Tài liệu Văn hóa doanh nghiệp của prudential việt nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế

  • Số trang: 115 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 1428 |
  • Lượt tải: 1
nguyetha

Tham gia: 20/07/2015

Mô tả:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRẦN VĂN ĐÔN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA PRUDENTIAL VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội - Năm 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRẦN VĂN ĐÔN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA PRUDENTIAL VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh Mã số: 60 34 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Viết Lộc XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƢỚNG DẪN XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CHẤM LUẬN VĂN Hà Nội - Năm 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Văn hóa doanh nghiệp của Prudential Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế” là do tôi thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Nguyễn Viết Lộc thuộc Trƣờng Đại học Quốc gia Hà Nội. Mọi trích dẫn và tài liệu tham khảo mà tôi sử dụng đều có ghi rõ nguồn gốc. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan trên. Hà nội, ngày 28 tháng 10 năm 2015 Học viên Trần Văn Đôn LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn các cô giáo, thầy giáo ở Trƣờng Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia Hà nội đã truyền đạt những kiến thức quý báu cho tôi trong thời gian tôi học tập, nghiên cứu tại trƣờng. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Viết Lộc, ngƣời đã tận tình hƣớng dẫn và giúp đỡ tôi để tôi có thể hoàn thành luận văn này. Qua đây tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các đồng nghiệp của tôi tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bảo hiểm nhân thọ Prudential Việt Nam nơi tôi đang công tác hiện nay, các đồng nghiệp đã giúp đỡ, cung cấp cho tôi các tài liệu tham khảo quý giá liên quan đến lĩnh vực văn hóa doanh nghiệp của Prudential Việt Nam trong suốt quá trình nghiên cứu nhằm giúp tôi thực hiện luận văn này. Mặc dù luận văn này đã đƣợc hoàn thành với tất cả sự cố gắng của bản thân, nhƣng luận văn không thể tránh khỏi những sai sót, hạn chế. Kính mong nhận đƣợc sự nhận xét, góp ý của các thầy cô giáo và các bạn để tôi có thể khắc phục những thiếu sót của mình. Hà nội, tháng 10 năm 2015 Học viên Trần Văn Đôn MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU .........................................................................................................1 1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ..........................................................................2 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn .....................................................2 4. Những đóng góp mới của đề tài ..............................................................................2 5. Kết cấu luận văn ......................................................................................................3 CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VHDN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ .........................4 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ...........................................................................4 1.1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới .............................................................4 1.1.2 Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ............................................................4 1.2. Một số khái niệm ..................................................................................................7 1.2.1. Khái niệm văn hóa .....................................................................................7 1.2.2. Khái niệm VHDN ......................................................................................8 1.2.3. Doanh nghiệp tƣ nƣớc ngoài......................................................................9 1.2.4. Hội nhập quốc tế ........................................................................................9 1.3. Văn hóa doanh nghiệp ........................................................................................10 1.3.1 Vai trò của VHDN ....................................................................................10 1.3.2. Cấu trúc VHDN .......................................................................................11 1.3.3. Các dạng VHDN ......................................................................................14 1.3.4. Các yếu tố ảnh hƣởng đến sự hình thành và phát triển của VHDN ........15 1.3.5. Đo lƣờng và đánh giá VHDN ..................................................................17 1.3.5.1. Daniel R. Denison .............................................................................18 1.3.5.2. Edgar H. Schein ................................................................................18 1.3.5.3. Kim Cameron và Robert Quinn ........................................................19 1.4. VHDN có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài trong bối cảnh hội nhập quốc tế...................21 1.4.1. Tác động của hội nhập quốc tế đến VHDN nói chung ............................21 1.4.2 Tác động của hội nhập quốc tế đến đặc trƣng VHDN của các doanh nghiệp đầu tƣ nƣớc ngoài ..................................................................................23 1.4.3. Bài học kinh nghiệm từ một số mô hình VHDN điển hình trên thế giới 25 1.4.3.1. Văn hóa doanh nghiệp của Microsoft ...............................................25 1.4.3.2. Văn hóa doanh nghiệp của Sony .......................................................25 1.4.4 Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam ...........................................................................................................................26 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .........................29 2.1. Xác định vấn đề và lựa chọn mô hình để nghiên cứu cho luận văn...................29 2.1.1. Xác định vấn đề .......................................................................................29 2.1.2. Mô hình nghiên cứu .................................................................................29 2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng ............................................................30 2.2.1. Phƣơng pháp thu thập dữ liệu ..................................................................30 2.2.1.1 Thu thập dữ liệu thứ cấp ....................................................................30 2.2.1.2 Thu thập dữ liệu sơ cấp ......................................................................32 2.2.2 Phƣơng pháp xử lý dữ liệu ........................................................................32 2.3. Mô tả quá trình điều tra, thu thập dữ liệu ...........................................................32 2.3.1. Các chỉ tiêu nghiên cứu và thiết kế công cụ. ...........................................32 2.3.1.1. Các chỉ tiêu nghiên cứu .....................................................................32 2.3.1.1. Thiết kế công cụ khảo sát ..................................................................33 2.3.2 Lựa chọn đối tƣợng và mẫu điều tra .........................................................35 2.3.3. Địa điểm, thời gian và cách thức thực hiện khảo sát ...............................35 2.3.4 Kết quả thu thập dữ liệu ............................................................................36 2.3.5 Phân tích số liệu ........................................................................................36 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA PRUDENTIAL VIỆT NAM .................................................................................38 3.1. Tổng quan về PVN .............................................................................................38 3.1.1 Khái quát về quá trình phát triển của PVN ...............................................38 3.1.2 Cơ cấu tổ chức của PVN ...........................................................................39 3.1.3 Các nghiệp vụ kinh doanh chính và tình hình hoạt động của PVN ..........40 3.2. Thực trạng VHDN của PVN ..............................................................................42 3.2.1 Thực trạng cấu trúc văn hóa của PVN ......................................................42 3.2.1.1 Cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp .................................................42 3.2.1.2 Các giá trị đƣợc tuyên bố ...................................................................47 3.2.1.3. Hệ giá trị quan niệm ..........................................................................50 3.2.2 Kết quả khảo sát về mô hình văn hóa của PVN .......................................55 3.2.2.1. Kết quả khảo sát về việc nhận dạng mô hình VHDN hiện tại và mong muốn của PVN. (Phụ lục 1 phần II). ....................................................55 3.2.2.2. Đánh giá việc triển khai VHDN về mức độ nhận biết các yếu tố văn hoá. (Phụ lục 2). .............................................................................................57 3.3 Đánh giá VHDN của PVN ..................................................................................64 3.3.1. Những thành công đạt đƣợc .....................................................................64 3.3.2. Tồn tại và hạn chế ....................................................................................67 3.3.3. Nguyên nhân tồn tại, hạn chế ..................................................................68 CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA PVN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ ..............................................71 4.1. Căn cứ đề xuất giải pháp ....................................................................................71 4.1.1 Bối cảnh hội nhập quốc tế tác động đến đặc trƣng VHDN của PVN.......71 4.1.1.1 Đặc trƣng VHDN của PVN ...................................................................71 4.1.1.2 Tác động của hội nhập quốc tế đên đặc trƣng VHDN của PVN ...........72 4.1.2 Định hƣớng phát triển của PVN ...............................................................76 4.1.2.1 Của Prudential Châu Á ..........................................................................76 4.1.2.2 Của PVN ................................................................................................76 4.2. Giải pháp phát triển VHDN của PVN trong bối cảnh hội nhập quốc tế. ...........77 4.2.1 Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch phát triển VHDN của PVN trong bối cảnh hội nhập quốc tế. .......................................................................................77 4.2.2. Giải pháp 2: Nâng cao công tác truyền thông về VHDN ........................80 4.2.3 Giải pháp 3: giải pháp nhằm củng cố các yếu tố hữu hình tác động đến quá trình phát triển VHDN doanh nghiệp..........................................................81 4.2.4 Giải pháp 4: Tăng cƣờng tổ chức các hoạt động hỗ trợ cho sự phát triển VHDN trong bối cảnh hội nhập quốc tế. ...........................................................82 4.2.5 Giải pháp 5: Biến VHDN thành nguồn lực để phát triển doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế .........................................................................84 4.2.6 Giải pháp 6: Điều chỉnh các yếu tố ảnh hƣởng đến VHDN giúp thu hẹp khoảng cách giữa xu hƣớng văn hóa hiện tại và mong muốn của PVN ............85 KẾT LUẬN ...........................................................................................................88 TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................................90 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu 1 VHDN 2 PVN 3 PCA Nguyên nghĩa Văn hóa doanh nghiệp Công ty trách nhiệm hữu hạn Bảo hiểm nhân thọ Prudential Việt Nam Prudential Châu Á i DANH MỤC CÁC HÌNH STT Tên hình Nội dung 1 Hình 1.1 Cấu trúc VHDN theo Edgar H. Schein 11 2 Hình 1.2 Cấu trúc VHDN theo Hofstede 13 3 Hình 1.3 Giải pháp quản trị VHDN bằng công cụ OCAI 19 4 Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của PVN 40 5 Hình 3.2 6 Hình 3.3 7 Hình 3.4 8 Hình 3.5 Biểu tƣợng của Prudential 44 9 Hình 3.6 Hệ giá trị quan niệm của PVN 51 10 Hình 3.7 Quy trình quản lý hiệu quả công việc 54 11 Hình 3.8 12 Hình 3.9 13 Hình 3.10 14 Hình 3.11 Kết quả khảo sát các giá trị đƣợc tuyên bố. 61 15 Hình 3.12 Kết quả khảo sát mức độ lớp thứ 03 của VHDN 62 Doanh thu và lợi nhuận của Prudential giai đoạn 2010 - 2014 Quầy lễ tân trung tâm phục vụ khách hàng PVN Các bàn giao dịch tại trung tâm phục vụ khách hàng PVN Kết quả khảo sát nhận dạng mô hình VHDN theo ý kiến khảo sát của cán bộ công nhân viên PVN Kết quả khảo sát mức độ nhận biết VHDN Kết quả khảo sát mức độ nhận biết cấu trúc hữu hình của VHDN ii Trang 41 43 43 55 58 59 DANH MỤC CÁC BẢNG STT Tên bảng 1 Bảng 3.1 Một số chỉ tiêu phát triển mạnh của PVN 41 2 Bảng 3.2 Doanh thu và các chỉ số tài chính của PVN 42 3 Bảng 3.3 Nội dung Tổng hợp kết quả khảo sát nhận dạng mô hình văn hoá doanh nghiệp tại PVN iii Trang 55 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do các cá nhân trong doanh nghiệp sáng tạo và tích lũy, kế thừa và phát huy thông qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tƣơng tác giữa các cá nhân. Trong bối cảnh đất nƣớc chúng ta hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng cùng với sự phát triển của kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa thì việc xây dựng văn hóa riêng cho mỗi doanh nghiệp là việc làm cần thiết nhƣng không ít thử thách. Để tăng cƣờng sức mạnh trong kinh doanh, Prudential phải xây dựng bản sắc văn hóa riêng của mình và coi đây là hoạt động sống còn. Sau hơn 15 năm PVN hoạt động tại thị trƣờng Việt Nam (từ 1999), bối cảnh hội nhập quốc tế của Việt Nam ta đã khiến văn hóa xã hội nói chung và văn hóa kinh doanh của Việt Nam nói riêng dần thay đổi, theo đó, VHDN cũng cần đổi mới. Để thích nghi với sự thay đổi văn hóa đó, PVN phải nhanh chóng ổn định và phát triển VHDN trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. Là một nhân viên của PVN, tôi nhận thức đƣợc tầm quan trọng của việc phát triển VHDN trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, VHDN có tính quyết định đến tinh thần làm việc và gắn kết mỗi cá nhân trong doanh nghiệp nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh chung. Sau khi đƣợc sự ủng hộ và chỉ dạy tận tình của giảng viên hƣớng dẫn luận văn,tôi quyết định chọn đề tài: "Văn hóa doanh nghiệp của Prudential Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế" nhằm trả lời câu hỏi nghiên cứu : Thực trạng VHDN của PVN hiện nay nhƣ thế nào? PVN cần có những giải pháp gì để hoàn thiện và phát triển VHDN trong bối cảnh hội nhập quốc tế? Đây là đề tài có thể giúp tôi có điều kiện ứng dụng kiến thức, tƣ duy nghiên cứu vào thực tiễn, đồng thời phù hợp với chuyên ngành Quản trị kinh doanh – chuyên ngành tôi đang đƣợc đào tạo trình độ cao học tại trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội. 1 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1. Mục đích: Nghiên cứu nhằm đề xuất giải pháp phát triển VHDN của PVN trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. 2.2. Nhiệm vụ: - Hệ thống các vấn đề lý luận về văn hoá doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế. - Phân tích, đánh giá thực trạng VHDN tại PVN. - Đề xuất giải pháp phát triển VHDN của PVN trong bối cảnh hội nhập quốc tế. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 3.1. Đối tượng nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là VHDN tại PVN trong bối cảnh hội nhập quốc tế. 3.2. Phạm vi nghiên cứu của luận văn: - Về nội dung: VHDN tại một doanh nghiệp thuộc tập đoàn đa quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế, có tiếp thu các mô hình xây dựng văn hóa doanh nghiệp của một số tập đoàn đa quốc gia. - Về không gian: Tại trụ sở PVN và các hệ thống Trung tâm Phục vụ khách hàng, Văn phòng Chi nhánh và Văn Phòng Tổng đại lý trên địa bàn Hà Nội. - Về thời gian: Đề tài chủ yếu tiến hành nghiên cứu và phân tích số liệu từ năm 2012 – nay. 4. Những đóng góp mới của đề tài Tác giả nghiên cứu đề tài với mong muốn đóng góp phần nhỏ bé của mình vào hệ thống khoa học quản trị kinh doanh nhƣ sau: - Tổng hợp, bổ sung và hệ thống hóa đƣợc các vấn lý luận về văn hóa doanh nghiệp. - Đánh giá đúng thực trạng, điểm cần phát huy và điểm khắc phục, nguyên nhân. 2 - Đề xuất các pháp có khả năng ứng dụng trong việc hoàn thiện và phát triển VHDN PVN. 5. Kết cấu luận văn Ngoài phần Mở đầu, Mục lục, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và phần Phụ lục thì luận văn gồm có 4 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về VHDN trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng VHDN của Prudential Việt Nam Chƣơng 4: Giải pháp hoàn thiện và phát triển VHDN của PVN trong bối cảnh hội nhập quốc tế. 3 CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VHDN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới Trên thế giới đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khác nhau về văn hoá doanh nghiệp, tuy nhiên có một số công trình nghiên cứu chính đƣợc tham khảo nhiều trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp của các doanh nghiệp tại Việt Nam nhƣ: Terrence E.Deal và Allan A.Kennedy, 1982. Văn hoá tổ chức. Thuật ngữ văn hóa tổ chức trở nên phổ biến sau đó nhờ cuốn sách xuất sắc này. Deal và Kennedy đã tìm hiểu các công ty Mỹ để khám phá ra chìa khoá giúp doanh nghiệp kinh doanh thành công. Đó chính là văn hoá doanh nghiệp - yếu tố quan trọng cho sự thành công, thịnh vƣợng trong dài hạn của một công ty. Theo cuốn sách này, hai tác giả đã đƣa ra những hƣớng dẫn rõ ràng để chẩn đoán tình trạng văn hoá doanh nghiệp của tổ chức. Edgar H.Schein, 1985. Văn hoá doanh nghiệp và sự lãnh đạo. Edgar H.Schein –là một tác giả viết những công trình kinh điển về lĩnh vực văn hoá tổ chức và văn hoá doanh nghiệp - đã trình bày tổng quát nhất về các khía cạnh của văn hoá doanh nghiệp và mối quan hệ của chúng với ngƣời lãnh đạo. Kim S.Cameron và Robbert E.Quinn, 2011. Chẩn đoán và thay đổi văn hoá tổ chức: Dựa trên khung giá trị cạnh tranh. Cơ sở lý thuyết, chiến lƣợc có hệ thống và phƣơng pháp luận cho việc thay đổi văn hoá tổ chức và hành vi cá nhân đƣợc trình bày trong cuốn sách này. Nó không chỉ đƣa ra các thảo luận về giá trị của văn hoá mà còn cung cấp các công cụ chẩn đoán, nhận dạng và thay đổi văn hoá doanh nghiệp để tổ chức hoạt động hiệu quả hơn. 1.1.2 Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam Đề tài VHDN ở Việt Nam hiện nay , đã có nhiề u bài viế t , nhiề u công trin ̀ h nghiên cƣ́u của nhiều tác giả trong nƣớc với các góc độ khác nhau , trong đó có mô ̣t 4 số công triǹ h liên quan nhƣ: Đỗ Minh Cƣơng, 2001. Văn hóa kinh doanh và Triết lý kinh doanh. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. Đây là công trình nghiên cứu trình bày một cách có hệ thống các vấn đề văn hóa kinh doanh, triết lí kinh doanh từ phƣơng diện cơ sở lý luận và thực tiễn của thế giới và Việt Nam. Diễn đàn Doanh nghiệp, 2006. Văn hóa doanh nghiệp, yếu tố vàng của thành công. Bài viết khẳng định VHDN là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp, và xây dựng VHDN là việc làm hết sức cần thiết nhƣng cũng không ít khó khăn trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng. Bài viết đã thống kê một số nét đặc trƣng VHDN của các nƣớc nhƣ Nhật, Mỹ,… và thực trạng VHDN ở Việt Nam. Tác giả cũng chỉ ra việc xây dựng VHDN phải có những biện pháp cụ thể: đầu tiên phải xây dựng hệ thống định chế của doanh nghiệp gồm: chính danh, tự kiểm soát, phân tích các công việc, các yêu cầu; sau đó xây dựng các kênh thông tin; xây dựng các thể chế và thiết chế tập trung và dân chủ nhƣ: Đa dạng hoá các loại hình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; tiêu chuẩn hoá các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; xây dựng cơ chế kết hợp hài hoà các lợi ích để doanh nghiệp trở thành ngôi nhà chung, là con thuyền vận mệnh của mọi ngƣời. Phùng Xuân Nhạ (chủ biên), 2011. Nhân cách doanh nhân và văn hóa kinh doanh ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. Cuốn sách này đã xây dựng đƣợc khung lý thuyết và thiết lập các cấu trúc về nhân cách doanh nhân và văn hóa kinh doanh, nghiên cứu kinh nghiệm của các nƣớc, mở ra bài học cho Việt Nam và đề xuất các giải pháp có giá trị ứng dụng cao để phát triển nhân cách doanh nhân và văn hóa kinh doanh. Dƣơng Thị Liễu (chủ biên), 2012. Văn hoá kinh doanh. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân. Cuốn giáo trình này trình bày rõ các kiến thức chung về văn hóa kinh doanh, phƣơng pháp xây dựng văn hóa kinh doanh ở một chủ thể kinh doanh cụ thể, vai trò và ảnh hƣởng của văn hóa kinh doanh trong hoạt động kinh tế. 5 Nguyễn Mạnh Quân, 2012. Đạo đức kinh doanh và văn hoá công ty. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân. Giáo trình này tập trung vào việc trình bày những vấn đề lý luận nhƣ khái niệm, quan điểm, phƣơng pháp luận về đạo đức kinh doanh và văn hóa công ty (còn gọi là VHDN hoặc văn hóa tổ chức). Về VHDN (văn hóa công ty), giáo trình đã nêu các biểu trƣng, mô hình và các nhân tố ảnh hƣởng của VHDN nhằm giúp ngƣời đọc hiểu đƣợc bản sắc văn hóa của một doanh nghiệp là gì, các biểu hiện của chúng và những tác nhân cơ bản tạo dựng nên bản sắc văn hóa của một doanh nghiệp. Nguyễn Viết Lộc, 2012. Văn hóa doanh nhân Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Luận án tiến sĩ Quản trị Kinh doanh, Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội. Kết quả nghiên cứu của Luận án đã có những đóng góp lớn cho cộng đồng doanh nhân Việt Nam nói riêng và việc nghiên cứu văn hóa doanh nhân nói chung về mặt lý luận lẫn thực tiễn. Luận án đã chung đúc hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế - cơ sở để nhận diện rõ văn hóa doanh nhân Việt Nam và là thƣớc đo, mục tiêu phấn đấu cho các doanh nhân để từ đó tạo lập nên cộng đồng doanh nhân Việt Nam đủ tầm vƣơn ra quốc tế. Luận án còn chỉ ra những điểm mạnh và hạn chế của văn hóa doanh nhân Việt Nam để giúp các doanh nhân có cái nhìn khách quan và tự điều chỉnh hành vi để nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập. Phan Quốc Việt và Nguyễn Huy Hoàng, 2012. Xây dựng VHDN – Yếu tố quyết định sự trường tồn của doanh nghiệp. Trung tâm Phát triển kỹ năng con ngƣời Tâm Việt. Tác giả nêu rõ sự cần thiết phải xây dựng và duy trì VHDN trong một tổ chức. Bài viết đề cập đến vấn đề xây dựng VHDN thành công qua 11 bƣớc và khẳng định việc xây dựng VHDN không đơn thuần là liệt kê ra các giá trị mình mong muốn mà đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các thành viên, sự khởi xƣớng, cổ vũ, động viên của lãnh đạo. Tổng kết các nghiên cứu trƣớc đây cho thấy việc xây dựng và phát triển văn hóa trong doanh nghiệp có vai trò quan trọng đến sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Phần lớn các nghiên cứu đều đề cập đến ý nghĩa và sự ảnh hƣởng của ngƣời 6 lãnh đạo cũng nhƣ các yếu tố cấu thành VHDN. Tuy nhiên, chƣa có đề tài nào nghiên cứu về VHDN của Prudential trong bối cảnh hội nhập quốc tế để đƣa ra các giải pháp phát triển VHDN phù hợp và đặc thù của PVN. 1.2. Một số khái niệm 1.2.1. Khái niệm văn hóa Bản thân từ văn hóa mang tính đa nghĩa. Nó đƣợc dùng để chỉ những khái niệm có nội hàm khác nhau . Năm 1952, A.L. Kroeber và Kluckhohn xuất bản quyển sách với nhan đề: Văn hóa, điểm lại bằng cái nhìn phê phán các khái niệm và định nghĩa, trong đó tác giả đã trích lục khoảng 160 định nghĩa về văn hóa do các nhà khoa học đƣa ra ở nhiều nƣớc khác nhau. Điều này cho thấy, khái niệm “Văn hóa” rất phức tạp. Trên thế giới, chƣa bao giờ ngƣời ta bàn về nhiều về văn hóa nhƣ hiện nay. Quan niệm “phát triển” và “tiến bộ” thuần túy dựa vào “kinh tế” và “tiêu thụ” đã phá sản. Ngay trong giới kinh doanh Mỹ, Nhật Bản, Đức… họ đều quan niệm văn hóa là một yếu tốt quan trọng đóng góp vào sự thành công của kinh tế. Tuy nhiên, tất cả đều thống nhất rằng văn có 04 (bốn) đặc trƣng cơ bản sau: - Tính hệ thống. - Tính giá trị - Tính nhân sinh. - Tính lịch sử Nhƣ̃ng đă ̣c trƣng khác, nế u có, chỉ là biến dạng của bốn đặc trƣng này. Qua bốn đặc trƣng cơ bản của văn hóa nêu trên, tác giả tổng hợp và kế thừa đƣợc khái niệm văn hóa của Phạm Đức Dƣơng, hội Đông Nam Á học Việt Nam nhƣ sau làm cơ sở nghiên cứu cho luận văn: “Văn hóa là một hê ̣ thố ng hữu cơ các giá trị vật chấ t và tinh thầ n do con ngƣời sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt đô ̣ng thƣ̣c tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình” 7 1.2.2. Khái niệm VHDN Văn hóa doanh nghiệp là góc nhìn nhỏ của văn hóa. Nó đƣợc xem xét trên một cộng đồng ngƣời trong phạm vi nhỏ có sự tƣơng tác bởi các mối quan hệ trong doanh nghiệp. Từ khái niệm về văn hóa đã đƣợc sử dụng ở phần 1.2.1, định nghĩa VHDN đƣợc sử dụng làm cơ sở nghiên cứu cho luận văn nhƣ sau: Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do các cá nhân trong doanh nghiệp sáng tạo và tích luỹ, kế thừa thông qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa các cá nhân đó với nhau và với môi trường kinh doanh của doanh nghiệp. Quy chiếu các đặc tính cơ bản của văn hóa đối với VHDN có thể thấy VHDN có các đặc tính sau đây: Tính hệ thống: Văn hóa doanh nghiệp đƣợc coi là sự phức hợp tri thức, tín ngƣỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, phong tục cũng nhƣ mọi khả năng và thói quen mà các thành viên trong doanh nghiệp tiếp thu đƣợc từ giá trị văn hóa cốt lõi của doanh nghiệp. Tính lịch sử: VHDN đƣợc hình thành, xây dựng và điều chỉnh dựa trên nguyên tắc cơ bản của nhà quản trị, chịu tác động của văn hóa dân tộc, luật pháp; kế thừa, tham khảo từ các mẫu khác và duy trì từ thế hệ này sang thế hệ khác hoặc từ lớp nhân viên nọ đến lớp nhân viên kia. Tính giá trị: Nhƣ đã nói ở trên, VHDN khác với văn hóa nói chung ở việc mang lại giá trị tinh thần lớn. Từ việc xác định chiến lƣợc, hoạt động và phƣơng thức quản trị, hình thành các mục tiêu, tầm nhìn, sứ mệnh… thúc đẩy tinh thần hoạt động của những ngƣời đang tồn tại trong VHDN đó để đạt đƣợc mục tiêu cuối cùng thông qua những chỉ số, những hoạt động về tăng trƣởng, doanh số, phát triển… Tính nhân sinh: là sự khác biệt giữa từng VHDN khác nhau. Trong quá trình phát triển, đối với từng thời kỳ, thời điểm quan trọng, đặc tính nhân sinh của VHDN sẽ là yếu tố then chốt để ngƣời lãnh đạo cũng nhƣ bản thân doanh nghiệp quyết định đƣợc dạng VHDN của mình. 8 1.2.3. Doanh nghiệp tư nước ngoài Theo quy định tại Luật Đầu tƣ 2014 định nghĩa doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài là doanh nghiệp do nhà đầu tƣ nƣớc ngoài thành lập để thực hiện hoạt động đầu tƣ tại Việt Nam hoặc là doanh nghiệp Việt Nam do nhà đầu tƣ nƣớc ngoài mua cổ phần, sáp nhập, mua lại. Cụ thể, một Doanh nghiệp đầu tƣ nƣớc ngoài sẽ đƣợc coi là Doanh nghiệp đầu tƣ nƣớc ngoài 51% nếu: (i) có ít nhất 51% vốn điều lệ do Nhà đầu tƣ nƣớc ngoài nắm giữ (Tổ Chức Nƣớc Ngoài Chi Phối); hoặc (ii) có ít nhất 51% vốn điều lệ do Tổ Chức Nƣớc Ngoài Chi Phối nắm giữ; hoặc (iii) có ít nhất 51% vốn điều lệ do cả Nhà đầu tƣ nƣớc ngoài và Tổ Chức Nƣớc Ngoài Chi Phối nắm giữ. 1.2.4. Hội nhập quốc tế Việt Nam, thuật ngữ „hội nhập kinh tế quốc tế” bắt đầu đƣợc sử dụng từ khoảng giữa thập niên 1990 cùng với quá trình Việt Nam gia nhập ASEAN, tham gia Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) và các thể chế kinh tế quốc tế khác. Những năm gần đây, cụm từ “hội nhập quốc tế” (thậm chí nói ngắn gọn là “hội nhập”) đƣợc sử dụng ngày càng phổ biến hơn và với hàm nghĩa rộng hơn hội nhập kinh tế quốc tế. Từ lý luận và thực tiễn nêu trên, chúng ta cần xác định một cách tiếp cận phù hợp đối với khái niệm “hội nhập quốc tế” để làm nền tảng xây dựng chiến lƣợc hội nhập quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn mới. Theo tiến sĩ Phạm Quốc Trụ - Học viện ngoại giao thì cách tiếp cận phù hợp nhất là xem xét hội nhập nhƣ là một quá trình xã hội có nội hàm toàn diện và thƣờng xuyên vận động hƣớng tới mục tiêu nhất định. Theo đó, hội nhập quốc tế được hiểu như là quá trình các nước tiến hành các hoạt động tăng cường sự gắn kết họ với nhau dựa trên sự chia sẻ về lợi ích, mục tiêu, giá trị, nguồn lực, quyền lực (thẩm quyền định đoạt chính sách) và tuân thủ các luật chơi chung trong khuôn khổ các định chế hoặc tổ chức quốc tế. Nhƣ vậy, khác với hợp tác quốc tế (hành vi các chủ thể quốc tế đáp ứng lợi ích hay nguyện vọng của nhau, không chống đối nhau), hội nhập quốc tế vƣợt lên trên sự 9 hợp tác quốc tế thông thƣờng: nó đòi hỏi sự chia sẻ và tính kỷ luật cao của các chủ thể tham gia. 1.3. Văn hóa doanh nghiệp 1.3.1 Vai trò của VHDN Môi trƣờng văn hóa có vai trò quan trọng đến thành công của doanh nghiệp. Nó quyết định đến tinh thần, thái độ, động cơ lao động của các thành viên và việc sử dụng đội ngũ lao động và các yếu tố khác, giúp cho doanh nghiệp trở thành một cộng đồng làm việc trên tinh thần hợp tác, tin cậy, gắn bó, thân thiện và tiến thủ. Trên cơ sở đó hình thành tâm lý chung và lòng tin vào sự thành công của doanh nghiệp. Do đó nó xây dựng một nề nếp văn hoá lành mạnh tiến bộ trong tổ chức, đảm bảo sự phát triển của mỗi cá nhân trong doanh nghiệp, thu hút nhân tài, tăng cƣờng sự gắn bó ngƣời lao động, tạo ra khả năng phát triển bền vững, văn hoá doanh nghiệp là tài sản tinh thần của doanh nghiệp và phân biệt doanh nghiệp với các doanh nghiệp khác tạo nên bản sắc (phong thái, sắc thái, nề nếp, tập tục) của doanh nghiệp. Văn hoá doanh nghiệp di truyền, bảo tồn cái bản sắc của doanh nghiệp qua nhiều thế hệ thành viên, tạo ra khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp, truyền tải ý thức, giá trị của tổ chức tới các thành viên trong tổ chức đó,văn hoá tạo nên một cam kết chung vì mục tiêu và giá trị của tổ chức, nó lớn hơn lợi ích của từng cá nhân trong tổ chức đó, văn hoá tạo nên sự ổn định của tổ chức. Vì vậy, VHDN có ý nghĩa quan trọng trong: (1) quyết định tạo ra những lợi thế cạnh tranh nhƣ chất lƣợng sản phẩm, thời gian giao hàng; (2) tác động đến hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào yếu tố văn hoá doanh nghiệp. (3) ảnh hƣởng trực tiếp đến việc hình thành mục tiêu, chiến lƣợc và chính sách; (4) tạo ra tính định hƣớng có tính chất chiến lƣợc cho bản thân doanh nghiệp; 10
- Xem thêm -