Tài liệu Bàn về những cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp vừa và nhỏ việt nam trong quá trình hội nhập sau khi trung quốc gia nhập wto

  • Số trang: 34 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 22 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 29302 tài liệu

Mô tả:

c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi më ®Çu §Æc ®iÓm næi bËt cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi hiÖn nay lµ qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ ®ang diÔn ra ngµy mét s©u réng. Lµ mét bé phËn cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi, ViÖt Nam kh«ng thÓ ®øng ngoµi xu thÕ ®ã. ChØ b»ng c¸ch tÝch cùc tham gia vµo qu¸ tr×nh ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ, thóc ®Èy tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ViÖt Nam míi cã thÓ ®¹t ®-îc nh÷ng môc tiªu ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ bÒn v÷ng. Tuy nhiªn, trong lé tr×nh héi nhËp cña m×nh, ViÖt Nam ch¾c ch¾n sÏ gÆp nhiÒu th¸ch thøc. NÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®·, ®ang vµ sÏ chÞu t¸c ®éng nhÊt ®Þnh tõ m«i tr-êng bªn ngoµi mµ tr-íc tiªn lµ nh÷ng biÕn ®æi t×nh h×nh kinh tÕ khu vùc. ChÝnh v× vËy, viÖc Trung Quèc gia nhËp Tæ chøc th-¬ng m¹i thÕ giíi WTO cã ¶nh h-ëng nhÊt ®Þnh tíi kinh tÕ ViÖt Nam. Víi tiÒm lùc kinh tÕ vµ chÝnh trÞ cña m×nh, viÖc Trung Quèc gia nhËp WTO ë chõng mùc nµo ®ã cã t¸c ®éng tíi hÖ thèng kinh tÕ – chÝnh trÞ vµ th-¬ng m¹i toµn cÇu, lµm thay ®æi c¸n c©n bu«n b¸n thÕ giíi còng nh- luång ®Çu t- trùc tiÕp n-íc ngoµi. §èi víi ViÖt Nam – n-íc l¸ng giÒng gÇn gòi vµ cã nhiÒu nÐt t-¬ng ®ång vÒ lÞch sö, v¨n ho¸, x· h«i vµ kinh tÕ, viÖc Trung Quèc gia nhËp WTO cã thÓ sÏ lµ mét nh©n tè lµm thay ®æi quan hÖ kinh tÕ-th-¬ng m¹i gi÷a hai n-íc còng nh- c¬ cÊu kinh tÕ cña ViÖt Nam. Nh÷ng t¸c ®éng nµy sÏ ¶nh h-ëng trùc tiÕp tíi c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá cña n-íc ta, thµnh phÇn kinh tÕ ®-îc coi lµ sÏ ph¶i chÞu nhiÒu t¸c ®éng nhÊt tõ qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ. Trªn c¬ së ®ã, ®Ò ¸n m«n häc “ Bµn vÒ nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc gia nhËp WTO” ®-îc h×nh thµnh. Víi vèn kiÕn thøc cßn h¹n chÕ vµ n¨ng lùc cã h¹n, ng-êi viÕt hi väng r»ng nh÷ng néi dung ®· ®-îc tr×nh bµy trong ®Ò ¸n nµy sÏ gióp Ých cho sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam trong qua tr×nh héi nhËp kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. Ng-êi viÕt ch©n thµnh c¶m ¬n PGS. TS Vò Minh Trai ®· h-íng dÉn thùc hiÖn ®Ò tµi nµy. 1 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO PhÇn I : Héi nhËp vµ c¸c nh©n tè ¶nh h-ëng tíi héi nhËp quèc tÕ 1.1 Kh¸i niÖm vÒ héi nhËp Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ viÖc c¸c n-íc t×m kiÕm mét sè ®iÒu kiÖn nµo ®ã mµ hä thèng nhÊt ®-îc víi nhau ( kÓ c¶ dµnh cho nhau nh÷ng -u ®·i ) t¹o ra sù c«ng b»ng trong quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ nh»m khai th¸c nh÷ng kh¶ n¨ng cña nhau phôc vô cho nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ. ë ph¹m vi quèc gia héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ më cöa nÒn kinh tÕ quèc gia, g¾n ph¸t triÓn kinh tÕ quèc gia víi kinh tÕ khu vùc, thÕ giíi vµ tham gia ngµy cµng cµng nhiÒu vµo c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ quèc tÕ. Héi nhËp kinh tÕ lµ tËp hîp c¸c nÒn kinh tÕ cña c¸c quèc gia kh¸c nhau l¹i víi nhau t¹o thµnh mét khu vùc kinh tÕ réng lín h¬n. Mét sè nhµ kinh tÕ cßn g¾n c¶ sù héi nhËp x· héi vµ chÝnh trÞ vµo trong kh¸i niÖm nµy. Mét sè nhµ kinh tÕ kh¸c cho r»ng cã nhiÒu d¹ng héi nhËp vµ trªn thùc tÕ kh¸i niÖm nµy ®· rót l¹i thµnh : dÊu hiÖu cña héi nhËp lµ tån t¹i nhiÒu h¬n mèi quan hÖ th-¬ng m¹i gi÷a c¸c quèc gia ®éc lËp. 1.2 C¸c giai ®o¹n cña qu¸ tr×nh héi nhËp ViÖc h×nh thµnh c¸c liªn kÕt kinh tÕ khu vùc vµ sù héi nhËp cña tõng quèc gia vµo nÒn kinh tÕ c¸c n-íc trong khu vùc víi nhiÒu møc ®é kh¸c nhau tuú thuéc vµo tõng khu vùc liªn kÕt vµ h×nh thøc liªn kÕt. C¸c liªn kÕt khu vùc th-êng lµ : Thø nhÊt, thµnh lËp khu mËu dÞch tù do hay khu bu«n b¸n tù do (Free Trade Area) lµ giai ®o¹n ®Çu cña qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ khu vùc. §©y lµ mét liªn minh quèc tÕ gi÷a hai hay nhiÒu quèc gia nh»m môc ®Ých tù do hãa viÖc mua b¸n ®èi víi mét hay mét sè mÆt hµng nµo ®ã. §Æc tr-ng cña khu mËu dÞch tù do lµ xo¸ bá c¸c hµng rµo thuÕ quan vµ phi thuÕ quan nh»m t¹o mét thÞ tr-êng thèng nhÊt cña khu vùc. Nh-ng mçi quèc gia thµnh viªn vÉn thi hµnh nh÷ng chÝnh s¸ch ngo¹i th-¬ng ®éc lËp ®èi víi c¸c quèc gia ngoµi liªn minh. Thø hai, h×nh thµnh liªn minh thuÕ quan (Customs Union) lµ giai ®o¹n thø hai cña sù héi nhËp nh»m t¨ng c-êng møc ®é hîp t¸c kinh tÕ gi÷a c¸c thµnh viªn. 2 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO Theo tho¶ thuËn hîp t¸c nµy, c¸c quèc gia trong liªn minh bªn c¹nh viÖc xo¸ bá thuÕ quan vµ nh÷ng h¹n chÕ vÒ mËu dÞch kh¸c gi÷a c¸c quèc gia thµnh viªn, cßn cÇn ph¶i thiÕt lËp mét biÓu thuÕ quan chung cña khèi ®èi víi c¸c quèc gia ngoµi liªn minh. Thø ba, h×nh thµnh thÞ tr-êng chung, ®©y lµ mét liªn minh quèc tÕ ë møc ®é cao h¬n liªn minh thuÕ quan, tøc lµ ngoµi viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p t-¬ng tù nh- liªn minh thuÕ quan trong trao ®æi th-¬ng m¹i, h×nh thøc liªn minh nµy cßn cho phÐp t- b¶n vµ lùc l-îng lao ®éng tù do di chuyÓn gi÷a c¸c n-íc thµnh viªn th«ng qua tõng b-íc h×nh thµnh thÞ tr-êng thèng nhÊt ( nh- c¸c quèc gia trong céng ®ång kinh tÕ Ch©u ¢u – EEC tõ n¨m 1992 ) thÓ hiÖn qua : mét lµ, h×nh thµnh liªn minh tiÒn tÖ, ®©y lµ mét liªn minh chñ yÕu trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ. Theo tho¶ thuËn nµy c¸c n-íc thµnh viªn ph¶i phèi hîp c¸c chÝnh s¸ch tiÒn tÖ víi nhau vµ cïng thùc hiÖn mét chÝnh s¸ch tiÒn tÖ thèng nhÊt trong toµn khèi, thèng nhÊt ®ång tiÒn dù tr÷ vµ ®ång tiÒn chung. Hai lµ, h×nh thµnh liªn minh kinh tÕ, ®©y lµ mét liªn minh quèc tÕ víi møc ®é cao h¬n vÒ sù tù do di chuyÓn hµng hãa, dÞch vô, t- b¶n vµ lùc l-îng lao ®éng gi÷a c¸c n-íc. §ång thêi ¸p dông biÓu thuÕ quan chung cho tÊt c¶ c¸c quèc gia kh«ng ph¶i lµ thµnh viªn vµ thèng nhÊt chÝnh s¸ch tµi chÝnh, tiÒn tÖ ( Liªn minh Ch©u ¢u – EU tõ n¨m 1994). 1.3 Nh÷ng lîi Ých kinh tÕ chñ yÕu thu ®-îc tõ héi nhËp Sù héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ c¸c n-íc trong khu vùc ®-a l¹i nh÷ng lîi Ých kinh tÕ kh¸c nhau cho c¶ ng-êi s¶n xuÊt vµ ng-êi tiªu dïng trong c¸c n-íc thµnh viªn. Mét quèc gia nµo ®ã gia nhËp hiÖp héi c¸c n-íc thùc hiÖn -u ®·i mËu dÞch th-êng ®-a l¹i nh÷ng kÕt qu¶ chñ yÕu sau : Mét lµ, t¹o lËp quan hÖ mËu dÞch míi gi÷a c¸c quèc gia thµnh viªn, më réng h¬n n÷a kh¶ n¨ng xuÊt nhËp khÈu hµng hãa cña c¸c n-íc trong liªn minh víi c¸c n-íc vµ c¸c khu vùc kinh tÕ kh¸c trªn thÕ giíi. ChÝnh v× thÕ mµ tiÒm n¨ng kinh tÕ cña c¸c n-íc thµnh viªn ®-îc khai th¸c mét c¸ch cã hiÖu qu¶. H¬n n÷a, héi nhËp kinh tÕ cßn lµm t¨ng thªm phóc lîi th«ng qua viÖc thay thÕ c¸c ngµnh, tr-íc hÕt lµ c«ng nghiÖp cña n-íc chñ nhµ cã chi phÝ cao ( l·ng phÝ nguån 3 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO lùc) b»ng nh÷ng ngµnh cã chi phÝ thÊp h¬n ( tøc lµ cã hiÖu qu¶ h¬n). Hµng hãa nhËp khÈu lu«n nhËn ®-îc sù -u ®·i víi møc gi¸ h¹ h¬n. Nªn lîi Ých cña ng-êi tiªu dïng còng ®-îc t¨ng lªn do mua ®-îc khèi l-îng hµng ho¸ lín h¬n víi chi phÝ thÊp h¬n. Hai lµ, héi nhËp khu vùc cßn gãp phÇn vµo viÖc chuyÓn h-íng mËu dÞch. Sù chuyÓn dÞch nµy diÔn ra phæ biÕn khi h×nh thµnh liªn minh thuÕ quan. V× khi ®ã c¸c ®iÒu kiÖn bu«n b¸n gi÷a c¸c n-íc thµnh viªn trong liªn minh sÏ trë nªn thuËn lîi h¬n, hÊp dÉn h¬n tr-íc. Ngay c¶ khi mét n-íc nµo ®ã trong liªn minh tiÕn hµnh nhËp khÈu nh÷ng s¶n phÈm cña c¸c quèc gia ngoµi liªn minh víi gi¸ thÊp h¬n, nh-ng nay ®-îc thay thÕ b»ng viÖc nhËp khÈu nh÷ng s¶n phÈm cïng lo¹i cña c¸c quèc gia trong liªn minh mµ gi¸ c¶ l¹i cao h¬n (do ®-îc h-ëng -u ®·i thuÕ quan…). ChÝnh nh÷ng -u ®·i nµy gi÷a c¸c n-íc thµnh viªn trong liªn minh ®· ®-a tíi sù chuyÓn h-íng mËu dÞch nãi trªn. cã thÓ ®-a ra mét vÝ dô ®¬n gi¶n ®Ó minh ho¹ nh- sau : Tr-íc ®©y Singapore th-êng nhËp cµ phª cña Braxin víi møc gi¸ thÊp h¬n cña ViÖt Nam v× gi¸ cµ phª cña Braxin lµ 1.500 USD/tÊn cßn cña ViÖt Nam lµ 1.600 USD/tÊnvíi møc thuÕ nhËp khÈu cho c¶ hai tr-êng hîp lµ 20%. Nh-ng sau khi ViÖt Nam gia nhËp liªn minh thuÕ quan th× b©y giê gi¸ cµ phª nhËp khÈu tõ ViÖt Nam kh«ng bÞ ®¸nh thuÕ n÷a vµ chØ lµ 1.600 USD/tÊn thÊp h¬n gi¸ nhËp tõ Braxin (1.800 USD/tÊn) v× cã thuÕ nhËp khÈu lµ 20%. ChÝnh v× vËy, viÖc nhËp khÈu cµ phª cña Singapore sÏ chuyÓn h-íng tõ thÞ tr-êng Braxin sang thÞ tr-êng ViÖt Nam. Ba lµ, héi nhËp khu vùc, thùc hiÖn tù do hãa th-¬ng m¹i t¹o ®iÒu kiÖn cho mçi quèc gia cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong viÖc tiÕp thu vèn, c«ng nghÖ, tr×nh ®é qu¶n lý…tõ c¸c quèc gia kh¸c trong liªn minh. VÒ l©u dµi, tù do ho¸ th-¬ng m¹i gãp phÇn t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, t¨ng tr-ëng kinh tÕ. Tù do ho¸ th-¬ng m¹i thóc ®Èy t¨ng tr-ëng kinh tÕ b¨ng hai c¸ch : t¨ng xuÊt khÈu vµ t¨ng n¨ng suÊt cËn biªn cña hai yÕu tè s¶n xuÊt lµ vèn vµ lao ®éng. Tr-íc hÕt, viÖc ®Èy m¹nh xuÊt khÈu sÏ gãp phÇn t¨ng hiÖu qu¶ s¶n xuÊt cña tõng quèc gia. §iÒu ®ã ®-îc thÓ hiÖn th«ng qua : 4 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO + Tù do ho¸ th-¬ng m¹i g©y ra ¸p lùc lín ®èi víi mçi quèc gia trong liªn minh, trong c¸c ngµnh s¶n xuÊt hµng nhËp khÈu, buéc c¸c ngµnh nµy ph¶i phÊn ®Êu gi¶m gi¸ hoÆc gi÷ gi¸ ë møc t-¬ng ®èi thÊp. Muèn vËy, c¸c ngµnh nµy ph¶i nhanh trãng thay ®æi c«ng nghÖ, ¸p dông réng r·i nh÷ng kinh nghiÖm qu¶n lý, nh÷ng thµnh tùu míi vµ hiÖn ®¹i cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ. + Trong ®iÒu kiÖn héi nhËp, c¸c quèc gia thµnh viªn ®ang cã xu h-íng tËp trung ®Çu t- ph¸t triÓn c¸c ngµnh s¶n xuÊt hµng ho¸ xuÊt khÈu cã hiÖu qu¶ nhÊt vµ ph¸t huy tèi -u nh÷ng lîi thÕ vÒ nguån lùc cña m×nh. §iÒu ®ã sÏ cho phÐp mçi quèc gia thµnh viªn n©ng cao hiÖu qu¶ xuÊt khÈu theo quy m« vµ do ®ã thóc ®Èy t¨ng tr-ëng s¶n xuÊt, gãp phÇn tÝch luü vèn vµ t¸i s¶n xuÊt më réng kh«ng ngõng. + T¨ng c-êng xuÊt khÈu gãp phÇn t¹o lËp c¸ c©n thanh to¸n theo h-íng tÝch cùc, t¨ng dù tr÷ ngo¹i tÖ cho quèc gia ®©y lµ ®IÒu kiÖn quan träng ®Ó gi¶m l·i xuÊt cho vay khuyÕn khÝch ng-êi s¶n xuÊt kinh doanh vay vèn ®Ó më réng s¶n xuÊt kinh doanh, thóc ®Èy tèc ®é t¨ng tr-ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ…tiÕp ®Õn viÖc t¨ng hiÖu qu¶ s¶n xuÊt nhê n©ng cao n¨ng xuÊt cËn biªn cña hai yÕu tè s¶n xuÊt cho phÐp mçi quèc gia thµnh viªn kh«ng cÇn thay ®æi c¬ cÊu vËt chÊt cña s¶n xuÊt, thËm chÝ kh«ng t¨ng thªm chi phÝ s¶n xuÊt mµ vÉn ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ cao. 1.4 Mét sè nguyªn t¾c chung khi tham gia héi nhËp quèc tÕ Tham gia héi nhËp kinh tÕ, mçi qu«c gia ph¶i tu©n theo nh÷ng luËt ch¬i chung, ng÷ng nguyªn t¾c chung ®-îc qui ®Þnh cho tÊt c¶ c¸c quèc gia trong khèi. Mét trong sè nh÷ng nguyªn t¾c chung cã tÝnh chÊt b¾t buéc, ®ã lµ : Nguyªn t¾c tèi huÖ quèc, dµnh cho mäi thµnh viªn sù ®èi xö thuËn lîi nhÊt ®· dµnh cho bÊt cø b¹n hµng nµo, rµ so¸t l¹i c¸c hiÖp ®Þnh th-¬ng m¹i song ph-¬ng ®Ó b¶o ®¶m tÝnh nhÊt qu¸n cña chóng víi quy chÕ tèi huÖ quèc. Nguyªn t¸c ®èi xö quèc gia, ¸p dông chÕ ®é øng xö nh- nhau ®èi víi s¶n phÈm, dÞch vô vµ c«ng d©n trong n-íc vµ n-íc ngoµi. Nguyªn t¾c h¹n chÕ sö dông c¸c c«ng cô th-¬ng m¹i phi thuÕ quan, h¹n chÕ sö dông h¹n ng¹ch rµo c¶n kü thuËt ®èi víi th-¬ng m¹i nh»m môc 5 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO ®Ých b¶o hé, trõ tr-êng hîp ®Æc biÖt. B»ng c¸ch lo¹i bá dÇn h¹n chÕ vÒ sè l-îng ®èi víi nhËp khÈu, c¶i c¸ch qu¶n lý chuyªn ngµnh ®èi víi nhËp khÈu mét sè hµng ho¸ nhÊt ®Þnh. Nguyªn t¾c gi¶m vµ rµng buéc thuÕ quan nhËp khÈu, cam kÕt kh«ng t¨ng thuÕ quan, tham gia vµo c¸c cuéc ®µm ph¸n trong t-¬ng lai ®Ó gi¶m thuÕ quan, thuÕ quan ho¸ c¸c hµng rµo phi thuÕ quan, x©y dùng chiÕn l-îc vÒ rµng buéc thuÕ quan khi ®µm ph¸n vÒ viÖc tiÕp cËn, x©y dùng c¬ cÊu thuÕ quan dµi h¹n. Râ rµng, c¸c quy t¾c ®-îc quy ®Þnh sÏ lµm cho quan hÖ th-¬ng m¹i gi÷a c¸c quèc giai trong khèi trë nªn ®¬n gi¶n, thuËn tiÖn vµ ngµy cµng ph¸t triÓn h¬n. 1.5 Nh÷ng nh©n tè ¶nh h-ëng tíi héi nhËp quèc tÕ cña ViÖt Nam Chóng ta cßn tån t¹i qu¸ nhiÒu vÊn ®Ò ch-a ®-îc gi¶i quyÕt, nh÷ng ®iÓm yÕu cÇn kh¾c phôc. V× vËy chóng ta ph¶i v¹ch râ vµ nh×n th¼ng vµo ®iÓm yÕu Êy ®Ó hiÓu râ chóng tõ ®ã ®-a ra biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó gi¶i quyÕt cã hiÖu qu¶. Thø nhÊt, søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt Nam rÊt yÕu v× vËy sÏ rÊt khã th©m nhËp thÞ tr-êng n-íc ngoµi trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu thËm chÝ cã thÓ sÏ thua hµng ho¸ n-íc ngoµi ngay ë thÞ tr-êng trong n-íc mét khi AFTA cã hiÖu lùc hoµn toµn. Theo ®¸nh gi¸ chung cña quèc tÕ th× søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt Nam ®ang gi¶m dÇn, cã thÓ thÊy nh- sau : B¶ng 1 : so s¸nh vÒ søc c¹nh tranh STT N-íc/NÒn kinh tÕ 1997 1998 1999 2000 1 MÜ 3 3 2 1 2 Sigapo 1 1 1 2 3 NhËt B¶n 14 12 14 21 4 Th¸ilan 18 21 31 31 5 Trung Quèc 29 28 32 41 6 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO 6 Philippin 34 33 33 37 7 Malaixia 9 17 16 25 8 ViÖt Nam 49 39 48 53 Nguån : DiÔn ®µn Kinh tÕ ThÕ giíi (WEF). Theo sè liÖu trªn Thêi b¸o Kinh tÕ ViÖt Nam, s¾t thÐp ®ang tån kho 250.000 tÊn - chiÕm 18% s¶n l-îng, ph©n bãn 260.000 tÊn - chiÕm 35% s¶n l-îng, xi m¨ng 254.000 tÊn. Nguyªn nh©n tån kho chñ yÕu do hµng ho¸ cña ta nãi chung søc c¹nh tranh yÕu, gi¸ c¶ cao h¬n hµng ngo¹i nhËp cïng lo¹i, mÆc dï nhiÒu mÆt hµng ®ang ®-îc b¶o hé. Nh- ta thÊy th× søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt Nam ®ang gi¶m sót v× nhiÒu nguyªn nh©n mµ nÕu nh- chóng ta kh«ng t×m hiÓu vµ ®-a ra biÖn ph¸p kh¾c phôc kÞp thêi th× chóng ta sÏ tôt hËu m·i m·i. Nguyªn nh©n ®Çu tiªn lµ do gi¸ thµnh s¶n phÈm cao, tr-íc khi gi¶m thuÕ th× mét sè mÆt hµng cña ViÖt Nam ®· thua ë thÞ tr-êng trong n-íc do gi¸ b¸n cña s¶n phÈm cßn cao h¬n hoÆc cã thÊp h¬n th× thÊp h¬n rÊt Ýt gi¸ b¸n cña hµng nhËp khÈu sau khi ®· ®¸nh thuÕ. VÝ dô nh- ®Çu n¨m 2001, gi¸ b¸n m¸y giÆt cì 4 kil«gam s¶n xuÊt trong n-íc lµ 3,7 triÖu ®ång trong khi hµng nhËp khÈu kÓ c¶ thuÕ lµ 3,8 triÖu ; tñ l¹nh cì 150 lÝt gi¸ hµng trong n-íc lµ 4.31 triÖu ®ång vµ hµng nhËp lµ 4,85 triÖu. Nguyªn nh©n thø hai lµ do kh¶ n¨ng th©m nhËp vµo thÞ tr-êng c¸c n-íc cña c¸c Smes ViÖt Nam qu¸ yÕu. N¨m 2000, nhãm hµng n«ng l©m thuû s¶n vµ c¸c nguyªn liÖu th« chiÕm tíi 70% tæng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang c¸c n-íc ASEAN. §ång thêi chÊt l-îng vµ mÉu m· s¶n phÈm còng lµ mét vÊn ®Ò. C«ng nghÖ s¶n xuÊt l¹c hËu nªn n¨ng suÊt chÊt l-îng ch-a cao, còng v× thÕ c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ch-a cã ®-îc sù quan t©m ®óng ®¾n tíi mÉu m· s¶n phÈm mµ ®©y l¹i lµ mét chiÕn l-îc quan träng cña Marketing. MÉu m·, bao b× s¶n phÈm cña hµng ViÖt Nam ch-a thu hót ®-îc sù chó ý mua s¾m cña kh¸ch hµng l¹i chËm ®æi míi. Hµng thñ c«ng mÜ nghÖ cña ViÖt Nam ch¼ng h¹n, hµng xuÊt khÈu n¨m 2000 ®Õn h¬n 300 triÖu USD vµ cã rÊt nhiÒu kh¸ch tõ Hång C«ng, NhËt B¶n 7 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO rÊt thÝch nh-ng ®Õn n¨m sau khi hä trë l¹i th× hä kh«ng kÝ nh÷ng hîp ®ång gièng nh- n¨m tr-íc n÷a v× hµng kh«ng thay ®æi mÉu m· nªn hä kh«ng quan t©m vµ kh«ng mua n÷a. Nguyªn nh©n thø ba lµ vÊn ®Ò vÒ th-¬ng hiÖu, kh©u qu¶ng c¸o tiÕp thÞ cña ta ch-a tèt nªn ch-a chiÕm lÜnh ®-îc thÞ tr-êng. §· cã nhiÒu bµi häc vÒ th-¬ng hiÖu ®èi víi doanh nghiÖp ViÖt Nam khi th©m nhËp vµo thÞ tr-êng thÕ giíi nhcña h·ng cµ phª Trung Nguyªn ch¼ng h¹n. Chóng ta ch-a quan t©m thÝch ®¸ng ®Õn vÊn ®Ò nµy vµ ®· ph¶i tr¶ gi¸ ®¾t cho nã khi b-íc ®Çu héi nhËp vµo thÞ tr-êng thÕ giíi. Theo nghiªn cøu cña mét c«ng ty t- vÊn th× 60% ng-êi tiªu dïng quan t©m ®Õn th-¬ng hiÖu khi mua s¾m. Nh-ng hiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam míi chØ ®Çu t- cho th-¬ng hiÖu kho¶ng 1% doanh sè. Trong khi ë c¸c c«ng ty n-íc ngoµi con sè nµy lµ 5% - 7%. Theo nhËn xÐt cña bµ Ph¹m Chi Lan, Phã chñ tÞch Phßng th-¬ng m¹i vµ C«ng nghiÖp ViÖt Nam : "VÒ c¸ch tiÕp thÞ cña c¸c c«ng ty ViÖt Nam hiÖn giê so víi mÆt b»ng chung trong vïng nh- Th¸ilan, In®«nªxia, cßn thÊp h¬n rÊt nhiÒu. ViÖt Nam cÇn cã nh÷ng chiÕn dÞch qu¶ng b¸, nh÷ng qu¶ng b¸ nh- Th¸ilan ®· tõng qu¶ng b¸ du lÞch ch¼ng h¹n. Nãi chung, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÖn nay ViÖc ®i héi chî, c¸c triÓn l·m quèc tÕ ë c¸c n-íc th× hä th-êng ®i rÊt Ýt. Ngay c¶ khi ®i còng ch-a chän läc kÜ ®Ó g©y Ên t-îng m¹nh cho m×nh. MÉu m· vµ c¸nh tiÕp cËn thÞ tr-êng lµ 2 mÆt mµ doanh ngiÖp ViÖt Nam cßn yÕu. C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÖn nay tËp trung rÊt nhiÒu vµo kh©u s¶n xuÊt ra s¶n phÈm, nh-ng hä ch-a chó träng ®Çy ®ñ ®Õn mÆt dÞch vô kÌm theo , hoÆc dÞch vô phôc vô cho viÖc ®-a ra s¶n phÈm ®ã ®-îc ®-a ra mét c¸nh tèt h¬n ... ". Thø hai, ChÝnh s¸nh cña Nhµ n-íc cßn chËm thay ®æi nªn g©y ra nh÷ng c¶n trë vÒ nhiÒu mÆt. Theo chñ tr-¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n-íc coi thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n-íc lµ thµnh phÇn chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ, gi÷ vai trß ®Þnh h-íng cho c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. V× thÕ nã n¾m c¸c nguån lùc quan träng nhÊt vµ ®-îc h-ëng nh÷ng -u ®·i thËm chÝ ®-îc b¶o hé chÆt chÏ. Nh-ng chÝnh ®iÒu 8 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO nµy ®· lµm cho c¸c doanh nghiÖp nµy yÕu søc c¹nh tranh vµ kh«ng cã kh¶ n¨ng héi nhËp ®Ó ®-¬ng ®Çu víi sù c¹nh tranh trùc tiÕp cña hµng ho¸ nhËp khÈu. Doanh nghiÖp Smes cña Nhµ n-íc ®· vµ ®ang béc lé nh÷ng ®iÓm yÕu cña m×nh, nhiÒu doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç, theo b¸o c¸o cña Tæng côc qu¶n lý vèn vµ tµi s¶n Nhµ n-íc t¹i doanh nghiÖp th× n¨m 1998 chØ cã 37% sè doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµm ¨n cã hiÖu qu¶, sè cßn l¹i thua lç nÆng. §Õn cuèi n¨m 1999, chØ cã 20% sè doanh nghiÖp Nhµ n-íc kinh doanh cã hiÖu qu¶. TØ suÊt lîi nhuËn trªn vèn gi¶m dÇn : n¨m 1995 lµ 19,1%, n¨m 1997 lµ 10,6%, n¨m 1998 lµ 8%. N¨m 1998, c«ng nghiÖp Nhµ n-íc chiÕm 47,4% vèn, 28,5% lao ®éng vµ s¶n xuÊt ra 48% tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt toµn ngµnh nh-ng chØ ®ãng gãp 40,7% thu ng©n s¸ch trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp. Ngoµi ra cßn nhiÒu vÊn ®Ò kh¸c n÷a nh- n¨ng lùc qu¶n lý cña doanh nghiÖp, thu hót vèn ®Çu t- thÊp, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kÐm, søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ kh«ng cao ... Thø ba, quan träng nhÊt lµ vÊn ®Ò b¶o hé . §©y chÝnh lµ yÕu tè lµm mÊt ®i søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt Nam , t¹o nªn søc ú trong héi nhËp. H¬n n÷a Nhµ n-íc ta cßn chËm trong vÊn ®Ò phæ biÕn kiÕn thøc héi nhËp cho doanh nghiÖp, ch-a c«ng bè réng r·i lÞch tr×nh c¾t gi¶m thuÕ ®Ó c¸c doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng chuÈn bÞ tèt, n©ng cao søc c¹nh tranh. Cßn thiÕu c¸c v¨n b¶n h-íng dÉn chi tiÕt tíi c¸c Bé, ngµnh liªn quan. TÊt c¶ ®iÒu nµy thÓ hiÖn n¨ng lùc yÕu kÐm trong qu¶n lý, bé m¸y qu¶n lý ho¹t ®éng thiÕu ®ång bé, kh«ng thèng nhÊt. Thø t-, khã kh¨n vÒ c¬ së h¹ tÇng kÜ thuËt. C¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp chñ lùc cña Nhµ n-íc chñ yÕu kÕ thõa tõ thêi Ph¸p thuéc, Ýt ®-îc söa ch÷a, c«ng nghÖ s¶n xuÊt cßn l¹c hËu. H¬n n÷a l¹i ph©n bè kh«ng ®Òu, kh«ng tËn dông ®-îc nguån lùc. Cã thÓ lÊy vÝ dô ngay trªn ®Þa bµn Hµ Néi tËp trung rÊt nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt c«ng nghiÖp nh-ng hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kh«ng cao. C¸c nhµ m¸y chÝnh trªn ®Þa bµn nh- nhµ m¸y c¬ khÝ chÝnh x¸c, nhµ m¸y c¬ khÝ TrÇn H-ng §¹o ... ®· tõng h-ng thÞnh thêi k× Ph¸p thuéc vµ trong thêi bao cÊp th× hiÖn nay s¶n xuÊt yÕu, cÇm chõng v× kh«ng ph¸t huy ®-îc hiÖu qu¶ trong thêi k× míi, c«ng nghÖ 9 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO s¶n xuÊt th× vÉn nh- x-a kh«ng thay ®æi lµ mÊy v× thiÕu vèn ®Çu t-. Mét sè n¬i nhê cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi mµ chóng ta ®· x©y míi ®-îc mét sè khu c«ng nghiÖp träng ®iÓm nh-ng hiÖu qu¶ sö dông kh«ng cao, nhiÒu n¬i s¶n xuÊt ch-a hÕt c«ng suÊt thiÕt kÕ mµ khÊu hao m¸y mãc hµng n¨m th× rÊt lín. Hay nãi c¸ch kh¸c lµ hiÖu qu¶ sö dông vèn kh«ng cao. VÝ dô vÒ nhµ m¸y giÊy cña ViÖt Nam, chØ s¶n xuÊt ®-îc kho¶ng 60% c«ng suÊt, nhµ m¸y mÝa ®-êng còng vËy vÊn ®Ò lµ do kh©u cung cÊp nguyªn liÖu kh«ng ®ñ trong khi ®ã ngay bªn ngoµi nhµ m¸y, ng-êi n«ng d©n l¹i ph¶i b¸n rÎ c¸c nguyªn liÖu nµy v× kh«ng dñ tiªu chuÈn chÕ biÕn. NghÞch c¶nh nµy cßn ë nhiÒu n¬i kh¸c n÷a nÕu chóng ta kh«ng quan t©m ®Õn viÖc t×m ®Çu vµo ®Çu ra tr-íc khi phª duyÖt mét dù ¸n ®Çu t- hµng chôc tØ ®ång. §©y chÝnh lµ ®iÒu kiÖn ®Ó thu hót vèn ®Çu t- trùc tiÕp (FDI) vµo ViÖt Nam mµ chóng ta kh«ng lµm tèt th× sÏ thua trong cuéc c¹nh tranh vÒ m«i tr-êng ®Çu t- víi c¸c n-íc trong khu vùc. Thø n¨m, thiÕu nguån nh©n lùc cã tr×nh ®é kÜ thuËt vµ tr×nh ®é qu¶n lý cao. Chóng ta vÉn nãi r»ng thÕ m¹nh cña chóng ta lµ cã nguån nh©n lùc dåi dµo gi¸ nh©n c«ng l¹i rÎ nh-ng thÕ cã thùc sù lµ thÕ m¹nh kh«ng khi mµ xu h-íng chung trªn thÕ giíi hiÖn nay lµ tù ®éng ho¸, vi tÝnh ho¸ c«ng ®o¹n s¶n xuÊt, n©ng cao tr×nh ®é kÜ thuËt, chÊt x¸m trong s¶n phÈm ? C©u tr¶ lêi ë ®©y lµ kh«ng. NÕu chóng ta kh«ng quan t©m h¬n ®Õn ®µo t¹o nguån nh©n lùc th× kh«ng thÓ thÝch øng víi t×nh h×nh míi. HiÖn nay chóng ta ®ang thiÕu mét c¸ch trÇm träng c¸c c«ng nh©n kÜ thuËt, c¸c nhµ qu¶n lý cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao ®Æc biÖt lµ trong s¶n xuÊt C«ng nghiÖp do nh÷ng bÊt cËp trong c«ng t¸c ®µo t¹o vµ h-íng nghiÖp. Nh©n tè con ng-êi chÝnh lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh trong ph¸t triÓn kinh tÕ trong khi nhËn thøc vÒ vÊn ®Ò nµy ch-a ®Çy ®ñ, nÒn gi¸o dôc cßn l¹c hËu qu¸ nhiÒu so víi Thø s¸u, ph¶i nãi r»ng C«ng nghÖ cña chóng ta cßn qu¸ yÕu kÐm, l¹c hËu. Tr×nh ®é c«ng nghÖ cña ViÖt Nam hiÖn t¹i tôt hËu kho¶ng 25 - 30 n¨m so víi Th¸ilan dÉn ®Õn chi phÝ cho ®Çu vµo cao h¬n tõ 30% - 50% so víi c¸c ®èi t¸c ASEAN kh¸c. §Êy lµ so s¸nh víi c¸c n-íc trong khu vùc, c¸c n-íc cã tr×nh ®é 10 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO s¶n xuÊt kh¸ gÇn víi ta cßn nh- vËy th× nÕu so s¸nh víi c¸c n-íc ph¸t triÓn ë ph-¬ng T©y hay MÜ th× chóng ta sÏ xÕp ë hµng thø bao nhiªu? Vµ liÖu bao giê chóng ta míi cã thÓ ®uæi kÞp hä? Tuy r»ng n-íc ta ®-îc thiªn nhiªn -u ®·i víi nhiÒu nguån tµi nguyªn phong phó ®a d¹ng nh-ng nÒn C«ng nghiÖp cña ViÖt Nam l¹i kh«ng ph¸t triÓn ®Çy ®ñ, c¸c ngµnh C«ng nghiÖp chñ yÕu lµ c«ng nghiÖp nhÑ vµ khai kho¸ng xuÊt khÈu s¶n phÈm th«, hµm l-îng kÜ thuËt trong s¶n phÈm kh«ng cao. C«ng nghiÖp nhÑ víi c¸c mÆt hµng chñ lôc vµ cã -u thÕ trong xuÊt khÈu lµ hµng may mÆc,®å da giµy, thùc phÈm ... Cßn c«ng nghiÖp khai kho¸ng th× tr×nh ®é c«ng nghÖ thÊp dÉn ®Õn sù khai th¸c kh«ng hîp lý vµ l·ng phÝ c¸c nguån lùc. Kh¶ n¨ng chÕ biÕn nguyªn liÖu th« khai th¸c ®-îc gÇn nh- lµ kh«ng cã. C¸c má dÇu khÝ cña ta ë thÒm lôc ®Þa cã tr÷ l-îng lín ®· ®-îc Nga hç trî ban ®Çu rÊt nhiÒu trong viÖc khai th¸c nh-ng chóng ta còng míi chØ dõng ë viÖc xuÊt khÈu dÇu th« víi gi¸ rÎ. Hay trong xuÊt khÈu cµ phª còng vËy, ViÖt Nam chØ dõng ë viÖc xuÊt khÈu cµ phª h¹t chø ch-a cã ®ñ tr×nh ®é s¶n xuÊt cµ phª bét, nh- vËy chóng ta xuÊt khÈu cµ phª hµng n¨m vµo hµng cao trªn thÕ giíi nh-ng l¹i ph¶i nhËp khÈu µa phª bét tõ n-íc ngoµi víi gi¸ cao. Nh- vËy vÊn ®Ò tiÒm Èn trong héi nhËp kinh tÕ AFTA lµ liÖu c¸c n-íc kÐm ph¸t triÓn cã trë thµnh nhµ cung cÊp nguyªn liÖu th« nh- thêi k× thuéc ®Þa hay kh«ng? Kh«ng nh÷ng thÕ viÖc ph©n bè c¸c khu c«ng nghiÖp còng cßn nhiÒu ®iÒu bÊt hîp lý cÇn ph¶i xem xÐt vµ ®iÒu chØnh l¹i. Thø b¶y, nhËn thøc cña c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp vÒ vÊn ®Ò héi nhËp cßn h¹n chÕ. PhÇn lín, c¸c doanh nghiÖp ch-a chuÈn bÞ chu ®¸o cho qu¸ tr×nh héi nhËp, ch-a ®-a ra ®-îc c¸c chÝnh s¸ch, chiÕn l-îc thÝch øng ®Ó tham gia AFTA hay WTO…Kh¶o s¸t 66 doanh nghiÖp cña B¸o Sµi Gßn TiÕp ThÞ míi ®©y còng cho thÊy : chØ cã h¬n 1/2 doanh nghiÖp cã c¸c cuéc häp chÝnh thøc bµn luËn vÒ AFTA ; h¬n 1/2 doanh nghiÖp cã giao nhiÖm vô chÝnh thøc cho c¸c c¸ nh©n hay bé phËn trong c«ng ty nghiªn cøu vÒ AFTA. Ngµnh dÖt, da, may, tuy cã nhiÒu doanh nghiÖp nghiªn cøu vÒ AFTA sím nhÊt, nh-ng cã gÇn 1/3 tæng sè 11 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO doanh nghiÖp cho biÕt ch-a x¸c ®Þnh ®-îc chÝnh s¸ch vµ biÖn ph¸p ®èi víi AFTA. Tuy nhiªn cã mét sè c¸c doanh nghiÖp thµnh c«ng vµ ®· chuÈn bÞ ®Çy ®ñ cho héi nhËp . §ã lµ sè doanh nghiÖp t×m c¸ch ®-¬ng ®Çu héi nhËp tõ rÊt sím vµ ®Õn nay th× kh¸ b×nh tÜnh, tù tin, ®iÓn h×nh lµ Vinamilk. Ngay tõ nh÷ng n¨m cuèi 1999 - 2000, Vinamilk ®· cã ý thøc ®-a c¸c s¶n phÈm s÷a, bét dinh d-ìng ... vµo c¸c thÞ tr-êng ASEAN ®Ó lµm quen tr-íc khi hä vµo ®Õn m×nh. Cßn t¹i s©n nhµ, Vinamilk ®· liªn tôc ®-a ra c¸c s¶n phÈm míi, chÊt l-îng cao nh-ng gi¸ thµnh thÊp so víi c¸c s¶n phÈm nhËp, ®Ó " ®uæi " ®èi thñ. M¹ng l-íi ph©n phèi cña Vinamilk phñ kÝn cÊp x·. C«ng ty TNHH Kinh §«, ngoµi viÖc phñ kÝn thÞ tr-êng néi ®Þa, xuÊt khÈu sang c¸c thÞ tr-êng ASEAN ... míi ®©y cßn dù ®Þnh ®Çu tmét nhµ m¸y s¶n xuÊt ngay trªn ®Êt MÜ. §©y lµ mét sè doanh nghiÖp tiªu biÓu thÝch hîp cho qu¸ tr×nh héi nhËp, c¸c kinh nghiÖm cña m« h×nh nµy cÇn ph¶i ®-îc nh©n réng, phæ biÕn cho c¸c doanh nghiÖp kh¸c häc tËp vµ chuÈn bÞ cho tiÕn tr×nh héi nhËp thËt tèt. PhÇn II : Tæng quan vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam 2.1 Kh¸i niÖm vµ c¸ch ph©n lo¹i doanh nghiÖp võa vµ nhá ë ViÖt Nam hiÖn nay, ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá lµ vÊn ®Ò ®-îc Nhµ n-íc quan t©m ®Æc biÖt. V× sù thµnh ®¹t cña mét quèc qia phô thuéc rÊt nhiÒu vµo sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp. Mµ trong giai ®o¹n ®Çu ph¸t triÓn cña c¬ chÕ thÞ tr-êng th× doanh nghiÖp qui m« võa vµ nhá cã ý nghÜa v« cïng quan träng. §Ó nhËn biÕt doanh nghiÖp võa vµ nhá mét c¸ch cã c¬ së khoa häc, chóng ta h·y ®i tõ viÖc x¸c ®Þnh doanh nghiÖp nãi chung. Doanh nghiÖp lµ mét tæ chøc kinh doanh, thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt, cung øng trao ®æi hµng ho¸ trªn thÞ tr-êng theo nguyªn t¾c tèi ®a ho¸ lîi Ých cña ng-êi tiªu dïng, th«ng qua ®ã tèi ®a ho¸ lîi Ých cña chñ së h÷u tµi s¶n cña doanh nghiÖp. HiÖn nay ng-êi ta ph©n lo¹i doanh nghiÖp theo nhiÒu c¸ch 12 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO kh¸c nhau, tuú theo tÝnh chÊt ho¹t ®éng, ngµnh kinh tÕ kü thuËt, nguån vèn së h÷u, quy m« doanh nghiÖp vµ tÝnh chÊt qu¶n lý. Theo ngµnh nghÒ kÜ thuËt, cã doanh nghiÖp c«ng nghiÖp, n«ng-l©m-ngnghiÖp, th-¬ng nghiÖp, dÞch vô… Theo h×nh thøc së h÷u, cã h×nh thøc doanh nghiÖp Nhµ n-íc, doanh nghiÖp t- nh©n… Theo cÊp qu¶n lý, cã doanh nghiÖp trung -¬ng, doanh nghiÖp ®Þa ph-¬ng. Theo qui m«, tr×nh ®é s¶n xuÊt kinh doanh, cã doanh nghiÖp quy m« lín, doanh nghiÖp quy m« võa, doanh nghiÖp quy m« nhá. Ngoµi ra, cßn c¸c c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng chÝnh thøc thµnh lËp doanh nghiÖp thuéc lo¹i doanh nghiÖp “ siªu nhá” . Theo tÝnh chÊt ho¹t ®éng, tøc lµ theo yªu cÇu x· héi vµ c¬ chÕ thÞ tr-êng, cã doanh nghiÖp s¶n xuÊt hµng ho¸ c«ng céng, kh«ng nh»m môc tiªu lîi nhuËn lµ hµng ®Çu nh- c«ng ty m«i tr-êng ®« thÞ, c«ng ty c«ng viªn… vµ cã nh÷ng doanh nghiÖp nh»m môc tiªu lîi nhuËn tèi ®a. ViÖc ph©n lo¹i c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp chØ mang tÝnh chÊt t-¬ng ®èi v× trªn thùc tÕ cã rÊt nhiÒu doanh nghiÖp ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh mang tÝnh chÊt tæng hîp, ®a ngµnh hoÆc cã sù ®an xen nhiÒu chñ së h÷u vÒ t- liÖu s¶n xuÊt. 2.2 C¸c tiªu thøc x¸c ®Þnh doanh nghiÖp võa vµ nhá ThuËt ng÷ “ doanh nghiÖp võa vµ nhá” ë c¸c n-íc ph-¬ng T©y gäi lµ SME (Small and Medium Enterprise), cã nghÜa lµ c¸c c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh cã qui m« t-¬ng ®èi nhá. Nh-ng nÕu muèn nãi mét c¸ch chÝnh x¸c r»ng qui m« kh«ng lín l¾m ®Õn ®©u hoÆc qui m« nh- thÕ nµo th× gäi lµ “ nhá” cÇn ph¶i dùa vµo nh÷ng tiªu thøc ®Ó xem xÐt. ViÖc x¸c ®Þnh doanh nghiÖp võa vµ nhá cña mét n-íc th-êng ®-îc c©n nh¾c ®èi víi tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn kinh tÕ, t×nh h×nh lµm viÖc nãi chung trong c¶ n-íc vµ tÝnh chÊt nÒn kinh tÕ hiÖn hµnh cña n-íc ®ã. ViÖc x¸c ®Þnh c¸c doanh ngiÖp võa vµ nhá kh«ng cã tÝnh chÊt cè ®Þnh mµ cã xu h-íng thay ®æi theo tÝnh chÊt nh÷ng ho¹t ®éng cña nã, môc ®Ých cña viÖc x¸c ®Þnh vµ møc ®é ph¸t triÓn doanh nghiÖp. Tiªu chuÈn ®-îc sö dông ®Ó x¸c ®Þnh doanh nhgiÖp võa vµ nhá lµ : 13 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO Thø nhÊt, tæng vèn ®Çu t- ®-îc huy ®éng vµo s¶n xuÊt kinh doanh, gi¸ trÞ tµi s¶n cè ®Þnh, gi¸ trÞ b»ng tiÒn cña s¶n phÈm b¸n hoÆc dÞch vô, lîi nhuËn, vèn b×nh qu©n cho mét lao ®éng, doanh thu …§Ó tiÖn cho viÖc so s¸nh quèc tÕ ng-êi ta th-êng qui ®æi ra lo¹i tiÒn th«ng dông trong giao dÞch quèc tÕ nh- USD… Thø hai, sè lao ®éng ®-îc sö dông th-êng xuyªn, tiªu thøc nµy rÊt thuËn tiÖn cho viÖc so s¸nh quèc tÕ bëi nã kh«ng dÔ dµng chÞu ¶nh h-ëng cña nh÷ng kh¸c biÖt gi÷a c¸c quèc gia vÒ møc thu nhËp hay nh÷ng thay ®æi trong gi¸ trÞ ®ång tiÒn néi ®Þa hiÖn hµnh qua c¸c thêi kú kh¸c nhau. Tuú thuéc vµ ®iÒu kiÖn cô thÓ cña mçi n-íc mµ ng-êi ta quan t©m ®Õn ®é lín cña mçi tiªu thøc lao ®éng, tæng vèn ®Çu t- hoÆc doanh thu…trong c¸c ngµnh, nhãm ngµnh kh¸c nhau. Hµn Quèc lµ mét n-íc c«ng nghiÖp trÎ, ®¹t ®-îc nhiÒu thµnh c«ng chÝnh lµ tõ c¸c Smes, cã nh÷ng tiªu chuÈn ph©n lo¹i c¸c Smes nh- sau : Trong lÜnh vùc chÕ t¹o, khai th¸c, x©y dùng, doanh nghiÖp cã d-íi 300 lao ®éng th-êng xuyªn vµ tæng vèn ®Çu t- d-íi 600.000 USD ®ù¬c coi lµ c¸c Smes, d-íi 20 lao ®éng ®-îc coi lµ nhá. Trong lÜnh vùc th-¬ng m¹i, doanh nghiÖp d-íi 20 lao ®éng th-êng xuyªn vµ doanh thu d-íi 500.000 USD/n¨m (nÕu lµ b¸n lÎ) vµ d-íi 250.000USD/n¨m (nÕu lµ b¸n bu«n) ®-îc coi lµ c¸c Smes, d-íi 5 lao ®éng th-êng xuyªn gäi lµ nhá. §èi víi n-íc ta, kh¸i niÖm “ doanh nghiÖp võa vµ nhá” ®· ®-îc c¸c ®Þa ph-¬ng, c¸c ngµnh vËn dông mét c¸ch kh¸c nhau. T¹i Héi th¶o “ Ph¸t triÓn c¸c xÝ nghiÖp võa vµ nhá theo h-íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc” tæ chøc t¹i Trung t©m triÓn l·m Gi¶ng Vâ, Hµ Néi, ®· xuÊt hiÖn nhiÒu c¸ch x¸c ®Þnh vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá nh- sau : B¶ng 2 : C¸c tiªu thøc chñ yÕu ®Ó x¸c ®Þnh doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam Ph¹m vi x¸c ®Þnh Qui m« doanh Vèn Lao §éng Doanh thu nghiÖp ( tû ®ång ) (Ng-êi) hµng n¨m ( tû ®ång ) Thµnh phè Hå ChÝ Minh Lo¹i võa >1 > 100 > 10 Lo¹i nhá <1 < 100 < 10 14 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO Ng©n hµng c«ng th-¬ng Lo¹i võa vµ ViÖt Nam nhá §ång Nai C¸c chuyªn gia kinh tÕ < 18 < 500 < 20 Lo¹i võa - - < 100 Lo¹i nhá - - Lo¹i võa > 0,3 > 50 - Lo¹i nhá 0,1 – 0,3 5 - 50 - (-) Kh«ng cã sè liÖu Nguån : Th«ng t- Liªn bé Bé lao ®éng – Th-¬ng binh vµ x· héi Tham luËn Héi th¶o khoa häc vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá 2.3 Vai trß cña c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá trong nÒn kinh tÕ quèc d©n 2.3.1 SMEs t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho ng-êi lao ®éng XÐt trªn gãc ®é gi¶i quyÕt viÖc lµm th× doanh nghiÖp võa vµ nhá lu«n ®ãng vai trß quan träng h¬n c¸c doanh nghiÖp lín, ®Æc biÖt trong thêi k× suy tho¸i kinh tÕ. LÞch sö ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c n-íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn còng nh- thêi kú ®Çu ®æi míi cña ViÖt Nam ®· chØ ra r»ng : khi nÒn kinh tÕ suy tho¸i, c¸c doanh nghiÖp lín ph¶i gi¶m lao ®éng ®Ó gi¶m chi phÝ s¶n xu¸t tíi møc cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn ®-îc , v× cÇu cña thÞ tr-êng thÊp h¬n cung cña thÞ tr-êng. Nh-ng ®èi víi c¸c doanh ngiÖp võa vµ nhá do ®Æc tÝnh linh ho¹t, uyÓn chuyÓn dÔ thÝch øng víi sù thay ®æi cña thÞ tr-êng nªn nã vÉn cã thÓ ho¹t ®éng ®-îc, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp nhá. Do ®ã, doanh nghiÖp võa vµ nhá kh«ng nh÷ng kh«ng gi¶m lao ®éng mµ vÉn cã thÓ thu hót thªm lao ®éng Héi ®ång doanh nghiÖp nhá thÕ giíi cho r»ng : “ doanh nghiÖp võa vµ nhá lµ liÒu thuèc cuèi cïng ch÷a trÞ bÖnh thÊt nghiÖp khi mµ nÒn kinh tÕ suy tho¸i” . 2.3.2 SMEs t¹o ra thu nhËp b¶o ®¶m ®êi sèng cña ng-êi lao ®éng ë ViÖt Nam tÝnh ®Õn 31/02/1995 c¶ n-íc ®· cã 12.190 c«ng ty, doanh nghiÖp t- nh©n ®-îc h×nh thµnh theo luËt c«ng ty vµ luËt doanh nghiÖp t- nh©n, 15 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO trong ®ã cã 8694 doanh nghiÖp t- nh©n, 104 c«ng ty cæ phÇn, 3392 c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n. Ngoµi ra cßn cã hµng triÖu c¸c c¬ së kinh daonh dÞch vô, vËn t¶i hé c¸ thÓ. ChØ tÝnh riªng trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp, th-¬ng m¹i, dÞch vô, du lÞch, vËn t¶i, x©y dùng, th× c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ®· thu hót ®-îc 3.5 triÖu lao ®éng, chiÕm 11% tæng sè lao ®éng x· héi c¶ n-íc, ®· ®Çu t- 4150 tû ®ång trong tæng sè 9100 tû ®ång ®Çu t- cña khu vùc nµy. Kh¶o s¸t 49 doanh nghiÖp ë thÞ x· Hµ §«ng cuèi n¨m 1999, cho thÊy thu nhËp b×nh qu©n cña ng-êi lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp nh- sau : 10% sè doanh nghiÖp cã thu nhËp d-íi 200.000 §/th¸ng, 18% sè doanh nghiÖp cã thu nhËp tõ 200.000 - 300.000 §/th¸ng, 51% c¸c doanh nghiÖp cã thu nhËp tõ 300.000 - 400.000 §/th¸ng, 21% sè doanh nghiÖp cã thu nhËp tõ 400.000 – 450.000 §/th¸ng. TÝnh chung cho c¸c doanh nghiÖp, th× thu nhËp b×nh qu©n cña ng-êi lao ®éng ®¹t 350.000 §/th¸ng. §iÒu ®ã ph¶n ¸nh n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp võa vµ nhá cao h¬n s¶n xuÊt c¸ thÓ vµ hé gia ®×nh n«ng nghiÖp thuÇn tuý. 2.3.3 Doanh nghiÖp võa vµ nhá cã kh¶ n¨ng tËn dông c¸c nguån lùc x· héi Thø nhÊt, VÒ tiÒn vèn, doanh nghiÖp võa vµ nhá th-êng khëi sù ban ®Çu b»ng nguån vèn h¹n hÑp cña c¸ nh©n, sù tµi trî bªn ngoµi lµ hÕt søc h¹n chÕ. Do dÔ khëi sù b»ng nguån vèn Ýt ái nªn doanh nghiÖp võa vµ nhá dÔ ®-îc ®«ng ®¶o nh©n d©n tham gia ho¹t ®éng, qua ®ã thu hót ®-îc nguån vèn trong nh©n d©n vµo s¶n xuÊt kinh doanh. ¦íc tÝnh trªn 400.000 doanh nghiÖp c«ng nghiÖp ë mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®· thu hót kho¶ng 25.000 tû ®ång, ch-a kÓ phÇn thu hót hµng ngµn tû ®ång nhµn rçi kh¸c phôc vô cho nhu cÇu ng¾n h¹n vÒ vèn cña doanh nghiÖp. Thø hai, VÒ lao ®éng, doanh nghiÖp võa vµ nhá th-êng nh»m vµo môc tiªu s¶n xuÊt kinh doanh phôc vô nhu cÇu tiªu dïng cña nh©n d©n, sö dông nhiÒu lao ®éng, Ýt vèn. Do ®ã, phÇn lín lao ®éng trong khu vùc nµy kh«ng ®ßi hái ph¶i cã tr×nh ®é cao, ph¶i ®µo t¹o nhiÒu thêi gian vµ chi phÝ tèn kÐm, chØ cÇn båi d-ìng 16 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO hoÆc ®µo t¹o ng¾n ngµy lµ ng-êi lao ®éng cã thÓ tham gia s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp. Thø ba, VÒ mÆt kü thuËt, doanh nghiÖp Smes th-êng lùa chän kü thuËt phï hîp víi tr×nh ®é lao ®éng vµ kh¶ n¨ng vÒ vèn, hä kÕt hîp kü thuËt thñ c«ng víi kü thuËt mµ qu¶ng ®¹i quÇn chóng lao ®éng cã thÓ nhanh trãng tiÕp thu vµ lµm chñ trong s¶n xuÊt. Hä Ýt sö dông nh÷ng thiÕt bÞ tiªn tiÕn hiÖn ®¹i ®ßi hái vèn lín, ®µo t¹o sö dông l©u, tèn kÐm kinh phÝ. Do ®ã, phÇn lín c¸c trang thiÕt bÞ cña c¸c Smes lµ s¶n phÈm trong n-íc. Thø t-, VÒ nguyªn vËt liÖu, doanh nghiÖp Smes víi nguån vèn Ýt, lao ®éng thñ c«ng lµ chñ yÕu, do vËy nguån nguyªn liÖu ®-îc sö dông chñ yÕu lµ t¹i chç, thuéc ph¹m vi ®Þa ph-¬ng, dÔ khai th¸c, sö dông, qua ®ã còng t¹o ®iÒu kiÖn gi¶i quyÕt viÖc lµm trong khu vùc, rÊt Ýt doanh nghiÖp sö dông nguyªn liÖu nhËp ngo¹i. Cuéc kh¶o s¸t 1000 doanh nghiÖp nhá cho thÊy 80% nguån nguyªn vËt liÖu cung øng cho c¸c doanh nghiÖp lµ ë t¹i ®Þa ph-¬ng. 2.3.4 SMEs cã t¸c dông quan träng ®èi víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ë n-íc ta. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn doanh nghiÖp Smes còng lµ qu¸ tr×nh c¶i tiÕn m¸y mãc thiÕt vµ thiÕt bÞ, n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ chÊt l-îng s¶n phÈm ®Ó ®¸p nhu cÇu thÞ tr-êng, ®Õn mét møc ®é nµo ®ã nhÊt ®Þnh sÏ dÉn ®Õn ®æi míi c«ng nghÖ, lµm cho qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc diÔn ra kh«ng chØ ë chiÒu s©u mµ c¶ ë chiÒu réng. Doanh nghiÖp Smes ph¸t triÓn lµm cho c«ng nghiÖp vµ dÞch vô ph¸t triÓn dÉn ®Õn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h-íng ngµy mét tèt h¬n, ®Æc biÖt lµ ë vïng n«ng th«n. 2.4 Nh÷ng -u ®iÓm vµ h¹n chÕ cña c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá trong qu¸ tr×nh héi nhËp 2.4.1 Nh÷ng -u ®iÓm Doanh nghiÖp võa vµ nhá cã nh÷ng lîi thÕ râ rµng, ®ã lµ kh¶ n¨ng tho¶ m·n nhu cÇu cã h¹n trong nh÷ng thÞ tr-êng chuyªn m«n ho¸, khuynh h-íng sö 17 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO dông nhiÒu lao ®éng víi tr×nh ®é kü thuËt trung b×nh thÊp, ®Æc biÖt lµ sù mÒm m¹i vµ nhanh trãng thÝch nghi víi c¸c nhu cÇu vµ thay ®æi cña kinh tÕ thÞ tr-êng, doanh nghiÖp Smes cã thÓ b-íc vµo c¸c thÞ tr-êng míi mµ kh«ng hót sù chó ý c¸c doanh nghiÖp lín, vµ s½n sµng phôc vô ë c¸c n¬i xa x«i nhÊt hoÆc c¸c kho¶ng trèng võa vµ nhá cña thÞ tr-êng. ChÝnh v× vËy, nã cã nhiÒu ®iÓm m¹nh : Thø nhÊt, DÔ dµng khëi sù vµ n¨ng ®éng nh¹y bÐn víi thÞ tr-êng. Doanh nghiÖp Smes chØ cÇn mét sè vèn h¹n chÕ, mét mÆt b»ng nhá hÑp ®· cã thÓ khëi sù doanh nghiÖp. Vßng quay s¶n phÈm nhanh do ®ã cã thÓ sö dông vèn tù cã, hoÆc vay b¹n bÌ, ng-êi th©n dÔ dµng, tæ chøc qu¶n lý gän nhÑ dÔ quyÕt ®Þnh, khi nhu cÇu thÞ tr-êng thay ®æi hoÆc doanh nghiÖp gÆp khã kh¨n, th× dÔ dµng thay ®æi t×nh thÕ, néi bé dÔ thèng nhÊt. Thø hai, DÔ ph¸t huy b¶n chÊt hîp t¸c. C¸c Smes chØ tiÕn hµnh mét hoÆc mét vµi c«ng ®o¹n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt mét s¶n phÈm hoµn chØnh, mµ c¸c c«ng ®o¹n s¶n xuÊt ph¶i kÕt hîp víi nhau ®Ó hoµn thµnh mét s¶n phÈm hoµn chØnh ®-a ra tiªu thô trªn thÞ tr-êng, do ®ã c¸c doanh nghiÖp ph¶i tù hoµn thiÖn b¶n th©n m×nh vµ tiÕn hµnh hîp t¸c s¶n xuÊt, nÕu kh«ng sÏ bÞ ®µo th¶i. Thø ba, Thu hót nhiÒu lao ®éng, ho¹t ®éng hiÖu qu¶ víi chi phÝ cè ®Þnh thÊp. C¸c Smes, do nguån vèn Ýt v× vËy ®Çu t- vµo tµi s¶n cè ®Þnh còng Ýt, hä th-êng tËn dông lao ®éng thay thÕ cho vèn, ®Æc biÖt lµ c¸c n-íc cã lùc l-îng lao ®éng dåi dµo vµ gÝa c«ng lao ®éng thÊp nh- n-íc ta, ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh phôc vô d©n sinh, vµ th-êng hä ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi cao. Thø t-, Kh«ng cã hoÆc Ýt cã xung ®ét gi÷a nguêi lao ®éng vµ ng-êi sö dông lao ®éng. Do qui m« võa vµ nhá, sù ng¨n c¸ch gi÷a ng-êi lao ®éng vµ ng-êi sö dông lao ®éng kh«ng lín, vµ b¶n th©n ng-êi chñ, ng-êi sö dông lao ®éng lu«n s¸t víi c«ng viÖc cña ng-êi lao ®éng, do vËy nÕu cã xung ®ét, m©u thuÉn còng dÔ dµng gi¶i quyÕt. Thø n¨m, Cã thÓ ph¸t huy tiÒm lùc cña thÞ tr-êng trong n-íc. Sù ph¸t triÓn cña c¸c Smes ë giai ®o¹n ®Çu lµ ph-¬ng thøc tèt ®Ó s¶n xuÊt thay thÕ nhËp khÈu. C¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn nh- n-íc ta, chØ cÇn lùa chän mét sè mÆt hµng ®Ó s¶n xuÊt thay thÕ nhËp khÈu víi møc chi phÝ vµ vèn ®Çu t- thÊp, kü thuËt kh«ng 18 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO phøc t¹p, s¶n phÈm phï hîp víi søc mua cña ng-êi d©n, tõ ®ã n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ søc mua cña thÞ tr-êng. Thø s¸u, VÒ tiÒm n¨ng ph¸t triÓn. Qua thùc tÕ s¶n xuÊt kinh doanh, m¹ng l-íi c¸c Smes trªn kh¾p mäi miÒn cña ®Êt n-íc ®· ®µo t¹o, sµng läc c¸c nhµ doanh nghiÖp, vµ lµ n¬i ®µo t¹o h÷u hiÖu nhÊt. MÆt kh¸c, qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña Smes lµ qu¸ tr×nh tÝch tô vèn, t×m kiÕm më mang thÞ tr-êng,…®Ó ph¸t triÓn thµnh doanh nghiÖp lín. C¸c Smes cã mét lîi thÕ lµ míi ph¸t triÓn, quy m« nhá bÐ, tån t¹i trong mäi thµnh phÇn kinh tÕ vµ ®ang trong qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸, do ®ã cã nhiÒu thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn, nã ch-a chÞu ¶nh h-ëng lín cña ®éc quyÒn vµ c¹nh tranh quyÕt liÖt víi nhau cho nªn nhu cÇu cña thÞ tr-êng cßn réng lín. Do ®ã, nÕu tËn dông hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh th× ch¾c ch¾n c¸c Smes ViÖt Nam sÏ lµ mét lùc l-îng nßng cèt cho sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp nhiÒu khã kh¨n vµ thö th¸ch. 2.4.2 Nh÷ng h¹n chÕ S¶n xuÊt-kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp Smes ®¹t hiÖu qu¶ thÊp diÔn ra cã tÝnh chÊt phæ biÕn trong tÊt c¶ c¸c ngµnh, c¸c lo¹i h×nh së h÷u, nguyªn nh©n chÝnh lµ do gi¸ c¶, chÊt l-îng s¶n phÈm kh«ng ®¸p øng ®-îc yªu cÇu cña thÞ tr-êng trong vµ ngoµi n-íc. Lo¹i trõ c¸c yÕu tè bªn ngoµi nh- bu«n lËu trµn lan, sù ®éc quyÒn cã ¶nh h-ëng ®Õn gi¸ c¶, chÊt l-îng s¶n phÈm kh«ng ®¸p øng ®-îc yªu cÇu cña thÞ tr-êng trong vµ ngoµi n-íc cña c¸c Smes, th× c¸c yÕu tè cña m«i tr-êng kinh tÕ – x· héi vµ b¶n th©n doanh nghiÖp Smes t¸c ®éng nh©n qu¶ víi nhau dÉn ®Õn yÕu kÐm cña nã. Theo c¸ch ph©n tÇng th× cã 8 vÊn ®Ò ¶nh h-ëng trùc tiÕp : Mét lµ, chi phÝ vËn chuyÓn qua cao. Hai lµ, vai trß hîp ®ång phô nhËn thøc ch-a ®óng. Ba lµ, thiÕu th«ng tin vÒ thÞ tr-êng trong vµ ngoµi n-íc. Bèn lµ, khã kh¨n vÒ tµi chÝnh. N¨m lµ, c«ng nghÖ, kü thuËt thÊp, c¬ së h¹ tÇng yÕu kÐm . S¸u lµ, nhu cÇu ®µo t¹o cña doanh nghiÖp Smes ch-a ®-îc ®¸nh gi¸ ®óng. B¶y lµ, nguån nguyªn liÖu ®Çu vµo cßn thiÕu vµ ®«i khi ph¶i dùa vµo nhËp khÈu. T¸m lµ, s¶n xuÊt nguyªn vËt liÖu ®Çu vµo chÊt l-îng cao ë trong n-íc cßn h¹n chÕ. ChÝn lµ, hÖ thèng chÝnh s¸ch kh«ng c«ng b»ng gi÷a c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp. 19 c¬ héi vµ th¸ch thøc cña c¸c Smes ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO §¸nh gi¸ vµ nhËn ra nh÷ng mÆt yÕu cña m×nh vµ kh¾c phôc nã lµ mét yÕu tè quan träng quyÕt ®Þnh thµnh c«ng. “ BiÕt m×nh biÕt ng-êi, tr¨m trËn tr¨m th¾ng” sÏ lµ lêi khuyªn tèt nhÊt cho c¸c Smes trong giai ®o¹n hiÖn nay. NhËn thøc ®-îc nh÷ng khã kh¨n tõ héi nhËp vµ biÕn nh÷ng c¬ héi cã ®-îc tõ sù chuyÓn ®æi thµnh hiÖn thùc, nhÊt ®Þnh c¸c Smes sÏ thµnh c«ng. PhÇn III : Nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc ®Æt ra ®èi víi c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ViÖt Nam sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO. 3.1 ý nghÜa vµ ¶nh h-ëng cña kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi tõ sau khi Trung Quèc ra nhËp WTO Kh«ng ph¶i ngÉu nhiªn mµ ®¹i diÖn th-¬ng m¹i Mü Robert Zoellick ®· nãi trong cuéc häp t¹i Quata võa qua r»ng “ Víi viÖc kÕt n¹p Trung Quèc vµo WTO, chóng ta ®· thùc hiÖn mét b-íc quyÕt ®Þnh trong viÖc ®Þnh h×nh hÖ thèng kinh tÕ vµ th-¬ng m¹i toµn cÇu” . Cßn cao uû th-¬ng m¹i EU Pascal lamy th× nãi r»ng “ §©y lµ mét quyÕt ®Þnh lÞch sö, mét b-íc tiÕn lín nhÊt cña WTO ®Ó trë thµnh mét tæ chøc mang tÝnh toµn cÇu” . Víi d©n sè 1.3 tû ng-êi, nguån thu nhËp quèc d©n 980 tû USD, chiÕm 3,3% GDP cña thÕ giíi, khèi l-îng ngo¹i th-¬ng vÒ hµng ho¸ lµ 474,4 tû USD, chiÕm kho¶ng 8% thÕ giíi, Trung Quèc lµ thÞ tr-êng tiÒm n¨ng vÒ ®Çu t- vµ xuÊt khÈu. ChÝnh v× vËy, trë thµnh thµnh viªn cña WTO, thÞ tr-êng Trung Quèc sÏ më réng hµng ho¸ cña c¸c n-íc thµnh viªn kh¸c, ®ång thêi hµng ho¸ cña n-íc nµy sÏ tù do th©m nhËp vµo thÞ tr-êng thÕ giíi, dÉn ®Õn nh÷ng biÕn ®æi ®¸ng kÓ ®Õn c¸n c©n bu«n b¸n thÕ giíi còng nhluång FDI. Tr-íc hÕt, Trung Quèc gia nhËp WTO sÏ ¶nh h-ëng tíi kinh tÕ c¸c ®èi t¸c chñ yÕu cña Trung Quèc nh- c¸c n-íc OECD, ASEAN, NIE ch©u ¸ vµ mét sè n-íc thuéc APEC. C¸c nghiªn cøu kh¸c nhau ®ªu cho thÊy nÒn kinh tÕ ®a sè c¸c n-íc nµy ®Òu chÞu t¸c ®éng tÝch cùc vµ khai th¸c tèt h¬n nh÷ng lîi thÕ so s¸nh cña m×nh ë nh÷ng møc ®é kh¸c nhau. GDP cña c¸c n-íc OECD sÏ t¨ng thªm tõ 20
- Xem thêm -