Tài liệu Ý và tình - hồ biểu chánh

  • Số trang: 103 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 137 |
  • Lượt tải: 0
vnthuquan

Đã đăng 1914 tài liệu

Mô tả:

Ý và Tình - Hồ Biểu Chánh
Hồ Biểu Chánh v Tn Hồ Biểu Chánh v Tn C o mừng các bạn đón đọc đầu sác từ dự án sác c o t iết bị di động Nguồn: http://vnthuquan.net/ Tạo ebook: Nguyễn Kim Vỹ. MỤC LỤC C ương 1 C ương 2 C ương 3 C ương 4 C ương 5 C ương 6 C ương 7 C ương 8 C ương 9 C ương 10 C ương 11 C ương 12 C ương 13 C ương 14 C ương 15 (c ương kết) Hồ Biểu Chánh v Tn Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn Chương 1 Năm 1929, giữa t áng sáu, sau một cơn ạn kéo d i ơn 10 ng y, rồi liên tiếp mấy bữa giọt mưa c an tưới đều ết l m c o đồng ruộng c ỗ n o cũng có nước đầy đủ. Nông gia ớn ở, ai cũng lo l m c o kịp t ời. Cái quang cản ngo i đồng, ở miền Hậu Giang, có vẻ náo n iệt k ác t ường, v ở đâu người ta cũng lăng xăng oạt động, vui vẻ cần lao, c ỗ t mạ c ở đi, c ỗ t c o p át, c ỗ t c y bừa, c ỗ t n ổ lum k um cấy lúa. Lối ai giờ trưa, trên k úc liên tỉn từ Sóc Trăng qua Bạc Liêu, có một c iếc xe ơi n ỏ, 2 c ỗ ngồi, ở p ía Sóc Trăng c ạy vô, xe sơn m u đỏ v cũ x , máy kêu rầy r , t ùng k ua lạc cạc . K i gần tới P ú Lợi t gi n máy c úng c ứng, k ông muốn quay nữa, bởi vậy xe lúc c ạy được, lúc rề rề, giục giặc một ồi rồi người sốp-p ơ k ó ép buộc gi n máy ráng nữa được, nên p ải đ n ngừng sát bên lề đường mở cửa leo xuống. Một cậu trai, c ạc c ừng đôi mươi tuổi, gương mặt sáng sủa, bộ tướng mạn mẽ, m n mặc một bộ Âu p ục bằng bố xám may t iệt k éo, m trên cán tay trái lại có cuốn một miếng nỉ đen, cậu cũng mở cửa xe p ía bên kia m bước xuống gọn g ng. Cậu t ấy sốp-p ơ đương lum k um dòm vô gi n máy t cậu ỏi: – Sao m giục giặc vậy? Ng ẹt xăng p ải k ông? – T ưa, k ông p ải, xăng xuống đều lắm, c ắc t iếu lửa, để tôi coi lại coi. – Mấy bữa đám ma, an đi c ợ o i, có giục giặc n ư vầy ay k ông? – T ưa, k ông. Hổm nay c ạy êm lắm m . Xe tuy cũ n ưng m n ờ ông ít đi, nên máy còn tốt, có ư đâu. – An ráng sửa, c ớ nếu nằm đường c ỗ nầy t k ổ lắm đa. – T ưa, có lẽ n o m nằm đường. Cậu c ơi một c út đợi tôi kiếm coi ư cái g m trắc trở đây. Cậu trai nầy l cậu Xuân, con của Hội đồng Kin ở trên B n T uỷ, t uộc tỉn Cần T ơ. Cậu l con một, mồ côi mẹ từ ồi mười ai tuổi, ọc đã đậu tú t i P ần t ứ n ứt, rồi mới đây ông Hội đồng lại từ trần, l m c o cậu từ còn non nớt, đương c ăm c ú về đèn sác , c ớ c ưa để ý đến việc đời, m bây giờ trơ trọi có một m n , trong n k ông còn c a mẹ, lại cũng k ông có an em, nên cậu p ải lo lắng mọi bề, p ải sắp đặt các việc. Cậu t ọc ai tay v o túi quần m đi qua đi lại trên lộ, trong trí tư lự rồi sự lo biểu lộ ra ngo i, nên sắc mặt coi rất ng iêm trang. Trời ui ui c ớ k ông nắng, lại n ờ ngọn gió Tây t ổi lao xao, bởi vậy k ông k í được mát mẻ rồi l m c o con người k oẻ k oắn. Cậu Xuân ngước mắt m ngó tứ ướng, t ấy dưới ruộng c ẳng các lộ bao xa, có một đám đ n b , đầu đội nón lá, quần xăn lên tới bắp vế, đương lum k um cấy lúa. Mỗi người đều c ăm c ú về công việc của m n , ễ tay đâm cây nọc , t Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ tay rút tép mạ m giâm liền, Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn l m rất lẹ l ng, l m o i k ông mỏi. Gần đó lại có một đám đ n ông ở trần p ơi lưng đen trạy, người t đem đám mạ rải trên ruộng đã dọn dẹp sạc sẽ rồi, người n o m n mẩy cũng lấm lem, song ai cũng ớn ở vui cười, c ớ k ông p iền về việc cực n ọc. P ía bên nầy lộ có ai cặp trâu đương trục đặng dọn đất cấy, ai người đứng trục tay uơi ngọn roi mây, miệng la t á ví om xòm. Gần đó có một đứa trẻ cỡi một con trâu, tay dắt t eo một con nữa, nó ngồi trên lưng trâu, quần áo tả tơi, mái tóc xấp xải, m có lẽ nó vui lòng đắc ý lắm, nó ng êu ngao át: “Em ơi đám bắp trổ cờ, Đám dưa trổ nụ, em chờ mà ăn” Cậu Xuân lắng ng e lời lẽ rất t ật t , k ác ẳn với giọng du dương, tứ dâm dật, của n ững câu át ở t n t ị, cậu c úm c ím cười, đứng ngó trân trân t eo đứa cỡi trâu đang t ủng t ẳng đi lần v o xóm. M trong xóm bây giờ lại có k ói bay l đ trên mái lá của mấy n t ấy vậy t tin c ắc trong n n ỏ dựa mé ruộng, cậu lo n úm lửa nấu cơm đặng gần tới giờ mấy người đi trục, cấy v n ổ mạ nầy về có sẵn m ăn. Cậu Xuân tuy sin trưởng nơi c ốn điền viên, n ưng m vừa lớn lên t trường về n t cậu mắc đi ọc, lúc bãi cậu mắc đi c ơi. Đã biết cậu có t ấy người ta c y, trục, cấy, n ổ mạ v gặt lúa, song t ấy l t ấy t oáng qua trước mắt, c ớ cậu c ưa quan sát c o tường tận n ững công việc cực n ọc của nông p u. Hôm nay t n cờ m cậu p ải đứng lâu giữa đồng, đứng rồi tự n iên ngó c ơi mấy việc của nông p u đương l m, cậu ngó một ồi san cảm, trí bắt đầu suy ng ĩ đến sự sống của kẻ ở c ốn t ôn quê. Từ đứa n ỏ cỡi trâu kia, c o tới đám đ n b cấy lúa nầy, tới mấy an đ n ông đứng trục v n ổ mạ đó, mỗi người đều dãi nắng dầm mưa cả năm, mọi người đều cực t ân n ọc xác tối ng y, m coi bộ ai ai cũng vui vẻ ăng ái, cực m c ẳng ề t an p iền, n ọc m c ẳng ề t ối c í. Hết mùa cấy rồi tới mùa gặt, ết mùa k ô rồi qua mùa ướt, quan năm cứ c uyên l m c o ra ột lúa o i. N ư may được trúng mùa lúa tốt, ột n iều nên vui m l m nữa, ấy c ẳng lạ c i; rủi gặp t ất mùa, uê lợi k ông xứng với công p u cực n ọc, m cũng vẫn ăng ái l m nữa, ấy mới t iệt m kiên tâm bền c í. Rõ r ng nông p u nước m n l ạng người vui vẻ m c uyên cần lao, tận tụy với ng ề ng iệp, sống t ác với vườn ruộng, ai gi u sang mặc ai, ai k ôn k éo mặc ai, miễn l m n an p ận t ủ t ường, lòng b n tịn , trí t ơ t ái t t ôi. Con người m có đức tán n ư vầy, t k ỏi buồn, k ỏi lo, lại có t ể giúp n Cậu Xuân ng ĩ tới đó t t êm gi u, nước t êm mạn . p át tâm yêu mến kín p ục nông p u, rồi n ớ tới p ận m n đương ăng ái ọc tập t i trí đặng tran k ôn, tran k éo với đời, t M vừa ối ngộ t sự sống tự n iên vui vẻ trong trí p ưởng p ất c út ít sự ối ngộ. cậu liền ng ĩ nông p u có cái t ú t ong t ả t iệt. Nông ng iệp l một nguồn lợi Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn lớn của nước n t iệt, song nếu muốn dân gi u nước mạn , t cần p ải gầy dựng công ng ệ, mở rộng t ương trường nữa mới được, c ớ cả mọi người c uyên c y sâu cuốc bẫm, t m t ạn vượng. Đời tấn oá t nền kin tế k ó người p ải tấn oá t eo… Cậu Xuân ng ĩ c ưa ết ý, kế ng e xe ơi rồ xăng. Cậu mừng rỡ c ạy lại c ỗ xe đậu m ỏi: – C ạy được rồi ả? Sốp-p ơ lắc đầu đáp: – T ưa, ít lửa quá. – Sao máy c ạy được đó? – Tuy c ạy được, n ưng c ạy k ông đều, ễ ụt lửa l tắt. – Bây giờ l m sao? – Để ráng c ạy t ử coi. – Ừ, an ráng c ạy c o tới Bạc Liêu. Nếu tối t tôi g é n an Triều tôi ng ỉ, để an sửa máy c o tử tế rồi ng y mai m n sẽ đi C Mau. Hồ Biểu Chánh v Tn Chương 2 Đến c iều, mặt trời ló ra một c út rồi c en lặn lần lần v o một vùng mây đen kịt, giăng sừng sựng n ư một dãy núi cao bên ướng Tây. Đi tới n Ông Từ Tệt, ở ngo i c âu t n Bạc Liêu, dựa bên lề đường đi C Mau, xe của cậu Xuân mới quẹo vô sân rồi đậu ngay trước t ềm. Cậu Xuân t ủng t ẳng mở cửa ra bước xuống, sốp-p ơ rồ xăng, máy kêu ồ ồ, k ói ra ng i ngút. Ông Từ Tệt, đã gần 50 tuồi, đương ngồi trong n tiếng xe ơi vô sân, t đọc truyện “Đông C âu liệt quốc”, bỗng ng e có ông lơn tơn bước ra cửa đứng ngó, m n mặc một cái quần lãn đen mới tin , với một cái áo lá lụa trắng, để trống ai cán tay rất cứng cỏi mạn mẽ. Cậu Xuân vừa t ấy c ủ n t oa son, ai t vội vã cúi c o rất iệp lễ, n íc miệng cười, đôi môi đỏ lòm n ư m răng trắng trong v k ít rịt. Ông Từ Tệt mau mắn ỏi: – C áu có việc g ay sao m đi tối n ư vầy? Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn – T ưa, c áu đi C Mau nên g é t ăm c ú t ím với an Triều. – C áu đi t ăm ruộng p ải k ông? – Dạ. T ưa c ú, k ông biết có an Triều ở n ay k ông? – K ông có. Nó đi c ơi ngo i Đ Lạt. – Ủa? Ản tín lên Đ Lạt m sao ôm lên đám ba c áu ản k ông nói c o c áu ay! T ưa, ản đi ồi n o? – Nó mới đi ôm qua. Lúc nầy bãi trường, có ai t ầy giáo muốn ra ngo i đó ng ỉ c ơi ít ng y, ọ rủ nó, nên nó đi với ọ. -- Nó nói nó đi c ừng gần k ai trường rồi nó sẽ về m đi ọc. – An nầy t ông t ả quá! Còn gần một t áng nữa mới k ai trường. Nếu vậy t an Triều sẽ ở lại Đ Lạt lâu lắm. – P ải. Nó nói nó ở v i mươi ng y. C áu đi C Mau, m bây giờ gần tối rồi, đi l m sao được? – C áu t ưa t iệt với c ú, ở n c áu đi ồi 12 giờ trưa, tín c iều c ắc xuống tới C Mau, k ông dè cái xe bất n ơn quá, máy t iếu lửa, nên từ P ú Lộc qua đây cứ giục giặc o i, nên bây giờ c áu mới tới đây. Đường đi C Mau còn tới 60 cây số, m trời đã tối rồi, nếu xe nằm đường t c áu c ắc sẽ n ịn đói, m lại bị muỗi cắn nữa. Vậy c áu xin c ú c o c áu ng ỉ đây một đêm, c o sốp-p ơ sửa máy c o tử tế rồi sáng mai c áu sẽ đi. – Được, được. C áu vô n …An Hội đồng mới mất m c áu đã biết đi t ăm ruộng n ư vậy t được lắm. C ú k en đa. C áu p ải nong nả , c ớ đừng có bỏ p ế n ư an Hội đồng t đất m k ông lo k ai p á, t uổng lắm. Có l m sao t n điền c o có uê lợi được…T ôi, vô đây c áu, vô c ơi một c út rồi t ím c áu sẽ về ăn cơm. – Té ra cũng k ông có t ím ở n ? – Bả đi với con Quyên vô trong c ợ, đi từ ồi 4 giờ, c ắc cũng gần về. Cậu Xuân vui vẻ day lại kêu sốp-p ơ biểu kiếm c ỗ để xe v dặn p ải ráng sửa máy để sớm mai đi k ỏi trục trặc nữa. Ông Từ Tệt c ỉ một cái n trống bên p ía tay mặt m biểu sốp-p ơ đem xe vô đó, rồi ông mới dắt cậu Xuân vô n . Ông Từ Tệt ở một to n rộng lớn, nền đúc cao ráo, sau có n cặp, ai bên có ai lẫm lúa, coi rất đồ sộ. Tuy ông gốc con c áu k ác , song ông cố lo l m gi u, c ớ k ông c ịu k oe k oang kiêu ãn n ư mấy ông n n gi u mới trong xứ, bởi vậy kiểu n ở ngo i trông k ông có vẻ mỹ t uật m trong b n g ế cũng lôi t ôi, k ông có vẻ t an n ã. Cậu Xuân vô n , vừa ngồi t liền ỏi t eo lệ t ường của ạng người có giáo dục: – T ưa, c ú t ím ở dưới nầy mạn giỏi? – T ím của c áu t mạn . Còn c ú từ ôm đưa đám tang của an Hội đồng về rồi ai cái vai nó n ức dữ quá, n ức gần 10 bữa ngồi k ông được, mới bớt v i bữa r y đây. Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn – C ắc tại c ú lên ở mấy bữa đó c ú ngồi o i nên mệt mỏi rồi n ức vai c ớ g ? - Có lẽ tại vậy đó. Một đời người có một lần c ết m t ôi. An Hội đồng l an em t uở nay yêu t ương n au, rủi ản từ trần, c ú p ải ở m đưa ản lên đường c o bảo mãn, c ớ lên t ăm n ếu n áo rồi bỏ về sao được. V mấy bữa đó k ác k ứa đông p ải ngồi nói c uyện với người ta, nên có mỏi mệt c út đỉn . – C ú trộng tuổi m c ú ráng ngồi luôn mấy bữa tự n iên p ải bịn . – K ông đến nỗi bịn . N ức mỏi ai vai c út ít vậy t ôi. An Hội đồng mất rồi, bây giờ c áu còn có một m n , n cửa min mông mới l m sao đây? Ai coi trong, ai lo ngo i? C ắc c áu p ải t ôi ọc v lo cưới vợ đặng có người giúp coi n cửa c o c áu, lo về ruộng vườn mới được. – T ưa, c áu k ông t ể t ôi ọc được. C áu cũng n ư an Triều, t i Tú t i đã đậu một p ần t ứ n ứt rồi. Vậy p ải ráng ọc t êm một năm nữa đặng t i p ần t ứ ai c o xong rồi sẽ ay. M dầu t ến ot c áu cũng k ông cưới vợ. – Sao vậy? – C áu muốn t ong t ả đặng bay n ảy với đời. Có vợ con lòng t òng k ó m lo việc lớn c o được. C áu c ắc cái đời của c áu l đời cô lập, c ẳng bao giờ c áu có vợ đâu. – C áu nói kỳ cục quá! Người ở đời có ai m k ông có vợ. – T ưa c ú, có c ớ. C áu t ấy có n iều người ọ ở một m n , k ông t èm cưới vợ, bởi vậy ọ t ong t ả m kin din sự ng iệp được. C áu muốn bắt c ước l m t eo n ững người ấy. – C áu nói quấy. K ông p ải vậy đâu. Dầu ở đâu cũng vậy, ai cũng p ải coi gia đ n l một điều quan ệ, cần t iết ơn ết của con người. P ải có gia đ n mới có Quốc gia. Nếu bỏ gia đ n t c i m duy tr c ủng tộc. M nếu c ủng tộc tiêu tuyệt t lấy còn c i m lập t n Quốc gia. Ấy vậy dầu c áu ọc giỏi đến bực n o đi nữa, c áu cũng c ẳng nên quên sự ấy. C áu p ải tôn trọng gia đ n , c áu p ải lo gầy dựng gia đ n , rồi muốn l m việc c i sẽ l m. Muôn việc ở đời p ải có gốc rồi mới có ngọn. C áu muốn l m việc lớn m c áu k ông lo bồi đắp cái gốc trước c o vững c ắc, t dầu l m việc g cũng k ó nên được. Cậu Xuân k ông cãi m lại c úm c ím cười l m c o Ông Từ Tệt t ấy rõ ý cậu k ông p ục lời ông giảng dạy đó. Ông l một người nuôi c ủ ng ĩa t ực tế, lại có tán kiên n ẫn đầy đủ, bởi vậy ông k ông ngã lòng, cứ c ậm rãi nói tiếp: ”T eo p ận của c áu t c áu cần p ải lo lập gia đ n ơn người k ác. An Hội đồng san có một m n c áu. C áu p ải lo cưới vợ đặng có con m p ụng tự ông b , nối ng iệp về sau c ớ. T eo p ong tục người m n , bất iếu ữu tam, vô ậu vi đại. C áu k ông n ớ câu đó ay sao? ”. Cậu Xuân c âu m y suy ng ĩ một c út rồi đáp: – Bề n o t c áu cũng p ải lo ọc đặng lấy cái bằng cấp Tú t i p ần t ứ n – C áu đi ọc nữa, rồi bỏ n Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ rồi sẽ ay. cửa, ruộng vườn c o ai coi? Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn – C áu đã có cậy b cô với ông dượng của c áu về ở coi n dùm c o c áu. – Cô ruột p ải k ông? – T ưa, k ông. Cô b con một ọ, t uở nay ở gần một bên n c áu. C áu ứa c o uê lợi trong vườn nên vợ c ồng cô bằng lòng. – Ng e nói n c áu đó l n t ờ p ải ôn? – T ưa, p ải. – Người ta nói mấy năm sau đây, an Hội đồng có bán đất cũ của ản ở trên B n T ủy. Vậy c ớ bây giờ ản còn ruộng đất ở trển được bao n iêu, c áu biết k ông? – T ưa, k ông còn c i ết. Ba c áu đã bán ết m trả nợ, bây giờ còn một mẫu vườn l đất ương oả c ỗ n t ờ đó với một ng n mẫu đất mua của N nước ở trong l ng Tân Hưng, dưới C Mau m t ôi. – Sở đất dưới Tân Hưng t c ú biết, bởi v c ú cũng có một sở giáp ran đó. Sở đất đó tốt lắm. Tại an Hội đồng có bịn , ản k ông xuống được để qui tụ tá điền m k ai p á, ản c o Hương t ân Kiêm nó oá , mỗi năm nó đóng c o ản v i ba ng n giạ lúa, t iệt uổng ết sức. – T ưa c ú, lúa ruộng của c ú c ắc l n iều lắm? – C út đỉn , c ú góp k ông tới 50 ng n giạ. – Trời ơi! Năm c ục ng n giạ m c ú nói l c út đỉn . – Người ta góp tới một ai trăm ng n giạ kia c ớ. – C áu cầu được n ư c ú t sung sướng lắm rồi, k ông cần n iều ơn nữa. – C áu muốn được số lúa gạo bằng của c ú, t c áu lo l m ăn t c ít c áu p ải lo k ai p á đất ở dưới Tân Hưng đó đi. Hễ tự n iên c áu sẽ gi u, c ắc c ắn n ư vậy. Có đất sẵn, nếu biết cần mẫn, biết bền l m gi u dễ n ư c ơi, Cậu Xuân k ông muốn kéo d i câu c uyện ấy nữa, nên cậu trở mái m ỏi: - Từ ồi bãi trường năm ngoái tới giờ, c áu k ông có xuống dưới nầy, nên k ông có gặp em Quyên, k ông biết năm nay em còn n õng n ẽo ay k ông? - V má nó cưng nó quá, nên nó n õng n ẽo lung lắm, l m sao m ết được. Nó ọc trường con gái ở đây năm nay lên tới lớp n ứt rồi đó. Nó t ấy con người ta đi ọc trên S i Gòn, nó cứ đòi đi. T ím của c áu sợ nó đi xa rồi n ớ nó, nên k ông c ịu c o nó đi. Nó l m giận l m ờn ổm nay. - C o em lên S i gòn ọc mau ơn c ớ. - C ú cũng muốn n ư vậy, ngặt v t ím của c áu k ông c ịu rời nó ra. T ôi, để nó ọc lớp n ứt dưới nầy c o có bằng Sơ ọc rồi sẽ ay. - Nước da của em còn đen k ông? - Nó l “Tiểu t ơ mặt lọ” l m sao ết đen c o được. - Con gái m đen quá, c ừng em lớn l m sao m gả lấy c ồng. Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn - Lo g c áu! Ng èo kia mới sợ, c ớ ễ có tiền t nó bao p ủ, rồi có t ấy đen ay trắng g đâu. - C ú nói đúng lắm. Đời nay t iên ạ ọ coi tiền l ơn ết. Ông Từ Tệt cười. Cậu Xuân cũng cười. Trời đã tối. Gia dịc đốt đèn bưng ra. Sốp p ơ xác va ly của cậu Xuân đem vô n B Tệt với con gái l cô Quyên đi c ợ về. K i bước vô n t ấy Xuân t c o cậu. b mừng rỡ, rồi b day lại ỏi con:” Con có biết an n o đó ay k ông?” Cô Quyên nay đã 15 tuổi, nước da bán ếc lại mặc đồ đen, nên coi gương mặt tối ù. Cô ng e mẹ ỏi t cười v đáp: ”An Xuân l con bác Hội đồng trên Cần T ơ c ớ ai.” B Tệt vui vẻ ỏi Xuân: – C áu xuống ồi n o? – T ưa, c áu xuống ồi c iều. – Sao c áu k ông đi sớm mai? C áu đi tối rồi bỏ n cửa ai coi c o c áu? Ông Từ Tệt ớt m đáp: – C áu nó nói có b cô với ông dượng về coi n dùm. Nó đi C Mau, bị xe trục trặc lỡ tối nên g é đây m ng ỉ rồi sớm mai sẽ đi. Má nó biểu bầy trẻ dọn cơm riết đi đặng c áu nó ăn với. B Tệt ng e n ư vậy t vội vã đi t ẳng vô n sau. Cô Quyên, tóc còn bỏ xoã sau lưng c ớ c ưa bới, cô ngó cậu Xuân m cười rồi đi t eo mẹ vô trong. Các c ẳng bao lâu cô Quyên trở ra mời c a v cậu Xuân vô trong dùng cơm. Bốn người ngồi c ung quan một cái b n tròn, Quyên ngồi gần Xuân cứ ngó Xuân m cười. B Tệt ỏi Xuân: – C áu đi C Mau t ăm ruộng ay có việc c i? Xuân dụ dự một c út rồi mới đáp: – Dạ t ưa… cũng v việc ruộng đất đó nên c áu mới đi. – C áu muốn kiếm người k ác m c o oá p ải k ông? Bây giờ lỡ mùa rồi, muốn đổi người oá t p ải c ờ c o qua t áng giêng gặt rồi mới đổi được. M t eo ý t ím, t cất lẫm m ở rồi qui tụ tá điền, bổn t ân c áu k ai p á t c áu nên xuống đó cất n tốt ơn. Họ oá đất, ọ lo kiếm cơm ọ ăn, c ớ ọ có lo l m ruộng m n tốt đâu. Nếu c áu k ông c o Hương t ân Kiêm oá nữa, c áu đổi người k ác t cũng vậy. Đất của c ú t ím cũng mua một lượt với đất của an Hội đồng. N ờ c ú t ím ra công k ai p á, nên bây giờ t n điền ết rồi. T ím mắc ở dưới gần một t áng, t ím coi cấy xong, t ím mới trở về ba bữa nay, c ớ k ông t ím đi t eo c áu đặng t ím c ỉ c o c áu coi. Một ng n mẫu của c ú t ím năm nay cấy giáp ết. T ím c o mướn tới ai giạ một công. Mấy c ỗ tốt tới ai giạ rưỡi. C áu ra công m l m, trong ít năm nữa rồi đất của c áu cũng t n điền tốt n ư vậy. – C áu k ông biết l m ruộng lại k ông có vốn, nên k ó m l m được. – C áu k ông biết t c ú t ím c ỉ c o; còn n ư t iếu vốn t Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ c ú t ím giúp c o. Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn – C áu xin t ưa t ật với t ím, k ông biết ng y sau n ư t ế n o, c ớ iện giờ c áu k ông t íc ng ề l m ruộng c út n o ết, c áu muốn ọc c o có t i rồi l m n ững việc vĩ đại k a. – C áu k ông t íc l m ruộng, l v c áu c ưa đặt c ơn v o ng ề ấy. Ng ề l m ruộng vui lắm c áu. Lúc cấy rồi, lúa lên tươi tốt, sớm mai oặc c iều m n ngó vô ruộng t trong lòng k oẻ k oắn k ông biết c ừng n o. Lúc lúa trổ đều rồi, ay l lúc lúa c ín cũng vậy, n nông vui vẻ vô ồi. Lại ở ruộng, m n trồng cây trái c ung quan n , m n nuôi g vịt, m n trồng cải rau, m n đ o ao nuôi cá, mỗi ng y m n c ăm sóc t ú m n nuôi, m n vun p ân tưới nước đồ m n trồng, vui biết bao n iêu. C ốn điền viên có n iều t ú vui lắm c áu. – C áu t ưa t iệt, tâm ồn của c áu c ưa biết t ú vui ấy. Ông Từ Tệt cười v nói: – Hồi c iều c áu nói c áu k ông t èm cưới vợ, ng ĩa l c áu nói c áu k ông biết yêu t ú gia đ n . Bây giờ c áu lại nói c áu k ông t íc t ú điền viên. T iệt c ú k ông iểu ý c áu muốn sự g . C áu k ông c ịu l m ruộng, vậy c ớ c áu xuống C Mau l m c i vậy? Xuân lơ lửng một c út rồi t ủng t ẳng đáp: – C áu xin tỏ t ật với c ú t ím, có ông Cả B n ở dưới C Mau lên ỏi c áu m mua sở đất của ba c áu đó. V vậy c áu đi xuống đó đặng tín t ử coi. Ông Từ Tệt ng e mấy lới ấy t ông c ống đũa ngó Xuân trân trân v ỏi: - C áu tín bán sở đất đó ay sao? - T ưa, đất ở xa quá, lại nước mặn, p ần t mua p ải giá t c áu k ông t ạo ruộng nương, bởi vậy c áu tín nếu ọ bán c o rản . - Hứ! An Hội đồng mới mất mấy bữa r y, c áu l m giống g m gấp dữ vậy? - C áu k ông biết l m ruộng, nếu để ruộng t - Ruộng m c áu nói k ông có íc , t ế t k ông có íc c i. còn t ứ g có íc nữa đâu! An Hội đồng mất, ản k ông có c út ít tiền bạc g c o c áu ay sao, nên c áu p ải bán đất m x i? - T ưa, ôm ba c áu mất, c áu mở tủ sắt t tốn có 900đ00, trong n còn một ng n bảy trăm đồng, tống táng ba c áu t c ỉ còn dư lại được 800đ00. - Còn dư tiền sao lại lật đật bán đất? Người có c í cần kiệm, nếu ễ có vốn tám trăm đồng, t ọl m rồi có t ể gây dựng sự ng iệp lớn được. Hồi c ú cưới vợ rồi ra ở riêng, c ú c ỉ có năm trăm đồng m t ôi, c ớ n iều n ỏi g . C áu bây giờ có tới tám trăm đồng, lại có một ng n mẫu đất, có n cửa vườn tược sẵn s ng nữa. C áu có đủ p ương t ế l m gi u, sao c áu k ông tín bồi đắp m lại tín p á oại? Xuân t ấy sắc ông Từ Tệt k ông vui, lại k ông kiếm được lời m đáp với mấy câu ữu lý của ông, bởi vậy cậu k ông cãi nữa. Ăm cơm rồi, b Tệt biểu Xuân t ay đồ mát v biểu người n Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ trải c iếu giăng mùng sẵn tại bộ ván Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn lớn để Xuân ng ỉ. Ông Từ Tệt ngồi tại b n giữa m ăn trầu, có cô Quyên c r ngồi một bên. C ừng ông t ấy Xuân t ay đồ mát rồi, ông mới kêu cậu lại ngồi ngay trước m ỏi: “Hồi c iều c áu nói dầu t ế n o c áu cũng đi ọc nữa, c ớ c áu k ông c ịu bỏ ọc để cưới vợ m lo việc n . Nếu c áu đi ọc nữa, m c áu bán đất rồi c áu lấy tiền bạc l m việc g đâu, c áu nói c ú ng e t ử coi.” Xuân suy ng ĩ một c út rồi đáp: – C áu bán đất lấy bạc gởi ết v o ngân ng, mỗi năm c áu rút số tiền lời m ăn ọc. C ừng n o c áu ọc t n t i rồi, c áu sẽ dùng số bạc ấy để l m vốn m l m ăn. – Vậy c áu giữ nguyên đất ấy, mỗi năm c áu lấy uê lợi m ăn ọc k ông được sao? – Huê lợi ít quá, lại nếu để đất t mỗi năm p ải lo đóng t uế, p ải lo c o mướn, p ải lo t âu góp lúa ruộng, cực lòng m lại tốn ao nữa. – C áu cần dùng tiền m ăn ọc mỗi năm c ừng bao n iêu? – T ưa, c ừng v i ba ng n. – Học g m lại tốn ao dữ vậy? – C áu tín ễ lấy đủ ai bằng Tú t i rồi t sẽ đi Tây m ọc t êm nữa, ọc c o tới bực cao đẳng. Ông Từ Tệt gãi đầu, c âu m y rồi n n vợ nằm bên bộ ván ngang đó. B Từ Tệt nói: – C áu nói mỗi năm c áu cần dùng ba ng n đồng bạc m ăn ọc. Vậy t ôi c áu đừng bán đất; c áu để t ím mướn, mỗi năm t ím trao c o c áu ba ng n, t uế vụ t ím đóng c o ết t ảy. Xuân ngồi lặng t in suy ng ĩ. Cô Quyên ngó cậu m cười, song cậu cũng giữ một mực ng iêm ng ị. Ông Từ Tệt ỏi: – An Hội đồng mất, m ản có để nợ nần g ay k ông? C áu nói t iệt c o c ú biết. – T ưa, k ông. Ba c áu mắc nợ năm ngoái đã bán đất B n T uỷ m trả dứt rồi, k ông còn t iếu ai đồng n o ết. – Nếu k ông có nợ sao lại lật đật bán đất? Nầy c áu, tuy an Hội đồng với c ú l an em bạn, c ớ k ông p ải an em ruột t ịt, song t uở nay c ú t ương ản lung lắm. V t ương n au nên năm trước c ú mới xúi ản đấu giá mua đất C Mau đó. C ú mua một ng n mẫu, ản mua một ng n mẫu, ai an em tín iệp lực m k ai p á. V bị ọ gi n mua nên mới mắc một c út. – C áu có coi giấy tờ, mua sở đất đó tốn gần 30 ng n. – P ải, tuy nói mắc, song t eo giá bây giờ t k ông mắc đâu. Tiếc v mua mới có một năm kế ản có bịn , rồi ản p ải út, nên k ông t ể c ịu cực xuống C Mau ở m k ai p á được. Nay ản t eo ông, t eo b , c áu l con trai t ôi đừng đi ọc nữa, c áu cưới vợ rồi xuống ở C Mau, lo qui tụ tá điền m mở đất. C ú dám nói c ắc, c áu k ai kin đắp đập, lên bờ, l m trong năm năm t Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ c áu sẽ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn trở nên một vị điền c ủ lớn, có đôi ba c ục ng n uê lợi. N ư c áu c ịu l m t c o, có cần dùng tiền m đ o kin cất n , oặc mua lúa m nuôi tá điền, t c ú sẽ b y bảo giùm c ú sẽ giúp c o. C ú t ương c áu cũng n ư t ằng Triều nên c ú mới c ỉ bảo n ư vậy; c áu p ải ng e lời c ú. Xuân ngồi cạy móng tay m suy ng ĩ. Cô Quyên mới lấy một cái vú cau m liệng trúng cán tay Xuân m cười ra tiếng. B Tệt t ấy vậy t trác con: ”Đừng có vô p ép n ư vậy con. Để an con nói c uyện c ớ.” Xuân lượm cái vú cau m quăng lại cô Quyên rồi cười v đáp với ông Tệt: – C ú cứ xúi c áu cưới vợ o i. Đời nầy bọn t an niên n ư c áu đều muốn ưởng trọn quyền tự do của m n đặng oạt động c o dễ. Cưới vợ rồi t vợ con r ng buộc l m c o bước đường đời lúng túng, k ó m tín việc cao xa vĩ đại c o được. – C áu k ông muốn cưới vợ t t ôi. M bề n o c áu cũng đừng bán sở đất đó, bán uổng lắm. Đất đến một ng n mẫu, dễ g kiếm ay sao c áu. Đó l cái cơ sở để giúp c áu l m gi u, lại l m gi u lớn nữa. Hột lúa quí lắm, cả bầu trời đâu đâu cũng cần dùng. M n ở n ằm c ỗ đất điền p n iêu, tự n iên m n p ải l m có lúa c o n iều đặng m lấy lợi. Ng ề nông lợi lắm, lại t ong t ả nữa. – C áu cũng biết ng ề nông t lợi lắm. M bây giờ c áu còn n ỏ nên c áu muốn đi ọc, c ớ c ưa muốn l m ruộng. C áu p ải ọc c o rộng trí t ức t i ng ề, đặng n ư có l m ruộng t l m t eo các văn min , dùng máy móc, l m c o có ột lúa n iều, ột lúa nặng cân đặng bán cao giá. – Văn min l m g c áu. C áu l m t eo các quê mùa t uở nay đó t cũng có lúa được vậy. – Ng ề g cũng vậy, p ải tấn oá c ớ. Ông Từ Tệt có tán ngủ sớm, nên ông k ông cãi nữa, đứng dậy đi uống nước, sửa soạn ngủ. Cô Quyên liền ỏi Xuân: – K ai trường an cũng lên S i gòn m ọc nữa n ư an Hai tôi p ải k ông? – Ừ, qua ọc nữa. – Tôi muốn lên trển tôi ọc quá, má tôi k ông c ịu c o đi. Học dưới nầy cứ lù đù quá. – P ải, trường dưới nầy n ỏ tự n iên bực ọc p ải t ấp. N ư ý em muốn lên S i Gòn t em t ưa t iệt c o má em ng e, c ắc má em dầu t ương n ớ em đến đâu đi nữa cũng k ông lẽ k ông cho em lên trển m ọc. – Hay an nói dùm với má tôi đi. – Em muốn t em lên xin với t ím, qua đâu dám nói. B Tệt ng e ai trẻ nói c uyện, b ỏi: “Con Quyên nó nói giống g đó?” Xuân cười v đáp: – Em Quyên cậy c áu xin với t ím c o em lên trường S i Gòn em ọc. – Trời ơi! Đen t ui m đòi ọc trường S i Gòn. Cô Quyên cùn quằng nói: Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn - Con đen mặc kệ con. Sao ồi đẻ con má k ông đẻ c o trắng, rồi bây giờ má trở lại má cười con. B Tệt cười ngất v ngồi dậy m đáp: - Ai biết l m sao m đẻ c o trắng được. Ối! Má nói giễu c ơi, c ớ đen ay trắng cũng k ông cần, miễn l m n giỏi m t ôi. K uya rồi, t ôi đi ngủ con. Để c o an con ng ỉ sớm, v ng y nay đi xa nó mệt. Mẹ con b Tệt dắt n au đi vô buồng. Xuân t ấy dạng ông Tư Tệt còn t ơ t ẩn ngo i ng ba, cậu sợ ông trở vô giảng luân lý nữa, nên cậu lật đật c un vô mùng m nằm. Hồ Biểu Chánh v Tn Chương 3 Sáng ôm sau, cậu Xuân t ức dậy, ng e sốp-p ơ đã sửa xe xong rồi, bây giờ máy có lửa đủ, ết sợ trục trặc nữa, t cậu liền t ay đồ sửa soạn đi C Mau. Ông Từ Tệt t ấy vậy mới ỏi: – C áu đi đâu m sửa soạn t ay đồ? – T ưa, đi C Mau. – Hồi ôm qua c ú t ím nói n ư vậy m c áu k ông c ịu đổi ý, cứ quyết bán đất ay sao, nên đi C Mau. – C áu tín nếu k ông bán đất, t c áu k ông t ể ọc nữa được. – C áu có cái trí muốn ọc c o cao t tốt lắm. T ôi t c áu c o t ím c áu mướn đất đó, mỗi năm t ím đóng c o c áu ba ng n đồng bạc đặng c áu ăn ọc cũng được, cần g p ải bán. – C áu ng ĩ l m n ư vậy k ông tiện. – Sao m k ông tiện? Vậy c ớ ọ mua bao n iêu m c áu am lợi, nên bươn bả bán gấp vậy. – T ưa, ông Cả B n lên kiếm c áu m trả giá 30 ng n, c áu đòi 50 ng n. Ồng trả t êm 5 ng n nữa l 35 ng n. V bán giá đó t ấp ơn giá mua ồi trước t ổng nếu t iệt bụng ổng muốn mua, t bán l m sao được. C áu tín xuống nói với ít n o 40 ng n c áu mới bán. – T iệt c áu địn bán v c áu dứt giá 40 ng n ay sao? – Dạ. Ông Từ Tệt c âu m y ng ĩ một ồi lâu rồi t ở d i m nói: Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn – C ú k ông bằng lòng c o c áu bán đất. Sự ng iệp của an Hội đồng bây giờ c ỉ còn có sở đất đó m t ôi. C áu bán rồi còn g nữa đâu! Nếu c áu k ông ng e lời c ú, c áu n ứt địn bán, t ôi t mua. C áu bán c o người ta giá n o t c ú mua giá đó. T c ú l c ú mua, c ớ c ú k ông đ n để đất ấy về tay người k ác. Xuân c úm c ím cười m đáp: – N ư c ú muốn mua, t c áu p ải bán c o c ú, c ớ có lẽ n o c áu bán c o t iên ạ. – K ông p ải c ú muốn mua. C ú nói nếu c áu quyết bán t để lọt v o tay người k ác. Còn n ư c áu để m l m, t c ú tran m mua, v c ú k ông c ịu c ú sẽ giúp c o c áu đặng k ai p á c o t n điền, c ớ c ú mua l m c i. – C áu n ứt địn bán, bởi v c áu tín đi ọc n iều năm nữa, k ông t ể để được. – C áu nói n ư vậy t – Còn 4 tuần lễ t c ú mua. C áu địn 40 ng n t c ú mua 40 ng n, c ú k ông bớt. tới k ai trường, c áu p ải đi ọc. Vậy nếu c ú mua t c ú l m giấy tờ c o gấp gấp, c ớ để k ai trường e bất tiện c o c áu. – Được, c áu muốn l m giấy tờ gấp t trong mấy bữa t l m. M n vô nói với với ông Lục sự Nô-te , ổng l m giấy tờ xong. M c áu có đem bằng k oán đất đi t eo ay k ông? – T ưa, có đủ ết, có bằng k oán, có bản đồ. M c áu cũng sao lục k ai tử của ba c áu v có lập tờ tông c i sẵn s ng r n rẽ nữa. – Được lắm. C a c ả, m c áu còn n ỏ, k ông biết Nô-te ọ có n i p ải có trưởng tộc đứng ay k ông? – T ưa, k ông. C áu đúng 21 tuổi rồi, cần g trưởng tộc. C áu cũng có đem k ai san của c áu t eo trong va ly. – C áu sắp đặt t iệt sẵn s ng, r n rẽ. T ế t c áu đã quyết bán đất đã lâu rồi ay sao c ớ? – T ưa k ông. Hôm ông Cả B n lên nói rồi c áu mới lục giấy tờ đó. – An Hội đồng ản c ần c ờ lắm. Còn c áu bây giờ lại mau mắn quá. C áu k ông giống ản c ỗ đó. – Tán ng y xưa k ác ơn tán ng y nay. Hạng t an niên bây giờ t ảy ết đều cương quyết, l m việc g cũng vậy, ễ n ứt địn l l m liền, k ông c ịu dụ dự. – Bởi vậy nên t ường ay lầm. – T ưa c ú, m n iều k i k ỏi mất cơ ội tốt. B Tệt biểu gia dịc dọn đồ ăn lót lòng. Xuân được n ư ý muốn, m k ỏi đi C Mau m b n về sự bán đất với ông Cả B n t cậu vui vẻ ngồi ăn m cứ giỡn với cô Quyên. Ăn uống xong rồi, Xuân mới lấy giấy tờ ra xe ơi m đi với ông Từ Tệt vô to cậy ông Lục sự Nô-te lập tờ bán đất. T ấy mối ậu, ông Lục sự Nô-te tiếp rất ậu, xem xét giấy tờ rồi c ịu lãn l m liền v ứa sẽ l m mau mau. Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn C ừng về n , ông Từ Tệt mời luôn Xuân ở dưới nầy đợi bữa n o giấy tờ l m xong t c o k ỏi trễ. B Tệt với cô Quyên cũng ân cần cầm ở lại, nói rằng n ký tên liền đã có sẵn người coi, nên k ông p ải cần về l m c i. Xuân c ịu ở, mới sai sốp-p ơ đi xe đò về B n T uỷ lấy t êm áo quần v lấy luôn cái máy c ụp n đem xuống c o cậu. Cô Quyên l con cưng n ứt trong n về n nên trừ ra đi ọc mới đi c ơi bời với c ị em trong trường, còn cô k ông có bậu bạn n o ết, v Triều mắc ọc trên S i Gòn, k ông ở n . Nay ng e Xuân c ịu ở c ơi, t cô mừng quá cô cứ đeo t eo một bên Xuân, cậy Xuân dạy cô ọc, rủ Xuân ra vườn c ơi. Trưa bữa sau an sốp-p ơ đem đồ xuống. Xuân lấy máy c ụp kiếm cản đẹp m c ụp lấy n ra m c ùi, tín c iều mát mẻ đi n để d n c ơi. Cô Quyên đòi đi t eo Xuân đặng coi c ụp n . Vợ c ồng ông Tư Tệt cưng con, k ông muốn l m c o con buồn, lại ng ĩ con vẫn còn k ờ dại, còn Xuân n ư con c áu trong n , một t ể với Triều, bởi vậy ông b đều c ịu c o đi, song căn dặn con p ải mặc quần áo c o tử tế v lên xe ngồi tề c ỉn , c ẳng nên liến xáo . Đến xế mát, Xuân t ay y p ục, mặc bộ đồ Tây, Quyên mặc áo quần to n lụa trắng cũng mới, tóc c ải láng mướt, c ưn mang gi y t êu, ai trẻ vui vẻ dắt n au lên xe ơi. V xe có ai c ỗ ngồi nên Xuân biểu sốp-p ơ ở n , cậu cầm tay bán để Quyên ngồi một bên, mượn Quyên ôm dùm cái máy c ụp n , rồi mới mở máy c o xe c ạy ra lộ. Quyên đắc ý, liếc mắt ngó Xuân, miệng c úm c ím cười. Vợ c ồng ông Từ Tệt đứng bên t ềm ngó t eo, tuy mặt tươi cười, song lòng có c út lo ngại. Xuân k ông t ông t ạo đường sá tỉn Bạc Liêu, nên cậu v o c ợ rồi cậu bợ ngợ k ông biết p ải đi đường n o mới có cản đẹp m lấy n . Cậu day qua ỏi Quyên t cô ú ớ k ông biết đường n o m c ỉ. Cậu đi n ầu, té ra n ằm đường qua Hưng Hội. Ra k ỏi c âu t n t ai bên đường ruộng lúa cấy đã ơn một t áng, lúa nở bụi tốt tươi, lá p ơi m u xan lét, trải ngay trước mặt l một bức tran t iên n iên gồm đủ cản quảng đại v cản u n n. Cô Quyên có tán cũng liến xáo, song cô có lòng đa cảm, bởi vậy t ấy cản đẹp cô c ẳng k ỏi động lòng. Tiếc v cô k ông đủ lời để tả cản tả t n , bởi vậy cô c ỉ nói với giọng rất t iệt t rằng: – Lúa coi xan tốt quá, an Xuân ả? Xuân k ông iểu ý cô, nên gật đầu m t ôi, k ông nói tiếng c i ết, l m c o cô t ất vọng ngồi buồn hiu. Xe c ạy một ồi t tới xóm T ổ , kêu l Sóc Đồn. Xuân t ấy dựa trên đường có một cản c ùa T ổ, c ùa tuy k ông tốt lắm song c ung quan có cây cao t n lớn, l m c o cản xem rất uyền ảo, đáng lấy n d n c ơi. Cậu ngừng xe bên đường m leo xuống. Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn Cô Quyên xác máy c ụp t uận tiện m c ụp n cũng leo xuống, rồi ai trẻ song song dắt n au đi trên lộ, lựa c ỗ n . Xuân muốn lấy cái c ùa v lấy luôn c o được v i cây lớn v o trong n nên đứng lại m n ắm. Quyên trao cái máy c o cậu, rồi đứng k ít một bên, tay vịn vai cậu, mắt dòm t eo c ỗ cậu n ắm. Xuân c ụp cái c ùa rồi day qua ngó Quyên v cười m ỏi: – Qua muốn em lại đứng trước lùm cây kia đặng qua c ụp m lấy n của em. Em c ịu k ông? – É! K ông dám đâu… – Sao m k ông dám? – Tôi sợ lắm. – Có qua đây m sợ cái giống g ? – An đứng với tôi t tôi mới c ụp. – Qua mắc cầm máy m c ụp, l m sao m đứng với em được. Em lại đứng đó đi. Qua đứng trước mặt em đây, c ớ p ải đi đâu m sợ. Cô Quyên đứng suy ng ĩ rồi ỏi: – An muốn c ụp – Ừ. C ụp đặng lấy n tôi lắm ả? n “Tiểu t ơ mặt lọ” để d n c ơi. Cô Quyên c âu m y xụ mặt, ngoe ngoảy bỏ đi lại p ía xe đậu. Xuân lật đật đi t eo, vừa cười vừa ỏi: – Qua nói c ơi, m em giận qua ay sao? Quyên c ừ bự k ông trả lời. Xuân lấy tay gõ gò má Quyên m nói: – T ôi dừng giận nữa. Giận rồi cái mặt trông xấu quá. Quyên cười m nói: – An p ải năn nỉ tôi mới c ịu. Xuân nói: – Hay ờn mát quá! …T ôi để qua xin lỗi. V ôm qua c ú kêu em l “Tiểu t ơ mặt lọ” nên qua bắt c ước m nói c ơi, c ớ k ông p ải có ý ngạo em, vậy xin em đừng giận qua nữa, lại đứng đặng qua c ụp n em để l m kỷ niệm. Quyên cùng quằng đáp: – Nói n ư vậy tôi k ông c ịu. Xuân lắc đầu c úm c ím cười v nói: – Trời ơi! Vậy c ớ p ải nói t ế n o em mới vừa lòng? T ôi, để qua un em một cái, cũng n ư an Triều un em vậy, đặng qua c uộc tội nói míc lòng em, em c ịu k ông? Quyên cười. Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn Xuân bèn kề mặt m un gò má Quyên, cũng n ư đứa em gái của m n , rồi lại dắt Quyên đứng trước lùm cây, mở máy n ắm m c ụp C ụp n . Bóng trời c iều rọi mặt Quyên, coi cô rất vui vẻ t ơ t ái. n rồi Xuân k oá máy v nói: – H n của em c ắc tốt lắm v bóng, vừa k ông nắng n iều, m cũng k ông mát lắm. – C ắc tốt ả? P ải an đứng c ụp c ung với tôi c ơi. – L m sao được. Có ai đâu m mượn ọ c ụp. – T ôi để về n , tôi với an đứng rồi cậy tía tôi c ụp được k ông? – Sợ c ú k ông biết rồi c ụp ư c ớ. – An c ỉ trước t biết c ớ g . Coi bộ dễ m . Để tôi biểu an Hai tôi mua c o tôi một cái máy đặng tôi c ụp c ơi. An dạy tôi trước đi. Ng e k ông? – Ừ! Để về n rồi qua c ỉ các c ụp c o em biết. Hai trẻ dắt n au đi d i t eo lộ m c ơi. Xa xa dưới ruộng, có mấy người đ n b T ổ đi ái rau c óc, đội t úng rau trên đầu nước c ảy xuống mặt ướt n em. Mặt trời c en lặn, Xuân rủ Quyên trở lại m về, Quyên giục giặc, dường n ư quyến luyến cản đồng ruộng lúa xan , vui k í trời mát mẻ k oẻ k oắn, am ng e tiếng dế kêu c éo c ét quan m n , nên k ông nỡ bỏ m về, cứ đứng ngóng trông. Xuân t ấy vậy mới ỏi: – Em ưa ruộng lắm ay sao? – Tôi ưa lắm. – Ngo i đồng buồn xo m ưa nỗi g ? – Ngó ruộng c ơi, vui lắm c ớ. An k ông ưa ay sao? – Qua ưa đi c ơi trong c ợ. Ngo i ruộng buồn lắm, qua c ịu k ông được. – Tôi ưa ruộng c ớ k ông ưa c ợ. – Tại em có óc ”N quê”. Quyên cười rồi đi t eo Xuân trở lại xe m về. Trời đã c ạng vạng tối. K i xe vô sân rọi đèn t ngưng t t ấy vợ c ồng Ông Từ Tệt đương đứng trên t ềm n m c ờ. Xe vừa b Tệt nói: “Đi đâu xa lắm ay sao nên về tối dữ vậy.” Cô Quyên lật đật leo xuống xe v vui vẻ nói: – Đi ra ngo i c ỗ n o đó k ông biết, ruộng lúa t iệt tốt lại có c ùa T ổ ngộ lắm má . An Xuân c ụp n c ùa rồi có c ụp n con nữa. Mai con đi nữa. Ông Từ Tệt nói: – Có đi t p ải về sớm sớm; về trễ ở n lo sợ ết sức. C ắc l đi ra ngo i Sóc Đồn c ớ g , nên mới có c ùa T ổ. T ôi, đi t ay đồ rồi ăn cơm. Sáng bữa sau, vừa t ức dậy t Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Quyên n i Xuân p ải dạy cô c ụp n . Xuân cầm máy ra đứng trước Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn sân rồi c ỉ c o cô Quyên biết các n ắm, biết các c ụp. Quyên lấy l m đắc ý, biểu Xuân c ụp cái n lớn, c ụp ai lẫm lúa, c ụp cái xe ơi có cô đứng một bên. Quyên kêu c a mẹ ra coi. Luôn dịp Xuân c ụp ông Tệt, b Tệt, rồi c ụp luôn cô Quyên ngồi trên t ềm n . Quyên biểu Xuân cậy ông Tệt n ắm đặng ông cầm máy m c ụp cô với Xuân đứng c ung. Ban đầu ông Tệt k ông c ịu, m bị con ép quá, nên rồi ông cũng p ải l m t eo ý con. C ụp xong rồi Quyên muốn l m sao có n c o mau đặng cô coi. Xuân p ải vô c ợ kiếm tiệm c ụp n m mướn ọ rửa. C iều lại, Quyên đòi đi c ơi nữa. Hai trẻ mới ngồi xe ơi đi vô c ợ lấy n về. Tấm tốt ết t ảy, m n ứt l n Quyên đứng trước lùm cây v n n o cũng n Quyên với Xuân đứng c ung t rõ r ng đẹp lắm. Vợ c ồng ông Tệt lấy l m vui lòng, biểu tiệm rửa t êm nữa, mỗi t ứ l m ra 5 tấm đặng để d n c ơi. Từ ấy Quyên c ng dan díu với Xuân, tối ng y k ông c ịu rời Xuân một giây p út n o ết. Cô mặc quần áo mới luôn luôn, gỡ đầu bới tóc vén k éo, c ớ k ông bỏ tóc xoã xuống lưng n ư trước nữa. Hễ xế mát t cô năn nỉ Xuân đem xe ơi đi c ơi, Xuân k ông t ể k ông l m t eo ý muốn của cô được, nên bữa n o cũng p ải cầm bán xe c ở cô đi c ơi. K i đi P ú Lộc, k i đi Ho B n , k i đi Sóc Đồn, k i đi Om Tr Cổ. Có bữa ra đồng trống vắng vẻ, cô biểu ngừng xe lại, rồi cô leo xuống, oặc ngồi dựa gốc cây, oặc qu gối trên cỏ m cậy Xuân c ụp n cô. Có bữa cô mang t eo bán trái, rồi ra đồng cỏ mở gói bán ra để trên đám cỏ non xan lè ăn c ung với n au, nói nói cười cười t iệt l oan lạc. Xuân đợi 10 ng y mới ký tên bán đất được. Ông Từ Tệt c ồng bạc c o cậu đủ 40 ng n, rồi cậu sửa soạn m đi về. Quyên ay tin Xuân tín về t cô buồn iu, ra vô d u d u. Cô t ấy Xuân đứng có một m n cô mới ỏi: - An về ay sao? - Ừ! Qua về. - Tôi muốn an ở lại c ơi. - Sao được, qua p ải sửa soạn đặng lên S i Gòn m - Tôi cũng sẽ lên S i Gòn m - Ừ! Em muốn t ọc c ớ. ọc nữa. nói với c ú t ím đem lên trển c o em ọc. Có an Triều d u dắt em cũng tiện. - C ừng k ai trường an xuống đây rồi đi cùng một lượt với tôi v an Hai tôi được k ông? - Sợ k ông được, bởi v qua có công việc n iều lắm Quyên c âu m y ủ mặt, m Xuân mắc lo sửa soạn n lý nên k ông ngó t ấy. Lúc Xuân từ giã vợ c ồng ông Tệt v cô Quyên rồi lên xe m đi về, t cô Quyên đứng trước cửa ngó Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn t eo, nước mắt c ảy rưng rưng. Hồ Biểu Chánh v Tn Chương 4 Mấy năm nay n nông trong xứ l m ruộng trúng mùa luôn luôn. M bán lúa cũng đặng cao giá nữa. Cuộc t ương mại n ờ đó m trở nên t ịn vượng, bởi v mọi người đều l m dễ ra tiền rồi ai cũng mua đồ dùng trong n , ai cũng sắm áo quần loè loẹt. Bề ăn ở của b n dân t gia t rộng rãi, còn của p ú xa xỉ, n ứt l ở mấy c âu t n , sự ăn x i quá độ p át iện rõ ơn ết. Tại S i Gòn, trong dãy p ố trệt ở đường Lagrandière bây giờ l đường Gia Long, giáp với đường Verdun bây giờ l đường Lê Văn Duyệt, căn n o cũng c ưng dọn ực ỡ. N ưng m có một căn dọn vén k éo, đồ đạc tốt đẹp ơn ết. Trên ai lan can p ía trước có để ai cái c ậu, mỗi c ậu trồng một bụi cau, lá sum sê, cọng v ng tươi. Tại cửa giữa có treo một tấm m n m u trứng g , rẽ vén ai bên đặng ra v o c o tiện. Hai cửa sổ có giăng ai tấm m n ren cũng m u trứng g để ngăn cát bụi, c ớ k ông ngăn án sáng mặt trời. Trong n , p ía trước để một cái b n n ỏ với 4 cái g ế, trên b n có để một b n bông, còn mặt g ế t có lót nệm gòn đặng k ác ngồi c o êm; p ía trong, đụng vác buồng, có để một cái đi văng, trên cũng trải nệm mỏng còn c ung quan t một bên t đóng ộc m để đồ. Hai bên vác cũng k ông bỏ trống, để một cái tủ n ỏ, trên tủ có để một cái máy át. P ía trong buồng có giường sắt, giăng mùng, trải “drap” trắng muốt; có b n viết, có tủ áo, có tủ sắt, lại dựa cửa sổ có lót một cái b n để ăn cơm c o mát. Căn n đẹp đẽ nầy l n C asseloup Laubat m của cậu Xuân mướn ở mấy t áng nay đặng mỗi ng y vô trường ọc c o gần. Một bữa c ủ n ật, lối 4 giờ c iều. Xuân mặc một bộ đồ mát bằng lụa trắng, cậu ra đứng dựa cửa sổ rồi kêu t ằng C í, l đứa n ỏ l m bồi, m biểu nó n ắc cái g ế xíc đu đem ra để trong ng ba. Cậu trở vô lấy một cuốn sác rồi nằm trên g ế m đọc. Mặt trời ngả bóng lần lần, trước cửa bây giờ mát rượi, còn ngo i đường t người v xe đi lại nườm nượp. T ằng C í xác nửa t ùng nước đem tưới ai bụi cau v ng. Nó mới trở vô t c ị c ín T iện l người ở đi c ợ nấu ăn, c ị ở trong lại bước ra k ỏi t ềm rồi đứng nói om xòm: “Bữa nay c ị ng ỉ Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn may p ải k ông c ị Hai? Có cô Hai ở n ay k ông?” Tưới cau rồi nói c uyện, n ững sự ấy l m c o Xuân lo ra k ông t ể đọc sác được. Cậu mới xếp sác đứng dậy rồi bước ra đứng trước t ềm. Lúc ấy d Hai Oan , l t ợ may, tuổi trên bốn mươi, ở các Xuân một căn p ố, đương t ủng t ẳng đi lại. Mấy t áng nay Xuân ở gần ra vô t ường gặp mặt d Hai Oan , nên vừa t ấy d l Xuân cúi đầu c o liền. D Hai Oan đáp lễ, vui vẻ ỏi Xuân: – C úa n ựt ng ỉ ọc, cậu k ông đi c ơi sao? – Dạ, c áu mới đi ồi sớm mai rồi, buổi c iều ở n ọc b i. Mời d vô n uống nước. – Để cậu ọc c ớ, có lẽ n o tôi dám l m rộn cậu. – T ưa, k ông. Có bận rộn c i đâu. C áu ọc b i rồi, nãy giờ ở k ông xem sác c ơi. C ị T iện bải buôi tiếp lời: – Vô n c ơi c ị Hai… vô uống nước. Tôi mới c ế một b n tr còn nóng ổi. Xuân coi bộ d Hai Oan c ịu vô, t cậu t ối lui đứng nép một bên. D Hai Oan đi trước, c ị T iện đi t eo sau m vô n . Xuân tiếp t eo sau nữa, v kéo một cái g ế mời d Hai Oan ngồi. C ị t iện lo rót nước tr m đãi k ác . Xuân lại ngồi trên đi văng rồi ỏi d Hai Oan : – D may coi t ế đắt mối dữ. C áu t ấy có người ta đến t ường t ường o i. – K ông mấy k á cậu . Tôi lãn may của mấy cô quen t uở nay, c ớ người lạ ọ có biết tôi đâu m đưa đồ c o tôi may. – D có mướn người p ụ với d c ớ? – Tôi có mướn một người luông c o tôi may. Đồ có n iều đâu m p ải mướn t ợ p ụ. – D lập tiệm, lãn b i san ý , treo bảng v rao trong báo, t người ta mới biết m đặt may đồ c ớ. D Hai Oan ngó Xuân v c úm c ím cười m đáp: – Lập tiệm p ải có vốn bảy trăm oặc một ng n. V k ông có vốn, nên tôi k ông dám tín tới việc đó, tôi may ở n – D may ở n – Tiện tặn t vậy t ôi. t l m sao có lợi đủ trả tiền p ố v tiền ăn x i? cũng đủ. Tôi có con c áu đi t êu, nó p ụ giúp với tôi. C ị T iện đứng vịn cái máy át, c ị tiếp m cắt ng ĩa: - C ị Hai đây có một người c áu gái l cô Hai Quế t êu k éo lắm cậu. Cô đi t êu c o n ng ngo i đường Catinat lãn lương mỗi t áng tới 5,6 c ục. Xuân ỏi: - Cô t êu t ứ c i? T êu lối Việt Nam ay lối Tây? C ị T iện l m lan m rồi bít lối, k ông trả lời được. D Hai Oan mới t ế m đáp với Xuân: Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net Hồ Biểu Chánh v Tn – Hồi con em tôi còn san tiền, có c o c áu tôi ọc trường Nữ ọc đường được ai năm, bởi vậy nó biết t êu t eo lối Tây. C ừng em tôi k uất rồi, tôi đem c áu tôi về ở với tôi, t tôi c o nó ọc t êm lối Việt m n nữa. N ờ vậy nên nó biết t êu cả ai điệu. Nó t êu mặt gi y, k ăn tay, t êu m n, l m ren, t êu bông v o áo c o mấy ông, mấy b , t êu t ứ g cũng được ết. – Giỏi dữ á. Có ng ề n ư vậy t sự sống mới vững v ng, k ỏi lo t iếu t ốn. – P ải, nó k ỏi lo đói rác . Mấy tiệm may lớn ọ gi n n au m mướn nó. – Nếu d có tiệm may lớn, d để c o cô lãn p ần t êu t c ắc tiệm p át đạt lắm. – Nói g cái đó. D Hai Oan dòm cùng trong n rồi nói tiếp: – Cậu ở có một m n m dọn n đẹp quá. – Tại tán tôi ưa sạc sẽ vén k éo. – Cậu gốc ở tỉn n o? – Tôi l người Cần T ơ. – Ng e nói Cần t ơ l tỉn gi u đệ n ứt… Ông cụ, b cụ còn song to n c ớ. – T ưa, ba má tôi đều k uất ết. – Tội ng iệp dữ ôn! Mồ côi sớm quá. – Tại cái mạng của tôi n ư vậy, biết l m sao bây giờ. D Hai Oan rờ b n bông trên b n m nói: – Trên b n nầy t lẽ cậu p ải để một tấm t êu tròn, oặc ột so i, rồi để b n bông c ín giữa coi mới đẹp. Xuân đáp: – Hôm trước có một người bạn ọc của tôi cũng nói n ư vậy. Để bữa n o rản rồi tôi sẽ kiếm để tôi mua. C ị T iện c en vô nói nữa: - Cậu cậy cô Hai t êu c o. D Hai Oan tiếp lời: - Con c áu tôi nó t êu t ứ nầy o i, t êu lẹ lắm, c ừng ít bữa t rồi. Xuân dụ dự đáp: - Cô Hai mắc đi t êu c o người ta, có t ời giờ đâu m t êu c o tôi. - K ông. Ai đặt đồ riêng t nó t êu ban đêm ở n . Cậu muốn t êu các n o, t êu bông g t vẽ kiểu c o cậu coi, n ư cậu c ịu rồi nó t êu c o. - T iệt tôi dốt về k oa đó. Tôi k ông biết p ải t êu bằng các n o m nói. - T ứ trải b n đây, tôi t ấy có sẵn n iều kiểu. Để nó đưa kiểu c o cậu lựa, cậu c ịu kiểu n o nó t êu kiểu nấy c o cậu. Tạo Ebook: Nguyễn Kim Vỹ Nguồn truyện: vnthuquan.net
- Xem thêm -