Hoàn thiện công tác kế toán thành phẩm và tiêu thụ thành phẩm tại Công ty cổ phần May 10

  • Số trang: 79 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 18 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Đã đăng 42601 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu S¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt lµ ®iÒu kiÖn cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña X· héi loµi ngêi. Cïng víi x· héi, c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp ®·, ®ang ®îc më réng vµ ngµy cµng ph¸t triÓn kh«ng ngõng. Ngµy nay, trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc, c¸c doanh nghiÖp ®ang cã mét m«i trêng s¶n xuÊt kinh doanh thuËn lîi: c¸c doanh nghiÖp ®îc tù do ph¸t triÓn, tù do c¹nh tranh vµ b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt, thÞ trêng trong níc ®îc më cöa; song còng vÊp ph¶i kh«ng Ýt khã kh¨n tõ sù t¸c ®éng cña quy luËt c¹nh tranh cña c¬ chÕ míi. §Ó vît qua qu¸ tr×nh chän läc, ®µo th¶i kh¾t khe cña thÞ trêng c¸c doanh nghiÖp ph¶i gi¶i quyÕt tèt c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp m×nh trong ®ã viÖc ®Èy m¹nh s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm lµ vÊn ®Ò mang tÝnh sèng cßn cña doanh nghiÖp. Thùc hiÖn s¶n xuÊt kinh doanh trong c¬ chÕ thÞ trêng, kÕ to¸n lµ mét trong nh÷ng c«ng cô qu¶n lý ®¾c lùc ë c¸c doanh nghiÖp. C«ng t¸c kÕ to¸n bao gåm nhiÒu kh©u, nhiÒu phÇn hµnh kh¸c nhau nhng gi÷a chóng cã mèi quan hÖ h÷u c¬ g¾n bã t¹o thµnh mét hÖ thèng qu¶n lý hiÖu qu¶. Trong sè ®ã, kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm lµ mét m¾t xÝch quan träng kh«ng thÓ thiÕu ®îc. Bëi nã ph¶n ¸nh, gi¸m ®èc t×nh h×nh biÕn ®éng cña thµnh phÈm, qu¸ tr×nh tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ cuèi cïng cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. XuÊt ph¸t tõ tÇm quan träng ®ã, th«ng qua sù híng dÇn tËn t×nh cña c« gi¸o Th¹c sÜ §µo DiÖu H»ng vµ tËp thÓ c¸n bé phßng tµi chÝnh – kÕ to¸n cña C«ng ty CP May 10 em ®i s©u nghiªn cøu ®Ò tµi “Hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty cæ phÇn May 10” . Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ kh¸i qu¸t nh÷ng c¬ së lý luËn vµ dùa vµo nã ®Ó nghiªn cøu thùc tiÔn, ph¶n ¸nh nh÷ng mÆt thuËn lîi vµ khã kh¨n t¹i mét doanh nghiÖp, ®Ò xuÊt nh÷ng ph¬ng híng gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm. §èi tîng nghiªn cøu ë ®©y lµ c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty cæ phÇn May 10. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: T×m hiÓu c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty cæ phÇn May 10 th«ng qua ph¬ng ph¸p thèng kª, so s¸nh vµ c¸c ph¬ng ph¸p cña kÕ to¸n. Tõ ®ã lùa chän nh÷ng mÉu phï hîp víi môc ®Ých nghiªn cøu, rót ra nh÷ng nhËn xÐt còng nh t×m ra nh÷ng gi¶i ph¸p tèi u cho c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty cæ phÇn May 10. Bè côc cña luËn v¨n ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn ra luËn v¨n ®îc chia thµnh 3 ch¬ng Ch¬ng 1: Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm t¹i C«ng ty cæ phÇn May 10. 1 Ch¬ng 3: Mét sã gi¶i ph¸p hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ t¹i C«ng ty cæ phÇn May 10 Do tr×nh ®é, kinh nghiÖm cßn h¹n chÕ, thêi gian ®îc t×m hiÓu t¹i C«ng ty kh«ng dµi nªn dï ®· rÊt cè g¾ng song ch¾c ch¾n LuËn v¨n tèt nghiÖp nµy sÏ kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. Em mong nhËn ®îc sù gãp ý, chØ b¶o cña c¸c thÇy c« còng nh cña c¸c c¸n bé phßng Tµi chÝnh - kÕ to¸n c«ng ty ®Ó LuËn v¨n nµy hoµn thiÖn vµ cã Ých h¬n. Em xÞn ch©n thµnh c¶m ¬n ! Hµ Néi: Ngµy .. th¸ng … n¨m 2005 2 Ch¬ng 1 Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1.1. Sù cÇn thiÕt cña kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thanh phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt S¶n xuÊt hµng ho¸ ra ®êi ®· ®¸nh dÊu sù ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt x· héi vµ cho ®Õn nay nã ®· ph¸t triÓn ®Õn giai ®o¹n cao, ®ã lµ nÒn kinh tÕ thÞ trêng. ThÞ trêng lµ n¬i tËp trung c¸c quan hÖ s¶n xuÊt hµng ho¸, lµ môc tiªu vµ còng lµ n¬i kÕt thóc qu¸ tr×nh kinh doanh. §iÒu quyÕt ®Þnh sù tån t¹i cña mét doanh nghiÖp lµ thÞ trêng chÊp nhËn s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô cña doanh nghiÖp ®ã c¶ vÒ chÊt lîng, mÉu m· vµ ®i tíi chÊp nhËn gi¸ c¶ cña s¶n phÈm. §Ó ®¸nh gi¸ kh¸ch quan vµ gi¸m ®èc toµn diÖn mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, kÕ to¸n ®îc sö dông nh mét c«ng cô s¾c bÐn vµ cã hiÖu lùc nhÊt. Mét trong nh÷ng néi dung chñ yÕu cña kÕ to¸n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiªu thô lµ kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm. ý nghÜa to lín cña kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ¸p dông nhiÒu biÖn ph¸p kh¸c nhau ®Ó tæ chøc kÕ to¸n thµnh phÈm khoa häc, hîp lý ®óng chÕ ®é tµi chÝnh kÕ to¸n cña Nhµ níc, ®¶m b¶o ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, trung thùc, kh¸ch quan t×nh h×nh nhËp - xuÊt - tån kho thµnh phÈm, t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm, x¸c ®Þnh doanh thu b¸n hµng, tõ ®ã x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiªp. Thùc hiÖn chÝnh x¸c, nhanh chãng kÕ to¸n thµnh phÈm, doanh thu b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô kh«ng chØ mang l¹i lîi Ých ®èi víi tõng doanh nghiÖp mµ ë tÇm vÜ m« c«ng t¸c ®ã cßn gãp phÇn ®Þnh lîng toµn bé nÒn kinh tÕ. 1.1.1. Thµnh phÈm vµ ý nghÜa cu¶ thµnh phÈm Thµnh phÈm lµ nh÷ng s¶n phÈm ®· kÕt thóc quy tr×nh c«ng nghÖ do doanh nghiÖp thùc hiÖn hoÆc thuª ngoµi gia c«ng chÕ biªn, ®· ®îc kiÓm nghiÖm phï hîp víi tiªu chuÈn kü thuËt quy ®Þnh ®· ®îc nhËp kho ®Ó b¸n hoÆc giao th¼ng cho ngêi mua. Trong doanh nghiÖp c«ng nghiÖp, s¶n phÈm cña tõng bíc c«ng nghÖ, tõng giai ®o¹n s¶n xuÊt míi chØ lµ nöa thµnh phÈm, nöa thµnh phÈm cßn l¹i ph¶i tiÕp tôc chÕ biÕn cho ®Õn khi hoµn chØnh. Nh÷ng nöa thµnh phÈm ®ãng vai trß quan träng vµ cã gi¸ trÞ sö dông t¬ng ®èi ®Çy ®ñ trong nÒn kinh tÕ th× nöa thµnh phÈm ®ã cã thÓ b¸n ra ngoµi. Tøc lµ thµnh phÈm vµ nöa thµnh phÈm chØ lµ nh÷ng kh¸i niÖm xÐt trong ph¹m vi mét doanh nghiÖp cô thÓ. Do vËy, thanh phÈm cña doanh nghiÖp nµy cã thÓ chØ lµ nöa thµnh phÈm cña doanh nghiÖp kh¸c vµ ngîc l¹i. ChÝnh v× vËy, viÖc x¸c ®Þnh ®óng ®¾n thµnh phÈm trong tõng doanh nghiÖp lµ vÊn ®Ò cÇn thiÕt vµ cã ý nghÜa quan träng, nã quyÕt ®Þnh ®Õn quy m«, tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt vµ tæ chøc kÕ to¸n thµnh phÈm. Thµnh phÈm ®îc biÓu hiÖn trªn hai mÆt: hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ. HiÖn vËt ®îc biÓu hiÖn cô thÓ b»ng khèi lîng hay sè lîng vµ chÊt lîng hay phÈm chÊt. Gi¸ trÞ chÝnh lµ gi¸ trÞ cña thµnh phÈm s¶n xuÊt nhËp kho hay trÞ gi¸ vèn cña thµnh phÈm ®em b¸n. 3 ý nghÜa: Thµnh phÈm lµ kÕt qu¶ lao ®éng s¸ng t¹o cña c¸n bé c«ng nh©n viªn trong toµn doanh nghiÖp. V× vËy cÇn ®¶m b¶o an toµn tíi møc tèi ®a thµnh phÈm, tr¸nh rñi ro lµm ¶nh hëng tíi tµi s¶n tiÒn vèn vµ thu nhËp cña doanh nghiÖp. S¶n phÈm s¶n xuÊt ra muèn ®¸p øng ®îc nhu cÈu tiªu dïng ph¶i th«ng qua tiªu thô. 1.1.2. Tiªu thô thµnh phÈm vµ ý nghÜa cña tiªu thô thµnh phÈm Thµnh phÈm tríc khi ®Õn tay ngêi tiªu dïng ph¶i tr¶i qua qu¸ tr×nh tiªu thô thµnh phÈm. Tiªu thô thµnh phÈm (hay cßn gäi lµ b¸n hµng) lµ kh©u cuèi cïng cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, lµ giai ®o¹n cuèi cïng cña qu¸ tr×nh hoµn vèn cña doanh nghiÖp. Tiªu thô thµnh phÈm lµ qu¸ tr×nh trao ®æi ®Ó thùc hiÖn gi¸ trÞ hµng ho¸, tøc lµ chuyÓn ho¸ vèn cña doanh nghiÖp tõ tr¹ng th¸i hiÖn vËt (hµng) sang tr¹ng th¸i tiÒn tÖ (tiÒn). Hµng ®îc ®em b¸n cã thÓ lµ thµnh phÈm, hµng ho¸, vËt t hay lao vô dÞch vô cung cÊp cho kh¸ch hµng. ViÖc b¸n hµng cã thÓ tho¶ m·n nhu cÇu cña c¸ nh©n, ®¬n vÞ ngoµi doanh nghiÖp ®îc gäi lµ b¸n hµng ra ngoµi. Còng cã thÓ ®îc cung cÊp gi÷a c¸c ®¬n vÞ, c¸ nh©n trong cïng mét c«ng ty, mét tËp ®oµn…gäi lµ b¸n hµng néi bé. Qu¸ tr×nh b¸n hµng ®îc coi lµ hoµn thµnh khi héi ®ñ hai ®iÒu kiÖn:  Hµng ho¸ ®ù¬c chuyÓn giao chã kh¸ch, lao vô dÞch vô ®· ®îc thùc hiÖn.  Kh¸ch hµng ®· thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ nghiÖp vô b¸n hµng chØ x¶y ra khi giao xong hµng vµ nhËn ®îc tiÒn hoÆc giÊy chÊp nhËn tr¶ tiÒn cña kh¸ch hµng. §©y lµ lý do dÉn ®Õn t×nh tr¹ng doanh thu b¸n hµng vµ tiÒn hµng nhËp quü kh«ng ®ång thêi. Sè tiÒn thu ®îc do b¸n hµng ®îc gßi lµ doanh thu b¸n hµng. Doanh thu b¸n hµng gåm: doanh thu b¸n hµng ra ngoµi vµ doanh thu b¸n hµng néi bé. TiÒn hµng nhËp quü ph¶n ¸nh toµn bé sè tiÒn mµ ngêi mua ®· tr¶ cho doanh nghiÖp. Ph©n biÖt gi÷a doanh thu b¸n hµng vµ tiÒn b¸n hµng nhËp quü gióp doanh ngiÖp x¸c ®Þnh thêi ®iÓm kÕt thóc qu¸ tr×nh b¸n hµng, gióp bé phËn qu¶n lý t×m ra ph¬ng thøc thanh to¸n hîp lý vµ cã hiÖu qu¶, sö dông hiÖu qu¶ sè tiÒn nhËp quü ®em l¹i nguån lîi lín nhÊt cho doanh nghiÖp. Doanh thu b¸n hµng cña doanh nghiÖp chØ ®îc ghi nhËn khi hµng ho¸ chuyÓn cho ngêi mua vµ thu ®îc tiÒn hoÆc ®îc ngêi mua chÊp nhËp thanh to¸n tuú theo ph¬ng thøc thanh to¸n. §èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n: Th«ng qua kh©u b¸n hµng gãp phÇn ®¸p øng ®îc nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi, gi÷ v÷ng quan hÖ c©n ®èi tiÒn hµng, æn ®Þnh ®êi sèng nh©n d©n lµm cho nÒn kinh tÕ quèc d©n ph¸t triÒn v÷ng m¹nh. Nh vËy, chØ tiªu hµng ho¸ tiªu thô cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n nãi chung vµ ®èi víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trong ph¹m vi doanh nghiÖp nãi riªng. 4 1.1.3. NhiÖm vô cña kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm Thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm lµ hai mÆt cña mét ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp. V× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kh«ng chØ dõng l¹i ë viÖc s¶n xuÊt ra s¶n phÈm mµ ph¶i b¸n s¶n phÈm kÞp thêi. Gi÷a kÕ h¹ch s¶n xuÊt vµ kÕ ho¹ch tiªu thô cã quan hÖ mËt thiÕt trong ®ã s¶n xuÊt lµ gèc cña tiªu thô. NÕu s¶n xuÊt kh«ng ®¶m b¶o kÕ ho¹ch th× sÏ kÐo theo kÕ ho¹ch tiªu thô bÞ ph¸ vì. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng doanh nghiÖp ph¶i tÝnh ®îc kÕt qu¶ kinh doanh trªn c¬ së so s¸nh gi÷a doanh thu vµ chi phÝ cña c¸c ho¹t ®éng, kÕt qu¶ kinh doanh ph¶i ®îc ph©n phèi sö dông theo ®óng môc ®Ých vµ tû lÖ nhÊt ®Þnh do c¬ chÕ tµi chÝnh quy ®Þnh. §Ó t¨ng cêng c«ng t¸c chØ ®¹o s¶n xuÊt kinh doanh, ®Ó kÕ to¸n thùc sù lµ c«ng cô qu¶n lý s¾c bÐn, cã hiÖu lùc th× kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm ph¶i thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô sau:  Tæ chøc theo dâi, ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, kÞp thêi vµ gi¸m ®èc ch¾t chÏ t×nh h×nh hiÖn cã vµ sù biÕn ®éng cña tõng lo¹i thµnh phÈm, hµng ho¸, trªn c¶ hai mÆt hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ.  Theo dâi ph¶n ¸nh gi¸m ®èc chÆt chÏ qu¸ tr×nh tiªu thô ghi chÐp ®Çy ®ñ c¸c kho¶n chi phÝ b¸n hµng, thu nhËp b¸n hµng, x¸c ®Þnh kÕt qu¶ s¶n xuÊt th«ng qua doanh thu b¸n hµng mét c¸ch chÝnh x¸c.  Cung cÊp nh÷ng th«ng tin kinh tÕ cÇn thiÕt cho c¸c bé phËn liªn quan, ®ång thêi ®Þnh kú tiÕn hµnh ph©n tÝch kinh tÕ ®èi víi ho¹t ®éng b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶.  KiÓm tra, gi¸m s¸t tiÕn ®é thùc hiÖn kÕ ho¹ch thùc hiÖn tiªu thô. KÕ ho¹ch lîi nhuËn, kû luËt thanh to¸n vµ nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc. Nh vËy, th«ng tin mµ kÕ to¸n cung cÊp gióp nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp biÕt ®îc t×nh h×nh hiÖn cã vµ sù biÕn ®éng cña tõng lo¹i thµnh phÈm tõ ®ã gióp nhµ qu¶n lý ®iÒu hµnh, ®¸nh gi¸, ph©n tÝch..t×nh h×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp vµ ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p, quyÕt ®Þnh phï hîp víi ®êng lèi chÝnh s¸ch cña doanh nghiÖp. Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n hîp lý vµ khoa häc, phï hîp víi ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, nh»m ph¸t huy vai trß cña kÕ to¸n lµ mét yªu cÇu quan träng ®èi víi ngêi chñ doanh nghiÖp vµ kÕ to¸n trëng, ®Æc biÖt lµ bé phËn kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm. KÕ to¸n cung cÊp nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt gióp gi¸m ®èc doanh nghiÖp vµ nh÷ng nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp biÕt ®îc møc ®é hoµn thµnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp, gi¸ thµnh s¶n phÈm tiªu thô …§Ó ph¸t hiÖn kÞp thêi thiÕu sãt, mÊt c©n ®èi ë tõng kh©u cña qu¸ tr×nh lËp vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch. Lµm tèt kh©u nµy sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho bé phËn kÕ to¸n gi¸ thµnh… t¹o ra mét hÖ thèng qu¶n lý chÆt chÏ, cã hiÖu lùc cao. Nh vËy, viÖc tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n thµnh phÈm vµ kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm mét c¸ch khoa häc hîp lý phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña tõng doanh nghiÖp cã ý nghÜa hÕt søc quan träng trong viÖc thu nhËn, xö lý, cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt cho chñ doanh nghiÖp, gi¸m ®èc ®iÒu hµnh, c¸c c¬ quan chñ qu¶ …§Ó lùa chän ph¬ng thøc kinh doanh cã hiÖu qu¶… 5 Nh vËy, môc ®Ých cña kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm lµ cung cÊp th«ng tin ®Çy ®ñ vµ cÇn thiÕt cho c¸c ®èi tîng kh¸c nhau víi nhiÒu môc ®Ých kh¸c nhau ®Ó ®a ra nh÷ng quyÕt ®Þnh qu¶n lý phï hîp. §iÒu nµy nãi lªn vai trß v« cïng quan träng cña kÕ to¸n thµnh phÈm, tiªu thô thµnh phÈm trong c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. 6 1.2. Néi dung kÕ to¸n thµnh phÈm vµ tiªu thô thµnh phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1.2.1. Néi dung kÕ to¸n thµnh phÈm 1.2.1.1. Yªu cÇu ®èi víi c«ng t¸c qu¶n lý thµnh phÈm - ViÖc qu¶n lý thµnh phÈm trong doanh nghiÖp g¾n liÒn víi viÖc qu¶n lý sù vËn ®éng cña tõng lo¹i thµnh phÈm, hµng ho¸ trong qu¸ tr×nh nhËp xuÊt tån kho trªn c¸c chØ tiªu sè lîng, chÊt lîng vµ gi¸ trÞ. - §Ó qu¶n lý vÒ mÆt sè lîng ®ßi hái ph¶i gi¸m s¸t thêng xuyªn t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, t×nh h×nh nhËp, xuÊt, tån kho dù tr÷ thµnh phÈm, kÞp thêi ph¸t hiÖn t×nh h×nh hµng ho¸ tån kho l©u ngµy kh«ng ®îc tiªu thô, cÇn t×m mäi biÖn ph¸p gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ø ®äng vèn. - VÒ mÆt chÊt lîng: §©y lµ yÕu tè v« cïng quan träng. NÕu thµnh phÈm kh«ng ®¶m b¶o chÊt lîng, mÉu m· kh«ng ®îc c¶i tiÕn th× sÏ kh«ng ®¸p øng ®îc yªu cÇu ngµy cµng cao cña ngêi tiªu dïng. Do vËy, mçi doanh nghiÖp cÇn ph¶i nhanh chãng n¾m b¾t thÞ hiÕu cña ngêi tiªu dïng ®Ó kÞp thêi ®æi míi, c¶i tiÕn mÆt hµng. Bé phËn kiÓm tra chÊt lîng ph¶i lµm tèt c«ng t¸c kiÓm tra chÊt lîng s¶n phÈm, cã chÕ ®é kiÓm tra thÝch hîp víi tõng lo¹i s¶n phÈm kh¸c nhau, kÞp thêi ph¸t hiÖn nh÷ng s¶n phÈm cã chÊt lîng kÐm ®Ó lo¹i ra khái qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Cã nh vËy míi tr¸nh ®îc t×nh tr¹ng l·ng phÝ, hoµn thµnh tèt nhiÖm vô qu¶n lý thµnh phÈm, cñng cè ®Þa vÞ cña mçi doanh nghiÖp còng nh nh÷ng s¶n phÈm cña doanh nghiÖp trªn thÞ trêng. 1.2.1.2. Nguyªn t¾c kÕ to¸n thµnh phÈm Thµnh phÈm cña doanh nghiÖp gåm nhiÒu chñng lo¹i, nhiÒu thø hµng cã phÈm cÊp kh¸c nhau nªn yªu cÇu qu¶n lý vÒ mÆt kÕ to¸n còng kh¸c nhau. §Ó thùc hiÖn tèt nghiÖp vô qu¶n lý thµnh phÈm mét c¸ch khoa häc, hîp lý ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu sau: - Ph¶i tæ chøc kÕ to¸n thµnh phÈm theo tõng lo¹i, tõng thø theo ®¬n vÞ s¶n xuÊt, theo ®óng sè lîng vµ chÊt lîng thµnh phÈm, tõ ®ã lµm c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña tõng ®¬n vÞ, tõng ph©n xëng... vµ cã sè liÖu ®Ó so s¸nh víi c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch. - Ph¶i cã sù ph©n c«ng vµ kÕt hîp trong viÖc ghi chÐp kÕ to¸n thµnh phÈm gi÷a phßng kÕ to¸n vµ nh÷ng nh©n viªn h¹ch to¸n ph©n xëng, gi÷a kÕ to¸n thµnh phÈm vµ thñ kho thµnh phÈm. §iÒu nµy ¶nh hëng ®Õn viÖc h¹ch to¸n chÝnh x¸c, kÞp thêi, gi¸m s¸t chÆt chÏ thµnh phÈm vµ t¨ng cêng c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý thµnh phÈm. 1.2.1.3. §¸nh gi¸ thµnh phÈm 7 VÒ nguyªn t¾c, thµnh phÈm ph¶i ®îc ®¸nh gi¸ theo gi¸ trÞ thùc tÕ. Theo c¸ch nµy, trÞ gi¸ thµnh phÈm ph¶n ¸nh trong kÕ to¸n tæng hîp ph¶i ®îc ®¸nh gi¸ theo nguyªn t¾c gi¸ thùc tÕ. §èi víi thµnh phÈm nhËp kho:  Gi¸ thùc tÕ cña thµnh phÈm nhËp kho ®îc x¸c ®Þnh phï hîp theo tõng nguån nhËp: Thµnh phÈm do doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra ®îc ®¸nh gi¸ theo gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ, bao gåm: chi phÝ NVL trùc tiÕp, chi phÝ NC trùc tiÕp vµ chi phÝ SXC. - Thµnh phÈm thuª ngoµi gia c«ng nhËp kho ®îc ®¸nh gi¸ theo gi¸ thµnh thùc tÕ gia c«ng, bao gåm: chi phÝ NVL trùc tiÕp, chi phÝ thuª ngoµi gia c«ng vµ c¸c chi phÝ kh¸c liªn quan trùc tiÕp ®Õn thµnh phÈm thuª gia c«ng(chi phÝ vËn chuyÓn, bèc dì…). - Thµnh phÈm thuª ngoµi th× gi¸ thùc tÕ thµnh phÈm nhËp kho sÏ bao gåm gi¸ mua ghi trªn ho¸ ®¬n (gi¸ cha cã thuÕ GTGT), chi phÝ mua thùc tÕ (chi phÝ b¶o qu¶n, bèc dì, vËn chuyÓn...) nhng lo¹i trõ c¸c kho¶n chiÕt khÊu, gi¶m gi¸ (nÕu cã). - NhËp kho do nhËn liªn doanh th× gi¸ thùc tÕ nhËp kho lµ do héi ®ång liªn doanh thèng nhÊt. §èi víi thµnh phÈm xuÊt kho.  §èi víi thµnh phÈm xuÊt kho còng ph¶i ®îc ph¶n ¸nh theo gi¸ thùc tÕ. Do thµnh phÈm nhËp tõ c¸c nguån hay c¸c ®ît nhËp víi gi¸ kh¸c nhau nªn viÖc x¸c ®Þnh gi¸ thùc tÕ xuÊt kho cã thÓ ¸p dông mét trong c¸c c¸ch sau:  TÝnh theo gi¸ thùc tÕ ®Ých danh: theo ph¬ng ph¸p nµy thµnh phÈm ®îc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ theo ®¬n chiÕc hay tõng l« vµ gi÷ tõ lóc nhËp vµo cho ®Õn lóc xuÊt dïng. Khi xuÊt dïng hµng(l« hµng) nµo sÏ x¸c ®Þnh theo gi¸ ®Ých danh cña hµng (l« hµng) ®ã.  Ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc (FIFO): theo ph¬ng ph¸p nµy th× thµnh phÈm nµo nhËp vµo kho tríc sÏ ®îc xuÊt tríc.  Ph¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tríc(LIFO): theo ph¬ng ph¸p nµy thµnh phÈm nµo nhËp kho sau xÏ ®îc xuÊt tríc.  d¹ng nh sau: Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n : trong ph¬ng ph¸p nµy l¹i cã ba - Gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n cuèi kú tríc. - Gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n sau mçi lÇn nhËp. - Gi¸ ®¬n vÞ b×nh qu©n c¶ kú dù tr÷ (b×nh qu©n gia quyÒn). Gi¶ sö theo ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn c¸ch tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ thµnh phÈm xuÊt kho nh sau: 8 Gi¸ thùc tÕ xuÊt kho = Sè lîng TP xuÊt kho x ®¬n gi¸ b×nh qu©n §¬n gi¸ b×nh qu©n = a b cd Trong ®ã: a: TrÞ gi¸ thùc tÕ thµnh phÈm tån ®Çu kú b: TrÞ gi¸ thùc tÕ thµnh phÈm nhËp trong kú c: Sè lîng thµnh phÈm tån ®Çu kú d: Sè lîng thµnh phÈm nhËp trong kú 1.2.1.4. a. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n Chøng tõ vµ kÕ to¸n chi tiÕt thµnh phÈm Mäi nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh vµ thùc sù hoµn thµnh ®Òu ph¶i ®îc lËp chøng tõ ®Ó lµm c¬ së ph¸p lý cho mäi sè liÖu trªn tµi kho¶n kÕ to¸n, ®ång thêi ®ã chÝnh lµ tµi liÖu lÞch sö cña doanh nghiÖp. Chøng tõ kÕ to¸n ph¶i ®îc lËp kÞp thêi, ®óng néi dung vµ ph¬ng ph¸p lËp. Chøng tõ chñ yÕu gåm: PhiÕu xuÊt kho, phiÕu nhËp kho, ho¸ ®¬n gi¸ trÞ gia t¨ng (GTGT), ho¸ ®¬n b¸n hµng vËn chuyÓn th¼ng, thÎ kho, biªn b¶n kiÓm kª hµng ho¸, ho¸ ®¬n kiªm phiÕu xuÊt kho, phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé… KÕ to¸n chi tiÕt thµnh phÈm ®îc thùc hiÖn ë kho thµnh phÈm vµ ë phßng kÕ to¸n, ®îc liªn hÖ mËt thiÕt víi nhau. Bëi vËy, doanh nghiÖp ph¶i lùa chän nh÷ng ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt phï hîp víi yªu cÇu vµ tr×nh ®é cña ®éi ngò kÕ to¸n trong donh nghiÖp. Tuú theo ®Æc ®iÓm riªng cña m×nh mµ doanh nghiÖp cã thÓ ¸p dông mét trong ba ph¬ng ph¸p sau: Ph¬ng ph¸p thÎ song song Nguyªn t¾c: ë kho ph¶i më thÎ kho ®Ó ghi chÐp vÒ mÆt sè lîng cßn ë phßng kÕ to¸n më thÎ (sæ) chi tiÕt theo dâi c¶ vÒ mÆt sè lîng vµ gi¸ trÞ nh»m ph¶n ¸nh t×nh h×nh hiÖn cã vµ biÕn ®éng cña thµnh phÈm o  ë kho: ViÖc ghi chÐp t×nh h×nh nhËp xuÊt tån kho do thñ kho tiÕn hµnh trªn thÎ kho vµ chi ghi theo chØ tiªu sè lîng. Khi nhËn chøng tõ nhËp, xuÊt thµnh phÈm thñ kho ph¶i kiÓm tra tÝnh hîp lý, hîp ph¸p cña chøng tõ råi tiÕn hµnh ghi sè thùc nhËp, thùc xuÊt trªn chøng tõ vµo thÎ kho. §Þnh kú, thñ kho göi phßng kÕ to¸n hoÆc kÕ to¸n xuèng kho nhËn c¸c chøng tõ nhËp, xuÊt ®· ®îc ph©n lo¹i theo tõng lo¹i thµnh phÈm.  ë phßng kÕ to¸n: KÕ to¸n sö dông sæ (thÎ) chi tiÕt thµnh phÈm c¨n cø ®Ó ghi chÐp trªn sæ chi tiÕt thµnh phÈm lµ c¸c chøng tõ nhËp, xuÊt kho do thñ kho cung cÊp, sau khi ®· ®îc kiÓm tra hoµn chØnh, ®Çy ®ñ. Sæ chi tiÕt thµnh phÈm còng gièng nh thÎ kho nhng cã thªm cét theo dâi gi¸ trÞ thµnh phÈm. Cuèi th¸ng, kÕ to¸n céng sæ chi tiÕt vµ tiÕn hµnh kiÓm tra ®èi chiÕu víi thÎ kho. Ngoµi ra, ®Ó cã sè liÖu ®èi chiÕu víi kÕ to¸n tæng hîp cßn ph¶i tæng hîp sè liÖu chi tiÕt 9 tõ c¸c sæ chi tiÕt thµnh phÈm vµ c¸c b¶ng kª tæng hîp nhËp, xuÊt, tån kho thµnh phÈm theo tõng lo¹i thµnh phÈm. S¬ ®å 1: S¬ ®å kÕ to¸n chi tiÕt thµnh phÈm theo ph¬ng ph¸p thÎ song song PhiÕu nhËp kho ThÎ kho ThÎ hoÆc sæ chi tiÕt thµnh phÈm PhiÕu xuÊt kho B¶ng tæng hîp NhËp – XuÊt – Tån kho thµnh phÈm KÕ to¸n tæng hîp :Ghi hµng ngµy :Ghi ®Þnh kú hÖ ®èi®iÓm chiÕu vµ ph¹m vi ¸p dông cña ph¬ng ph¸p nµy: :Quan u nhîc - u ®iÓm: Ph¬ng ph¸p nµy cã u ®iÓm lµ ghi chÐp ®¬n gi¶n, dÔ kiÓm tra, ®èi chiÕu. - Nhîc ®iÓm: ViÖc ghi chÐp gi÷a kho vµ phßng kÕ to¸n cßn trïng lÆp vÒ chØ tiªu sè lîng. H¬n n÷a, viÖc kiÓm tra ®èi chiÕu chñ yÕu tiÕn hµnh vÒ cuèi th¸ng, do ®ã h¹n chÕ chøc n¨ng kiÓm tra cña kÕ to¸n. - Ph¹m vi ¸p dông: ph¬ng ph¸p nµy thÝch hîp trong c¸c doanh nghiÖp cã nhiÓu chñng lo¹i s¶n phÈm, khèi lîng c¸c nghiÖp vô (chøng tõ) nhËp, xuÊt Ýt, kh«ng thêng xuyªn. Ph¬ng ph¸p sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn Nguyªn t¾c: ë kho ph¶i më thÎ kho ®Ó theo dâi, ghi chÐp vÒ mÆt sè lîng cßn ë phßng kÕ to¸n më thÎ (sæ) chi tiÕt theo dâi c¶ vÒ sè lîng vµ gi¸ trÞ. o ë kho: theo ph¬ng thøc nµy th× viÖc ghi chÐp cña thñ kho còng ®îc thùc hiÖn trªn thÎ kho nh ph¬ng ph¸p thÎ song song. ë phßng kÕ to¸n: Theo ph¬ng ph¸p nµy kÕ to¸n më sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh nhËp - xuÊt - tån cña tõng lo¹i thµnh phÈm theo tõng kho vµ dïng cho c¶ n¨m. Sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn chØ ghi mçi th¸ng mét lÇn vµo thêi ®iÓm cuèi thang. §Ó cã sè liÖu ghi vµo sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn kÕ to¸n ph¶i lËp c¸c b¶ng kª nhËp, b¶ng kª xuÊt theo tõng lo¹i s¶n phÈm trªn c¬ së c¸c chøng tõ nhËp xuÊt do thñ kho ®Þnh kú göi lªn. Sæ ®èi chiÕu còng ®îc theo dâi trªn c¶ chØ tiªu sè lîng vµ gi¸ trÞ. Cuèi th¸ng tiÕn hµnh kiÓm tra ®èi chiÓu sæ lu©n chuyÓn víi thÎ kho vµ sè liÖu kÕ to¸n tæng hîp. PhiÕu nhËp kho B¶ng kª nhËp S¬ ®å 2: S¬ ®å kÕ to¸n kÕ to¸n chi tiÕt thµnh phÈm theo ph¬ng h¸p sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn ThÎ kho PhiÕu xuÊt kho Sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn KÕ to¸n tæng hîp 10 B¶ng kª xuÊt :Ghi hµng ngµy :Ghi ®Þnh kú :Quan hÖ ®èi chiÕu  u nhîc ®iÓm vµ ph¹m vi ¸p dông cña ph¬ng ph¸p nµy: - u ®iÓm: Khèi lîng ghi chÐp cña kÕ to¸n ®îc gi¶m bít do chØ ghi mét lÇn vµo cuèi th¸ng. - Nhîc ®iÓm: ViÖc ghi sæ vÉn trïng lÆp (phßng kÕ to¸n vÉn theo dâi c¶ chØ tiªu hiÖn vËt lÉn chØ tiªu gi¸ trÞ). ViÖc kiÓm tra ®èi chiÕu gi÷a kho vµ kÕ to¸n chØ tiÕn hµnh vµo cuèi th¸ng nªn h¹n chÕ t¸c dông kiÓm tra trong c«ng t¸c qu¶n lý. - Ph¹m vi ¸p dông: ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông thÝch hîp víi doanh nghiÖp khèi lîng nghiÖp vô nhËp xuÊt kh«ng nhiÒu, kh«ng cã ®iÒu kiÖn theo dâi kÕ to¸n t×nh h×nh nhËp xuÊt trong ngµy. 11 Ph¬ng ph¸p sæ sè d Nguyªn t¾c: ë kho ph¶i theo dâi vÒ mÆt sè lîng cho tõng lo¹i thµnh phÈm. Cßn ë phßng kÕ to¸n theo dâi vÒ chØ tiªu gi¸ trÞ o ë kho: thñ kho vÉn dïng thÎ kho ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh nhËp - xuÊt - tån kho thµnh phÈm vÒ mÆt sè lîng. Cuèi th¸ng ghi sè tån kho ®· tÝnh ®îc trªn thÎ kho (vÒ sè lîng) vµ sæ sè d – cét sè lîng. ë phßng kÕ to¸n: KÕ to¸n më sæ sè d theo tõng kho, dïng ghi c¶ n¨m ®Ó ghi sè thµnh phÈm vµo cuèi th¸ng theo chØ tiªu gi¸ trÞ. Tríc hÕt c¨n cø vµo c¸c chøng tõ nhËp, xuÊt kÕ to¸n lËp b¶ng kª nhËp, b¶ng kª xuÊt ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh nhËp xuÊt hµng ngµy hoÆc ®Þnh kú. Tõ b¶ng kª nhËp, b¶ng kª xuÊt kÕ to¸n lËp c¸c b¶ng luü kÕ nhËp, luü kÕ xuÊt råi tõ c¸c b¶ng nµy lËp c¸c b¶ng nhËp – xuÊt - tån kho theo tõng lo¹i thµnh phÈm theo chØ tiªu gi¸ trÞ Hµng th¸ng sæ sè d do thñ kho göi lªn, kÕ to¸n kiÓm tra lµm c¨n cø vµo sè tån kho vÒ sè lîng mµ thñ kho ®· ghi ë sæ sè d vµ ®¬n gi¸ ®Ó tÝnh ra sè tån kho cña tõng lo¹i thµnh phÈm theo chØ tiªu gi¸ trÞ ®Ó ghi vµo cét sè tiÒn ®Ó ghi vµo sæ sè d. ViÖc kiÓm tra ®èi chiÕu ®îc tiÕn hµnh vµo cuèi th¸ng. C¨n cø vµo cét sè tiÒn tån kho cuèi th¸ng trªn sæ sè d ®Ó ®èi chiÕu víi cét sè tiÒn tån kho trªn b¶ng tæng hîp nhËp – xuÊt – tån vµ sè liÖu cña kÕ to¸n tæng hîp. S¬ ®å 3 :S¬ ®å kÕ to¸n chi tiÕt thµnh phÈm theo ph¬ng ph¸p sæ sè d PhiÕu giao nhËn, chøng tõ nhËp PhiÕu nhËp kho Sæ sè d B¶ng luü kÕ nhËp xuÊt tån kho thµnh phÈm ThÎ kho KÕ to¸n tæng hîp PhiÕu giao nhËn, chøng tõ xuÊt PhiÕu xuÊt kho :Ghi hµng ngµy :Ghi ®Þnh kú :Quan hÖ ®èi chiÕu  u ®iÓm vµ nhîc ®iÓm vµ ph¹m vi ¸p dông cña ph¬ng ph¸p nµy: - u ®iÓm: Gi¶m bít sè lîng ghi sæ kÕ to¸n, c«ng viÖc tiÕn hµnh ®Òu trong th¸ng. - Nhîc ®iÓm: Do kÕ to¸n chØ ghi chÐp theo gi¸ trÞ nªn qua sè liÖu kÕ to¸n kh«ng biÕt ®îc sè hiÖn cã, t×nh h×nh t¨ng gi¶m thµnh phÈm mµ ph¶i xem sè liÖu trªn thÎ kho. Ngoµi ra, viÖc kiÓm tra ph¸t hiÖn sai sãt sÏ khã kh¨n. 12 - Ph¹m vi ¸p dông: ph¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi doanh ngiÖp cã nhiÒu lo¹i thµnh phÈm sù biÕn ®éng x¶y ra thêng xuyªn, ®ång thêi nh©n viªn kÕ to¸n vµ c¸n bé qu¶n lý ph¶i cã tr×nh ®é v÷ng vµng, cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao, ®¶m b¶o sè liÖu ghi vµo sæ ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, trung thùc, kh¸ch quan. b. KÕ to¸n tæng hîp thµnh phÈm KÕ to¸n tæng hîp lµ viÖc sö dông c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n ®Ó ph¶n ¸nh, kiÓm tra vµ gi¸m s¸t c¸c ®èi tîng h¹ch to¸n kÕ to¸n c¸c néi dung kinh tÕ ë d¹ng tæng qu¸t. Tµi kho¶n sö dông  Trong kÕ to¸n tæng hîp thµnh phÈm ngêi ta sö dông c¸c tµi kho¶n chñ yÕu : TK 155 – Thµnh phÈm. TK 157 – Thµnh phÈm göi b¸n Tk 632 – Gi¸ vèn hµng b¸n KÕt cÊu cña c¸c tµi kho¶n nµy nh sau:  TK 155 - Thµnh phÈm: Tµi kho¶n nµy ®îc sö dông ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hiÖn cã vµ t×nh h×nh biÕn ®éng cña c¸c lo¹i thµnh phÈm trong doanh nghiÖp. Bªn Nî: - Gi¸ trÞ thùc tÕ thµnh phÈm tån kho ®Çu kú - Gi¸ trÞ thùc tÕ thµnh phÈm nhËp kho trong kú - Gi¸ trÞ thµnh phÈm ph¸t hiÖn thõa - KÕt chuyÓn gi¸ trÞ thùc tÕ thµnh phÈm tån kho cuèi kú (KK§K) Bªn Cã: - Gi¸ trÞ thùc tÕ thµnh phÈm xuÊt kho. - Gi¸ trÞ thùc tÕ thµnh phÈm thiÕu hôt - KÕt chuyÓn gi¸ trÞ thùc tÕ thµnh phÈm tån kho cuèi kú (KK§K) Sè d: TrÞ gi¸ thùc tÕ thµnh phÈm tån kho cuèi kú TK157 – Hµng göi b¸n: Tµi kho¶n nµy ®îc dïng ®Ó ph¶n ¸nh trÞ gi¸ cña s¶n phÈm hµng ho¸ ®· göi hoÆc chuyÓn cho kh¸ch hµng hoÆc c¸c ®¹i lý cña doanh nghiÖp, trÞ gi¸ cña lao vô, dÞch vô ®· hoµn thµnh bµn giao cho ngêi ®Æt hµng vµ cha ®îc chÊp nhËn. Hµng ho¸, thµnh phÈm ph¶n ¸nh trªn tµi kho¶n nµy vÉn thuéc së h÷u cña doanh nghiÖp. Bªn Nî: - Gi¸ trÞ thùc tÕ s¶n phÈm, hµng ho¸ göi b¸n. Bªn Cã: - Gi¸ trÞ thùc tÕ s¶n phÈm hµng ho¸ ®· ®îc kh¸ch hµng chÊp nhËn thµnh to¸n. - TrÞ gi¸ thùc tÕ c¶u hµng ho¸ bÞ tõ chèi vµ göi l¹i - KÕt chuyÓn trÞ gi¸ thµnh phÈm, hµng ho¸, dÞch vô cha ®îc kh¸ch hµng chÊp nhËn ®Çu kú (KK§K) Sè d: 13 - TrÞ gi¸ thùc tÕ cña hµng göi b¸n cha ®îc kh¸ch hµng chÊp nhËn thµnh to¸n TK 632 - Gi¸ vèn hµng b¸n: Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ vèn cña thµnh phÈm, hµng ho¸, lao vô dÞch vô xuÊt b¸n trong kú. Bªn Nî: - Gi¸ vèn cña thµnh phÈm hµng ho¸ ®· tiªu thô trong kú - KÕt chuyÓn thµnh phÈm tån kho ®Çu kú, nhËp trong kú (KK§K) Bªn Cã: - KÕt chuÓn gi¸ vèn cña hµng tiªu thô trong kú - KÕt chuyÓn g¸i trÞ thùc tÕ hµng tån cuèi kú Sè d: Tµi kho¶n nµy cuèi kú kh«ng cã sè d  Tr×nh tù kÕ to¸n tæng hîp mét sè nghiÖp vô chñ yÕu vÒ thµnh phÈm  Trêng hîp doanh nghiÖp kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn Ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn lµ ph¬ng ph¸p theo dâi, ph¶n ¸nh liªn tôc, thêng xuyªn, cã hÖ thèng t×nh h×nh nhËp, xuÊt, tån kho vËt t hµng ho¸ thµnh phÈm trªn sæ kÕ to¸n. ViÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ thµnh phÈm xuÊt kho ®îc c¨n cø vµo c¸c chøng tõ xuÊt kho. Tuy qu¸ tr×nh h¹ch to¸n phøc t¹p nhng ph¬ng ph¸p nµy ph¶n ¸nh chÝnh x¸c gi¸ trÞ thµnh phÈm sau mçi lÇn nhËp, xuÊt kho, ®¶m b¶o c©n ®èi vÒ mÆt gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt. C¸c nghiÖp vô chÝnh cña ph¬ng ph¸p nµy cã thÓ ®îc kh¸i qu¸t qua s¬ ®å sau: S¬ ®å 4: S¬ ®å kÕ to¸n thµnh phÈmTK theo ph¬ng ph¸p kª khaiTK thêng 632 xuyªn 155 TK 154 Gia c«ng, thuª ngoµi gia c«ng, chÕ biÕn nhËp kho XuÊt kho thµnh phÈm ®Ó b¸n, tr¶ l¬ng, biÕu tÆng TK 157 XuÊt kho thµnh phÈm göi b¸n TK 338 Thµnh phÈm thõa chê xö lý TK 157, 632 TK 222,128 Gãp vèn liªn doanh, ®Çu tõ ng¾n h¹n kh¸c TK 138 Thµnh phÈm thiÕu chê xö lý Thµnh phÈm , göi b¸n bÞ tr¶ l¹i 14nhËp kho Thµnh phÈm hoµn thµnh kh«ng mµ giao b¸n th¼ng cho kh¸ch hoÆc göi ®i b¸n ngay Hµng göi bµn ®· tiªu thô  Trêng hîp doanh nghiÖp kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú Ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú lµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n c¨n cø vµo kÕt qu¶ kiÓm kª thùc tÕ ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hµng tån kho cuèi kú cña vËt t, hang ho¸ trªn sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ tõ ®ã tÝnh gi¸ trÞ cña hµng ho¸ vËt t ®· xuÊt trong kú theo c«ng thøc: TrÞ gi¸ hµng xuÊt trong kú = TrÞ gi¸ hµng tån ®Çu kú TrÞ gi¸ TrÞ gi¸ hµng nhËp hµng tån + trong kú cuèi kú 15 Theo ph¬ng ph¸p nµy th× c¸c trêng hîp nhËp xuÊt hµng kh«ng h¹ch to¸n trªn c¸c tµi kho¶n tån kho. §Ó h¹ch to¸n nhËp vµ xuÊt kh«ng trªn c¸c tµi kho¶n t«ng kho, kÕ to¸n sö dông thªm c¸c t¹i kho¶n 611 “Mua hµng” vµ tµi kho¶n 631 “ Gi¸ thµnh s¶n xuÊt”. Tr×nh tù h¹ch to¸n theo ph¬ng ph¸p nµy ®îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau: S¬ ®å 5: S¬ ®å kÕ to¸n thµnh phÈm theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú TK 631 TK 632 Gi¸ trÞ thµnh phÈm hoµn thµnh nhËp kho TK 157,155 TK 911 K/C gi¸ vèn hµng b¸n cuèi kú K/C trÞ gi¸ thùc tÕ thµnh phÈm, hµng göi b¸n cha x¸c ®Þnh lµ tiªu thô ®Çu kú K/C trÞ gi¸ thùc tÕ thµnh phÈm, hµng göi b¸n cha x¸c ®Þnh lµ tiªu thôthµnh cuèi kúphÈm 1.2.2. KÕ to¸n tiªu thô 1.2.2.1. Yªu cÇu cña c«ng t¸c qu¶n lý tiªu thô thµnh phÈm XuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm cña thµnh phÈm vµ qu¸ tr×nh tiªu thô thµnh phÈm ®ßi hái trong c«ng t¸c qu¶n lý ph¶i ®Æt ra nh÷ng yªu cÇu nhÊt ®Þnh. NghiÖp vô b¸n hµng liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng kh¸ch hµng kh¸ch nhau, tõ tõng ph¬ng thøc b¸n hµng ®Õn tõng c¸ch thøc thanh to¸n, tõng lo¹i hµng ho¸, thµnh phÈm nhÊt ®Þnh. Bëi vËy, qu¶n lý ph¶i b¸m s¸t nh÷ng yªu cÇu sau:  N¾m b¾t, theo dâi chÆt chÏ tõng ph¬ng thøc b¸n hµng, tõng thÓ thøc thanh to¸n, tõng kh¸ch hµng, tõng lo¹i hµng ho¸ tiªu thô, ®«n ®èc thanh to¸n, thu håi ®Çy ®ñ, kÞp thêi tiÒn vèn.  TÝnh to¸n, x¸c ®Þnh ®óng kÕt qu¶ tõng lo¹i ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. Thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc theo ®óng quy ®Þnh. 16 1.2.2.2. Chøng tõ vµ tµi kho¶n kÕ to¸n a. Chøng tõ kÕ to¸n Khi ph¸t sinh c¸c nghiÖp vô b¸n hµng vµ thanh to¸n tiÒn hµng víi ngêi mua ph¶i cã chøng tõ phï hîp ®Ó ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, kÞp thêi t×nh h×nh tiªu thô vµ thanh to¸n, ®ång thêi lµm c¬ së ph¸p lý ®Ó ghi sæ sau nµy. Doanh nghiÖp ph¶i ®a ra tr×nh tù lu©n chuyÓn chøng tõ, kiÓm tra vµ ghi chÐp sæ mét c¸ch phï hîp, ®ång thêi chøng tõ ph¶i ®îc lu tr÷ mét c¸ch khoa häc vµ an toµn. Sau ®©y lµ mét sè chøng tõ thêng dïng:  Ho¸ ®¬n (GTGT).  PhiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé.  PhiÕu xuÊt kho hµng göi b¸n ®¹i lý.  B¶ng kª thanh to¸n hµng ®¹i lý ký göi.  ThÎ quÇy hµng.  B¶ng kª nhËn hµng thanh to¸n hµng ngµy  B¶ng kª ho¸ ®¬n b¸n lÎ hµng ho¸. b. Tµi kho¶n sö dông TK 511- Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô : Tµi kho¶n nµy ®îc dïng ®Ó ph¶n ¸nh doanh thu b¸n hµng thùc tÕ cña doanh nghiÖp thùc hiÖn trong mét kú h¹ch to¸n. Doanh thu b¸n hµng thùc tÕ lµ doanh thu cña s¶n phÈm, hµng ho¸ ®· ®îc x¸c ®Þnh tiªu thô, bao gåm hai trêng hîp b¸n thu ®îc tiÒn ngay, cha thu ®îc tiÒn nhng ®· chÊp nhËn thanh to¸n. TK 511 lu«n lu«n ®îc ph¶n ¸nh bªn Cã suèt kú h¹ch to¸n. TK 511 cã bèn tµi kho¶n cÊp hai:  TK511.1 - Doanh thu b¸n hµng ho¸.  TK 511.2 - Doanh thu b¸n thµnh phÈm .  TK 511.3 - Doanh thu cung cÊp lao vô, dÞch vô.  TK 511.4 – Doanh thu trî cÊp, trî gi¸ Tµi kho¶n 511 cã kÕt cÊu nh sau: Bªn Nî: - Cuèi kú kÕt chuyÓn c¸c kho¶n gi¶m doanh thu b¸n hµng, gi¶m gi¸, hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i. - ThuÕ xuÊt nhËp khÈu vµ thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt. - Cuèi kú kÕt chuyÓn doanh thu thuÇn sang TK 911 Bªn Cã: - Doanh thu b¸n hµng ho¸, s¶n phÈm, dÞch vô theo ho¸ ®¬n. 17 Sè d: Tµi kho¶n nµy cuèi kú kh«ng cã sè d TK 521 - ChiÕt khÊu th¬ng m¹i TK 531- Hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i: Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh doanh sè cña s¶n phÈm hµng ho¸ ®· b¸n bÞ tr¶ l¹i do lçi cña doanh nghiÖp. TK 532 - Gi¶m gi¸ hµng b¸n: TK nµy ®ùîc dïng ®Ó ph¶n ¸nh c¸c kho¶n gi¶m gi¸ cña viÖc b¸n hµng trong kú. C¸c kho¶n gi¶m trõ nµy cã kÕt cÊu nh sau: Bªn Nî: - ChiÕt khÊu th¬ng m¹i dµnh cho kh¸ch hµng mua víi sè lîng nhiÒu - Doanh thu cña sè hµng tiªu thô nay bÞ tr¶ l¹i - C¸c kho¶n gi¶m gi¸ hµng b¸n nay ®· chÊp nhËn cho kh¸ch hµng. Bªn Cã: - KÕt chuyÓn c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu. Sè d: Tµi kho¶n nµy cuèi kú kh«ng cã sè d TK 333 - ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép nhµ níc. Cã 9 tµi kho¶n cÊp hai nhng cã ba tµi kho¶n cÊp hai ph¶n ¸nh thuÕ tiªu thô: Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh sè thuÕ GTGT ®Çu ra cu¶ hµng ho¸, dÞch vô ®· tiªu thô trong kú KÕt cÊu cÊu TK 3331 – ThuÕ GTGT ph¶i nép Bªn Nî: - ThuÕ GTGT ®Çu vµo ®· ®îc khÊu trõ. - ThuÕ GTGT ®îc gi¶m trõ. - ThuÕ GTGT cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i, chiÕt khÊu th¬ng m¹i, gi¶m gi¸ hµng b¸n. Bªn Cã: - ThuÕ GTGT ®Çu ra cña hµng ho¸, dÞch vô ®· tiªu thô, trao ®æi, sö dông néi bé, biÕu tÆng. - ThuÕ GTGT ph¶i nép cña thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh, ho¹t ®éng kh¸c. Sè d: Tµi kho¶n nµy cã sè d c¶ ë hai bªn - D Nî: Sè thuÕ GTGT ®· nép thõa vµo Ng©n s¸ch - D Cã: Sè ThuÕ GTGT cßn ph¶i nép cuèi kú 18 1.2.2.3. Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n Qu¸ tr×nh b¸n hµng lµ qu¸ tr×nh thùc hiÖn trao ®æi th«ng qua ph¬ng tiÖn thanh to¸n ®Ó thùc hiÖn gi¸ trÞ cña hµng ho¸. Trong ®ã, doanh nghiÖp chuyÓn giao hµng ho¸ cho kh¸ch hµng cßn kh¸ch hµng ph¶i tr¶ cho doanh nghiÖp mét kho¶n tiÒn t¬ng øng víi gi¸ b¸n cña hµng ho¸ ®ã. Nh vËy, b¸n hµng chÝnh lµ viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u vÒ s¶n phÈm hµng h¸o cho kh¸ch hµng ®ång thêi thu ®îc tiÒn hoÆc quyÒn thu tiÒn tõ kh¸ch hµng. Sè tiÒn ®ã ®îc gäi lµ doanh thu b¸n hµng. Nh vËy ®øng ë gãc ®é thu tiÒn mµ xÐt th× nã cã thÓ kh¸i qu¸t thµnh hai ph¬ng thøc sau b¸n hµng nh sau:  B¸n hµng thu tiÒn trùc tiÕp: Theo ph¬ng thøc nµy, s¶n phÈm ®· chuyÓn quyÒn së h÷u cïng víi viÖc nhËn ®îc tiÒn hµng  B¸n chÞu: Theo ph¬ng thøc nµy th×, s¶n phÈm chuyÓn quyÒn së h÷u ®îc kh¸ch hµng chÊp nhËn nhng ®¬n vÞ cha thu ®îc tiÒn hµng, tiÒn hµng sÏ ®îc kh¸ch hµng thanh to¸n sau mét thêi h¹n do hai bªn quy ®Þnh. NÕu ®øng ë gãc ®é chuyÓn giao s¶n phÈm cho kh¸ch hµng th× th× qu¸ tr×nh b¸n hµng trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã thÓ ®îc chia thµnh c¸c ph¬ng thøc sau: a. KÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô trùc tiÕp Ph¬ng thøc b¸n hµng bªn mua ®· tiÕn hµnh nhËn hµng trùc tiÕp: theo ph¬ng thøc nµy, c¨n cø vµo hîp ®ång mua b¸n ®· ký kÕt, bªn mua cö c¸n bé ®Õn nhËn hµng t¹i kho cña doanh nghiÖp. Khi nhËn hµng xong, ngêi nhËn hµng ký x¸c nhËn vµo ho¸ ®¬n b¸n hµng vµ sè hµng ®ã ®îc x¸c ®Þnh lµ tiªu thô vµ ®îc h¹ch to¸n vµo doanh thu. Tr×nh tù h¹ch to¸n theo ph¬ng ph¸p nµy ®îc m« t¶ qua s¬ ®å sau: S¬ ®å 6: s¬ ®å kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô tiªu thô trùc tiÕp TK 632 TK111,112,131 TK511 TK 911 TK 155 NhËp kho thµnh TrÞ gi¸ vèn thµnh Gi¸ b¸n cha thuÕ phÈm xuÊt b¸n phÈm TK 333(2,3) TK 338 K/C gi¸ vèn TK 3331 X¸c ®Þnh hµng b¸n ThuÕ GTGT ®Çu Thµnh phÈm TK 338 thuÕ ph¶i nép ra Thµnh phÈm thiÕu chê xö lý thõa chê xö lý TK 531,532 XuÊt b¸n th¼ng kh«ng qua kho c¸c kho¶n gi¶m §èi víi doanh nghiÖp ¸p dông theo ph¬ngK/C thøc trõ kiÓm doanh kª thu®Þnh kú xem s¬ ®å 1.5 TK 154 Chó ý: §èi víi c¸c doanh nghiÖp ¸p dông tÝnh thuÕ theo ph¬ng ph¸p tiÕp hoÆc kh«ng thuéc ®èi tîng nép thuÕ GTGT th× doanh thu b¸n hµng lµ tæng gi¸ thanh to¸n. b. KÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô theo ph¬ng thøc chuyÓn hµng chê chÊp nhËn B¸n hµng theo ph¬ng thøc xuÊt kho göi hµng ®i b¸n: theo ph¬ng thøc nµy, doanh nghiÖp xuÊt kho thµnh phÈm göi ®i b¸n theo hîp ®ång ®· ký kÕt gi÷a hai bªn, khi xuÊt hµng göi b¸n, th× hµng b¸n cha ®îc x¸c ®Þnh lµ tiªu thô, tøc lµ cha h¹ch to¸n vµo doanh 19 thu. Hµng göi ®i b¸n chØ ®îc h¹ch to¸n vµo doanh thu khi kh¸ch hµng ®· nhËn ®îc hµng vµ chÊp nhËn thanh to¸n. Tr×nh tù h¹ch to¸n ®ù¬c m« t¶ qua s¬ ®å sau: S¬ ®å 7: S¬ ®å kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô tiªu thô theo ph¬ng thøc chuyÓn hµng chê chÊp nhËn TK155,154 TK157 Göi hµng ®i b¸n c. TK632 TK911 TK511 TK111,112,131 K/C doanh thu thuÇn Gi¸ b¸n cha thuÕ Ngêi b¸n chÊp TK531,532 TK3331 nhËn thanh to¸n K/C c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu ThuÕ GTGT TK333 (2,3) ®Çu ra X¸c ®Þnh thuÕ ph¶i nép K/C gi¸ vèn KÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô theo ph¬ng thøc göi ®¹i lý (ký göi)  Theo ph¬ng thøc nµy: ®¬n vÞ cã hµng göi ®¹i lý, ký göi chuyÓn hµng cho ®¬n vÞ b¸n, khi bªn nhËn ®¹i lý, ký göi th«ng b¸o ®· b¸n ®îc hµng th× khi ®ã doanh nghiÖp míi ®ù¬c coi lµ hµng ®· tiªu thô. Chøng tõ b¸n hµng lµ b¶ng thanh to¸n hµng ®¹i lý. + Khi xuÊt kho thµnh phÈm göi cho ®¹i lý Nî TK 157: Gi¸ thùc tÕ xuÊt kho Cã TK 155 + Khi bªn ®¹i lý th«ng b¸o b¸n ®îc hµng Nî TK 111,112,131: gi¸ b¸n trõ hoa hång Nî TK 641: Hoa hång ®¹i lý Cã TK 511: Doanh thu cha thuÕ Cã TK 3331 : thuÕ GTGT ®Çu ra + Trêng hîp ¸p dông thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp: Nî TK 111,112,131: Gi¸ b¸n trõ hoa hång ®¹i lý Nî TK 641: Hoa hång ®¹i lý Cã TK 511: Doanh thu cã thuÕ + KÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng giao ®¹i lý: Nî TK 632: trÞ gi¸ vèn cña sè hµng giao ®¹i lý ®· tiªu thô Cã TK 157: d. Ph¬ng thøc b¸n hµng tr¶ gãp Theo ph¬ng thøc nµy, ngêi mua chØ tr¶ tríc mét phÇn gi¸ trÞ cña hµng mua khi mua, phÇn cßn l¹i tr¶ gãp dÇn trong nhiÒu lÇn. Doanh nghiÖp ngoµi sè tiÒn thu theo gi¸ b¸n mét lÇn cßn thu thªm mét kho¶n lµi v× tr¶ chËm. Quy tr×nh cã thÓ ®îc kh¸i qu¸t qua s¬ ®æ sau: 20
- Xem thêm -