Tài liệu Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn sử dụng kiểm tra đánh giá một số kiến thức chương điện tích điện trường sách vật lý 11 nâng cao thpt

  • Số trang: 144 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 86 |
  • Lượt tải: 0
okyeuniterd

Tham gia: 20/08/2016

Mô tả:

Më §Çu 1. Lý do chän ®Ò tµi. KiÓm tra ®¸nh gi¸ lµ mét kh©u cã vÞ trÝ, vai trß hÕt søc quan träng trong qu¸ tr×nh d¹y häc. KiÓm tra ®¸nh gi¸ tèt sÏ ph¶n ¸nh ®­îc viÖc d¹y cña thÇy, viÖc häc cña trß, tõ ®ã gióp cho thÇy cã kÕ ho¹ch hoµn thiÖn ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y cña m×nh, gióp cho trß tù ®¸nh gi¸, hoµn thiÖn viÖc häc tËp. KiÓm tra ®¸nh gi¸ gióp cho c¸c nhµ qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh. Lµm thÕ nµo ®Ó kiÓm tra ®¸nh gi¸ ®­îc tèt? §©y lµ mét vÊn ®Ò mang tÝnh thêi sù, thu hót ®­îc sù quan t©m cña nhiÒu nhµ khoa häc. Tõ tr­íc tíi nay, chóng ta ®· sö dông nhiÒu h×nh thøc thi vµ kiÓm tra trong gi¸o dôc. C¸c ph­¬ng ph¸p kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp rÊt ®a d¹ng, mçi ph­¬ng ph¸p ®Òu cã ­u vµ nh­îc ®iÓm nhÊt ®Þnh, kh«ng cã mét ph­¬ng ph¸p nµo hoµn mÜ ®èi víi mäi môc tiªu gi¸o dôc. Thùc tiÔn cho thÊy, trong d¹y häc cÇn thiÕt ph¶Ø tiÕn hµnh kÕt hîp c¸c h×nh thøc thi vµ kiÓm tra mét c¸ch tèi ­u míi cã thÓ ®¹t ®­îc yªu cÇu cña viÖc ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ d¹y häc,thi. KiÓm tra viÕt lµ h×nh thøc ®­îc sö dông nhiÒu trong d¹y häc, nã ®­îc chia thµnh 2 lo¹i: Lo¹i luËn ®Ò ( tr¾c nghiÖm tù luËn ) vµ lo¹i tr¾c nghiÖm kh¸ch quan. §èi víi luËn ®Ò, ®©y lµ lo¹i ®­îc sö dông mét c¸ch phæ biÕn tõ tr­íc ®Õn nay.¦u ®iÓm cña lo¹i nµy lµ nã cho häc sinh c¬ héi ph©n tÝch vµ tæng hîp d÷ kiÖn theo lêi lÏ riªng cña m×nh, nã cã thÓ dïng ®Ó kiÓm tra kh¶ n¨ng t­ duy ë tr×nh ®é cao, song nã cã nh÷ng h¹n chÕ lµ: Loµi nµy chØ cho phÐp kh¶o s¸t mét sè kiÕn thøc trong thêi gian nhÊt ®Þnh, viÖc chÊm ®iÓm lo¹i nµy mÊt nhiÒu thêi gian, thiÕu kh¸ch quan, khã ng¨n chÆn c¸c hiÖn t­îng tiªu cùc, do ®ã trong mét sè tr­êng hîp kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc thùc chÊt tr×nh ®é cña häc sinh. Tr¾c nghiÖm kh¸ch quan cã c¸c ­u ®iÓm lµ tÝnh kh¸ch quan khi chÊm, kiÓm tra ®¸nh gi¸ nh÷ng môc tiªu ®¸nh gi¸ kh¸c nhau, ®é tin cËy cao vµ tèt. Häc sinh ph¸t xÐt ®o¸n vµ ph©n biÖt kü cµng tr­íc khi tr¶ lêi. XuÊt ph¸t tõ nhËn thøc vµ suy nghÜ ë trªn, chóng t«i lùa chän ®Ò tµi “ X©y dùng hÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän sö dông 1 trong kiÓm tra ®¸nh gi¸ mét sè kiÕn thøc ch­¬ng “§iÖn tÝch - §iÖn Tr­êng”s¸ch VËt lý 11 n©ng cao THPT” víi mong muèn gãp phÇn nghiªn cøu n©ng cao chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ kiÓm tra ®¸nh gi¸ trong d¹y häc VËt lý ë tr­êng Phæ th«ng. 2. Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi. Nghiªn cøu x©y dùng ®­îc mét hÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu khoa häc cña hÖ thèng c©u hái ®¸p øng nh÷ng ®ßi hái cña viÖc kiÓm tra ®¸nh gi¸, tr×nh ®é n¾m v÷ng kiÕn thøc cña häc sinh phÇn “§iÖn tÝch- §iÖn tr­êng” s¸ch VËt lý 11 N©ng cao – THPT. 3. Gi¶ thuyÕt khoa häc. NÕu cã mét hÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän ®­îc so¹n th¶o mét c¸ch khoa häc phï hîp víi môc tiªu d¹y häc vµ néi dung kiÕn thøc ch­¬ng “§iÖn tÝch- §iÖn tr­êng” VËt lý 11 N©ng cao – THPT ®Ó sö dông trong kiÓm tra ®¸nh gi¸ th× cã thÓ ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c, kh¸ch quan tr×nh ®é kiÕn thøc cña häc sinh gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ d¹y häc. 4. §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi. 4.1. §èi t­îng nghiªn cøu. HÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän sö dông trong kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp mét sè kiÕn thøc ch­¬ng ‘’§iÖn tÝch - §iÖn tr­êng ’’ cña häc sinh líp 11 n©ng cao - THPT. 4.2. Ph¹m vi nghiªn cøu. §Ò tµi nghiªn cøu ph­¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän ®Ó so¹n th¶o hÖ thèng c©u háØ sö dông trong kiÓm tra kiÕn thøc ch­¬ng “ §iÖn tÝch- §iÖn tr­êng” cña líp 11 n©ng cao - THPT vµ thùc nghiÖm trªn mét sè líp 11 c¸c tr­êng THPT cña tØnh B¾c Giang. 5. NhiÖm vô nghiªn cøu cña ®Ò tµi. - Nghiªn cøu c¬ së lý luËn vÒ kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh ë tr­êng phæ th«ng. - Nghiªn cøu c¬ së lý luËn x©y dùng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän vËn dông c¬ së lý luËn. 2 - Nghiªn cøu môc tiªu néi dung kiÕn thøc phÇn “§iÖn tÝch- §iÖn tr­êng” x¸c ®Þnh môc tiªu kiÓm tra. - X©y dùng hÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän cho mét sè kiÕn thøc thuéc ch­¬ng “§iÖn tÝch- §iÖn tr­êng”. - Thùc nghiÖm s­ ph¹m ®¸nh gi¸ hÖ thèng c©u hái ®· so¹n th¶o 6. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu. - Nghiªn cøu lý luËn vÒ kiÓm tra ®¸nh gi¸, tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän. - Nghiªn cøu thùc tiÔn. + §iÒu tra nh÷ng khã kh¨n c¬ b¶n, sai lÇm cña häc sinh. + Thùc nghiÖm s­ ph¹m, ®¸nh gi¸ hÖ thèng c©u hái. + Ph­¬ng ph¸p thèng kª to¸n häc, ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ thùc nghiÖm s­ ph¹m 7. §ãng gãp cña ®Ò tµi. - §ãng gãp vÒ mÆt lý luËn: §Ò tµi ®· nghiªn cøu, hÖ thèng l¹i lÝ luËn vÒ kiÓm tra ®¸nh gi¸ vµ viÖc sö dông ph­¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän ®Ó kiÓm tra ®¸nh gi¸ tr×nh ®é n¾m v÷ng kiÕn thøc cña häc sinh. - §ãng gãp vÒ mÆt thùc tiÔn: Gãp phÇn kh¼ng ®Þnh tÝnh ­u viÖt cña ph­¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän trong kiÓm tra ®¸nh gi¸, lµm tµi liÖu tham kh¶o vÒ kiÓm tra ®¸nh gi¸ trong bé m«n VËt lý ë tr­êng phæ th«ng. HÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan ®· so¹n th¶o cã thÓ xem nh­ lµ mét hÖ thèng bµi tËp, th«ng qua ®ã häc sinh cã thÓ tù kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc cña m×nh vµ cã thÓ sö dông lµm tµi liÖu. 8. CÊu tróc luËn v¨n. Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, danh môc c¸c tµi liÖu tham kh¶o, ®Ò tµi gåm 03 ch­¬ng. Ch­¬ng I : C¬ së lý luËn vÒ kiÓm tra, ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh trong d¹y häc ë tr­êng phæ thæng. Ch­¬ng II: So¹n th¶o hÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän mét sè kiÕn thøc ch­¬ng “§iÖn tÝch- §iÖn tr­êng”. Ch­¬ng III: Thùc nghiÖm s­ ph¹m. 3 Ch­¬ng I. C¬ së lý luËn vÒ kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh trong d¹y häc ë nhµ tr­êng phæ th«ng 1.1.C¬ së lý luËn vÒ kiÓm tra ®¸nh gi¸ trong qu¸ tr×nh d¹y häc. 13 1.1.1.Kh¸i niÖm vÒ kiÓm tra ®¸nh gi¸. KiÓm tra ®¸nh gi¸ ®­îc hiÓu lµ sù theo dâi t¸c ®éng cña ng­êi kiÓm tra ®èi víi ng­êi häc cÇn thu ®­îc nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó ®¸nh gi¸. Qu¸ tr×nh ®¸nh gi¸ gåm c¸c kh©u: - §o: Trong d¹y häc ®o lµ viÖc gi¸o viªn g¾n c¸c sè ( ®iÓm ) cho c¸c s¶n phÈm cña häc sinh. §Ó viÖc ®o ®­îc chÝnh x¸c th× ®Ò ra ph¶i ®¶m b¶o: + §é gi¸ trÞ: §Ò ra ph¶i c¨n cø vµo môc tiªu ch­¬ng tr×nh häc. + §é trung thùc: §ã lµ kh¶ n¨ng lu«n cung cÊp cïng mét gi¸ trÞ cña cïng mét ®¹i l­îng víi cïng mét dông cô ®o. + §é nhËy: §ã lµ kh¶ n¨ng cña dông cô ®o cã thÓ ph©n biÖt ®­îc khi hai ®¹i l­îng chØ kh¸c nhau rÊt Ýt. - L­îng gi¸: Lµ viÖc gi¶i thÝch c¸c th«ng tin thu ®­îc vÒ kiÕn thøc kÜ n¨ng cña häc sinh, lµm s¸ng tá tr×nh ®é t­¬ng ®èi cña mét häc sinh so víi thµnh tÝch chung cña tËp thÓ hoÆc tr×nh ®é cña häc sinh so víi yªu cÇu cña ch­¬ng tr×nh häc tËp. + L­îng gi¸ theo chuÈn: Lµ sù so s¸nh t­¬ng ®èi víi chuÈn trung b×nh chung cña tËp hîp. + L­îng gi¸ theo tiªu chÝ: Lµ sù ®èi chiÕu víi nh÷ng tiªu chÝ ®· ®Ò ra. - §¸nh gi¸: Lµ viÖc ®­a ra nh÷ng kÕt luËn nhÊt ®Þnh, ph¸n xÐt vÒ tr×nh ®é cña häc sinh. C¸c bµi kiÓm tra, bµi tr¾c nghiÖm ®­îc xem nh­ ph­¬ng tiÖn ®Ó kiÓm tra kiÕn thøc, kÜ n¨ng trong d¹y häc. V× vËy viÖc so¹n th¶o néi dung cô thÓ cña 4 c¸c bµi kiÓm tra cã tÇm quan träng ®Æc biÖt trong viÖc kiÓm tra ®¸nh gi¸ kiÕn thøc, kÜ n¨ng. 1.1.2.Môc ®Ých cña kiÓm tra ®¸nh gi¸. 14  - ViÖc kiÓm tra ®¸nh gi¸ cã thÓ cã c¸c môc ®Ých kh¸c nhau tuú tr­êng hîp. Trong d¹y häc kiÓm tra ®¸nh gi¸ gåm 3 môc ®Ých chÝnh: + KiÓm tra kiÕn thøc kÜ n¨ng ®Ó ®¸nh gi¸ tr×nh ®é xuÊt ph¸t cña ng­êi häc cã liªn quan ®Õn viÖc x¸c ®Þnh néi dung ph­¬ng ph¸p d¹y häc mét m«n häc, mét häc phÇn s¾p b¾t ®Çu. + KiÓm tra nh»m môc ®Ých ®¸nh gi¸ thµnh tÝch kÕt qu¶ häc tËp hoÆc nh»m nghiªn cøu ®¸nh gi¸ môc tiªu ph­¬ng ph¸p d¹y häc. + KiÓm tra ®¸nh gi¸ nh»m môc ®Ých d¹y häc: B¶n th©n viÖc kiÓm tra ®¸nh gi¸ nh»m ®Þnh h­íng ho¹t ®éng chiÕm lÜnh kiÕn thøc cÇn d¹y. - Môc ®Ých ®¸nh gi¸ trong ®Ò tµi nµy lµ: + X¸c nhËn kÕt qu¶ nhËn biÕt, hiÓu, vËn dông theo môc tiªu ®Ò ra. + X¸c ®Þnh xem khi kÕt thóc mét phÇn cña d¹y häc, môc tiªu cña d¹y häc ®· ®¹t ®Õn møc ®é nµo so víi môc tiªu mong muèn. + T¹o ®iÒu kiÖn cho ng­êi d¹y n¾m v÷ng h¬n t×nh h×nh häc tËp cña häc sinh gióp gi¸o viªn gi¶ng d¹y tèt h¬n, gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng d¹y vµ häc vËt lý. 1.1.3.Chøc n¨ng cña kiÓm tra ®¸nh gi¸. 14  Chøc n¨ng cña kiÓm tra ®¸nh gi¸ ®­îc ph©n biÖt dùa vµo môc ®Ých kiÓm tra ®¸nh gi¸. C¸c t¸c gi¶ nghiªn cøu kiÓm tra ®¸nh gi¸ nªu ra c¸c chøc n¨ng kh¸c nhau. GS. TrÇn B¸ Hoµnh ®Ò cËp ba chøc n¨ng cña ®¸nh gi¸ trong d¹y häc: Chøc n¨ng s­ ph¹m, chøc n¨ng x· héi, chøc n¨ng khoa häc. GS.TS Ph¹m H÷u Tßng, trong thùc tiÔn d¹y häc ë phæ th«ng th× chñ yÕu quan t©m ®Õn chøc n¨ng s­ ph¹m, ®­îc chia nhá thµnh ba chøc n¨ng: Chøc n¨ng chuÈn ®o¸n; chøc n¨ng chØ ®¹o, ®Þnh h­íng ho¹t ®éng häc; chøc n¨ng x¸c nhËn thµnh tÝch häc tËp, hiÖu qu¶ d¹y häc. 5 + Chøc n¨ng chuÈn ®o¸n. C¸c bµi kiÓm tra, tr¾c nghiÖm cã thÓ sö dông nh­ ph­¬ng tiÖn thu l­îm th«ng tin cÇn thiÕt cho viÖc x¸c ®Þnh hoÆc viÖc c¶i tiÕn néi dung, môc tiªu vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc. Dùa trªn kÕt qña kiÓm tra ®¸nh gi¸ kiÕn thøc ta biÕt râ tr×nh ®é xuÊt ph¸t cña ng­êi häc ®Ó ®iÒu chØnh néi dung ph­¬ng ph¸p d¹y häc cho phï hîp, cho phÐp ®Ò xuÊt ®Þnh h­íng bæ khuyÕt nh÷ng sai sãt, ph¸t huy nh÷ng kÕt qu¶ trong c¶i tiÕn ho¹t ®éng d¹y häc ®èi víi nh÷ng phÇn kiÕn thøc ®· gi¶ng d¹y. Dïng c¸c bµi kiÓm tra ®¸nh gi¸ khi b¾t ®Çu d¹y häc mét häc phÇn ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng chuÈn ®o¸n. + Chøc n¨ng ®Þnh h­íng ho¹t ®éng häc. C¸c bµi kiÓm tra, tr¾c nghiÖm kiÓm tra trong qu¸ tr×nh d¹y häc cã thÓ ®­îc sö dông nh­ ph­¬ng tiÖn, ph­¬ng ph¸p d¹y häc. §ã lµ c¸c c©u hái kiÓm tra tïng phÇn, kiÓm tra th­êng xuyªn ®­îc sö dông ®Ó chØ ®¹o ho¹t ®éng häc. C¸c bµi tr¾c nghiÖm ®­îc so¹n th¶o c«ng phu, nã lµ mét c¸ch diÔn ®¹t môc tiªu d¹y häc cô thÓ ®èi víi c¸c kiÕn thøc, kÜ n¨ng nhÊt ®Þnh. Nã cã t¸c dông ®Þnh h­íng ho¹t ®éng häc tËp tÝch cùc cña häc sinh. ViÖc th¶o luËn c¸c c©u hái tr¾c nghiÖm ®­îc tæ chøc tèt, ®óng lóc nã trë thµnh ph­¬ng ph¸p d¹y häc tÝch cùc, s©u s¾c vµ v÷ng ch¾c, gióp ng­êi d¹y kÞp thêi ®iÒu chØnh, bæ sung ho¹t ®éng d¹y cã hiÖu qu¶. + Chøc n¨ng x¸c nhËn thµnh tÝch häc tËp, hiÖu qu¶ d¹y häc.C¸c bµi kiÓm tra tr¾c nghiÖm sau khi kÕt thóc d¹y mét phÇn ®­îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ thµnh tÝch häc tËp, x¸c nhËn tr×nh ®é kiÕn thøc, kÜ n¨ng cña ng­êi häc. Víi chøc n¨ng nµy ®ßi hái néi dung c¸c bµi kiÓm tra tr¾c nghiÖm vµ c¸c tiªu chÝ ®¸nh gi¸, c¨n cø theo c¸c môc tiªu d¹y häc cô thÓ ®· x¸c ®Þnh cho tõng kiÕn thøc kÜ n¨ng. C¸c bµi kiÓm tra tr¾c nghiÖm nh­ vËy cã thÓ ®­îc sö dông ®Ó nghiªn cøu ®¸nh gi¸ môc tiªu d¹y häc vµ hiÖu qu¶ cña ph­¬ng ph¸p d¹y häc. 1.1.4.C¸c yªu cÇu s­ ph¹m ®èi víi viÖc kiÓm tra, ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh. 13 1.1.4.1.§¶m b¶o tÝnh kh¸ch quan trong qu¸ tr×nh ®¸nh gi¸. - Lµ sù ph¶n ¸nh trung thùc kÕt qu¶ lÜnh héi néi dung tµi liÖu häc tËp cña 6 häc sinh so víi yªu cÇu ch­¬ng tr×nh qui ®Þnh. - Néi dung kiÓm tra ph¶i phï hîp víi c¸c yªu cÇu ch­¬ng tr×nh qui ®Þnh. - Tæ chøc thi ph¶i ®¶m b¶o tÝnh nghiªm tóc, c«ng b»ng vµ d©n chñ. §Ó ®¶m b¶o tÝnh kh¸ch quan trong kiÓm tra, ®¸nh gi¸ tõ kh©u ra ®Ò, tæ chøc thi tíi kh©u cho ®iÓm, xu h­íng chung lµ tuú theo ®Æc tr­ng m«n häc mµ lùa chän h×nh thøc thi thÝch hîp. 1.1.4.2.§¶m b¶o tÝnh toµn diÖn. Trong qu¸ tr×nh kiÓm tra, ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh ph¶i chó ý ®¸nh gi¸ c¶ sè l­îng vµ chÊt l­îng c¶ néi dung vµ h×nh thøc. 1.1.4.3.§¶m b¶o tÝnh th­êng xuyªn vµ hÖ thèng. - CÇn kiÓm tra, ®¸nh gi¸ häc sinh liªn tôc, th­êng xuyªn trong mçi tiÕt häc, sau mçi phÇn kiÕn thøc, mçi ch­¬ng vµ häc k×. - C¸c c©u hái kiÓm tra cÇn cã tÝnh l«gÝc vµ hÖ thèng. 1.1.4.4.§¶m b¶o tÝnh ph¸t triÓn. - HÖ thèng c©u hái tõ dÔ ®Õn khã, tõ cô thÓ ®Õn trõu t­îng. - Tr©n träng sù cè g¾ng cña häc sinh, ®¸nh gi¸ cao nh÷ng tiÕn bé trong häc tËp cña häc sinh. 1.1.5.Nguyªn t¾c chung cÇn qu¸n triÖt trong kiÓm tra ®¸nh gi¸. 13 §Ó ®¶m b¶o tÝnh khoa häc cña viÖc kiÓm tra ®¸nh gi¸ kiÕn thøc, kÜ n¨ng th× viÖc ®ã ph¶i ®­îc tiÕn hµnh theo mét qui tr×nh ho¹t ®éng chÆt chÏ.Qui tr×nh nµy gåm: - X¸c ®Þnh râ môc ®Ých kiÓm tra ®¸nh gi¸. - X¸c ®Þnh râ néi dung cô thÓ cña c¸c kiÕn thøc kÜ n¨ng cÇn kiÓm tra ®¸nh gi¸, c¸c tiªu trÝ cô thÓ cña môc tiªu d¹y häc víi tõng ®¬n vÞ kiÕn thøc kÜ n¨ng ®ã, ®Ó lµm c¨n cø ®èi chiÕu c¸c th«ng tin cÇn thu. ViÖc x¸c ®Þnh néi dung kiÕn thøc cÇn chÝnh x¸c, cô thÓ, c« ®éng. ViÖc x¸c ®Þnh c¸c môc tiªu, tiªu chÝ ®¸nh gi¸ cÇn dùa trªn quan niÖm râ rµng vÒ môc tiªu d¹y häc. - X¸c ®Þnh râ h×nh thøc kiÓm tra phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña néi dung kiÕn thøc kÜ n¨ng cÇn kiÓm tra, phï hîp víi môc ®Ých kiÓm tra. CÇn nhËn râ ­u nh­îc ®iÓm cña mçi h×nh thøc kiÓm tra ®Ó cã thÓ sö dông phèi hîp vµ t×m 7 biÖn ph¸p ph¸t huy ­u ®iÓm vµ kh¾c phôc tèi ®a c¸c nh­îc ®iÓm cña mçi h×nh thøc ®ã. - X©y dùng c¸c c©u hái, c¸c ®Ò bµi kiÓm tra, c¸c bµi tr¾c nghiÖm cho phÐp thu l­îm c¸c th«ng tin t­¬ng øng víi c¸c tiªu chÝ ®· x¸c ®Þnh. - TiÕn hµnh kiÓm tra, thu l­îm th«ng tin, xem xÐt kÕt qu¶ vµ kÕt luËn ®¸nh gi¸. 1.1.6.C¸c h×nh thøc kiÓm tra ®¸nh gi¸ c¬ b¶n. 13 Ta chØ ®i s©u nghiªn cøu lo¹i tr¾c nghiÖm viÕt ®­îc chia thµnh hai lo¹i. LuËn ®Ò vµ tr¾c nghiÖm kh¸ch quan ®Òu lµ nh÷ng ph­¬ng tiÖn kiÓm tra kh¶ n¨ng häc tËp vµ c¶ hai ®Òu lµ tr¾c nghiÖm.Danh tõ “luËn ®Ò” ë ®©y kh«ng chØ giíi h¹n trong ph¹m vi c¸c bµi “ luËn v¨n” mµ nã bao gåm c¸c h×nh thøc kh¶o s¸t kh¸c th«ng th­êng trong lèi thi cö, ch¼ng h¹n nh­ nh÷ng c©u hái lý thuyÕt, nh÷ng bµi to¸n.C¸c chuyªn gia ®o l­êng gäi chung c¸c h×nh thøc kiÓm tra nµy lµ “tr¾c nghiÖm lo¹i luËn ®Ò” cho thuËn tiÖn ®Ó ph©n biÖt víi lo¹i tr¾c nghiÖm gäi lµ “tr¾c nghiÖm kh¸ch quan”.ThËt ra viÖc dïng danh tõ “kh¸ch quan” nµy ®Ó ph©n biÖt hai lo¹i kiÓm tra nãi trªn còng kh«ng ®óng h¼n, v× tr¾c nghiÖm luËn ®Ò kh«ng nhÊt thiÕt lµ tr¾c nghiÖm “chñ quan” vµ tr¾c nghiÖm kh¸ch quan kh«ng ph¶i lµ hoµn toµn “kh¸ch quan”. Gi÷a luËn ®Ò vµ tr¾c nghiÖm kh¸ch quan cã mét sè kh¸c biÖt vµ t­¬ng ®ång, song quan träng lµ c¶ hai ®Òu lµ nh÷ng ph­¬ng tiÖn kh¶o s¸t thµnh qu¶ häc tËp h÷u hiÖu vµ ®Òu cÇn thiÕt miÔn lµ ta n¾m v÷ng ph­¬ng ph¸p so¹n th¶o vµ c«ng dông cña mçi lo¹i. Víi h×nh thøc luËn ®Ò viÖc kiÓm tra th­êng béc lé nhiÒu nh­îc ®iÓm lµ kh«ng ph¶n ¸nh ®­îc toµn bé néi dung, ch­¬ng tr×nh, g©y t©m lý häc tñ vµ khi chÊm bµi gi¸o viªn cßn nÆng tÝnh chñ quan v× thÕ ®Ó n©ng cao tÝnh kh¸ch quan trong kiÓm tra ®¸nh gi¸ nhiÒu t¸c gi¶ cho r»ng nªn sö dông tr¾c nghiÖm kh¸ch quan. Nh×n chung nÕu x©y dùng vµ sö dung cã hiÖu qu¶ hÖ thèng c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan th× gãp phÇn vµo kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ cña h×nh thøc kiÓm tra, thi tù luËn. 8 1.2.Môc tiªu d¹y häc. 14  1.2.1.TÇm quan träng cña c¸c môc tiªu d¹y häc. - X¸c ®Þnh ®­îc ph­¬ng h­íng, tiªu chÝ ®Ó quyÕt ®Þnh vÒ néi dung, ph­¬ng ph¸p, ph­¬ng tiÖn d¹y häc. - Cã ®­îc lý t­ëng râ rµng vÒ c¸i cÇn kiÓm tra ®¸nh gi¸ khi kÕt thóc mçi m«n häc, häc phÇn hay trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y tõng kiÕn thøc cô thÓ. - Th«ng b¸o cho ng­êi häc biÕt nh÷ng c¸i mong ®îi ë ®Çu ra cña sù häc lµ g×? §iÒu nµy gióp hä tù tæ chøc c«ng viÖc häc tËp cña m×nh. - Cã ®­îc ý t­ëng râ rµng vÒ c¸c kiÕn thøc, kÜ n¨ng, th¸i ®é cÇn cã cña gi¸o viªn. 1.2.2.CÇn ph¸t biÓu môc tiªu nh­ thÕ nµo? C¸c c©u ph¸t biÓu môc tiªu cÇn: - Ph¶i râ rµng, cô thÓ, chÝnh x¸c, khoa häc. - Ph¶i ®¹t tíi ®­îc trong kho¸ häc hay ®¬n vÞ häc tËp. - Ph¶i bao gåm néi dung häc tËp thiÕt yÕu cña m«n häc. - Ph¶i qui ®Þnh râ kÕt qu¶ cña viÖc häc tËp, nghÜa lµ c¸c kh¶ n¨ng mµ ng­êi häc sÏ cã ®­îc khi hä ®· ®¹t ®Õn môc tiªu. - Ph¶i ®o l­êng ®­îc. - Ph¶i chØ râ nh÷ng g× ng­êi häc cã thÓ lµm ®­îc vµo cuèi giai ®o¹n häc tËp. 1.2.3.Ph©n biÖt c¸c môc tiªu nhËn thøc. C¸c nhµ khoa häc ®· ®­a ra rÊt nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i c¸c môc tiªu kh¸c nhau. Ba môc tiªu lín th­êng ®­îc kh¶o s¸t b»ng c¸c bµi tr¾c nghiÖm ë líp häc lµ: NhËn biÕt- Th«ng hiÓu- VËn dông. 1.2.3.1.NhËn biÕt. Tr×nh ®é nµy thÓ hiÖn ra ë kh¶ n¨ng nhËn ra ®­îc, nhí l¹i ®­îc, ph¸t biÓu l¹i ®­îc ®óng sù tr×nh bµy kiÕn thøc ®· cã, gi¶i ®¸p ®­îc c©u hái thuéc d¹ng “A lµ g×? ThÕ nµo? Thùc hiÖn A nh­ thÕ nµo?”. Trong vËt lý c©u hái kiÓm tra tr×nh ®é nµy lµ nh÷ng c©u hái ®ßi hái: Ghi nhí mét ®Þnh luËt, mét qui t¾c, nhËn biÕt c¸c dÊu hiÖu cña mét sù vËt, hiÖn t­îng, ghi nhí c¸c c«ng thøc ®¬n vÞ ®o. 9 1.2.3.2.Th«ng hiÓu ( ¸p dông kiÕn thøc gi¶i quyÕt t×nh huèng quen thuéc). Tr×nh ®é nµy bao gåm c¶ nhËn biÕt, nh­ng ë møc cao h¬n lµ trÝ nhí, nã liªn quan tíi ý nghÜa vµ c¸c mèi liªn hÖ cña nh÷ng g× häc sinh ®· biÕt, ®· häc. Khi häc sinh lÆp l¹i ®óng mét ®Þnh luËt vËt lý chøng tá häc sinh biÕt ®Þnh luËt Êy. Nõu häc sinh Êy gi¶i thÝch ®­îc ý nghÜa cña nh÷ng kh¸i niÖm quan träng trong ®Þnh luËt, hay minh ho¹ b»ng mét vÝ dô vÒ c¸c mèi liªn hÖ biÓu thÞ bëi ®Þnh luËt ®ã th× cã nghÜa lµ häc sinh ®· hiÓu ®Þnh luËt nµy. - Sù th«ng hiÓu kh¸i niÖm. §ßi hái häc sinh ph¶i gi¶i thÝch ®­îc kh¸i niÖm b»ng ng«n ng÷ cña riªng m×nh. C©u hái kiÓm tra tr¾c nghiÖm tr×nh ®é nµy ph¶i ®­îc diÔn ®¹t b»ng thø ng«n ng÷ kh¸c nh÷ng g× ®· ®­îc viÕt trong s¸ch gi¸o khoa. - Sù th«ng hiÓu c¸c ý t­ëng phøc t¹p. Môc tiªu lo¹i nµy ®ßi hái c¸c qu¸ tr×nh suy luËn phøc t¹p, nã ®­îc chøng tá b»ng kh¶ n¨ng gi¶i thÝch mèi liªn hÖ gi÷a c¸c yÕu tè. Nh÷ng c©u tr¾c nghiÖm thuéc lo¹i nµy yªu cÇu häc sinh ph¶i. + Gi¶i thÝch + Ph©n biÖt c¸c sù kiÖn phï hîp ( hay kh«ng phï hîp ) gi÷a sù kiÖn vµ quan ®iÓm. + Lùa chän th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó gi¶i quyÕt mét vÊn ®Ò. + Suy diÔn tõ c¸c dù kiÖn ®· cho. Trong vËt lý lo¹i c©u hái kiÓm tra tr×nh ®é nµy th­êng lµ: Gi¶i thÝch mét hiÖn t­îng, vËn dông c¸c ®Þnh luËt, ®Þnh lý, qui t¾c ®Ó gi¶i quyÕt c¸c bµi to¸n quen thuéc. 1.2.3.3.VËn dông s¸ng t¹o. Kh¶ n¨ng vËn dông ®­îc ®o l­êng khi mét t×nh huèng míi ®­îc t×nh bµy ra, ng­êi häc ph¶i quyÕt ®Þnh nguyªn lý nµo cÇn ®­îc ¸p dông nh­ thÕ nµo trong t×nh huèng nh­ vËy. Gi¶i quyÕt c©u hái: C¸c A nµo gi¶i quyÕt X vµ gi¶i quyÕt nh­ thÕ nµo? 10 1.3. Ph­¬ng ph¸p vµ kü thuËt tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän. 13 1.3.1.C¸c h×nh thøc tr¾c nghiÖm kh¸ch quan. 1.3.1.1.Tr¾c nghiÖm ®iÒn khuyÕt. Cã thÓ cã hai d¹ng, chóng cã thÓ lµ nh÷ng c©u hái víi gi¶i ®¸p ng¾n, hay còng cã thÓ gåm nh÷ng c©u ph¸t biÓu víi mét hay nhiÒu chç trèng mµ häc sinh ph¶i ®iÒn vµo mét tõ hay mét côm tõ. -¦u ®iÓm: ThÝ sinh cã c¬ héi tr×nh bÇy nh÷ng c©u tr¶ lêi ph¸t huy ãc s¸ng t¹o cña häc sinh, ph­¬ng ph¸p chÊm ®iÓm nhanh vµ tin cËy h¬n, mÊt c¬ héi ®o¸n mß, luyÖn trÝ nhí. - Nh­îc ®iÓm: ChÊm bµi mÊt nhiÒu thêi gian, thiÕu yÕu tè kh¸ch quan khi chÊm ®iÓm, ph¹m vi c¸c vÊn ®Ò kh¶o s¸t hÑp, kh«ng cã kh¶ n¨ng kiÓm tra ph¸t hiÖn sai lÇm cña häc sinh. 1.3.1.2.Tr¾c nghiÖm ®óng- sai. Lo¹i nµy ®­îc tr×nh bÇy d­íi d¹ng mét ph¸t biÓu vµ häc sinh ph¶i tr¶ lêi b»ng c¸ch chän( §) hay sai ( S ). - ¦u ®iÓm: §©y lµ lo¹i c©u hái ®¬n gi¶n nhÊt ®Ó tr¾c nghiÖm vÒ nh÷ng kiÕn thøc. Nã gióp cho viÖc tr¾c nghiÖm mét lÜnh vùc réng lín trong kho¶ng thêi gian thi ng¾n, so¹n nhanh. - Nh­îc ®iÓm: Cã thÓ khuyÕn khÝch sù ®o¸n mß nªn khã cã thÓ x¸c ®Þnh sai lÇm chñ yÕu cña häc sinh khi häc mét kiÕn thøc cô thÓ, cã ®é tin cËy thÊp. Häc sinh rÔ cã thãi quen häc thuéc lßng v× lo¹i c©u hái nµy ®­îc gi¸o viªn trÝch nguyªn v¨n s¸ch gi¸o khoa, kh«ng g©y høng thó cho häc sinh giái. 1.3.1.3.Tr¾c nghiÖm ghÐp ®«i ( xøng hîp ). Lµ lo¹i rÊt th«ng dông gåm cã hai cét, gåm nhãm ch÷ hay kh«ng. Dùa vµo c©u hái hiÓu biÕt cña m×nh häc sinh sÏ ghÐp ch÷, nhãm ch÷ t­¬ng øng. Mçi phÇn tö trong c©u tr¶ lêi cã thÓ dïng mét hay nhiÒu lÇn víi mét c©u hái. - ¦u ®iÓm: C¸c c©u hái ghÐp ®«i dÔ viÕt vµ dÔ sö dông, Ýt tèn giÊy h¬n khi in, gi¶m ®­îc yÕu tè may rñi. - Nh­îc ®iÓm: Kh«ng thÝch hîp cho viÖc thÈm ®Þnh kh¶ n¨ng vËn dông, 11 mÊt nhiÒu thêi gian ®äc. 1.3.1.4.Ph­¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän. D¹ng tr¾c nghiÖm kh¸ch quan hay dïng nhÊt lµ lo¹i tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän. §©y lµ lo¹i c©u hái mµ chóng t«i sö dông trong hÖ thèng ch­¬ng sau. Mét c©u hái d¹ng nhiÒu lùa chän gåm hai phÇn: phÇn “gèc” vµ phÇn “lùa chän”. + PhÇn gèc: Lµ mét c©u hái hoÆc lµ mét c©u bá löng ( ch­a hoµn tÊt). Yªu cÇu ph¶i t¹o c¨n b¶n cho sù lùa chän, b»ng c¸ch ®Æt ra mét vÊn ®Ò hay ®­a ra mét ý t­ëng râ rµng gióp cho ng­êi lµm bµi cã thÓ hiÓu râ c©u hái Êy muèn ®ßi hái ®iÒu g× ®Ó lùa chän c©u tr¶ lêi thÝch hîp. + PhÇn lùa chän ( th­êng lµ 4 hay 5 lùa chän ) gåm cã nhiÒu gi¶i ph¸p cã thÓ lùa chän, trong ®ã cã mét lùa chän ®­îc dù ®Þnh lµ ®óng, hay ®óng nhÊt, cßn nh÷ng phÇn cßn l¹i lµ nh÷ng “måi nhö ”. §iÒu quan träng lµ lµm sao cho nh÷ng “måi nhö ” Êy ®Òu hÊp dÉn ngang nhau vãi nh÷ng häc sinh ch­a häc kÜ hay ch­a hiÓu kÜ bµi häc. Trong ®Ò tµi, chóng t«i chän tr¾c nghiÖm kh¸ch quan 4 lùa chän v× theo chóng t«i nÕu Ýt lùa chän h¬n th× kh«ng bao qu¸t ®­îc sai lÇm cña häc sinh, nhiÒu lùa chän h¬n th× cã nh÷ng måi thiÕu c¨n cø. - ¦u ®iÓm: + TÝnh kh¸ch quan khi chÊm. + KiÓm tra ®¸nh gi¸ nh÷ng môc tiªu ®¸nh gi¸ kh¸c nhau. + §é tin cËy cao vµ tèt. + Häc sinh ph¶i xÐt ®o¸n vµ ph©n biÖt kÜ cµng tr­íc khi tr¶ lêi. + Ph©n tÝch ®­îc tÝnh chÊt cña c©u hái. - Nh­îc ®iÓm: + Khã so¹n c©u hái. + ThÝ sinh nµo ãc s¸ng t¹o cã thÓ t×m ra c©u tr¶ lêi hay h¬n ph­¬ng ¸n ®· cho, nªn hä cã thÓ sÏ kh«ng tho¶ m·n. + C¸c c©u tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän cã thÓ kh«ng ®o ®­îc kh¶ n¨ng ph¸n ®o¸n tinh vi vµ kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt vÊn ®Ò khÐo lÐo mét c¸ch hiÖu nghiÖm b»ng lo¹i c©u hái tù luËn so¹n kÜ. 12 + Tèn nhiÒu giÊy ®Ó in lo¹i c©u hái nµy h¬n lo¹i c©u hái kh¸c, tèn nhiÒu thêi gian ®Ó ®äc c©u hái. 1.3.2.C¸c giai ®o¹n so¹n th¶o mét bµi tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän. - C¸ch tèt nhÊt ®Ó lªn kÕ ho¹ch cho mét bµi tr¾c nghiÖm lµ liÖt kª c¸c môc tiªu gi¶ng d¹y cô thÓ hay n¨ng lùc cÇn ®o l­êng hay nãi c¸ch kh¸c lµ x¸c ®Þnh râ môc ®Ých cña bµi tr¾c nghiÖm. - Sù ph©n tÝch vÒ néi dung sÏ cho ta mét b¶n tãm t¾t ý ®å ch­¬ng tr×nh gi¶ng d¹y ®­îc diÔn ®¹t theo néi dung.Nh÷ng lÜnh vùc nµo trong c¸c néi dung ®ã nªn ®­a vµo trong bµi tr¾c nghiÖm ®¹i diÖn nµy. CÇn ph¶i suy nghÜ c¸ch tr×nh bµy c¸c c©u d­íi h×nh thøc nµo cho hiÖu qu¶ nhÊt vµ møc ®é khã dÔ cña bµi tr¾c nghiÖm ®Õn ®©u. 1.3.2.1.Môc ®Ých cña bµi tr¾c nghiÖm. Mét bµi tr¾c nghiÖm cã thÓ phôc vô nhiÒu môc ®Ých, nh­ng bµi tr¾c nghiÖm lîi Ých vµ hiÖu qu¶ nhÊt khi nã ®­îc so¹n th¶o ®Ó nh»m phôc vô cho môc ®Ých chuyªn biÖt nµo ®ã. - NÕu bµi tr¾c nghiÖm lµ mét bµi thi cuèi k× sö dông ®Ó xÕp h¹ng häc sinh th× c¸c c©u so¹n ph¶i ®¶m b¶o ®iÓm sè ®­îc ph©n t¸n réng, nh­ vËy míi ph¸t hiÖn ra ®­îc häc sinh giái vµ häc sinh kÐm. - NÕu bµi tr¾c nghiÖm lµ mét bµi kiÓm tra ®Ó sö dông kiÓm tra nh÷ng hiÓu biÕt tèi thiÓu vÒ mét phÇn nµo ®ã th× ta so¹n th¶o nh÷ng c©u hái sao cho hÇu hÕt häc sinh ®Òu ®¹t ®­îc ®iÓm tèi ®a. - NÕu bµi tr¾c nghiÖm sö dông trong viÖc chuÈn ®o¸n, t×m ra nh÷ng chç m¹nh, chç yÕu cña häc sinh, gióp cho gi¸o viªn ®iÒu chØnh ph­¬ng ph¸p d¹y phï hîp th× c¸c c©u tr¾c nghiÖm ®­îc so¹n th¶o sao cho t¹o c¬ héi cho häc sinh ph¹m tÊt c¶ sai lÇm vÒ m«n häc nÕu ch­a häc kÜ. Bªn c¹nh c¸c môc ®Ých nãi trªn ta cã thÓ dïng tr¾c nghiÖm víi môc ®Ých luyÖn tËp gióp cho häc sinh hiÓu thªm bµi häc vµ cã thÓ lµm quen víi nèi thi tr¾c nghiÖm. Nh­ vËy, tr¾c nghiÖm cã thÓ phôc vô nhiÒu môc ®Ých, ng­êi so¹n tr¾c 13 nghiÖm ph¶i biÕt râ môc ®Ých cña m×nh th× míi so¹n ®­îc bµi tr¾c nghiÖm cã gi¸ trÞ v× môc ®Ých chi phèi néi dung, h×nh thøc bµi tr¾c nghiÖm. 1.3.2.2.Ph©n tÝch néi dung m«n häc. - T×m ra nh÷ng kiÕn thøc, nh÷ng kh¸i niÖm quan träng trong néi dung m«n häc ®Ó ®­a ra kh¶o s¸t trong c¸c c©u tr¾c nghiÖm. - Ph©n ra hai lo¹i th«ng tin ®­îc tr×nh bµy trong m«n häc. + Mét lµ nh÷ng th«ng tin nh»m gi¶i nghÜa hay minh ho¹. + Hai lµ nh÷ng kh¸i niÖm quan träng cña m«n häc, lùa chän nh÷ng g× häc sinh cÇn nhí. - Lùa chän mét sè th«ng tin vµ ý t­ëng ®ßi hái häc sinh ph¶i cã kh¶ n¨ng øng dông nh÷ng ®iÒu ®· biÕt ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trong t×nh huèng míi. 1.3.2.3.ThiÕt lËp dµn bµi tr¾c nghiÖm. Sau khi n¾m v÷ng môc ®Ých cña bµi tr¾c nghiÖm vµ ph©n tÝch néi dung m«n häc ta lËp ®­îc mét dµn bµi cho tr¾c nghiÖm. LËp mét b¶ng ma trËn hai chiÒu, mét chiÒu biÓu thÞ néi dung vµ chiÒu kia biÓu thÞ c¸c qu¸ tr×nh t­ duy ( môc tiªu ) mµ bµi tr¾c nghiÖm muèn kh¶o s¸t. Sè c©u hái cÇn ®­îc ®­a vµo trong mçi lo¹i ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh râ vµ ma trËn nµy ph¶i ®­îc chuÈn bÞ xong tr­íc khi c¸c c©u hái tr¾c nghiÖm ®­îc viÕt ra. Mét mÉu dµn bµi: HiÓu Môc tiªu Néi dung NhËn biÕt (Sè c©u) ¸p dông kiÕn thøc VËn dông gi¶i quyÕt t×nh S¸ng t¹o huèng quen thuéc (Sè c©u) Tæng céng (Sè c©u) Kh¸i niÖm ®iÖn tÝch 8 7 5 20 Kh¸i niÖm ®iÖn tr­êng 6 9 5 20 C«ng cña lùc ®iÖn 3 5 2 10 Tæng céng 17 21 12 50 14 1.3.2.4.Sè c©u hái trong bµi. - Sè c©u hái ®­îc trong bµi tr¾c nghiÖm ph¶i tiªu biÓu cho toµn thÓ kiÕn thøc mµ ta ®ßi hái ë häc sinh ph¶i cã. - Sè c©u hái phô thuéc vµo thêi gian dµnh cho nã, nhiÒu bµi tr¾c nghiÖm ®­îc giíi h¹n trong kho¶ng thêi gian mét tiÕt häc hoÆc kÐm h¬n. Ta cã thÓ gi¶ ®Þnh r»ng ngay c¶ nh÷ng häc sinh lµm chËm còng cã thÓ tr¶ lêi mét c©u tr¾c nghiÖm nhiÒu lùa chän trong 1,5 phót. 1.3.3.Mét sè nguyªn t¾c so¹n th¶o nh÷ng c©u TNKQNLC. 13 C©u hái thuéc d¹ng nµy gåm hai phÇn: PhÇn gèc vµ phÇn lùa chän. PhÇn gèc lµ mét c©u hái hay mét c©u bá löng. PhÇn lùa chän gåm mét sè ( th­êng lµ 4 hoÆc 5 ) c©u tr¶ lêi hay c©u bæ sung ®Ó lùa chän. ViÕt c¸c c©u tr¾c nghiÖm sao cho ph©n biÖt ®­îc häc sinh giái vµ häc sinh kÐm. - §èi víi phÇn gèc: Dï lµ mét c©u hái hay c©u bæ sung ®Òu ph¶i t¹o c¬ së cho sù lùa chän b»ng c¸ch ®Æt ra mét vÊn ®Ò hay ®­a ra nh÷ng ý t­ëng râ rµng gióp cho sù lùa chän ®­îc dÔ dµng. + Còng cã khi phÇn gèc lµ mét c©u phñ ®Þnh, trong tr­êng hîp Êy ph¶i in ®Ëm hoÆc g¹ch d­íi ch÷ diÔn t¶ sù phñ ®Þnh ®Ó häc sinh ph¶i nhÇm. + PhÇn gèc vµ phÇn lùa chän khi kÕt hîp ph¶i mang ý nghÜa trän vÑn, tuy nhiªn nªn s¾p xÕp c¸c ý vµo phÇn gèc sao cho. . PhÇn lùa chän ®­îc ng¾n gän. . Ng­êi ®äc thÊy néi dung cÇn kiÓm tra. - §èi víi phÇn lùa chän: + Trong 4 hay 5 ph­¬ng ¸n lùa chän chØ cã mét ph­¬ng ¸n ®óng. + C©u lùa chän kh«ng nªn qu¸ ng©y ng«. + Nªn tr¸nh 2 lÇn phñ ®Þnh liªn tiÕp. + C¸c c©u tr¶ lêi ph¶i cã vÎ hîp lÝ. + C¸c c©u chän ph¶i ®ång nhÊt vÒ ®ång nghÜa, ©m thanh + Kh«ng nªn cã nh÷ng c©u hái gièng hay t­¬ng tù s¸ch gi¸o khoa. + C¸c c©u chän ®óng ph¶i ®­îc s¾p xÕp ë c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau víi sè lÇn 15 t­¬ng ®­¬ng. 1.4.C¸ch tr×nh bµy vµ chÊm ®iÓm mét bµi tr¾c nghiÖm kh¸ch quan nhiÒu lùa chän 1.4.1.C¸ch tr×nh bµy. - C¸ch 1: Dïng m¸y chiÕu, ta cã thÓ viÕt bµi tr¾c nghiÖm trªn phim ¶nh råi chiÕu lªn mµn ¶nh tõng phÇn hay tõng c©u. Mçi phÇn, mçi c©u ®­îc chiÕu lªn mµn ¶nh trong kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh ®ñ cho häc sinh b×nh th­êng cã thÓ tr¶ lêi ®­îc. C¸ch nµy cã ­u ®iÓm. + KiÓm so¸t ®­îc thêi gian. + Tr¸nh ®­îc sù thÊt tho¸t ®Ò thi + Tr¸nh ®­îc phÇn nµo gian lËn + §¶m b¶o tÝnh c«ng b»ng trong kiÓm tra, ®¸nh gi¸. - C¸ch 2: Th«ng dông h¬n lµ in b»ng tr¾c nghiÖm ra nhiÒu b¶n t­¬ng øng víi sè ng­êi dù thi. Trong ph­¬ng ¸n nµy cã hai c¸ch tr¶ lêi kh¸c nhau: + Bµi cã dµnh phÇn tr¶ lêi cña häc sinh ngay trªn ®Ò thi, th¼ng ë phÝa bªn ph¶i hay ë phÝa bªn tr¸i. + Bµi häc sinh ph¶i tr¶ lêi b»ng phiÕu riªng theo mÉu: C©u 1 A B C D E Bá trèng C©u 2 A B C D E Bá trèng . . . . . . . . . . . . . . - L­u ý khi in bµi tr¾c nghiÖm. + Tr¸nh in sai, in kh«ng râ rµng, thiÕu sãt + CÇn ®­îc tr×nh bµy râ rµng dÔ ®äc + CÇn lµm næi bËt phÇn gèc, phÇn lùa chän, cÇn xÕp c¸c c©u theo hµng hoÆc theo cét cho dÔ ®äc + §Ó tr¸nh sù gian lËn cña häc sinh ta cã thÓ in thµnh nh÷ng bé bµi tr¾c nghiÖm víi nh÷ng c©u hái gièng nhau nh­ng thø tù c¸c c©u hái bÞ ®¶o lén. 16 1.4.2.ChuÈn bÞ häc sinh. - B¸o tr­íc cho häc sinh ngµy giê thi, h×nh thøc, néi dung thi. HuÊn luyÖn cho häc sinh vÒ c¸ch thi tr¾c nghiÖm, nhÊt lµ trong tr­êng hîp häc sinh dù thi lÇn ®Çu. - Ph¶i nh¾c nhë häc sinh tr­íc khi lµm bµi. + Häc sinh ph¶i l¾ng nghe vµ ®äc kÜ cµng nh÷ng lêi chØ dÉn c¸ch lµm bµi tr¾c nghiÖm. + Häc sinh ph¶i ®­îc biÕt vÒ c¸ch tÝnh ®iÓm. + Häc sinh ph¶i ®­îc nh¾c nhë ph¶i ®¸nh dÊu c¸c c©u lùa chän mét c¸ch râ rµng, s¹ch sÏ. + Häc sinh cÇn ®­îc khuyÕn khÝch tr¶ lêi tÊt c¶ c¸c c©u hái dï kh«ng hoµn toµn ch¾c ch¾n. + Häc sinh nªn b×nh tÜnh khi lµm bµi tr¾c nghiÖm kh«ng nªn lo n¾ng qu¸. + Trang bÞ cho häc sinh nh÷ng kÜ thuËt lµm bµi thi tr¾c nghiÖm. 1.4.3.C«ng viÖc cña gi¸m thÞ. - §¶m b¶o ®óng, ®ñ thêi gian lµm bµi cña häc sinh. - XÕp chç ngåi cho häc sinh sao cho c¸c häc sinh ngåi c¹nh nhau kh«ng cïng mét m· ®Ò. - Ph¸t ®Ò thi xen kÏ hîp lý. - Kh«ng cho häc sinh mang tµi liÖu vµ m¸y ®iÖn tho¹i vµo phßng thi. 1.4.4.ChÊm bµi. - Dïng m¸y chÊm bµi. - Dïng m¸y vi tÝnh chÊm bµi. - Nh­ng c¸ch chÊm bµi th«ng dông nhÊt cña gi¸o viªn ë líp häc lµ dïng b¶ng ®ôc lç. B¶ng nµy cã thÓ dïng mét miÕng b×a ®ôc lç ë nh÷ng c©u tr¶ lêi ®óng. §Æt b¶ng ®ôc lç lªn trªn b¶ng tr¶ lêi, nh÷ng dÊu g¹ch ë c¸c c©u tr¶ lêi ®óng hiÖn qua lç. 1.4.5.C¸c lo¹i ®iÓm cña bµi tr¾c nghiÖm. Cã hai lo¹i ®iÓm: - §iÓm th«: TÝnh b»ng ®iÓm sè cho trªn bµi tr¾c nghiÖm. Trong bµi tr¾c 17 nghiÖm mçi c©u ®óng ®­îc tÝnh mét ®iÓm vµ c©u sai lµ 0 ®iÓm. Nh­ vËy ®iÓm th« lµ tæng ®iÓm tÊt c¶ c¸c c©u ®óng trong bµi tr¾c nghiÖm. - §iÓm chuÈn: Nhê ®iÓm chuÈn cã thÓ so s¸nh ®iÓm sè cña häc sinh trong nhiÒu nhãm hoÆc gi÷a nhiÒu bµi tr¾c nghiÖm cña nhiÒu m«n kh¸c nhau. xx s C«ng thøc tÝnh ®iÓm chuÈn: Z = Trong ®ã: x: §iÓm th« x: §iÓm th« trung b×nh cña nhãm lµm bµi tr¾c nghiÖm s: §é lÖch chuÈn cña nhãm Êy BÊt lîi khi dïng ®iÓm chuÈn z lµ: + Cã nhiÒu trÞ sè z ©m, g©y nhiÒu khã kh¨n khi tÝnh to¸n + TÊt c¶ c¸c ®iÓm z ®Òu lµ sè lÎ §Ó tr¸nh khã kh¨n nµy ng­êi ta dïng ®iÓm chuÈn biÕn ®æi T: + T = 10Z + 50 ( Trung b×nh lµ 50, ®é lÖch chuÈn lµ 10 ). HoÆc V = 4Z ( Trung b×nh lµ 10, ®é lÖch chuÈn lµ 4 ) + §iÓm 11 bËc ( Tõ 0 ®Õn 10 ) dïng ë n­íc ta hiÖn nay, ë ®©y chän ®iÓm trung b×nh lµ 5, ®é lÖch tiªu chuÈn lµ 2 nªn V = 2Z + 5. VÝ dô: Sinh viªn cã ®iÓm th« lµ 49; ®iÓm trung b×nh cña nhãm häc sinh lµm bµi tr¾c nghiÖm lµ 31,56; ®é lÖch tiªu chuÈn lµ 8,64. Ta cã: + §iÓm tiªu chuÈn Z: Z= (49  31,56) = 2,027 8,64 + §iÓm chuÈn T: T = 10Z + 50 = 10.2,027 + 50 = 70,27 + §iÓm V: V = 2Z + 5 = 2.2,027 + 5 = 9,054 - C¸ch tÝnh ®iÓm trung b×nh thùc tÕ vµ trung b×nh lý thuyÕt cña bµi tr¾c nghiÖm + Trung b×nh thùc tÕ: Tæng sè ®iÓm th« toµn bµi tr¾c nghiÖm cña tÊt c¶ mäi ng­êi lµm bµi trong nhãm chia cho tæng sè ng­êi. §iÓm nµy tuú thuéc vµo bµi lµm cña tõng nhãm. 18 x = x i N + Trung b×nh lý thuyÕt: Lµ trung b×nh céng cña ®iÓm tèi ®a cã thÓ cã víi ®iÓm may rñi cã thÓ lµm ®óng ( sè c©u chia sè lùa chän ). §iÒu nµy kh«ng thay ®æi víi mét bµi tr¾c nghiÖm cè ®Þnh. VÝ dô: Mét bµi cã 50 c©u hái, mçi c©u cã 4 lùa chän, ta cã §iÓm may rñi: 50 = 12,5 4 Trung b×nh lý thuyÕt: 12,5  50 = 31,25 2 1.5.Ph©n tÝch c©u hái. 13 1.5.1.Môc ®Ých cña ph©n tÝch c©u hái. - KÕt qu¶ bµi kiÓm tra gióp gi¸o viªn ®¸nh gi¸ møc ®é thµnh c«ng cña c«ng viÖc gi¶ng d¹y vµ häc tËp ®Ó thay ®æi ph­¬ng ph¸p lÒ lèi lµm viÖc. - §Ó xem häc sinh tr¶ lêi mçi c©u nh­ thÕ nµo, vµ tõ ®ã söa l¹i c¸c c©u hái ®Ó bµi tr¾c nghiÖm cã thÓ ®o l­êng thµnh qu¶ kh¶ n¨ng häc tËp mét c¸ch h÷u hiÖu h¬n. 1.5.2.Ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch c©u hái. Ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch c©u hái cña mét bµi tr¾c nghiÖm thµnh qu¶ häc tËp chóng ta th­êng so s¸nh c©u tr¶ lêi cña häc sinh ë mçi c©u hái víi ®iÓm sè chung toµn bµi. Chóng ta mong cã nhiÒu häc sinh ë nhãm ®iÓm cao vµ Ýt häc sinh ë nhãm ®iÓm thÊp tr¶ lêi ®óng mçi c©u hái. NÕu kÕt qu¶ kh«ng nh­ vËy, cã thÓ c©u hái viÕt ch­a chuÈn hoÆc vÊn ®Ò ch­a ®­îc d¹y ®óng møc. §Ó xÐt mèi t­¬ng quan gi÷a c¸ch tr¶ lêi mçi c©u hái víi ®iÓm tæng qu¸t chóng ta cã thÓ lÊy 25- 27% häc sinh cã nhãm ®iÓm cao nhÊt vµ 25- 27% häc sinh cã nhãm ®iÓm thÊp nhÊt. Chóng ta ®Õm sè c©u tr¶ lêi cho mçi c©u hái trong bµi tr¾c nghiÖm. ë mçi c©u hái cÇn biÕt cã bao nhiªu häc sinh tr¶ lêi ®óng, bao nhiªu häc sinh chän mçi c©u sai, bao nhiªu häc sinh kh«ng tr¶ lêi. Khi ®Õm sù ph©n bè c¸c c©u tr¶ lêi nh­ thÕ ë c¸c nhãm cã ®iÓm cao, ®iÓm thÊp vµ ®iÓm trung b×nh ta sÏ suy ra: 19 - Møc ®é khã cña c©u hái - Møc ®é ph©n biÖt nhãm giái vµ nhãm kÐm cña mçi c©u hái - Møc ®é l«i cuèn cña c¸c c©u måi Sau khi chÊm mét bµi tr¾c nghiÖm chóng ta thùc hiÖn c¸c giai ®o¹n sau ®©y. - S¾p xÕp c¸c bµi lµm theo tæng sè ®iÓm tõ cao xuèng thÊp - Chia tËp bµi ra 3 phÇn: + PhÇn 1: 25% hoÆc 27% nh÷ng bµi ®iÓm cao + PhÇn 2: 50% hoÆc 46% bµi trung b×nh + PhÇn 3: 25% hoÆc 27% nh÷ng bµi ®iÓm thÊp - LËp mét b¶ng cã d¹ng nh­ sau: C©u hái sè Sè ng­êi C©u trë Tæng sè Sè giái lêi ®Ó Nhãm Nhãm Nhãm ng­êi trõ sè chän giái TB kÐm chän kÐm A B C* 1 D Bá trèng Tæng éng + Ghi c¸c sè ®· thèng kª ®­îc trªn bµi chÊm vµo b¶ng víi tõng nhãm vµ tõng c©u + Hoµn thiÖn b¶ng ®· lËp + Cét sè giái trõ sè kÐm cã thÓ cã gi¸ trÞ ©m, tæng ®¹i sè ë cét nµy b»ng 0 1.5.3.Gi¶i thÝch kÕt qu¶. 1.5.3.1.Ph©n tÝch sù ph©n bè sè ng­êi chän c¸c c©u tr¶ lêi cho mçi c©u hái. - Ph©n tÝch xem c©u måi cã hay kh«ng, cã hiÖu nghiÖm kh«ng. NÕu cét cuèi cïng cã gi¸ trÞ ©m vµ trÞ tuyÖt ®èi cµng lín th× måi cµng hay. NÕu cét cuèi b»ng 0 cÇn xem xÐt l¹i c©u måi ®ã v× nã kh«ng ph©n biÖt ®­îc nhãm giái vµ nhãm kÐm, c©u tr¶ lêi ®óng bao giê còng cã gi¸ trÞ d­¬ng cao. 20
- Xem thêm -