Ke toan 5

  • Số trang: 58 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 30 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi më ®Çu X· héi loµi ngêi tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× ph¶i s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt. Ngêi lao ®éng khi lµm viÖc th× cã ®îc nhu cÇu cao nh»m ®¶m b¶o cuéc sèng cho chÝnh b¶n th©n vµ gia ®×nh hä .Còng nh ngêi lao ®éng , mçi doanh nghiÖp khi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh th× còng muèn ®em l¹i lîi Ých cho x· héi vµ thu ®îc hiÖu qu¶ kinh tÕ cao cho chÝnh m×nh . Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng cña níc ta hiÖn nay ®· cã sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ c¶ vÒ chiÒu réng vµ chiÒu s©u më ra nhiÒu ngµnh nghÒ theo xu híng héi nhËp víi nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi . Cïng chung víi sù ®æi míi toµn diÖn cña ®Êt níc , hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam còng ®· cã nh÷ng bíc ®æi míi tiÕn bé ®¸ng kÓ nh»m phï hîp víi yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn . V× thÕ kÕ to¸n ®ãng vai trß rÊt quan träng vµ kh«ng thÓ thiÕu trong tæ chøc kinh tÕ tµi chÝnh mçi doanh nghiÖp , mçi ®¬n vÞ còng nh toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. Nã lµ c«ng cô quan träng , s¾c bÐn vµ v« cïng thiÕt yÕu ®Ó qu¶n lý vÜ m« nÒn kinh tÕ. Tríc sù n¨ng ®éng cña c¬ chÕ thÞ trêng , c¸c doanh nghiÖp lu«n ph¶i c¹nh tranh ®Ó tån t¹i ®øng v÷ng vµ ph¸t triÓn. Sù c¹nh tranh nµy lu«n diÔn ra quyÕt liÖt , nh÷ng s¶n phÈm cã mÉu m· phï hîp , chÊt lîng tèt , gi¸ c¶ ph¶i ch¨ng sÏ lµ nh÷ng s¶n phÈm ®øng v÷ng vµ chiÕm u thÕ h¬n c¶ . XuÊt ph¸t tõ nh÷ng lý do ®ã mµ nh÷ng doanh nghiÖp s¶n xuÊt nãi chung vµ xÝ nghiÖp 99 nãi riªng lu«n quan t©m vµ t×m mäi biÖn ph¸p , chÝnh s¸ch ®Ó h¹n chÕ tèi thiÓu chi phÝ s¶n xuÊt dÉn ®Õn h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm mµ vÉn kh«ng ngõng n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm. V× lµm tèt c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ gióp cho c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp nh×n nhËn ®óng ®¾n thùc tr¹ng qu¸ tr×nh s¶n xuÊt qua c¸c th«ng tin chÝnh x¸c , kÞp thêi do kÕ to¸n cung cÊp. Tõ ®ã sÏ cã nh÷ng chiÕn lîc , chÝnh s¸ch vµ c¸c biÖn ph¸p ®óng ®¾n nh»m h¹n chÕ tèi thiÓu chi phÝ vµ n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm. NhËn thøc ®îc vai trß quan träng vµ ý nghÜa thiÕt thùc ®ã vµ qua thùc tÕ t×m hiÓu vµ nghiªn cøu tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i “ XÝ nghiÖp 99” thuéc C«ng ty Th¨ng Long – Bé Quèc Phßng ; ®îc sù quan t©m gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸n bé , nh©n viªn - c¸c c« chó trong xÝ nghiÖp cïng víi sù chØ ®¹o vµ híng dÉn tËn t×nh cña thÇy NguyÔn Quèc Th¾ng , em xin chän ®Ò tµi : “KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë xÝ nghiÖp 99” lµm chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp cña m×nh. Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn , chuyªn ®Ò gåm ba phÇn: PhÇn thø nhÊt : C¬ së lý luËn vÒ tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh. PhÇn thø hai: Thùc tr¹ng cña tæ chøc kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i xÝ nghiÖp 99. PhÇn thø ba: Mét sè ý kiÕn ®ãng gãp nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n vÒ tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i xÝ nghiÖp 99. Trong qu¸ tr×nh t×m hiÓu vµ thùc tËp t¹i xÝ nghiÖp 99 em ®· nhËn ®îc sù híng dÉn , gióp ®ì tËn t×nh cña c¸c c« chó phßng kÕ to¸n ë xÝ nghiÖp , còng nh sù híng dÉn chØ b¶o cña thÇy c« gi¸o ; nhng do tr×nh ®é cã h¹n vµ thêi gian thùc tËp 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 kh«ng nhiÒu nªn chuyªn ®Ò kh«ng tr¸nh khái ®îc nh÷ng sai sãt vµ h¹n chÕ . V× vËy , em rÊt mong ®îc sù ®ãng gãp vµ chØ b¶o ®Ó chuyªn ®Ò thùc tËp cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. phÇn thø nhÊt C¬ së lý luËn vÒ tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh A . sù cÇn thiÕt cña c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng i. ý nghÜa cña c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm . HiÖn nay ®Êt níc ta ®ang ë giai ®o¹n më cöa nÒn kinh tÕ thÞ trêng . §Ó tån t¹i cïng nÒn kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn m¹nh mÏ th× qui luËt c¹nh tranh lu«n diÔn ra gay g¾t vµ quyÕt liÖt . Bëi vËy mét sè doanh nghiÖp , mét ®¬n vÞ s¶n xuÊt muèn ®øng v÷ng trªn thÞ trêng ®ßi hái s¶n phÈm cña hä s¶n xuÊt ra ph¶i ®¹t ®îc hai yªu cÇu chiÕn lîc lµ chÊt lîng s¶n phÈm vµ gi¸ thµnh hîp lý. §Ó lµm ®îc ®iÒu nµy bé 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 phËn l·nh ®¹o doanh nghiÖp lu«n cÇn ph¶i cã nh÷ng th«ng tin chÝnh x¸c ®Çy ®ñ kÞp thêi vÒ thùc tÕ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm tõ kh©u ®Çu vµo ®Õn khi xuÊt xëng tiªu thô ; tõ ®ã ®a ra nh÷ng biÖn ph¸p , chÝnh s¸ch chiÕn lîc , ®iÒu chØnh phï hîp nh»m n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm vµ tiÕt kiÖm tèi ®a chi phÝ s¶n xuÊt. V× vËy tæ chøc tèt c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã ý nghÜa rÊt lín kh«ng chØ ®èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt mµ ®èi víi c¶ nhµ níc vµ c¸c tæ chøc liªn quan, cô thÓ: Víi doanh nghiÖp : SÏ cung cÊp c¸c th«ng tin ®Çy ®ñ , chÝnh x¸c vµ kÞp thêi gióp c¸c nhµ qu¶n lý nh×n nhËn ®óng ®¾n thùc tr¹ng s¶n xuÊt , tõ ®ã cã nh÷ng chÝnh s¸ch phï hîp nh»m n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Víi nhµ níc : Gióp nhµ níc nh×n nhËn mét c¸ch tæng thÓ kh¸ch quan sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®Êt níc , tõ ®ã ®a ra nh÷ng chÝnh s¸ch ®êng lèi ®óng ®¾n thóc ®Èy sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ. Ngoµi ra , nã cßn cã ý nghÜa víi c¬ quan thuÕ , víi b¹n hµng , ®èi t¸c lµm ¨n….. ii . vai trß cña kÕ to¸n trong viÖc tæ chøc qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm Víi chøc n¨ng ghi chÐp tÝnh to¸n vµ ph¶n ¸nh mét c¸ch chÝnh x¸c , thêng xuyªn vµ liªn tôc c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh , sù biÕn ®éng cña vËt t , tiÒn vèn b»ng thíc ®o gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt . KÕ to¸n ®· cung cÊp kÞp thêi nh÷ng sè liÖu cÇn thiÕt vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh cña s¶n phÈm ®¸p øng nhu cÇu qu¶n lý. V× vËy , trong qu¶n lý ngêi ta thêng sö dông nhiÒu lo¹i c«ng cô kh¸c nhau , nhng kÕ to¸n lu«n lu«n lµ mét c«ng cô thiÕt yÕu nhÊt cã vai trß ®Æc biÖt quan träng trong qu¶n lý tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm nãi riªng. b. c¬ së lý luËn cña c«ng t¸c tæ chøc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm i. chi phÝ s¶n xuÊt vµ ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt 1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt (CPSX) : CPSX lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ vµ mét sè chi phÝ kh¸c mµ doanh nghiÖp ®· chi ra ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh. §Ó c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt ®îc tiÕn hµnh th× doanh nghiÖp ph¶i cã ba yÕu tè c¬ b¶n , ®ã lµ: T liÖu lao ®éng ( nh nhµ xëng , m¸y mãc thiÕt bÞ vµ c¸c tµi s¶n cè ®Þnh kh¸c……) §èi tîng lao ®éng ( nh nguyªn vËt liÖu , nhiªn liÖu… Lao ®éng cña con ngêi. Sù tham gia cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp cã sù kh¸c nhau vµ nã h×nh thµnh tõ c¸c kho¶n chi phÝ t¬ng øng . C¸c chi phÝ mµ doanh nghiÖp chi ra cÊu thµnh nªn gi¸ trÞ s¶n phÈm , lao vô dÞch vô ®Ó ®¸p øng nhu cÇu x· héi, gåm 3 bé phËn lµ: Gi¸ trÞ s¶n phÈm, lao vô dÞch vô = C+ V+ m Trong ®ã : 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 -C: Lµ toµn bé gi¸ trÞ t liÖu s¶n xuÊt ®· tiªu hao trong qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm dÞch vô nh tµi s¶n cè ®Þnh , chi phÝ nguyªn vËt liÖu, c«ng cô dông cô , n¨ng lîng , ®©y lµ hao phÝ lao ®éng vËt ho¸. -V: Lµ hao phÝ tiÒn c«ng , tiÒn l¬ng ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng tham gia qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o ra s¶n phÈm , lao vô dÞch vô . Nã ®îc gäi lµ hao phÝ lao ®éng sèng cÇn thiÕt. -m: Lµ gi¸ trÞ míi do lao ®éng sèng t¹o ra trong qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm ®¬n vÞ ph¶i bá ra 2 bé phËn chi phÝ s¶n xuÊt lµ C vµ V. Nh vËy trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ hµng ho¸ vµ c¬ chÕ h¹ch to¸n kinh doanh th× chi phÝ s¶n xuÊt lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña hao phÝ lao ®éng vËt ho¸ vµ lao ®éng sèng cÇn thiÕt cña doanh nghiÖp ph¶i chi ra trong mét nhiÖm kú ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt. 2. Ph©n lo¹i chi phÝ: ViÖc h¹ thÊp CPSX lµ mét chØ tiªu quan träng cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Õn viÖc tiÕt kiÖm hao phÝ lao ®éng x· héi , lµ nguån quan träng t¨ng tÝch luü , ®Èy m¹nh s¶n xuÊt ph¸t triÓn vµ n©ng cao ®êi sèng cña ngêi lao ®éng . CPSX cña doanh nghiÖp s¶n xuÊt bao gåm nhiÒu lo¹i cã néi dung kinh tÕ kh¸c nhau , môc ®Ých c«ng dông còng kh¸c nhau, do vËy cã c¸c tiªu thøc kh¸c nhau. Tuú theo viÖc xem xÐt chi phÝ ë mçi gãc ®é vµ môc ®Ých qu¶n lý chi phÝ mµ chóng ta lùa chän tiªu thøc ph©n lo¹i chi phÝ cho phï hîp. 2.1 . Ph©n lo¹i chi phÝ theo néi dung, tÝnh chÊt kinh tÕ cña CPSX : Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy c¸c kho¶n chi phÝ nãi chung cã tÝnh chÊt kinh tÕ ®îc xÕp chung vµo mét yÕu tè kh«ng kÓ chi phÝ ®ã ph¸t sinh ë thêi ®iÓm nµo , dïng vµo môc ®Ých g× trong s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®îc chia thµnh 5 yÕu tè chi phÝ: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu : Bao gåm toµn bé chi phÝ vÒ c¸c ®èi tîng lao ®éng nh nguyªn vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ , vËt liÖu thiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n mµ doanh nghiÖp ®· sö dông cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong kú. - Chi phÝ nh©n c«ng : Bao gåm toµn bé sè tiÒn l¬ng, phô cÊp , c¸c kho¶n trÝch trªn tiÒn l¬ng theo qui ®Þnh cña c«ng nh©n vµ nh©n viªn ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. - Chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh : Bao gåm toµn bé sè tiÒn trÝch khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh sö dông trong s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: Lµ toµn bé sè tiÒn doanh nghiÖp ®· chi cho c¸c dÞch vô mua tõ bªn ngoµi nh tiÒn ®iÖn , níc, söa ch÷a tµi s¶n cè ®Þnh phôc vô cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. - Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn: Lµ toµn bé c¸c chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh n»m ngoµi 4 yÕu tè ®· nªu ë trªn. T¸c dông: ViÖc ph©n lo¹i CPSX theo néi dung , tÝnh chÊt kinh tÕ cã t¸c dông quan träng ®èi víi viÖc qu¶n lý chi phÝ cña lÜnh vùc s¶n xuÊt. Lµ c¨n cø ®Ó doanh nghiÖp lËp vµ chÊp hµnh dù to¸n CPSX theo yÕu tè. Nã cßn cho biÕt kÕt cÊu, tû träng tõng lo¹i chi phÝ mµ doanh nghiÖp ®· chi ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Ó lËp thuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh. 2.2 . Ph©n lo¹i CPSX theo môc ®Ých , c«ng dông chi phÝ( theo kho¶n môc chi phÝ) : 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 C¨n cø vµo môc ®Ých vµ c«ng dông cña chi phÝ, CPSX ®îc chia thµnh: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: Bao gåm chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu chÝnh , vËt liÖu phô, nhiªn liÖu…… sö dông trùc tiÕp vµo viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm hay thùc hiÖn lao vô, dÞch vô. - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: Bao gåm chi phÝ vÒ tiÒn l¬ng, c¸c kho¶n phô cÊp , c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng(BHXH, BHYT, KPC§) theo tû lÖ quy ®Þnh. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung: Lµ nh÷ng chi phÝ dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt ë c¸c ph©n xëng , ®éi , tr¹i , bao gåm 6 kho¶n: + Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng: Gåm c¸c kho¶n tiÒn l¬ng, c¸c kho¶n phô cÊp, c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng, tiÒn ¨n gi÷a ca cña nh©n viªn qu¶n lý ph©n xëng, ®éi bé phËn s¶n xuÊt. + Chi phÝ vËt liÖu: Gåm nh÷ng chi phÝ vËt liÖu dïng chung cho ph©n xëng s¶n xuÊt nh: dïng ®Ó söa ch÷a tµi s¶n cè ®Þnh , dïng cho nhu cÇu qu¶n lý chung cña ph©n xëng. + Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt: Gåm nh÷ng chi phÝ vÒ c«ng cô dông cô xuÊt dïng cho ho¹t ®éng qu¶n lý cña ph©n xëng nh khu«n mÉu, dông cô gi¸ l¾p….. + Chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh sö dông trong ph©n xëng nh m¸y mãc thiÕt bÞ s¶n xuÊt, ph¬ng tiÖn vËn t¶i, nhµ xëng……. + Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: Bao gåm c¸c kho¶n chi phÝ dÞch vô mua ngoµi phôc vô cho ho¹t ®éng cña ph©n xëng , bé phËn s¶n xuÊt nh chi phÝ söa ch÷a tµi s¶n cè ®Þnh thuª ngoµi , chi phÝ ®iÖn , níc, ®iÖn tho¹i …..kh«ng thuéc tµi s¶n cè ®Þnh + Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn: Gåm c¸c chi phÝ b»ng tiÒn ngoµi c¸c chi phÝ kÓ trªn phôc vô cho ho¹t ®éng cña ph©n xëng. T¸c dông: Ph©n lo¹i chi phÝ theo môc ®Ých , c«ng dông cã t¸c dông phôc vô cho viÖc qu¶n lý CPSX theo ®Þnh møc , cung cÊp sè liÖu cho c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh s¶n xuÊt s¶n phÈm , ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh lµm tµi liÖu tham kh¶o ®Ó lËp ®Þnh møc CPSX vµ lËp kÕ ho¹ch gi¸ thµnh s¶n phÈm cho kú sau. 2.3 . Ph©n lo¹i CPSX theo lÜnh vùc ho¹t ®éng kinh doanh: Theo tiªu thøc nµy CPSX ®îc chia thµnh : - Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh: Bao gåm nh÷ng chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt , tiªu thô vµ qu¶n lý hµnh chÝnh. - Chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh: Gåm nh÷ng chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng vÒ vèn vµ ®Çu t tµi chÝnh. - Chi phÝ ho¹t ®éng kh¸c: Gåm nh÷ng chi phi ngoµi dù kiÕn cña doanh nghiÖp cã thÓ do chñ quan hoÆc kh¸ch quan mang l¹i. T¸c dông: C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp doanh nghiÖp x¸c ®Þnh chÝnh x¸c chi phÝ nh»m phôc vô viÖc tÝnh gi¸ thµnh mét c¸ch tèt h¬n. 2.4 . Ph©n lo¹i CPSX theo mèi quan hÖ gi÷a CPSX víi khèi lîng s¶n phÈm, lao vô s¶n xuÊt trong kú : Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy CPSX bao gåm: - Chi phÝ biÕn ®æi( biÕn phÝ) : Lµ nh÷ng chi phÝ cã sù thay ®æi vÒ lîng t¬ng quan , tû lÖ thuËn víi sù thay ®æi cña khèi lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt trong kú nh: chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Chi phÝ cè ®Þnh( ®Þnh phÝ): Lµ nh÷ng chi phÝ kh«ng thay ®æi vÒ tæng sè khi cã sù thay ®æi khèi lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt trong møc ®é nhÊt ®Þnh. 2.5 . Ph©n lo¹i CPSX theo mèi quan hÖ vµ kh¶ n¨ng quy n¹p chi phÝ vµo c¸c ®èi tîng kÕ to¸n chi phÝ : Theo tiªu thøc nµy ,CPSX ®îc chia thµnh: - Chi phÝ trùc tiÕp: Lµ nh÷ng chi phÝ chØ quan hÖ trùc tiÕp ®Õn viÖc s¶n xuÊt mét lo¹i s¶n phÈm , mét c«ng viÖc lao vô hoÆc mét ®Þa ®iÓm nhÊt ®Þnh vµ hoµn toµn cã thÓ h¹ch to¸n, quy n¹p trùc tiÕp chi s¶n phÈm , c«ng viÖc , lao vô ®ã. - Chi phÝ gi¸n tiÕp: Lµ c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn nhiÒu s¶n phÈm c«ng viÖc , lao vô , nhiÒu ®èi tîng kh¸c nhau nªn ph¶i tËp hîp , quy n¹p cho tõng ®èi tîng b»ng ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp 3. Ph©n biÖt chi phÝ víi chi tiªu: ë doanh nghiÖp cÇn ph¶i ph©n biÖt chi phÝ vµ chi tiªu , ®©y lµ 2 kh¸i niÖm kh«ng hoµn toµn gièng nhau. Cã trêng hîp chi phÝ kh«ng ph¶i lµ chi tiªu hoÆc chi tiªu kh«ng ph¶i lµ chi phÝ. - Chi tiªu trong kú cña doanh nghiÖp gåm: chi tiªu cho qu¸ tr×nh mua hµng, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. - Chi tiªu trong qu¸ tr×nh mua hµng sÏ lµm t¨ng tµi s¶n ( nguyªn vËt liÖu , hµng ho¸…..) cña doanh nghiÖp , cßn chi tiªu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh lµm cho c¸c kho¶n chi phÝ trong s¶n xuÊt kinh doanh t¨ng lªn. - Chi phÝ cña doanh nghiÖp gåm toµn bé phÇn tµi s¶n xuÊt hao mßn hoÆc bÞ tiªu dïng hÕt vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ sè chi tiªu dïng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt tÝnh nhËp hoÆc ph©n bæ vµo chi phÝ trong kú. Ngoµi ra cßn cã c¸c kho¶n ph¶i tr¶ ( chi phÝ trÝch tríc) kh«ng ph¶i lµ kho¶n chi tiªu song l¹i lµ chi phÝ trong kú. ViÖc ph©n biÖt gi÷a chi phÝ vµ chi tiªu cã ý nghÜa rÊt lín trong viÖc t×m hiÓu b¶n chÊt còng nh ph¹m vi vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n CPSX. VÒ b¶n chÊt , CPSX ë c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp ho¹t ®éng ë c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau ®Òu gièng nhau. Do vËy , b¸o c¸o CPSX kh«ng cã g× kh¸c . Thùc chÊt CPSX ë doanh nghiÖp lµ sù chuyÓn dÞch vèn cña doanh nghiÖp vµo ®èi tîng tÝnh gi¸ nhÊt ®Þnh . Nã lµ vèn cña doanh nghiÖp bá vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Ii . gi¸ thµnh vµ ph©n lo¹i gi¸ thµnh 1 . Kh¸i niÖm gi¸ thµnh : HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn h¹ch to¸n kinh doanh ®éc lËp sao cho ®¹t ®îc hiÖu qu¶ kinh tÕ cao nhÊt ®¶m b¶o ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n lÊy thu bï chi ®Ó cã lîi nhuËn . Muèn vËy th× bªn c¹nh hµng lo¹t c¸c biÖn ph¸p kh¸c th× biÖn ph¸p h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÖn ph¸p l©u dµi . Tuy nhiªn , gi¸ thµnh s¶n phÈm vÉn ph¶i ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ , chÝnh x¸c vµ kÞp thêi. VËy gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ cã liªn quan ®Õn khèi lîng c«ng viÖc, s¶n phÈm, lao vô ®· hoµn thµnh kh«ng kÓ c¸c chi phÝ ®ã ph¸t sinh ë thêi ®iÓm nµo. Møc h¹ gi¸ thµnh vµ tû lÖ h¹ gi¸ thµnh cã thÓ ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông häp lý vµ tiÕt kiÖm chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, t×nh tr¹ng thiÕt bÞ, m¸y mãc , sö dông hîp lý lao ®éng vµ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng ; tÊt c¶ thÓ hiÖn tr×nh ®é qu¶n lý 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 kinh tÕ cña doanh nghiÖp . ChÝnh v× thÕ cµng h¹ thÊp ®îc gi¸ thµnh lµ môc tiªu chung cña bÊt cø mét doanh nghiÖp nµo. 2 . Ph©n lo¹i gi¸ thµnh: §Ó gióp cho viÖc nghiªn cøu vµ qu¶n lý gi¸ thµnh ®îc tèt , kÕ to¸n cÇn ph©n biÖt c¸c lo¹i gi¸ thµnh kh¸c nhau: 2.1 . C¨n cø vµo thêi ®iÓm tÝnh gi¸ thµnh vµ nguån sè liÖu ®Ó tÝnh gi¸ thµnh th× gi¸ thµnh ®îc chia thµnh c¸c lo¹i sau: - Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch : Lµ gi¸ thµnh ®îc x¸c ®Þnh tríc khi tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng kinh doanh trªn c¬ së gi¸ thµnh thùc tÕ tõ tríc vµ c¸c ®Þnh møc céng víi c¸c dù to¸n trong kú kÕ ho¹ch. Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch lµ môc tiªu phÊn ®Êu cña doanh nghiÖp ; lµ c¨n cø ®Ó so s¸nh, ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp . - Gi¸ thµnh ®Þnh møc : Lµ gi¸ thµnh ®îc x¸c ®Þnh tríc khi b¾t ®Çu vµo s¶n xuÊt vµ ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc chi phÝ hiÖn hµnh t¹i thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh trong kú kÕ ho¹ch( thêng vµo ngµy ®Çu th¸ng). §©y lµ c«ng cô qu¶n lý ®Þnh møc cña doanh nghiÖp , lµ thíc ®o chÝnh x¸c ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tµi s¶n, vËt t lao ®éng. Trong s¶n xuÊt , nã gióp ®¸nh gi¸ gi¶i ph¸p kinh tÕ kü thuËt nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. - Gi¸ thµnh thùc tÕ : Lµ gi¸ thµnh ®îc x¸c ®Þnh sau khi kÕt thóc qóa tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm trªn c¬ së ph¸t sinh chi phÝ trong kú. §©y lµ chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp ph¶n ¸nh kÕt qu¶ phÊn ®Êu cña doanh nghiÖp trong viÖc tæ chøc vµ sö dông c¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ tæ chøc kü thuËt ®Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ lµ c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. 2.2 . Ph©n lo¹i gi¸ thµnh theo ph¹m vi ph¸t sinh chi phÝ : Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy gi¸ thµnh s¶n phÈm ®îc chia lµm 2 lo¹i: - Gi¸ thµnh s¶n xuÊt( gi¸ thµnh c«ng xëng) : Lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt , chÕ t¹o s¶n phÈm trong ph¹m vi ph©n xëng . Bao gåm chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung tÝnh cho s¶n phÈm, dÞch vô ®· hoµn thµnh. C«ng thøc tÝnh: Gi¸ thµnh s¶n Chi phÝ s¶n Chi phÝ s¶n Chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ = phÈm dë dang + xuÊt ph¸t sinh – phÈm dë dang cña s¶n phÈm ®Çu kú trong kú cuèi kú - Gi¸ thµnh tiªu thô( gi¸ thµnh toµn bé): Lµ toµn bé chi phÝ thùc tÕ cña sè s¶n phÈm , dÞch vô ®· tiªu thô cña doanh nghiÖp. Nã gåm gi¸ thµnh c«ng xëng, chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp cho sè s¶n phÈm dÞch vô ®ã. C«ng thøc tÝnh: Gi¸ thµnh Gi¸ thµnh s¶n Chi phÝ b¸n Chi phÝ QLDN s¶n phÈm = xuÊt thùc tÕ cña + hµng ph©n bæ + ph©n bæ cho dÞch vô tiªu SP , DV ®· tiªu cho SP , DV SP , DV thô thô ®· tiªu thô ®· tiªu thô VÒ mÆt qu¶n lý : Gi¸ thµnh s¶n xuÊt ®îc chia lµm 2 lo¹i: gi¸ thµnh kÕ ho¹ch vµ gi¸ thµnh ®Þnh møc. ViÖc nµy t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc so s¸nh , ph©n tÝch t×nh 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh hoÆc viÖc chÊp hµnh ®Þnh møc chi phÝ gi¸ thµnh. - NÕu qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiªu thô x¶y ra ®ång thêi ( nh ë c¸c doanh nghiÖp du lÞch, vËn t¶i ,bu ®iÖn……) th× gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ vµ gi¸ thµnh tiªu thô còng ®îc x¸c ®Þnh ®ång thêi. ý nghÜa: Gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ phôc vô cho ghi sæ khi nhËp kho , xuÊt kho thµnh phÈm; cßn gi¸ thµnh tiªu thô ®îc sö dông ®Ó tÝnh to¸n , x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh. Iii . ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 1 . §èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt : Trong doanh nghiÖp CPSX ph¸t sinh g¾n liÒn víi n¬i diÔn ra ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ s¶n phÈm s¶n xuÊt. KÕ to¸n cÇn x¸c ®Þnh ®îc ®èi tîng ®Ó tËp hîp CPSX ®Ó tõ ®ã tæ chøc thùc hiÖn c«ng t¸c tËp hîp CPSX cung cÊp sè liÖu cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. §èi tîng tËp hîp CPSX lµ ph¹m vi giíi h¹n mµ c¸c CPSX cÇn tËp hîp theo nã . §èi tîng chÞu chi phÝ ë c¸c doanh nghiÖp kh¸c nhau th× viÖc x¸c ®Þnh ®îc c¨n cø vµo c¸c yÕu tè sau: *C¨n cø vµo ph¬ng híng s¶n xuÊt vµ tÝnh chuyªn m«n ho¸: Ph¬ng híng s¶n xuÊt quy ®Þnh c¸c lo¹i s¶n phÈm theo nã vµ ph¶i chøng minh ®îc híng s¶n xuÊt lµ ®óng hay sai, tÝnh chuyªn m«n ho¸ quy ®Þnh träng t©m s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp lµ lo¹i s¶n phÈm g×, ®ßi hái kÕ to¸n ph¶i tËp trung gi¸m ®èc riªng. *C¨n cø vµo tÝnh chÊt s¶n xuÊt, lo¹i h×nh s¶n xuÊt , ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. *C¨n cø vµo chØ tiªu kÕ ho¹ch ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh, yªu cÇu vÒ tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp. X¸c ®Þnh ®óng ®èi tîng tËp hîp CPSX lµ vÊn ®Ò then chèt ®¶m b¶o tæ chøc ®óng ®¾n c«ng t¸c kÕ to¸n CPSX tõ kh©u h¹ch to¸n ban ®Çu ®Õn kh©u ghi sæ kÕ to¸n, phôc vô tèt cho viÖc t¨ng cêng c«ng t¸c h¹ch to¸n kinh tÕ , gi¶m bít khèi lîng c«ng t¸c kÕ to¸n , trong c«ng t¸c qu¶n lý tµi chÝnh ®¶m b¶o tÝnh gi¸ thµnh thuËn lîi , chÝnh x¸c. 2 . §èi tîng tÝnh gi¸ thµnh: §èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ c¸c lo¹i s¶n phÈm , dÞch vô do doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra cÇn ph¶i tÝnh ®îc tæng gi¸ thµnh vµ gi¸ thµnh ®¬n vÞ. X¸c ®Þnh ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ c«ng viÖc cÇn thiÕt ®Ó kÕ to¸n tæ chøc c¸c b¶ng tÝnh gi¸ thµnh, lùa chän ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp vµ tiÕn hµnh tÝnh gi¸ thµnh. C¨n cø ®Ó x¸c ®Þnh ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ : ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt, quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm, yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp . - XÐt vÒ mÆt tæ chøc s¶n xuÊt: + NÕu tæ chøc s¶n xuÊt ®¬n chiÕc ( nh xÝ nghiÖp ®ãng tµu, c«ng ty x©y dùng c¬ b¶n……) + NÕu tæ chøc s¶n xuÊt hµng lo¹t hoÆc s¶n xuÊt theo ®¬n ®Æt hµng vÒ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ tõng lo¹t s¶n phÈm hoÆc tõng ®¬n ®Æt hµng. 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 + NÕu tæ chøc nhiÒu lo¹i s¶n phÈm , khèi lîng s¶n xuÊt lín ( nh dÖt v¶i, b¸nh kÑo…….) th× mçi lo¹i s¶n phÈm lµ mét ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh. - XÐt vÒ quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt: + NÕu quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt gi¶n ®¬n th× ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh thµnh phÈm hoµn thµnh ë cuèi quy tr×nh s¶n xuÊt. + NÕu quy tr×nh s¶n xuÊt phøc t¹p kiÓu liªn tôc th× ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ thµnh phÈm hoµn thµnh hoÆc cã thÓ lµ c¶ nöa thµnh phÈm tù chÕ biÕn. + NÕu quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt phøc t¹p kiÓu song song th× ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ lµ bé phËn, chi tiÕt s¶n phÈm hoÆc s¶n phÈm l¾p gi¸p hoµn chØnh. §èi tîng tËp hîp CPSX vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh cã quan hÖ mËt thiÕt víi nhau: ViÖc x¸c ®Þnh häp lý ®èi tîng tËp hîp CPSX sÏ cung cÊp sè liÖu ®Ó tÝnh gi¸ thµnh theo c¸c ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh trong doanh nghiÖp ; ngîc l¹i , x¸c ®Þnh ®óng ®¾n ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ c¬ së kÕ to¸n doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®èi tîng tËp hîp CPSX cho phï hîp. Trong thùc tÕ mét ®èi tîng tËp hîp CPSX cã thÓ trïng víi mét ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh hoÆc ngîc l¹i , mét ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ bao gåm nhiÒu ®èi tîng kÕ to¸n tËp hîp CPSX. 3 . Sù gièng vµ kh¸c nhau: §èi tîng tËp hîp chi phÝ vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh gièng nhau ë b¶n chÊt chung . Chóng ®Òu lµ ph¹m vi giíi h¹n ®Ó tËp hîp chi phÝ theo ®ã cïng phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý , ph©n tÝch , kiÓm tra chi phÝ vµ gi¸ thµnh . Song bªn c¹nh ®ã chóng cßn cã nh÷ng ®iÓm kh¸c nhau: X¸c ®Þnh ®èi tîng tËp hîp chi phÝ lµ x¸c ®Þnh n¬i ph¸t sinh chi phÝ ®Ó tËp hîp chi phÝ ph¸t sinh trong kú. X¸c ®Þnh ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh cã liªn quan ®Õn kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ( thµnh phÈm hoÆc dÞch vô hoµn thµnh) Mét ®èi tîng tËp hîp chi phÝ cã thÓ cã nhiÒu ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, dÞch vô. Iv. Y£U cÇu qu¶n lý , nhiÖm vô vµ mèi quan hÖ gi÷a kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 1. Yªu cÇu qu¶n lý vµ mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ vµ gi¸ thµnh: - CPSX vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhau nhng ph¹m vi vµ néi dung cña chóng cã nh÷ng ®iÓm kh¸c nhau: CPSX chØ lµ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh trong mét kú nhÊt ®Þnh ( th¸ng, quý , n¨m) kh«ng tÝnh ®Õn chi phÝ ®ã cã liªn quan ®Õn sè s¶n phÈm ®· hoµn thµnh hay cha? cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ giíi h¹n sè chi phÝ s¶n xuÊt liªn quan ®Õn khèi lîng s¶n phÈm dÞch vô hoµn thµnh( thµnh phÈm). - CPSX ph¸t sinh trong mét kú , cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm liªn quan ®Õn CPSX cña kú tríc chuyÓn sang kú sau , chi phÝ ph¸t sinh kú nµy vµ mét sè chi phÝ kú nµy chuyÓn sang kú sau. - CPSX kh«ng g¾n liÒn víi khèi lîng , chñng lo¹i s¶n phÈm hoµn thµnh trong khi ®ã gi¸ thµnh s¶n phÈm l¹i quan t©m ®Õn khèi lîng , chñng lo¹i s¶n phÈm hoµn thµnh. Víi c¬ chÕ kinh tÕ ë níc ta hiÖn nay c¸c doanh nghiÖp tù chÞu tr¸ch nhiÖm trong ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. Do vËy , ®Ó thÝch øng víi c¬ chÕ qu¶n lý 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 míi, b¶o toµn vµ ph¸t triÓn ®îc vèn, t¨ng cêng kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ trêng ®¶m b¶o kinh doanh cã l·i th× viÖc tiÕt kiÖm CPSX h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ viÖc mang ý nghÜa sèng cßn ®èi víi doanh nghiÖp. §Ó ®¹t ®îc môc tiªu trªn th× doanh nghiÖp ph¶i ®ång thêi sö dông nhiÒu biÖn ph¸p kh¸c nhau, trong ®ã c«ng cô vÒ kÕ to¸n lµ biÖn ph¸p hÕt søc quan träng. NhiÖm vô chñ yÕu ®Æt ra cho c«ng t¸c h¹ch to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh lµ: Ph¶i x¸c ®Þnh hîp lý ®èi tîng tËp hîp CPSX vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh sao cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ, tho¶ m·n yªu cÇu qu¶n lý ®Æt ra cña doanh nghiÖp , vËn dông ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh cña doanh nghiÖp , ph¬ng ph¸p tËp hîp CPSX tæ chøc h¹ch to¸n theo mét hÖ thèng logic. TÝnh to¸n chÝnh x¸c , ®Çy ®ñ ®ång thêi kiÓm tra c¸c kiÓu h¹ch to¸n; x¸c ®Þnh sè lîng cÇn thiÕt tÝnh cho viÖc tËp hîp CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. 2 . NhiÖm vô cña kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh : - Ghi chÐp vµ ph¶n ¸nh chÝnh x¸c c¸c chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm. - KiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch s¶n xuÊt ë tõng bé phËn trong doanh nghiÖp. - §èi chiÕu so s¸nh theo ®Þnh kú ë tõng kh©u , tõng bé phËn víi chi phÝ thùc tÕ ®Ó t×m c¸c nguyªn nh©n g©y thiÖt h¹i l·ng phÝ ®Ó kÞp thêi t×m biÖn ph¸p ®iÒu chØnh nh»m tiÕt kiÖm CPSX h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm , lµm t¨ng tiªu thô vµ t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ trêng. - TÝnh to¸n ®Çy ®ñ kÞp thêi gi¸ thµnh s¶n phÈm gåm c¸c CPSX trong kú vµ chi phÝ tiªu thô s¶n phÈm , lµm c¬ së ®Ó tÝnh hiÖu qu¶ kinh tÕ cña doanh nghiÖp. - Cung cÊp ®Çy ®ñ sè liÖu chÝnh x¸c , kÞp thêi cho viÖc ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh tÕ vµ lËp b¸o c¸o kÕ to¸n . C . néi dung kÕ to¸n tËp hîp CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh I . kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt §Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt th× doanh nghiÖp bá chi phÝ ra ®Ó cã ®îc nh÷ng yÕu tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt . Muèn t¹o ra s¶n phÈm th× chi phÝ bá ra cho qu¸ tr×nh nµy gåm: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp - Chi phÝ s¶n xuÊt chung 1 . Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp (CPNVLTT) : CPNVLTT bao gåm nguyªn vËt liÖu chÝnh , nguyªn vËt liÖu phô , nhiªn liÖu…… ®îc xuÊt dïng trùc tiÕp ®Ó chÕ t¹o s¶n phÈm. NÕu vËt liÖu xuÊt dïng cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng tËp hîp chi phÝ mµ kh«ng h¹ch to¸n riªng th× ®îc ¸p dông ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp ®Ó ph©n bæ chi phÝ cho c¸c ®èi tîng cã liªn quan vµ ®îc thùc hiÖn theo c«ng thøc ph©n bæ sau: Chi phÝ ph©n Tæng chi phÝ cÇn ph©n bæ Tiªu thøc cña tõng bæ cho c¸c = x ®èi tîng ®èi tîng Tæng tiªu thøc c¸c ®èi tîng 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Chi phÝ NVLTT Tæng chi phÝ NVLTT Tiªu thøc ph©n bæ ph©n bæ cho tõng = x cña tõng ®èi ®èi tîng Tæng tiªu thøc phÈn bæ tîng cña tÊt c¶ c¸c ®èi tîng Víi nguyªn t¾c chØ nh÷ng chi phÝ nguyªn liÖu , vËt liÖu thùc sù sö dông vµo s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm hoÆc thùc hiÖn lao vô , dÞch vô míi ®îc kÕt chuyÓn vµo tµi kho¶n liªn quan ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm th× nÕu doanh nghiÖp sö dông kh«ng hÕt toµn bé nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng ®· s¶n xuÊt trong kú th× kÕ to¸n ph¶i gi¶m trõ gi¸ trÞ nguyªn liÖu, vËt liÖu cßn l¹i trong tæng gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu ®· xuÊt dïng vµ chi tiÕt theo tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu . Sè nguyªn vËt liÖu nµy cã thÓ nhËp l¹i kho hoÆc sö dông cho kú s¶n xuÊt tiÕp theo. §Ó theo dâi chi phÝ nguyªn vËt liÖu kÕ to¸n ph¶i sö dông tµi kho¶n 621- tµi kho¶n CPNVLTT . Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt cho tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ. KÕt cÊu tµi kho¶n: . Bªn Nî: TrÞ gi¸ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng trùc tiÕp cho s¶n xuÊt , chÕ t¹o s¶n phÈm hoÆc thùc hiÖn lao vô, dÞch vô trong khi h¹ch to¸n. . Bªn Cã: - TrÞ gi¸ phÕ liÖu thu håi . - TrÞ gi¸ nguyªn vËt liÖu sö dông kh«ng hÕt nhËp l¹i kho . - KÕt chuyÓn hoÆc ph©n bæ trÞ gi¸ NVL thùc tÕ sö dông trong s¶n xuÊt kinh doanh trong kú vµo tµi kho¶n cã liªn quan ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm , lao vô dÞch vô. Tµi kho¶n 621 kh«ng cã sè d cuèi kú. 1.1 . Trêng hîp doanh nghiÖp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn( KKTX): 1- Trong kú kÕ to¸n c¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho nguyªn vËt liÖu chÝnh , phô sö dông trùc tiÕp vµo s¶n xuÊt s¶n phÈm, kÕ to¸n ghi: Nî TK 621- Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp Cã TK 152- Nguyªn vËt liÖu 2 -Trêng hîp NVL xuÊt sö dông cho s¶n xuÊt kinh doanh nhng kh«ng sö dông hÕt nhËp l¹i kho , kÕ to¸n ghi: Nî TK 152- Nguyªn liÖu , vËt liÖu Cã TK 621- Chi phÝ NVLTT 3 -Trêng hîp NVL mua vÒ cha nhËp kho mµ sö dông ngay cho trùc tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm , kÕ to¸n c¨n cø vµo ho¸ ®¬n mua hµng vµ chøng tõ tr¶ tiÒn liªn quan ®Ó ghi: Nî TK 621- Chi phÝ NVLTT Nî TK 133- ThuÕ VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ Cã TK 112- TiÒn göi ng©n hµng Cã TK 331- Ph¶i tr¶ ngêi b¸n 4 - Cuèi kú h¹ch to¸n kÕt chuyÓn chi phÝ NVLTT theo ®èi tîng tËp hîp chi phÝ , kÕ to¸n ghi: Nî TK154-Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK 621- Chi phÝ NVLTT 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1.2. Trêng hîp doanh nghiÖp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú( KK§K): 1- Chi phÝ NVL ph¶n ¸nh trªn tµi kho¶n ®îc ghi mét lÇn vµo cuèi kú h¹ch to¸n khi doanh nghiÖp tiÕn hµnh kiÓm kª vµ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ tõng lo¹i NVLTT tån kho cuèi kú tríc , cuèi kú nµy vµ NVL nhËp trong kú ®Ó x¸c ®Þnh sè lîng vµ gi¸ trÞ xuÊt kho theo c«ng thøc: TrÞ gi¸ NVL = xuÊt kho TrÞ gi¸ NVL nhËp trong kú + TrÞ gi¸ NVL tån ®Çu kú - TrÞ gi¸ NVL Tån cuèi kú KÕ to¸n ghi: Nî TK 621 – Chi phÝ NVLTT Cã TK 611 - Mua hµng 2 - Trêng hîp NVL sö dông kh«ng hÕt nhËp l¹i kho: Nî TK 611 – Mua hµng Cã TK 621 – Chi phÝ NVLTT 3 - Cuèi kú kÕ to¸n kÕt chuyÓn CPNVLTT vµo gi¸ thµnh s¶n xuÊt: Nî TK 631 – Gi¸ thµnh s¶n xuÊt Cã TK 621 – CPNVLTT 2. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp( CPNCTT): CPNCTT lµ kho¶n tiÒn ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm , trùc tiÕp thùc hiÖn lao vô dÞch vô nh tiÒn l¬ng chÝnh , tiÒn l¬ng phô , c¸c kho¶n phô cÊp cã tÝnh chÊt l¬ng. Cô thÓ, CPNCTT gåm: - TiÒn l¬ng chÝnh , l¬ng phô vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng. - C¸c kho¶n ®ãng gãp cho quü BHXH, BHYT, KPC§ do ngêi sñ dông lao ®éng chÞu vµ ®îc tÝnh vµo CPSX kinh doanh theo tû lÖ nhÊt ®Þnh. TiÒn l¬ng chÝnh lµ kho¶n tiÒn l¬ng cã quan hÖ trùc tiÕp víi sè lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra . NÕu doanh nghiÖp thùc hiÖn tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm th× c¸c kho¶n tiÒn l¬ng vµ phô cÊp kÌm theo ®îc h¹ch to¸n trùc tiÕp cho tõng ®èi tîng, c¨n cø vµo c¸c chøng tõ gèc nh b¶ng thanh to¸n l¬ng…… NÕu doanh nghiÖp tæ chøc tr¶ l¬ng theo thêi gian vµ kh«ng h¹ch to¸n chi phÝ thêi gian cho tõng ®èi tîng ®îc th× tríc hÕt chi phÝ tiÒn l¬ng ph¶i tËp hîp cho tõng ph©n xëng , sau ®ã ph©n bæ cho tõng ®èi tîng h¹ch to¸n. Cã thÓ ph©n bæ tiÒn l¬ng theo : + Chi phÝ tiÒn l¬ng ®Þnh møc + Giê c«ng ®Þnh møc cña CPSX TiÒn l¬ng phô cÊp lµ tiÒn l¬ng ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn trong thêi gian nghØ chÕ ®é theo quy ®Þnh cña nhµ níc hoÆc thêi gian ngõng viÖc v× lý do kh¸ch quan hay v× lý do nµo ®ã mµ kh«ng ®¸p øng ®îc yªu cÇu s¶n xuÊt . §©y chÝnh lµ tiÒn l¬ng tr¶ cho ngêi lao ®éng t¹o ra s¶n phÈm trong chÕ ®é quy ®Þnh. Do tiÒn l¬ng phô cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng h¹ch to¸n nªn cÇn ph¶i ph©n bæ gi¸n tiÕp vµ lÊy tiÒn l¬ng chÝnh lµm tiªu chuÈn ph©n bæ. TrÝch BHXH, BHYT, KPC§ cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt theo tû lÖ qui ®Þnh tÝnh theo tiÒn l¬ng c«ng nh©n s¶n xuÊt cã thÓ tÝnh trùc tiÕp cho tõng ®èi tîng 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 tËp hîp chi phÝ, c¨n cø vµo tiÒn l¬ng c«ng nh©n s¶n xuÊt ®· tËp hîp cho tõng ®èi tîng ®Ó nh©n víi tû lÖ qui ®Þnh. Theo chÕ ®é hiÖn hµnh kho¶n trÝch nép BHXH, BHYT, KPC§ b»ng 25% tæng l¬ng ; trong ®ã 6% do ngêi lao ®éng ®ãng gãp, 19% do doanh nghiÖp ®ãng gãp. §Ó theo dâi CPNCTT kÕ to¸n më tµi kho¶n 622- chi phÝ NCTT. Tµi kho¶n nµy ®îc më trùc tiÕp cho tõng ®èi tîng vµ kh«ng sö dông cho c¸c ho¹t ®éng th¬ng m¹i, kh«ng ph¶n ¸nh c¸c kho¶n tr¶ vÒ tiÒn l¬ng , c¸c kho¶n phô cÊp cho nh©n viªn ph©n xëng, nh©n viªn b¸n hµng vµ nh©n viªn qu¶n lý doanh nghiÖp. KÕt cÊu tµi kho¶n: + Bªn Nî: CPNCTT tham gia ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh gåm tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng lao ®éng vµ c¸c kho¶n trÝch theo tû lÖ quy ®Þnh. + Bªn Cã: . KÕt chuyÓn CPNCTT vµo bªn Nî TK154 – chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang hoÆc bªn Nî TK631 – gi¸ thµnh s¶n xuÊt( ph¬ng ph¸p KK§K). TK 622 kh«ng cã sè d cuèi kú . - Tr×nh tù h¹ch to¸n: 2.1. Chi phÝ tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt trong kú, kÕ to¸n ghi: Nî TK 622 – Chi phÝ NCTT Cã TK 334 – Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn 2.2. Trêng hîp doanh nghiÖp cã thùc hiÖn trÝch tríc tiÒn l¬ng , tiÒn c«ng nghØ phÐp cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt th× còng ®îc tÝnh lµ CPNCTT, kÕ to¸n ghi: Nî TK 622 – Chi phÝ NCTT Cã TK 335 – Chi phÝ ph¶i tr¶ 2.3 . TrÝch BHXH , BHYT , KPC§ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt kÕ to¸n ghi: Nî TK 622 – Chi phÝ NCTT Cã TK 338 – Ph¶i tr¶ ph¶i nép kh¸c 2.4 . Cuèi kú kÕ to¸n chuyÓn chi phÝ NCTT vµo c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng theo ®èi tîng tËp hîp chi phÝ: Nî TK 154 – Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK 622 – Chi phÝ NCTT 2.5 . NÕu doang nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú: Nî TK 631 – Gi¸ thµnh s¶n xuÊt Cã TK 622 – Chi phÝ NCTT 3. Chi phÝ s¶n xuÊt chung( CPSXC): CPSXC lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ qu¶n lý ph©n xëng , khÊu hao TSC§ vµ nh÷ng chi phÝ kh¸c liªn quan ®Õn ®èi tîng chÞu chi phÝ . Nh÷ng chi phÝ nµy khi ph¸t sinh sÏ h¹ch to¸n vµo c¸c kho¶n môc chi phÝ theo tõng yÕu tè cô thÓ. Cuèi kú ®Ó tËp hîp chi phÝ theo tõng ®èi tîng cô thÓ th× ph¶i tiÕn hµnh ph©n bæ cho tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ theo tiªu thøc phï hîp. Tæng chi phÝ SXC §¬n vÞ tiªu thøc = x ph©n bæ thuéc 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Chi phÝ s¶n xuÊt Tæng sè ®¬n vÞ tiªu thøc ®èi tîng A chung ph©n bæ ph©n bæ cña c¸c ®èi cho ®èi tîng A tîng ®îc ph©n bæ CPSXC bao gåm: + Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng + Chi phÝ vËt liÖu + Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt + Chi phÝ khÊu hao TSC§ + Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn Tuú tõng doanh nghiÖp víi c¸c ®iÒu kiÖn ®Æc ®iÓm cô thÓ mµ viÖc lùa chän tiªu thøc ph©n bæ CPSXC cã thÓ kh¸c nhau , còng cã thÓ mçi kho¶n CPSXC ®îc lùa chän tiªu thøc ph©n bæ riªng. Sau khi tiÕn hµnh ph©n bæ CPSXC cho tõng ®èi tîng chÞu chi phÝ kÕ to¸n tiÕn hµnh tæng céng chi phÝ c¬ b¶n trùc tiÕp vµ CPSXC ph©n bæ theo tõng ®èi tîng. §Ó theo dâi c¸c kho¶n CPSXC , kÕ to¸n sö dông TK 627 – chi phÝ s¶n xuÊt chung. KÕt cÊu tµi kho¶n: + Bªn Nî : C¸c CPSXC ph¸t sinh trong kú gåm: tiÒn l¬ng , phô cÊp ph¶i tr¶ cho nh©n viªn ph©n xëng, chi phÝ vËt liÖu, c«ng cô dông cô chuyªn dïng cho ph©n xëng, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ c¸c chi phÝ kh¸c. + Bªn Cã: . C¸c kho¶n gi¶m CPSX . KÕt chuyÓn CPSX vµo bªn Nî TK 154 hoÆc bªn Nî TK 631 + TK627 kh«ng cã sè d cuèi kú vµ kh«ng sö dông cho c¸c ho¹t ®éng th¬ng m¹i. + TK627 cã 6 tµi kho¶n cÊp 2 sau: . TK627.1: Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng . TK627.2: Chi phÝ vËt liÖu . TK627.3: Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt . TK627.4: Chi phÝ khÊu hao TSC§ . TK627.7: Chi phÝ dÞch vô mua hµng . TK627.8: Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c Tr×nh tù h¹ch to¸n: 1 - TiÒn l¬ng tiÒn c«ng, c¸c kho¶n ph¶i tr¶ cho nh©n viªn ph©n xëng , bé phËn s¶n xuÊt, kÕ to¸n ghi: Nî TK627(627.1) – Chi phÝ SXC Cã TK 334 – Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn 2 - TÝnh trÝch BHXH, BHYT, KPC§ cña nh©n viªn ph©n xëng , bé phËn s¶n xuÊt theo quy ®Þnh , ghi: Nî TK627(627.1) – Chi phÝ SXC Cã TK338 – Ph¶i tr¶, ph¶i nép kh¸c 3 - H¹ch to¸n chi phÝ vËt liÖu: - Trêng hîp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KKTX: Khi xuÊt vËt liÖu dïng chung cho ph©n xëng , c¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho kÕ to¸n ghi: 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nî TK627(627.2) – Chi phÝ SXC Cã TK 152 – Nguyªn vËt liÖu - Trêng hîp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KK§K: Khi xuÊt vËt liÖu dïng chung cho ph©n xëng, kÕ to¸n ghi: Nî TK627 – Chi phÝ SXC Cã TK 611 – Mua hµng 4 - Khi xuÊt c«ng cô dông cô s¶n xuÊt cã gi¸ trÞ nhá do ho¹t ®éng ph©n xëng bé phËn s¶n xuÊt, c¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho kÕ to¸n ghi: Nî TK627(627.3) –Chi phÝ SXC Cã TK153 – C«ng cô dông cô 5 - Khi xuÊt dïng cho s¶n xuÊt mét lÇn cã gi¸ trÞ lín ph¶i ph©n bæ, kÕ to¸n ghi: Nî TK142.1 – Chi phÝ tr¶ tríc Cã TK153 – C«ng cô dông cô Khi ph©n bæ gi¸ trÞ c«ng cô dông cô vµo CPSX , ghi: Nî TK627 – Chi phÝ SXC Cã TK142.2 – Chi phÝ ph¶i tr¶ 6 - TrÝch khÊu hao m¸y mãc thiÕt bÞ s¶n xuÊt , ph¬ng tiÖn vËn t¶i…… kÕ to¸n ghi: Nî TK627(627.4) – Chi phÝ SXC Cã TK214 – Hao mßn TSC§ 7 - Chi phÝ ®iÖn , níc , ®iÖn tho¹i , thuª nhµ xëng….. thuéc ph©n xëng: Nî TK627(627.7) – Chi phÝ SXC Cã TK331 – Ph¶i tr¶ ngêi b¸n Cã TK335 – Chi phÝ ph¶i tr¶ Cã TK111 – TiÒn mÆt Cã TK112 – TiÒn göi ng©n hµng 8 - Trêng hîp sö dông ph¬ng ph¸p trÝch hoÆc trÝch dÇn sè ®· ghi vµo söa ch÷a TSC§ thuéc ph©n xëng tÝnh vµo CPSXC: - Khi trÝch hoÆc trÝch dÇn sè chi phÝ söa ch÷a TSC§: Nî TK 627 – Chi phÝ SXC Cã TK142 – Chi phÝ ph¶i tr¶ hoÆc tr¶ tríc - Khi chi phÝ söa ch÷a TSC§ thùc tÕ ph¸t sinh , kÕ to¸n ghi: Nî TK 142 – Chi phÝ tr¶ tríc HoÆc: Nî TK 335 – Chi phÝ ph¶i tr¶ Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ ngêi b¸n Cã TK 241 – X©y dùng c¬ b¶n dë dang Cã TK 111 – TiÒn mÆt Cã TK 112 – TiÒn göi ng©n hµng 9 - NÕu ph¸t sinh c¸c kho¶n gi¶m chi phÝ, kÕ to¸n ghi: Nî TK 111 , 112 , 138 Cã TK 627 10 - Cuèi kú ph©n bæ CPSXC vµ kÕt chuyÓn vµo c¸c tµi kho¶n liªn quan cho tõng s¶n phÈm , nhãm s¶n xuÊt…..theo tiªu thøc phï häp: - NÕu h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KKTX: Nî TK 154 – Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Cã TK 627 – Chi phÝ SXC - NÕu h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KK§K: 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nî TK 631 – Gi¸ thµnh s¶n xuÊt Cã TK 627 – Chi phÝ SXC 4. TËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt: 4.1. §èi víi doanh nghiÖp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KKTX: C¸c chi phÝ NVLTT, NCTT, SXC cuèi cïng ®îc tæng hîp vµo TK154 – chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang nh»m phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm , lao vô dÞch vô cña doanh nghiÖp. TK 154 ®îc më theo dâi chi tiÕt cho tõng ngµnh s¶n xuÊt , tõng n¬i ph¸t sinh chi phÝ , tõng nhãm s¶n phÈm , tõng chi tiÕt s¶n phÈm , lao vô dÞch vô. KÕt cÊu TK 154: + Bªn nî: . TËp hîp chi phÝ ph¸t sinh trong kú( NVLTT, NCTT, SXC) . KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang cuèi kú ( ¸p dông cho ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµng tån kho kiÓm kª ®Þnh kú) + Bªn cã: . TrÞ gi¸ phÕ liÖu thu håi s¶n phÈm háng kh«ng söa ch÷a ®îc. . TrÞ gi¸ nguyªn vËt liÖu , hµng ho¸ gia c«ng nhËp l¹i kho. . Gi¸ trÞ thùc tÕ cña s¶n phÈm ®· chÕ t¹o xong nhËp l¹i kho hoÆc b¸n. . Chi phÝ thùc tÕ lao vô , dÞch vô ®· hoµn thµnh cung cÊp cho kh¸ch hµng. . KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang ®Çu kú( ph¬ng ph¸p KK§K). + Sè d cuèi kú: Bªn nî : Ph¶n ¸nh chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang lóc cuèi kú kÕ to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph¬ng ph¸p KKTX. S¬ ®å 1: KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh: ( ph¬ng ph¸p KKTX) TK 154 TK 138 TK 621 TK 152 Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp TrÞ gi¸ SP háng b¾t båi thêng gi¸ trÞ phÕ liÖu thu håi TK 622 TK155 Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp Gi¸ thµnh thùc tÕ SP hoµn thµnh nhËp kho TK 627 Chi phÝ s¶n xuÊt chung Gi¸ thµnh thùc tÕ SP göi b¸n kh«ng qua kho TK 157 , TK 632 D cuèi kú: 4.2. §èi víi doanh nghiÖp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KK§K. Theo ph¬ng ph¸p nµy kÕ to¸n sö dông tµi kho¶n 631 – gi¸ thµnh s¶n xuÊt. Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm , dÞch vô, lao vô cña c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ( c«ng nghiÖp , l©m nghiÖp , x©y dùng c¬ b¶n…..) vµ c¸c ®¬n vÞ kinh doanh( vËn t¶i, bu ®iÖn…….). 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 KÕ to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú( KK§K) thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau: TK 154 KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt dë dang ®Çu kú TK 631 dang ®Çu kú TK611 TK 621 Chi phÝ nguyªn liÖu trùc tiÕp TK 622 KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt dë TK611,138 PhÕ liÖu thu håi, gi¸ trÞ SP háng b¾t båi thêng tÝnh vµo chi phÝ bÊt thêng Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp TK 632 Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm TK 627 hoµn thµnh s¶n xuÊt trong kú Chi phÝ s¶n xuÊt chung 5. §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang(SPDD): Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt doanh nghiÖp thu vÒ ®îc nh÷ng s¶n phÈm hoµn thµnh trong kú( thµnh phÈm) vµ cã thÓ ®Õn cuèi kú nh÷ng kho¶n chi phÝ bá ra cha t¹o ra thµnh phÈm. Bé phËn chi phÝ nµy ®îc gäi lµ chi phÝ SPDD mçi kú( cßn l¹i lµ gi¸ trÞ SPDD). §Ó tÝnh ®îc gi¸ thµnh cña sè thµnh phÈm hoµn thµnh trong kú th× ®Õn cuèi kú kÕ to¸n ph¶i x¸c ®Þnh ®îc gi¸ trÞ SPDD gäi lµ ®¸nh gi¸ SPDD cuèi kú. ViÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®óng vµ kh¸ch quan sÏ phô thuéc mét phÇn lín vµo viÖc ®¸nh gi¸ SPDD. Do vËy , khi ®¸nh gi¸ SPDD ë tõng giai ®o¹n chÕ biÕn ph¶i biÕt vËn dông c¸c ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ cho phï hîp. Cã c¸c ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang thêng ®îc c¸c doanh nghiÖp ¸p dông: - Ph¬ng ph¸p 1: §¸nh gi¸ SPDD theo chi phÝ NVLTT §¸nh gi¸ SPDD theo chi phÝ NVLTT trong trêng hîp chi phÝ NVLTT chiÕm tû träng lín vµ chñ yÕu trong gi¸ thµnh cña s¶n phÈm vµ SPDD lµ kh«ng chªnh lÖch nhiÒu gi÷a c¸c kú th× doanh nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p nµy ®Ó ®¸nh gi¸ SPDD cuèi kú . Theo ph¬ng ph¸p nµy th× chi phÝ SPDD cuèi kú chØ tÝnh cho chi phÝ NVLTT , cßn c¸c chi phÝ kh¸c tÝnh hÕt cho thµnh phÈm . ViÖc tÝnh to¸n ®ã dùa vµo chi phÝ NVLTT dïng cho s¶n xuÊt vµ sè lîng s¶n phÈm hoµn thµnh cïng sè lîng s¶n phÈm lµm dë. C«ng thøc tÝnh: 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Chi phÝ SPDD cña s¶n phÈm A = Chi phÝ SPDD ®Çu kú cña s¶n phÈm A CP ph¸t sinh trong kú cña s¶n phÈm A Sè lîng SPDD cuèi kú cña s¶n phÈm A + x Sè thµnh phÈm Sè lîng SPDD hoµn thµnh cuèi cña s¶n trong kú phÈm A NÕu quy tr×nh s¶n xuÊt phøc t¹p kiÓu liªn tôc gåm nhiÒu giai ®o¹n c«ng nghÖ kÕ tiÕp theo mét tr×nh tù nhÊt ®Þnh, s¶n phÈm hoµn thµnh cña giai ®o¹n tríc lµ ®èi tîng chÕ t¹o cña giai ®o¹n sau th× trÞ gi¸ s¶n phÈm dë dang ë giai ®o¹n ®Çu tÝnh theo chi phÝ NVLTT; cßn ttÞ gi¸ SPDD ë c¸c giai ®o¹n sau ®îc tÝnh theo gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm cña giai ®o¹n tríc ®ã chuyÓn sang. ¦u , nhîc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p: . ¦u ®iÓm: tÝnh to¸n ®¬n gi¶n , khèi lîng tÝnh to¸n Ýt. . Nhîc ®iÓm: ®é chÝnh x¸c kh«ng cao bëi CPSX tÝnh cho trÞ gi¸ SPDD chØ cã kho¶n môc chi phÝ NVLTT. - Ph¬ng ph¸p 2: §¸nh gi¸ SPDD theo s¶n lîng hoµn thµnh t¬ng ®¬ng: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông víi doanh nghiÖp cã ®Æc ®iÓm lµ chi phÝ NVLTT chiÕm tû träng kh«ng lín l¾m trong gi¸ trÞ thµnh phÈm , c¸c chi phÝ kh¸c chiÕm tû träng t¬ng ®èi ®ång ®Òu. Theo ph¬ng ph¸p nµy , ®Çu tiªn c¨n cø vµo khèi lîng s¶n phÈm lµm dë vµ møc ®é hoµn thµnh cña chóng ®Ó qui ®æi ra khèi lîng hoµn thµnh t¬ng ®¬ng, sau ®ã tiÕn hµnh ®¸nh gi¸ sè SPDD theo nguyªn t¾c: NÕu chi phÝ bá ra ®Çu vµo theo tiÕn ®é s¶n xuÊt (nhiÒu lÇn) th× ph©n phèi theo sè thµnh phÈm vµ SPDD qui ra s¶n phÈm hoµn thµnh t¬ng ®¬ng. ViÖc tÝnh to¸n ®ã ¸p dông theo c«ng thøc: SPDD cuèi kú quy ®æi Khèi lîng Tû lÖ hoµn ra s¶n phÈm hoµn = SPDD ®Çu x thµnh theo thµnh t¬ng ®¬ng kú x¸c ®Þnh(%) Chi phÝ SPDD cuèi kú( ®èi víi kho¶n môc chi phÝ bá 1 = lÇn vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt Chi phÝ SPDD cuèi kú( ®èi víi kho¶n môc Chi phÝ SPDD ®Çu kú( kho¶n môc t¬ng øng) Sè thµnh phÈm hoµn thµnh trong kú Chi phÝ SPDD®Çu kú( kho¶n môc t¬ng øng) + 18 + + CP ph¸t sinh(kho¶n môc t¬ng øng) Sè SPDD cuèi kú Chi phÝ ph¸t sinh trong kú ( kho¶n môc t¬ng øng) x Sè SPDD cuèi kú Sè SPDD cuèi kú quy ®æi s¶n phÈm Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 chi phÝ bá dÇn theo tiÕn ®é s¶n xuÊt = Sè SPDD cuèi kú quy ®æi theo s¶n phÈm hoµn thµnh Sè thµnh phÈm hoµn thµnh trong kú x hoµn thµnh ¦u , nhîc ®iÓm: . ¦u ®iÓm: ®¶m b¶o sè lîng hîp lý vµ ®é tin cËy cao h¬n ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ SPDD theo chi phÝ NVLTT. . Nhîc ®iÓm: khèi lîng tÝnh to¸n nhiÒu, viÖc ®¸nh gi¸ møc ®é chÕ biÕn hoµn thµnh cña s¶n phÈm dë dang trªn c¸c c«ng ®o¹n cña d©y chuyÒn c«ng nghÖ s¶n xuÊt kh¸ phøc t¹p vµ mang nÆng tÝnh chñ quan. - Ph¬ng ph¸p 3: Ph©n bæ theo khèi lîng s¶n phÈm dÞch vô ®· hoµn thµnh: Ph¬ng ph¸p nµy chñ yÕu ¸p dông ®èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng dÞch vô nh söa ch÷a ®å dïng ®iÖn tö , may ®o…… §èi víi ho¹t ®éng nµy s¶n phÈm hoµn thµnh ®· tiªu thô ( gäi lµ thùc hiÖn) khi ®· trao tr¶ s¶n phÈm cho kh¸ch; cßn s¶n phÈm hoµn thµnh nhng cha trao tr¶ ®îc gäi lµ s¶n phÈm lao vô dë dang( cha thùc hiÖn). Chi phÝ s¶n phÈm, dÞch vô cha thùc hiÖn ( tiªu thô trong kú) = Khèi lîng SPDD cuèi kú Khèi lîng s¶n phÈm hoµn thµnh nhng cha tiªu thô x Tæng khèi lîng s¶n phÈm hoµn thµnh ë doanh nghiÖp nµy x¸c ®Þnh chi phÝ dÞch vô dë dang cuèi kú lµ x¸c ®Þnh ®èi víi nh÷ng s¶n phÈm cha x¸c ®Þnh tiªu thô bëi v× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiªu thô ë doanh nghiÖp dÞch vô ®ã g¾n liÒn víi nhau. - Ph¬ng ph¸p 4: §¸nh gi¸ SPDD theo chi phÝ ®Þnh møc: Theo ph¬ng ph¸p nµy cuèi kú tiÕn hµnh kiÓm kª khèi lîng s¶n phÈm dÞch vô dë dang hoÆc cha thùc hiÖn( cha x¸c ®Þnh tiªu thô ®èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng dÞch vô). X¸c ®Þnh møc ®é hoµn thµnh vµ c¨n cø vµo ®Þnh møc chi phÝ cña tõng ®¬n vÞ s¶n phÈm , dÞch vô . Cô thÓ tÝnh ®îc chi phÝ cña s¶n phÈm, dÞch vô dë dang cuèi kú theo c«ng thøc: Chi phÝ SPDD cuèi kú = Khèi lîng SPDD cuèi kú x §Þnh møc chi phÝ Theo tõng trêng hîp cô thÓ cã thÓ x¸c ®Þnh tû lÖ % hoµn thµnh cña tõng khèi lîng s¶n phÈm , dÞch vô ®Ó x¸c ®Þnh chi phÝ SPDD theo ®Þnh møc , bëi v× ®Þnh møc chi phÝ kh¸c nhau theo tõng ®èi tîng s¶n phÈm , dÞch vô. Mçi ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ SPDD cã u ®iÓm vµ nhîc ®iÓm riªng , ®iÒu kiÖn ¸p dông kh¸c nhau. Khi tæ chøc vËn dông vµo doanh nghiÖp th× cÇn xem xÐt ph¬ng ph¸p nµo cho phï hîp víi ®Æc ®iÓm cô thÓ cña tõng doanh nghiÖp còng nh tr×nh ®é vµ yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp. Ii . tÝnh gi¸ thµnh 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh lµ ph¬ng ph¸p kü thuËt sö dông sè liÖu CPSX ®· tËp hîp ®îc cña kÕ to¸n vµ c¸c tµi liÖu liªn quan ®Ó tÝnh tæng gi¸ thµnh s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh cña ®¬n vÞ s¶n phÈm, dÞch vô ®· hoµn thµnh theo ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®· x¸c ®Þnh. Cã nhiÒu ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh, tuú theo ®Æc ®iÓm tËp hîp chi phÝ , qui tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh ®· x¸c ®Þnh ®Ó sö dông ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh sao cho phï hîp. 1 . Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh gi¶n ®¬n( ph¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp): Ph¬ng ph¸p nµy ®îc ¸p dông ®èi víi doanh nghiÖp cã ®èi tîng tËp hîp chi phÝ vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh phï hîp víi nhau trong kú b¸o c¸o, quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt gi¶n ®¬n, æn ®Þnh (nh doanh nghiÖp kinh doanh vËn t¶i , kh¸ch s¹n……) Do ®ã ®èi tîng tËp hîp chi phÝ vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh phï hîp víi nhau nªn dùa vµo sè liÖu chi phÝ ®· tËp hîp ®îc trong kú cïng víi chi phÝ s¶n xuÊt dë dang ®Çu vµ cuèi kú ®¸nh gi¸ ®îc sÏ tÝnh gi¸ thµnh theo c«ng thøc sau: Tæng gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ cña SP , DV = Chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú + Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang®Çu kú - Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang cuèi kú Gi¸ thµnh ®¬n vÞ s¶n phÈm , dÞch vô Tæng gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ cña = s¶n phÈm , dÞch vô Tæng sè lîng s¶n phÈm , dÞch vô hoµn thµnh trong kú 2. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ph¬ng ph¸p ph©n bíc(theo qui tr×nh c«ng nghÖ phøc t¹p kiÓu liªn tôc): Trong trêng hîp nµy ®èi tîng tËp hîp chi phÝ lµ tõng bíc , giai ®o¹n cña qu¸ tr×nh c«ng nghÖ, cßn ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ lµ kÕt qu¶ cña tõng giai ®o¹n c«ng nghÖ trung gian( nöa thµnh phÈm) hoÆc chØ tÝnh gi¸ thµnh cho thµnh phÈm. Trêng hîp tÝnh gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm ë tõng giai ®o¹n vµ thµnh phÈm ë kh©u cuèi cïng. ViÖc tÝnh to¸n kÕt chuyÓn chi phÝ c¸c giai ®o¹n vµ gi¸ thµnh cña chóng theo tr×nh tù ë s¬ ®å sau: Giai ®o¹n I: + Chi phÝ NVLTT Chi phÝ SXC GÝa thµnh nöa + Chi phÝ NCTT ph¸t sinh ë giai thµnh phÈm tù chÕ ë ®o¹n I giai ®o¹n I Giai ®o¹n II: Chi phÝ nöa thµnh Chi phÝ kh¸c ph¸t phÈm giai ®o¹n I + + sinh ë giai ®o¹n chuyÓn sang II 20 Gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm tù chÕ ë giai ®o¹n II
- Xem thêm -