tiÕp theo råi tiÕn hµnh trÝch lËp®a vµo chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp Víi quy m« trªn ®©y, v« h×nh dung ®· phñ nhËn vai trß cña dù phßng ë ViÖt Nam trë nªn h×nh thøc. Víi c¸ch lµm nµy , viÖc x¸c ®Þnh dù phßng vµ ho¹ch to¸n dù phßngchØ cßn l¹i duy nhÊt ý nghÜa x¸c ®Þnh gi¸ trÞ thùc t¹i cña tµi s¶n kiÓm kª cuèi n¨m tríc khi lËp b¸o c¸o tµi chÝnh mµ th«i . Vµ nh vËy môc ®Ých cña c¸c kho¶n dù phßng lµ ®Ó bï ®¾p c¸c kho¶n tæn thÊt do gi¶m gi¸ thùc tÕ ph¸t sinh trong n¨m kh«ng ®îc theo dâi trªn c¸c kho¶n dù phßng. H¬n n÷a møc trÝch lËp dù phßng ®îc ho¹ch to¸n vµo tµi kho¶n 642 vµ hoµn nhËp vµo dù phßng ®îc ho¹ch to¸n vµo tµi kho¶n 721 lµ kh«ng nhÊt qu¸n, nÕu ®· xÕp sù phßng vµo lo¹i chi phÝ kinh doanh cña doanh nghiÖp th× nhËp dù phßng còng ph¶i liªn quan ®Õn chi phÝ kinh doanh chø kh«ng thÓ xem lµ bÊt thêng ®îc Nh vËy, víi nh÷ng phÇn ®· ph©n tÝch ë trªn cho chóng ta thÊy phÇn nµo sù kh«ng phï hîp gi÷a hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam víi chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ II. Mét sè kiÕn nghÞ hoµn thiÖn c«ng t¸c ho¹ch to¸n NVL ë c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p 1. Lùa chän ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ NVL xuÊt kho thÝch hîp Nh phÇn trªn ®· tr×nh bµy cã ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ NVL xuÊt kho: Ph¬ng ph¸p gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n Ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc Ph¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tríc Ph¬ng ph¸p trùc tiÕp Ph¬ng ph¸p ho¹ch to¸n Trong mét thÞ trêng æn ®Þnh , khi gi¸ c¶ kh«ng thay ®æi th× viÖc lùa chän ph¬ng ph¸p nµo lµ kh«ng quan träng bëi v× gi¸ kh«ng ®æi tõ ngêi nµy sang ngêi kh¸c th× tÊt c¶ c¸c ph¬ng ph¸p ®Òu cã cïng mét kÕt qu¶ . Tuy nhiªn trong mét thÞ trêng kh«ng æn ®Þnh, khi gi¸ biÕn ®éng thÊt thêng th× mçi ph¬ng ph¸p cho mét kÕt qu¶ kh¸c nhau. ChÝnh v× vËy viÖc chän ph¬ng ph¸p nµo 15 ®Ó tÝnh gÝa NVL hoµn toµn xuÊt ph¸t tõ môc ®Ých kinh doanh cña doanh nghiÖp Chóng ta ®· biÕt , mçi ph¬ng ph¸p cã nh÷ng u nhîc ®iÓm riªng. Cô thÓ, ph¬ng ph¸p trùc tiÕp kÕt qu¶ cña nã sÏ lµm t¬ng xøng gi÷a chi phÝ vµ thu nhËp, tuy nhiªn chØ ®îc sö dông khi NVL cã gi¸ trÞ cao, ®îc x¸c ®Þnh theo ®¬n chiÕc hoÆc tõng l«. Ph¬ng gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n cã su híng che ®Ëy sù sù biÕn ®éng cña gi¸ . §èi víi ph¬ng ph¸p FIFO gi¸ trÞ hµng tån kho trªn b¶ng gÇn x¸t víi gi¸ trÞ thùc tÕ. Ph¬ng ph¸p LIFO chän chi phÝ ph¸t sinh sau cïng ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ NVL xuÊt lín nhÊt vµ do ®ã gi¸ thµnh s¶n xuÊt ,lîi nhuËn gép vµ thuÕ ph¶i nhá nhÊt Nãi tãm l¹i tuú thuéc vµo tõng thêi k×, tuú thuéc vµ tõng h×nh thøc kinh doanh cña doanh nghiÖp ®Ó lùa chän ph¬ng ph¸p thÝch hîp n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp m×nh 2. Quy ®Þnh ph¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho phï hîp Theo chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh, cã hai ph¬ng ph¸p ho¹ch to¸n hµng tån kho lµ ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn vµ ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh k×. Sù kh¸c nhau c¬ b¶n cña hai ph¬ng ph¸p nµy lµ tÝnh chÊt cña viÖc theo dâi t×nh h×nh biÕn ®éng cña NVL trªn sæ kÕ to¸n Ph¬ng ph¸p KKTX : Theo dâi vµ ph¶n ¸nhthêng xuyªn, liªn tôc cã ho¹ch to¸n t×nh h×nh nhËp, xuÊt,tån kho NVL trªn sæ kÕ to¸n Ph¬ng ph¸p KK§K : C¨n cø vµo kÕt qu¶ kiÓm kª thùc tÕ ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ tån kho cuèi k× cña NVL trªn sæ kÕ to¸n tæng hîp tõ ®ã tÝnh ra gi¸ trÞ NVL xuÊt dïng trong k×.Nh vËy theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh k× mäi biÕn ®éng cña NVL kh«ng ®îc theo dâi , ph¶n ¸nh trªn c¸c tµi kho¶n hµng tån kho chØ dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ NVL tån kho ®©ï k× vµ cuèi k×. Theo em sù quy ®Þnh nh vËy lµm mÊt tÝnh ®Æc trng cña ph¬ng ph¸p kÕ to¸n ®ã lµ ph¬ng ph¸p tµi kho¶n vµ kÐo theo ®ã lµ mÊt ®i néi dung c¬ b¶n cña tµi kho¶n kÕ to¸n. §ã lµ viÖc ph¶n ¸nh sù vËn ®éng kh«ng ngoµi hai mÆt ®èi lËp cña bÊt k× mét ®èi tîng kÕ to¸n nµo trªn tµi kho¶n. V× vËy nªn cã quy ®Þnh néi dung thèng nhÊt ph¶n ¸nh trªn c¸c tµi kho¶n hµng tån kho c¶ t×nh h×nh hiÖn cã vµ sù biÕn ®éng t¨ng gi¶m cña hµng tån kho, kh«ng cã sù ph©n biÖt cho trêng hîp kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KK§K hay KKTX 3. Hoµn thiÖn viÖc lËp dù phßng gi¶m gi¸ NVL tån kho cho phï hîp víi chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh Theo quy ®Þnh cña chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh còng nh chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ th× viÖc trÝch lËp vµ ho¹ch to¸n dù phßng gi¶m NVL tån kho trong doanh nghiÖp lµ cÇn thiÕt , nã gióp cho doanh nghiÖp cã nguån tµi chÝnh ®Ó bï ®¾p c¸c kho¶n thiÖt h¹i cã thÓ xÈy ra trong n¨m kÕ ho¹ch nh»m b¶o toµm vèn kinh doanh.Tuy nhiªn chØ nªn lËp dù phßng cho nh÷ng NVL bÞ gi¶m gi¸ trªn thÞ trêng §Ó kh¾c phôc ®óng h×nh thøc vÒ dù phßng nh hiÖn nay, nhÊt thiÕt c¸c kho¶n tæn thÊt thùc tÕ do gi¶m gi¸ hay c¸c kho¶n dù phßng kh«ng dïng ®Ó 16 ph¸t sinh trong n¨m kÕ ho¹ch ph¶i ®îc ghi nhËn vµo c¸c tµi kho¶n ph¶n ¸nh dù phßng. V× thÕ theo em viÖc ho¹ch to¸n c¸c kho¶n dù phßng cÇn ®îc tiÕn hµnh nh sau: Cuèi niªn ®é kÕ to¸n c¸c kho¶n dù phßng cÇn ®îc tiÕn hµnh trÝch lËp dù phßng ®a vµo chi phÝ . §ång thêi kÕ to¸n hoµn thµnh sæ dù phßng ®· lËp cña c¸c niªn ®é kÕ to¸n tríc cßn l¹i cha sö dông ®Õn ®Ó ghi gi¶m chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp Trong niªn ®é kÕ to¸n tiÕp theo, kÕ to¸n ghi nhËn niªn ®é kÕ to¸n tríc cßn l¹i. §ång thêi x¸c ®Þnh møc dù phßng míi cÇn lËp cho tõng lo¹i cÇn lËp cho niªn ®é kÕ tiÕp theo råi tiÕn hµnh trÝch lËp ®a vµo chi phÝ Víi quy tr×nh nµy, viÖc ho¹ch to¸n dù phßng vÉn ®îc tiÕn hµnh trªn TK 159 nh chÕ ®é quy ®Þnh nhng néi dung vµ c¸ch thøc ho¹ch to¸n trªn c¸c tµi kho¶n ®· cã sù thay ®æi. Theo em kÕt cÊu cña tµi kho¶n159 cÇn ®îc quy ®Þnh nh sau: Bªn nî Sè tæn thÊt thùc tÕ do gi¶m gi¸ ph¸t sinh trong k× trõ vµo dù phßng ®· lËp Hoµn nhËp sè dù phßng ®· lËp kh«ng dïng ®Õn Bªn cã TrÝch lËp sù phßng gi¶m gi¸ vµo cuèi niªn ®é kÕ to¸n D nî : Sè dù phßng ®· trÝch cßn l¹i cha sö dông ViÖc quy ®Þnh nµy mét mÆt kh«ng ®· ph¶n ¸nh ®îc t×nh h×nh trÝch lËp vµ lËp dù phßng, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc kiÓm tra xÐt duyÖt vµ thÈm ®Þnh dù phßng Néi dung vµ tr×nh tù ho¹ch to¸n ®îc tiÕn hµnh nh sau: Cuèi niªn ®é kÕ to¸n sè dù phßng cßn l¹i Nî TK 159 Cã TK 642 §ång thêi trÝch lËp dù phßng cho n¨m tíi Nî TK 642 Cã TK 159 Trong niªn ®é kÕ to¸n tiÕp theo + Hoµn nî dù phßng kh«ng dïng ®Õn cña sè NVL ®· sö dông Nî TK 159 Cã TK 642 + Ghi nhËn gi¶m gi¸ thùc tÕ cña NVL tån kho, trõ vµo dù phßng Nî TK 159 Cã TK liªn quan (151,152) Cuèi niªn ®é kÕ to¸n , tiÕn hµnh hoµn nhËp vµ trÝch nhËp dù phßng nh trªn Víi c¸ch ho¹c to¸n nµykh«ng hÒ m©u thuÉn víi chÕ ®é qu¶n lý kinh tÕ tµi chÝnh còng nh chÕ ®é kinh tÕ hiÖn hµnh. Nã chØ lµm râ ®îc b¶n chÊt cña 17 viÖc lËp dù phßngcòng nh néi dung ghi chÐp cña tµi kho¶n, t¹o thuËn lîi cho c«ng t¸c ho¹ch to¸n vµ qu¶n lý 18 KÕt luËn Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸ nÒn kinh tÕ th× ho¹ch to¸n kÕ to¸n nãi chung vµ ho¹ch to¸n NVL nãi riªng cã vai trß ngµy cµng quan träng trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt §Ó ph¸t huy hÕt vai trß , chøc n¨ng ho¹ch to¸n kÕ to¸n NVL lu«n ph¶i ®îc gi¸m s¸t chÆt chÏ , lu«n phaØ ®îc hoµn thiÖn nh»m qu¶n lý chÆt chÏ t×nh h×nh biÕn ®éng NVL c¶ sè lîng vµ chÊt lîng ch¼ng h¹n nh gi¸ trÞ. §ång thêi viÖc ho¹ch to¸n NVL quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña do¹nh nghiÖp. Do vËy cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p tèt nhÊt ®Ó ho¹ch to¸n NVL ®Ó duy tr× ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Do thêi gian vµ kiÕn thøc cã h¹n nªn chuyªn ®Ò kh«ng tr¸nh khái sai sãt em mong cã sù gãp ý nhiÖt t×nh cña thÇy gi¸o Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! 19
- Xem thêm -