Tài liệu Vai trò của vốn fdi trong ngành bưu chính viễn thông việt nam

  • Số trang: 78 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 169 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 20010 tài liệu

Mô tả:

Vai trò của vốn FDI trong ngành Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 I/ Ngµnh b­u chÝnh viÔn th«ng ë ViÖt nam: 1. Sù ph¸t triÓn cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam: 1.1.Qu¸ tr×nh ra ®êi vµ ph¸t triÓn: Ngµnh B­u ®iÖn ViÖt Nam ®· tr¶i qua giai ®o¹n ph¸t triÓn h¬n 50 n¨m. Cho tíi n¨m 1985, m¹ng l­íi viÔn th«ng n­íc ta cßn hÕt søc l¹c hËu. Theo thèng kª, sè m¸y ®iÖn tho¹i n¨m 1985 lµ 103,1 ngµn m¸y. Ngµnh B­u ®iÖn cßn lµ ngµnh mang tÝnh phôc vô thuÇn tuý vµ ®­îc Nhµ n­íc bao cÊp hoµn toµn víi kinh phÝ hÕt søc h¹n hÑp ®Ó cè g¾ng nu«i sèng c¸c thiÕt bÞ trªn m¹ng l­íi. NhËn thøc ®­îc vai trß cña m×nh trong kÕt cÊu h¹ tÇng, cïng víi chÝnh s¸ch më cöa cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ngµnh B­u ®iÖn ®øng tr­íc nhu cÇu ph¶i ph¸t triÓn, lµm cÇu nèi ViÖt Nam víi m¹ng l­íi th«ng tin toµn cÇu, lµm kÝch thÝch tè cho viÖc thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ ph¸t triÓn c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c. NhËn thøc râ xu h­íng hiÖn ®¹i ho¸ cña viÔn th«ng thÕ giíi vµ tiÒm n¨ng cña mét ngµnh kinh doanh dÞch vô cã l·i, ngµnh B­u ®iÖn ®· m¹nh d¹n xin Nhµ n­íc cho thùc hiÖn c¬ chÕ tù h¹ch to¸n ®éc lËp tõ n¨m 1986 vµ xin ®­îc gi÷ l¹i 90% doanh thu ngo¹i tÖ ®Ó t¸i ®Çu t­ x©y dùng mét m¹ng l­íi. Víi c¬ chÕ nµy, ngµnh B­u ®iÖn ®· b­íc sang mét b­íc ngoÆt. Tæng côc B­u ®iÖn vµo thêi ®iÓm ®ã vÉn võa qu¶n lý Nhµ n­íc, võa s¶n xuÊt kinh doanh. Song mäi b­íc ®i, bªn c¹nh nhiÖm vô ®· h×nh thµnh râ nh÷ng môc ®Ých, nh÷ng tÝnh to¸n cña mét doanh nghiÖp sao cho ®Çu t­ hiÖu qu¶ nhÊt, doanh thu cao nhÊt vµ ph¸t triÓn nhanh nhÊt. Tæng côc B­u ®iÖn ®· x©y dùng chiÕn l­îc ph¸t triÓn cña ngµnh trªn tinh thÇn tù lùc, víi ph­¬ng ch©m hiÖn ®¹i ho¸. X¸c ®Þnh râ tÇm quan träng cña viÖc thiÕt lËp hÖ thèng th«ng tin quèc tÕ, nh»m mét mÆt hßa ViÖt Nam vµo m¹ng l­íi th«ng tin toµn thÕ giíi, mÆt kh¸c t¹o nguån thu ngo¹i tÖ ®Ó t¸i t¹o ®Çu t­, Tæng côc b­u ®iÖn ®· tËp trung x©y dùng hÖ thèng th«ng tin vÖ tinh quèc tÕ Intelsat. 1 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 N¨m 1986, th«ng tin quèc tÕ ®· ®em l¹i nöa triÖu USD, kh¼ng ®Þnh h­íng ®i ®óng ®¾n cña ngµnh B­u ®iÖn. Nh÷ng n¨m tiÕp theo, doanh thu ngo¹i tÖ mçi n¨m t¨ng hÇu nh­ gÊp 2 lÇn, t¹o vèn t¸i ®Çu t­ vµ lßng tin, lµm c¬ së cho viÖc huy ®éng vèn vay, vèn ®Çu t­ tõ n­íc ngoµi ®Ó cã nh÷ng b­íc tiÕn nh¶y vät. §Ó phï hîp víi xu h­íng chung cña thÕ giíi vµ t¨ng c­êng bé m¸y qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ b­u chÝnh viÔn th«ng, t¹o m«i tr­êng vµ hµnh lang ph¸p lý cho viÖc ®Èy m¹nh ph¸t triÓn ngµnh h¹ tÇng c¬ së quan träng nµy, th¸ng 10/1992, ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh thµnh lËp Tæng côc b­u ®iÖn- C¬ quan trùc thuéc ChÝnh phñ, qu¶n lý ngµnh B­u chÝnh ViÔn th«ng víi chøc n¨ng vµ bé m¸y tæ chøc nh­ qui ®Þnh t¹i nghÞ ®Þnh 28CP ngµy 24/5/1993. N¨m 1995 ®¸nh dÊu viÖc chÊm døt ®éc quyÒn C«ng ty trong lÜnh vùc cung cÊp dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng víi viÖc Thñ t­íng ChÝnh phñ ra quyÕt ®Þnh 249/TTg thµnh lËp Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam theo m« h×nh Tæng c«ng ty 91, ®ång thêi cho phÐp thµnh lËp hµng lo¹t c¸c C«ng ty viÔn th«ng kh¸c. Trong n¨m 2002 võa qua, Tæng côc b­u ®iÖn ®· ®­îc n©ng lªn thµnh Bé B­u chÝnh - ViÔn th«ng. Bé B­u chÝnh ViÔn th«ng cã chøc n¨ng qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi b­u chÝnh viÔn th«ng, Internet, ®iÖn tö tin häc, tÇn sè v« tuyÕn ®iÖn, c«ng nghÖ th«ng tin th«ng qua viÖc x©y dùng chÝnh s¸ch, chiÕn l­îc, qui ho¹ch ph¸t triÓn b­u chÝnh viÔn th«ng vµ c«ng nghÖ th«ng tin, tuyªn truyÒn, h­íng dÉn, thanh tra, kiÓm tra viÖc tæ chøc thùc hiÖn, thèng nhÊt qu¶n lý c¬ së h¹ tÇng th«ng tin quèc gia vµ c¸c lo¹i h×nh dÞch vô thuéc lÜnh vùc nµy. 1.2. Nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®­îc cña ngµnh b­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam Trong h¬n 10 n¨m ®æi míi, tõ mét nÒn t¶ng c¬ së vËt chÊt, kü thuËt l¹c hËu, qui m« nhá, ®Õn nay ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu næi bËt. Víi tèc ®é t¨ng tr­ëng trung b×nh hµng n¨m lµ 20%, viÔn th«ng ViÖt 2 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 Nam ®­îc HiÖp héi viÔn th«ng quèc tÕ xÕp lµ n­íc cã tèc ®é ph¸t triÓn nhanh thø hai trªn thÕ giíi vµ ®øng thø n¨m trong khu vùc ch©u ¸- Th¸i B×nh D­¬ng vÒ më réng vïng phñ sãng ®iÖn tho¹i. 1.2.1. M¹ng l­íi viÔn th«ng quèc tÕ: N¨m 1986, khi Telstra, h·ng viÔn th«ng n­íc ngoµi ®Çu tiªn, ph¸ rµo cÊm vËn, b¾t tay víi ViÖt Nam th× c¬ së h¹ tÇng th«ng tin ë ViÖt Nam gÇn nh­ vÉn chØ lµ sè 0. ThÕ nh­ng, cho ®Õn nay m¹ng l­íi viÔn th«ng quèc tÕ ®· ®­îc x©y dùng kh¸ hoµn chØnh vµ hiÖn ®¹i. Cho ®Õn nay ®· cã 7 tr¹m vÖ tinh mÆt ®Êt, trong ®ã 2 tr¹m thuéc tiªu chuÈn Intersputnik vµ sè cßn l¹i thuéc tiªu chuÈn Intelsat, x©y dùng 3 tæng ®µi cöa ngâ quèc tÕ ®­îc trang bÞ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch AXE 105 ë Hµ Néi, thµnh phè Hå ChÝ Minh vµ §µ N½ng. Bªn c¹nh th«ng tin vÖ tinh, ViÖt Nam cßn tham gia hÖ thèng c¸p quang biÓn ngÇm TVH víi dung l­îng 565 Mbit/s vµ chiÒu dµi 3375 km, tham gia vµo hÖ c¸p quang biÓn ngÇm SE-WE-WE3 víi dung l­îng b­íc 1 lµ 10 Gbit/s(1). M¹ng l­íi th«ng tin n­íc ta ®· thùc sù hoµ nhËp vµo m¹ng th«ng tin toµn cÇu víi 5379 kªnh tho¹i quèc tÕ, trong ®ã cã 3297 kªnh qua c¸p quang biÓn vµ 2082 kªnh qua vÖ tinh. Sè c¸c ®­êng liªn l¹c víi MÜ còng ®· t¨ng lªn nhanh chãng víi h¬n 600 kªnh nèi trùc tiÕp víi m¹ng cña AT&T, MCI vµ US Sprint.(2) 1.2.2. M¹ng l­íi viÔn th«ng trong n­íc: M¹ng l­íi viÔn th«ng trong n­íc còng ®­îc hiÖn ®¹i ho¸ mét c¸ch c¬ b¶n. Th¸ng 11/1993, ë 53/53 tØnh, thµnh phè vµ ë 468/468 huyÖn trªn toµn quèc ®· cã c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch sè. Tõ 1/3/1996, m¹ng ®iÖn tho¹i c«ng céng cña (1) (2) B¸o §Çu t­ sè ngµy 16/9/2002 B¸o §Çu t­ sè ngµy 16/9/2002 3 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 ViÖt Nam ®· tiÕn hµnh ®æi sè, theo ®ã Hµ Néi vµ thµnh phè Hå ChÝ Minh bao gåm 7 sè, c¸c tØnh, thµnh phè cßn l¹i lµ 6 sè.(1) Ngµy 28/8/1996, m¹ng ®iÖn tho¹i toµn quèc ®¹t tíi con sè 1 triÖu thuª bao, ®­a ViÖt Nam ®øng vµo hµng thø 60 n­íc trªn thÕ giíi cã m¹ng ®iÖn tho¹i trªn 1 triÖu thuª bao. Vµ sau 5 n¨m, ®Õn gi÷a n¨m 2002, m¹ng ®iÖn tho¹i c«ng céng ViÖt Nam ®¹t h¬n 5 triÖu thuª bao víi mËt ®é 6,26 m¸y/ 100 ng­êi.(2) Ngµy 22/11/1996, m¹ch vßng c¸p quang SDH dung l­îng 2,5 Gbit/s ®­îc ®­a vµo khai th¸c trªn m¹ng ®­êng trôc B¾c-Nam. §©y lµ m¹ch vßng c¸p quang dµi nhÊt vµ cã dung l­îng lín nhÊt ®­îc ®­a vµo khai th¸c trong khu vùc. C¸c hÖ thèng viba sè dung l­îng 140 Mbit/s còng ®­îc khai th¸c song song trªn m¹ng ®­êng trôc nµy. C¸c dÞch vô viÔn th«ng kh¸c còng ®· ®­îc më réng vµ ph¸t triÓn. HiÖn cã 3 m¹ng di déng, trong ®ã 2 m¹ng phñ sãng quèc gia sö dông c«ng nghÖ sè GMS vµ Mobiphone vµ Vinaphone, ®· phñ sãng 61/61 tØnh, thµnh phè; m¹ng Calllink sö dông c«ng nghÖ Analog phñ sãng khu vùc thµnh phè Hå ChÝ Minh. TÝnh ®Õn hÕt n¨m 2002, sè thuª bao thuéc m¹ng Vinaphone lµ 365.000, sè thuª bao thuéc m¹ng Mobiphone lµ 315.000. HÖ thèng nh¾n tin toµn quèc gåm 5 m¹ng víi sè thuª bao ®ang ho¹t ®éng lµ 46.000 thuª bao/ 56.000 sè l¾p l¹i. M¹ng ®iÖn tho¹i thÎ Cardphone ®­îc triÓn khai tõ n¨m 1997 ®Õn nay ®· l¾p ®Æt ®­îc 6.076 tr¹m.(3) DÞch vô th­ ®iÖn tö ®i néi ®Þa vµ quèc tÕ trªn m¹ng ®­îc chÝnh thøc giíi thiÖu tõ th¸ng 10/1996. Th¸ng 5/1997, Tæng côc B­u ®iÖn ®· chÝnh thøc ban hµnh qui ®Þnh vÒ cÊp phÐp vµ khai th¸c m¹ng Internet. TÝnh ®Õn ngµy 31/7/2002, tæng sè thuª bao Internet lµ 176.911 thuª bao.(4) (1) (2) (3) (4) B¸o §Çu t­ sè ngµy 24/11/1997 B¸o §Çu t­ sè ngµy 16/9/2002 §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ho¹t ®éng giai ®o¹n 1996-2000, Tæng c«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam, 2002 Thêi b¸o kinh tÕ, sè ngµy 25/9/2002 4 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 Cã thÓ vÝ h¹ tÇng m¹ng l­íi viÔn th«ng n­íc ta x©y dùng nh­ nÒn mãng cña mét ng«i nhµ cao tÇng, cßn nh÷ng g× céng ®ång ®ang sö dông nh­ tÇng 1 vµ viÖc ph¸t triÓn viÔn th«ng trong t­¬ng lai nh­ viÖc lªn thªm tÇng cña ng«i nhµ ®ã. 1.2.3. C«ng nghiÖp s¶n xuÊt thiÕt bÞ viÔn th«ng: Ngoµi viÖc ®Çu t­ ph¸t triÓn m¹ng l­íi phï hîp víi chñ tr­¬ng hiÖn ®¹i ho¸, c«ng nghiÖp ho¸, ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ®· rÊt cè g¾ng vµ quyÕt t©m x©y dùng nÒn c«ng nghiÖp s¶n xuÊt thiÕt bÞ sö dông c«ng nghÖ cao th«ng qua c¸c dù ¸n chuyÓn giao c«ng nghÖ vµ liªn doanh víi n­íc ngoµi. Cho tíi cuèi nh÷ng n¨m 1980, c«ng nghiÖp viÔn th«ng n­íc ta hÇu nh­ ch­a cã g×. C¸c c¬ së c«ng nghiÖp víi nh÷ng thiÕt bÞ d©y chuyÒn l¹c hËu, cò kü, kh«ng ®ång bé, chØ cã thÓ s¶n xuÊt mét sè vËt t­ cho b­u chÝnh, c¸c hép ®Çu cuèi c¸p,... Ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ®· tõng b­íc t×m hiÓu thÞ tr­êng c«ng nghiÖp viÔn th«ng thÕ giíi, x©y dùng c¸c dù ¸n chuyÓn giao c«ng nghÖ, liªn doanh l¾p r¸p, s¶n xuÊt thiÕt bÞ t¹i ViÖt Nam víi c¸c ®èi t¸c cã c«ng nghÖ tiªn tiÕn, cã tiÒm n¨ng kinh tÕ vµ thiÖn chÝ chuyÓn giao c«ng nghÖ cho ViÖt Nam. Ngay tõ n¨m 1997, d©y chuyÒn l¾p r¸p thiÕt bÞ viba sè b¨ng hÑp 2x2 Mbit/s víi AWA ®· ®­îc thiÕt lËp, më ®Çu mét giai ®o¹n míi cña ngµnh c«ng nghiÖp viÔn th«ng ViÖt Nam. Tíi nay, m¹ng l­íi c«ng nghiÖp viÔn th«ng sö dông c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ë n­íc ta b­íc ®Çu ®­îc h×nh thµnh víi c¸c d©y chuyÒn c«ng nghÖ, nhµ m¸y liªn doanh s¶n xuÊt c¸c thiÕt bÞ c¬ b¶n nhÊt cña m¹ng l­íi: • D©y chuyÒn c«ng nghÖ l¾p r¸p thiÕt bÞ viba sè 34 Mbit/s theo c«ng nghÖ ATIMÜ t¹i Hµ Néi. • D©y chuyÒn c«ng nghÖ t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh, l¾p r¸p hÖ thèng v« tuyÕn ®a tiÕp xóc theo c«ng nghÖ cña Philips - Hµ Lan. 5 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 • C¸c d©y chuyÒn l¾p r¸p tæng ®µi cÊp tØnh dung l­îng tíi 20.000 sè theo c«ng nghÖ cña Goldstar t¹i Hµ Néi. • C¸c d©y chuyÒn l¾p r¸p SKD, CKD, c¸c thiÕt bÞ ®Çu cuèi nh­ m¸y ®iÖn tho¹i, m¸y fax,.. t¹i Hµ Néi vµ thµnh phè Hå ChÝ Minh. • Liªn doanh víi Goldstar - Hµn Quèc s¶n xuÊt c¸p sîi quang víi c«ng suÊt thiÕt kÕ 400.000 km ®«i/n¨m. • Liªn doanh víi Alcatel- Ph¸p l¾p r¸p tæng ®µi 1000 E10 cña Alcatel. • Liªn doanh nghiªn cøu ph¸t triÓn vµ s¶n xuÊt tæng ®µi VKX (Tæng ®µi ViÖt Nam- Hµn Quèc) víi Goldstar. Trong thêi gian võa qua, c¸c d©y chuyÒn s¶n xuÊt kh«ng chØ cho phÐp tiÕt kiÖm ngo¹i tÖ mµ cßn t¹o c«ng ¨n viÖc lµm. §iÒu quan träng lµ cho phÐp ngµnh ph¸t triÓn m¹ng l­íi mét c¸ch chñ ®éng, kh«ng phô thuéc vµo chuyªn gia n­íc ngoµi. §ång thêi qua ®ã ®µo t¹o ®­îc ®éi ngò c¸n bé kü thuËt khai th¸c, b¶o d­ìng m¹ng l­íi vµ tõng b­íc x©y dùng nÒn c«ng nghiÖp ®iÖn tö- tin häc- viÔn th«ng ë n­íc ta. 2. §Æc ®iÓm kinh doanh phôc vô cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam: 2.1.§Æc ®iÓm kinh tÕ cña s¶n phÈm b­u chÝnh viÔn th«ng: 2.1.1. TÝnh v« h×nh cña s¶n phÈm: S¶n phÈm b­u chÝnh viÔn th«ng kh«ng ph¶i lµ s¶n phÈm vËt chÊt chÕ t¹o míi, kh«ng ph¶i lµ hµng ho¸ cô thÓ mµ lµ hiÖu qu¶ cã Ých cña qu¸ tr×nh truyÒn ®­a tin tøc tõ ng­êi g­Ø ®Õn ng­êi nhËn. C¸c c¬ së b­u chÝnh viÔn th«ng lµm nhiÖm vô dÞch chuyÓn tin tøc tõ vÞ trÝ ng­êi göi ®Õn vÞ trÝ ng­êi nhËn. Sù dÞch chuyÓn 6 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 tin tøc nµy chÝnh lµ kÕt qu¶ cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng. Nh­ vËy, s¶n phÈm b­u chÝnh viÔn th«ng thÓ hiÖn d­íi d¹ng dÞch vô. Tõ ®ã, cã thÓ nhËn thÊy s¶n phÈm b­u chÝnh viÔn th«ng kh«ng tån t¹i ngoµi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nªn kh«ng thÓ ®­a vµo kho, kh«ng thÓ thay thÕ ®­îc. V× vËy, vÊn ®Ò chÊt l­îng s¶n phÈm ®ßi hái ph¶i ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu rÊt cao. §Ó t¹o ra s¶n phÈm, c¸c doanh nghiÖp B­u chÝnh viÔn th«ng kh«ng cÇn ®Õn nh÷ng nguyªn vËt liÖu chÝnh ph¶i bá tiÒn ra mua nh­ c¸c ngµnh kh¸c mµ chØ cÇn sö dông c¸c vËt liÖu phô. §iÒu nµy ¶nh h­ëng ®Õn c¬ cÊu chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng: chi phÝ nguyªn vËt liÖu chiÕm tû träng nhá, chi phÝ lao ®éng sèng (tiÒn l­¬ng) chiÕm tû träng lín trong tæng chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng. 2.1.2. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt b­u chÝnh viÔn th«ng mang tÝnh d©y chuyÒn: §Æc ®iÓm nµy thÓ hiÖn ë chç, ®Ó truyÒn ®­a tin tøc hoµn chØnh tõ ng­êi göi ®Õn ng­êi nhËn th­êng cã tõ hai hay nhiÒu c¬ së B­u ®iÖn tham gia, mçi c¬ së chØ thùc hiÖn mét giai ®o¹n nhÊt ®Þnh, hoÆc “giai ®o¹n ®i”, hoÆc “giai ®o¹n ®Õn”, hoÆc “giai ®o¹n qu¸ giang” cña qu¸ tr×nh truyÒn ®­a tin tøc hoµn chØnh ®ã. 2.1.3. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh tiªu thô s¶n phÈm: Trong ho¹t ®éng th«ng tin b­u chÝnh viÔn th«ng, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh tiªu thô; trong nhiÒu tr­êng hîp hai qu¸ tr×nh nµy cã thÓ trïng víi nhau. Hay nãi c¸ch kh¸c, hiÖu qu¶ cã Ých cña qu¸ tr×nh truyÒn ®­a tin tøc ®­îc tiªu dïng ngay trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Do ®Æc ®iÓm nµy mµ vÊn ®Ò chÊt l­îng s¶n phÈm b­u chÝnh viÔn th«ng mét lÇn n÷a l¹i ®­îc ®Æt ra, bëi v× nã ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn ng­êi tiªu dïng. Kh¸c víi s¶n phÈm cña c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh¸c, trong b­u chÝnh viÔn th«ng, dï muèn hay kh«ng ng­êi tiªu dïng còng ph¶i tiªu dïng nh÷ng s¶n phÈm mµ 7 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 ngµnh t¹o ra. Ngoµi ra, c¸c s¶n phÈm kh«ng ®¶m b¶o chÊt l­îng còng kh«ng thÓ thay thÕ b»ng s¶n phÈm cã chÊt l­îng tèt h¬n. Trong nhiÒu tr­êng hîp, s¶n phÈm b­u chÝnh viÔn th«ng kÐm chÊt l­îng cã thÓ g©y ra nh÷ng hËu qu¶ kh«ng thÓ bï ®¾p ®­îc c¶ vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn. 2.1.4. T¶i träng b­u chÝnh viÔn th«ng kh«ng ®ång ®Òu theo kh«ng gian vµ thêi gian T¶i träng B­u chÝnh viÔn th«ng lµ l­îng tin tøc ®Õn yªu cÇu mét c¬ së s¶n xuÊt nµo ®ã cña b­u chÝnh viÔn th«ng phôc vô trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh. Sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña b­u chÝnh viÔn th«ng phô thuéc vµo nhu cÇu truyÒn ®­a tin tøc. Ngµnh cã nhiÖm vô tho¶ m·n tèt nhÊt nhu cÇu vÒ truyÒn ®­a tin tøc, thu hót vµ më réng c¸c nhu cÇu nµy. Nhu cÇu vÒ truyÒn ®­a tin tøc cã thÓ xuÊt hiÖn ë bÊt cø n¬i nµo trªn tr¸i ®Êt, ë ®©u cã con ng­êi th× ë ®ã cã nhu cÇu vÒ th«ng tin. Do vËy, cÇn ph¶i bè trÝ c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin trªn tÊt c¶ c¸c miÒn cña ®Êt n­íc, bè trÝ m¹ng l­íi hîp lý thèng nhÊt vÒ kü thuËt, nghiÖp vô ®Ó m¹ng l­íi quèc gia cã thÓ hoµ nhËp vµo m¹ng l­íi quèc tÕ. Nhu cÇu vÒ truyÒn ®­a tin tøc xuÊt hiÖn kh«ng ®ång ®Òu theo thêi gian. Th­êng th× phô thuéc vµo nhÞp ®é sinh ho¹t x· héi. Vµo nh÷ng giê ban ngµy, giê lµm viÖc cña c¸c c¬ quan, doanh nghiÖp, vµo nh÷ng kú b¸o c¸o, c¸c ngµy lÔ tÕt,... th× nhu cÇu lín. ChÝnh ®Æc ®iÓm nµy cã ¶nh h­ëng ®Õn c«ng t¸c tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh trong ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng. Còng nh­ c¸c doanh nghiÖp kh¸c, viÖc nghiªn cøu ®Æc ®iÓm kinh tÕ cña s¶n phÈm b­u chÝnh viÔn th«ng cã ý nghÜa hÕt søc quan träng trong viÖc gi¶i quyÕt 3 vÊn ®Ò c¬ b¶n cña mét hÖ thèng kinh tÕ: s¶n xuÊt g×, s¶n xuÊt nh­ thÕ nµo, vµ s¶n xuÊt cho ai. Tõ ®ã hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý vµ tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh ë c¸c cÊp kh¸c nhau trong ngµnh, tæ chøc c«ng t¸c kÕ ho¹ch, ¸p dông nguyªn t¾c h¹ch to¸n kinh doanh, h×nh thµnh gi¸, c­íc b­u chÝnh viÔn 8 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 th«ng,... Cã nh­ vËy míi ®¶m b¶o ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh b­u chÝnh viÔn th«ng ®¹t hiÖu qu¶ cao. 2.2. §Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh cña ngµnh Tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh nãi chung tr­íc hÕt phô thuéc vµo c«ng nghÖ t¹o ra s¶n phÈm. Ngoµi ra, tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh b­u chÝnh viÔn th«ng ph¶i ®¶m b¶o tèt c¸c chøc n¨ng, nhiÖm vô mµ x· héi ®Æt ra ®èi víi doanh nghiÖp b­u chÝnh viÔn th«ng. Tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh b­u chÝnh viÔn th«ng cã nh÷ng ®Æc ®iÓm sau:  B­u chÝnh viÔn th«ng lµ ngµnh võa kinh doanh võa phôc vô. Phôc vô nghÜa lµ lµm cho ng­êi kh¸c, ng­êi nµy lµm v× lîi Ých cña ng­êi kh¸c. Kinh doanh lµ ho¹t ®éng kiÕm lêi, môc tiªu cña kinh doanh lµ lîi nhuËn. Nh­ vËy, ngµnh ph¶i lÊy phôc vô lµ môc tiªu, lÊy kinh doanh lµ ph­¬ng tiÖn ®Ó phôc vô tèt. Hai nhiÖm vô nµy cã quan hÖ mËt thiÕt, hç trî lÉn nhau, kh«ng thÓ t¸ch rêi vµ xem nhÑ nhiÖm vô nµo.  S¶n xuÊt b­u chÝnh viÔn th«ng diÔn ra hµng nµy, vµ tiÕn hµnh ë hÇu kh¾p c¸c vïng d©n c­, c¸c vïng l·nh thæ cña ®Êt n­íc.  C¸c bé phËn hîp thµnh hÖ thèng B­u chÝnh viÔn th«ng c¶ n­íc cã quan hÖ s¶n xuÊt víi nhau theo kiÓu liªn hiÖp, ®ã lµ sù kÕ tiÕp nhau cïng t¹o ra mét ®¬n vÞ s¶n phÈm.  S¶n xuÊt kinh doanh ngµnh b­u chÝnh viÔn th«ng lu«n ph¶i dù tr÷ n¨ng lùc s¶n xuÊt cho nh÷ng nhu cÇu cÇn thiÕt nh­: dù tr÷ ®Ó thay thÕ nh÷ng bé phËn thiÕt bÞ bÞ háng; dù tr÷ ®ãn tr­íc sù ph¸t triÓn nhu cÇu x· héi ®Ó ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng cã thÓ ®i tr­íc mét b­íc trong hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng c¬ së.  Xu h­íng c¹nh tranh trong kinh doanh b­u chÝnh viÔn th«ng ngµy cµng lín. §ã lµ sù c¹nh tranh gi÷a c¸c chuyªn ngµnh b­u chÝnh viÔn th«ng, c¹nh tranh kh¸ch hµng trªn cïng thÞ tr­êng tiªu dïng dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng, c¹nh 9 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp b­u chÝnh viÔn th«ng trong n­íc, c¹nh tranh quèc tÕ, c¹nh tranh trong viÖc lùa chän ®èi t­îng céng t¸c ®Ó thùc hiÖn tiÕp c¸c c«ng ®o¹n cña mét qu¸ tr×nh truyÒn dÉn tin,... §Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña ngµnh . §ã kh«ng chØ lµ hiÖu qu¶ trùc tiÕp cña chÝnh b¶n th©n ngµnh mµ cßn lµ hiÖu qu¶ kinh tÕ- x· héi mµ ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng mang ®Õn cho c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c vµ ®êi sèng x· héi. 3. Vai trß cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng trong ®êi sèng kinh tÕ- x· héi 3.1. Vai trß cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n B­u chÝnh viÔn th«ng lµ mét ngµnh kÕt cÊu h¹ tÇng c¬ së, s¶n xuÊt kinh doanh dÞch vô quan träng kh«ng thÓ thiÕu ®­îc cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, lµ c«ng cô ®¾c lùc cho viÖc qu¶n lý, ®iÒu hµnh Nhµ n­íc, ®¶m b¶o an ninh quèc gia, gãp phÇn n©ng cao ®êi sèng v¨n ho¸ x· héi cña nh©n d©n. B­u chÝnh viÔn th«ng cã vai trß t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ - x· héi, thóc ®Èy sù nghiÖp C«ng nghiÖp ho¸- HiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Th«ng tin b­u chÝnh viÔn th«ng cßn lµ tiÒn ®Ò cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn v¨n ho¸ x· héi. Ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng thuéc kÕt cÊu h¹ tÇng cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt, chung nhÊt cho tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc cña s¶n xuÊt x· héi. Vai trß cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng nh­ lµ “chÊt xóc t¸c” lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng x· héi, t¨ng thu nhËp quèc d©n, thóc ®Èy kinh tÕ ph¸t triÓn. MÆt kh¸c, ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ph¸t triÓn sÏ t¹o ®iÒu kiÖn thu hót c¸c ®èi t¸c n­íc ngoµi vµo ®Çu t­, liªn doanh liªn kÕt s¶n xuÊt ë n­íc ta. ViÔn th«ng mét mÆt chÞu t¸c ®éng m¹nh mÏ cña tiÕn tr×nh tù do ho¸, toµn cÇu ho¸. MÆt kh¸c nã còng t¸c ®éng trë l¹i tíi c¸c ho¹t ®éng tù do ho¸, toµn cÇu 10 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 ho¸. ViÔn th«ng ph¸t triÓn sÏ t¹o ®iÒu kiÖn thóc ®Èy qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ, ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éng th­¬ng m¹i quèc tÕ, t¨ng c­êng sù hiÓu biÕt lÉn nhau gi÷a c¸c quèc gia trªn thÕ giíi. ViÔn th«ng võa lµ mét ngµnh kü thuËt thuéc c¬ së kÕt cÊu h¹ tÇng, lµ ph­¬ng tiÖn gióp cho ngµnh kinh tÕ ph¸t triÓn, ®ång thêi lµ mét ngµnh kinh doanh ®em l¹i lîi nhuËn cao. Sù ®ãng gãp cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng kh«ng chØ ®¬n thuÇn ë phÇn doanh thu hay thu nhËp vµo tæng s¶n phÈm x· héi vµ thu nhËp quèc d©n, mµ chñ yÕu lµ lîi Ých mµ ngµnh mang l¹i cho x· héi vµ cho c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c. Theo b¸o c¸o cña Liªn minh viÔn th«ng quèc tÕ (ITU), hµng n¨m c¸c dÞch vô viÔn th«ng ®ãng gãp Ýt nhÊt 1,5% GDP cña mçi n­íc; trung b×nh ®Çu t­ 1 USD vµo viÔn th«ng sÏ mang l¹i 3 USD cho c¸c lÜnh vùc kinh tÕ kh¸c. ViÔn th«ng lµ mét ngµnh cã tèc ®é t¨ng tr­ëng nhanh vµ ®· trë thµnh ®èi t­îng ®µm ph¸n th­¬ng m¹i réng kh¾p trªn toµn thÕ giíi. 3.2. Vai trß cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng trong ®êi sèng x· héi Trong mét chõng mùc nhÊt ®Þnh, ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ph¶i ph¸t triÓn tr­íc mét b­íc lµm tiÒn ®Ò cho sù ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh kinh tÕ x· héi kh¸c. Ng­îc l¹i, sù ph¸t triÓn cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng cßn phô thuéc vµ sù ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh kinh tÕ x· héi kh¸c. Vai trß cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng trong ®êi sèng x· héi thÓ hiÖn trªn mét sè mÆt c¬ b¶n sau:  Ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi, tháa m·n nhu cÇu truyÒn ®­a tin tøc cña x· héi.  B­u chÝnh viÔn th«ng lµ c«ng cô ®¾c lùc cho sù l·nh ®¹o, chØ ®¹o cña §¶ng, Nhµ n­íc vµ c¸c cÊp chÝnh quyÒn trong mäi lÜnh vùc kinh tÕ, chÝnh trÞ, an ninh, quèc phßng, v¨n ho¸, gi¸o dôc, ngo¹i giao,... B­u chÝnh viÔn th«ng ®ãng vai trß quan träng trong viÖc truyÒn ®¹t c¸c ®­êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng, Nhµ n­íc, phæ cËp ph¸p luËt ®Õn nh©n d©n, phôc vô trùc tiÕp vµ réng r·i ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n, v× môc tiªu d©n giµu n­íc m¹nh. 11 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37  §èi víi ng­êi d©n, b­u chÝnh viÔn th«ng lµ cÇu nèi trong lÜnh vùc trao ®æi tin tøc vµ giao l­u t×nh c¶m. X· héi cµng ph¸t triÓn, nhu cÇu vÒ v¨n ho¸, giao l­u t×nh c¶m cña con ng­êi ngµy cµng t¨ng, b­u chÝnh viÔn th«ng trë thµnh mét bé phËn kh«ng thÓ t¸ch rêi trong ®êi sèng sinh ho¹t cña con ng­êi. Nhê cã b­u chÝnh viÔn th«ng, con ng­êi cã thÓ th­êng xuyªn liªn l¹c víi ng­êi th©n, b¹n bÌ cña m×nh. C¸c dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng cã thÓ gióp cho con ng­êi b¶o vÖ tÝnh m¹ng, tµi s¶n, søc khoÎ cña m×nh. Ngoµi ra, m¹ng l­íi b­u chÝnh viÔn th«ng ph¸t triÓn réng kh¾p, phæ cËp ®Õn mäi ng­êi d©n sÏ gióp hä cã thÓ dÔ dµng sö dông ®Ó th«ng tin cho nhau, mäi ng­êi ®ì ph¶i ®i l¹i nhiÒu, do vËy cã thÓ tiÕt kiÖm thêi gian, chi phÝ, gãp phÇn gi¶m mËt ®é giao th«ng. ë nhiÒu n­íc møc ®é ph¸t triÓn cña b­u chÝnh viÔn th«ng ®­îc coi lµ mét trong nh÷ng chØ tiªu ph¶n ¸nh møc sèng, tr×nh ®é ph¸t triÓn cña quèc gia. Khi ®êi sèng kinh tÕ x· héi ®­îc quèc tª ho¸, th× vai trß cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng cµng trë nªn quan träng. Tr×nh ®é l¹c hËu hay tiªn tiÕn cña m¹ng l­íi th«ng tin liªn l¹c cã ¶nh h­ëng quyÕt ®Þnh ®Õn viÖc thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi gi÷a c¸c quèc gia. KÓ c¶ nh÷ng n­íc ®· tr¶i qua nhiÒu thËp kû ph¸t triÓn, B­u chÝnh viÔn th«ng vÉn ®­îc coi lµ mét ngµnh h¹ tÇng cÇn ®­îc ­u tiªn ph¸t triÓn. Do x¸c ®Þnh ®­îc vai trß cña B­u chÝnh viÔn th«ng trong ®êi sèng kinh tÕ x· héi nªn ë nhiÒu n­íc, th«ng tin b­u chÝnh viÔn th«ng ®· ®­îc coi lµ nguån lùc cña sù ph¸t triÓn. ViÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn trong lÜnh vùc b­u chÝnh viÔn th«ng sÏ kÐo theo sù gia t¨ng hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi. HiÖn nay b­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt nam ®­îc coi lµ mét trong nh÷ng c«ng cô h÷u hiÖu ®Ó ®iÒu hµnh vÜ m« nÒn kinh tÕ cña ChÝnh phñ ViÖt nam. 4. HÖ thèng c¸c doanh nghiÖp cung cÊp dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng ë ViÖt Nam 4.1. C¸c doanh nghiÖp B­u chÝnh viÔn th«ng ë ViÖt Nam 12 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 Ngµy 25/5/2002, Quèc héi ®· chÝnh thøc ban hµnh Ph¸p lÖnh B­u chÝnh viÔn th«ng nh»m 2 môc ®Ých. Thø nhÊt, nh»m chuyÓn ®æi tõ c¬ chÕ ®éc quyÒn hiÖn trong trong khai th¸c dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng sang c¹nh tranh, tõ ®ã t¹o ®éng lùc ph¸t triÓn cho ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng n­íc nhµ. Thø hai lµ më réng thÞ tr­êng b­u chÝnh viÔn th«ng, cho phÐp mäi thµnh phÇn kinh tÕ tham gia khai th¸c dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng. Ph¸p lÖnh cã hiÖu lùc thi hµnh tõ th¸ng 10/2002. Tuy nhiªn trªn thùc tÕ, thÞ tr­êng dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng vÉn lµ thÞ tr­êng thuÇn tuý ®éc quyÒn Nhµ n­íc. Nhµ n­íc vÉn kiÓm so¸t chÆt chÏ c¸c chØ tiªu kinh tÕ c¬ b¶n nh­: gi¸, c­íc, lîi nhuËn,... HÖ thèng c¸c doanh nghiÖp cung cÊp dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng ë ViÖt Nam hiÖn nay, ngoµi Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam (VNPT) chiÕm tíi 89% thÞ phÇn cßn cã hµng lo¹t c¸c doanh nghiÖp kh¸c ®­îc thµnh lËp cïng thêi gian víi VNPT hoÆc chØ míi ra ®êi trong thêi gian gÇn ®©y. Song thùc chÊt, c¸c doanh nghiÖp nµy víi thÞ phÇn ch­a tíi 11% chØ lµ nh÷ng ®¬n vÞ phôc vô cho s¶n xuÊt cña Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng. Nãi c¸ch kh¸c, Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng lµ kh¸ch hµng gÇn nh­ duy nhÊt cña phÇn lín c¸c ®¬n vÞ nµy. NÕu ph©n theo lo¹i h×nh doanh nghiÖp th× hÖ thèng c¸c doanh nghiÖp b­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt nam cã thÓ chia lµm 3 nhãm chÝnh: + C¸c doanh nghiÖp quèc doanh nh­ C«ng ty ®iÖn tö viÔn th«ng qu©n ®éi (Vietel), C«ng ty viÔn th«ng ®iÖn lùc (ETC),... ®­îc thµnh lËp víi môc ®Ých ban ®Çu lµ phôc vô m¹ng l­íi chuyªn dïng. Víi ­u thÕ vÒ tiÒm lùc vÒ tµi chÝnh vµ c¬ së h¹ tÇng, c¸c doanh nghiÖp nµy hiÖn ®ang më réng ph¹m vi vµ lÜnh vùc ho¹t ®éng; trong t­¬ng lai hä sÏ lµ ®èi thñ c¹nh tranh ®¸ng kÓ cïng chia sÎ thÞ phÇn víi Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng. + C¸c C«ng ty liªn doanh lµ c¸c dù ¸n liªn doanh gi÷a Tæng c«ng ty b­u chÝnh viÔn th«ng víi c¸c ®èi t¸c n­íc ngoµi, tËp trung trong lÜnh vùc s¶n xuÊt vµ 13 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 cung cÊp thiÕt bÞ viÔn th«ng. Bao gåm 8 C«ng ty: Vina-Daesung, ANSV, VinaGSC, VKX, Focal, Teleq, VFT vµ Vineco. + Nhãm c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n vµ C«ng ty cæ phÇn vÉn cßn ho¹t ®éng t¶n m¹n vµ chiÕm tû träng khiªm tèn. Thùc chÊt, c¸c C«ng ty nµy vÉn ch­a tham gia trùc tiÕp vµo thÞ tr­êng khai th¸c dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng mµ chØ ®ãng vai trß lµ ng­êi cung cÊp vµ thùc hiÖn c¸c kh©u trung gian, chuyÓn tiÕp trong toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cung cÊp b­u chÝnh viÔn th«ng. Ngoµi ra, cßn cã hµng lo¹t c¸c ®¹i lý, b­u côc trùc thuéc Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng, còng nh­ c¸c ®¹i lý, v¨n phßng ®¹i diÖn n­íc ngoµi t¹o thµnh mét m¹ng l­íi b­u chÝnh viÔn th«ng réng kh¾p c¶ n­íc. 4.2. Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam - Doanh nghiÖp chñ ®¹o trong ngµnh Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam (VNPT) lµ doanh nghiÖp Nhµ n­íc, thuéc Tæng côc b­u ®iÖn, ®­îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh sè 249/QD-TTg ngµy 29/4/1995 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ. Tæng c«ng ty ®­îc tæ chøc theo m« h×nh Tæng c«ng ty 91, ho¹t ®éng theo h­íng tËp ®oµn víi m¹ng l­íi, lao ®éng bè trÝ réng kh¾p; cã bÒ dµy ph¸t triÓn theo thêi gian. Tæng c«ng ty hiÖn cã 94 ®¬n vÞ thµnh viªn, trong ®ã cã 70 ®¬n vÞ h¹ch to¸n phô thuéc (gåm 61 ®¬n vÞ tØnh, thµnh phè vµ 9 C«ng ty chuyªn ngµnh), 15 ®¬n vÞ h¹ch to¸n ®éc lËp gåm c¸c C«ng ty ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc c«ng nghiÖp, t­ vÊn thiÕt kÕ, x©y l¾p, th­¬ng m¹i, vµ 9 ®¬n vÞ sù nghiÖp ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc ®µo t¹o, nghiªn cøu, y tÕ, ch¨m sãc søc khoÎ. Tæng c«ng ty ®· tiÕn hµnh s¾p xÕp l¹i khèi ®µo t¹o nh­ thµnh lËp Häc viÖn C«ng nghÖ B­u chÝnh viÔn th«ng, thµnh lËp Tr­êng c«ng nh©n III; gãp vèn vµo mét sè C«ng ty liªn doanh, mét sè C«ng ty cæ phÇn nh­ Cæ phÇn b¶o hiÓm, tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ mét sè doanh nghiÖp cã ®ñ ®iÒu kiÖn; thµnh lËp míi C«ng ty ph¸t triÓn phÇn mÒm (VASC), C«ng ty tµi chÝnh B­u ®iÖn, C«ng ty dÞch vô tiÕt 14 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 kiÖm B­u ®iÖn; chuÈn bÞ thµnh lËp C«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng trong lÜnh vùc kh¸ch s¹n, du lÞch l÷ hµnh. Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam lµ nhµ khai th¸c ®éc quyÒn trong c¶ n­íc, ®ång thêi còng cã c¸c c¬ së s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. Nãi c¸ch kh¸c, ë ViÖt Nam, nhµ khai th¸c còng s¶n xuÊt thiÕt bÞ. M« h×nh nµy gièng m« h×nh cña hai C«ng ty AT&T cña Mü vµ BCE cña Canada, nh­ng hai C«ng ty nµy ®Òu lµ C«ng ty t­ nh©n. Ngµy nay, toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®ang lµ xu h­íng chung trªn thÕ giíi. B­u chÝnh viÔn th«ng mét mÆt chÞu t¸c ®éng m¹nh mÏ cña qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸, mÆt kh¸c nã cã t¸c ®éng thóc ®Èy qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸. Héi nhËp gi÷a ViÔn th«ng- Tin häc- TruyÒn th«ng sÏ dÉn ®Õn nhiÒu ®èi thñ c¹nh tranh míi, nhiÒu lÜnh vùc kinh doanh míi trªn thÞ tr­êng b­u chÝnh viÔn th«ng, c¶ trong vµ ngoµi n­íc. HiÖn t¹i, trªn thÞ tr­êng b­u chÝnh viÔn th«ng ®· cã 7 doanh nghiÖp trong n­íc ®­îc cÊp giÊy phÐp ho¹t ®éng kinh doanh cung cÊp c¸c dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng, 12 doanh nghiÖp trong n­íc ®­îc cÊp giÊy phÐp ho¹t ®éng kinh doanh cung cÊp dÞch vô Internet. Trong xu thÕ nh­ vËy, Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam ph¶i chÊp nhËn c¹nh tranh, v­¬n lªn ®Ó th¾ng lîi trong c¹nh tranh b»ng søc m¹nh cña m×nh (Phô lôc 1). II/ Sù cÇn thiÕt cña vèn FDI ®èi víi ngµnh b­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt nam 1. C¸c nguån vèn cho ph¸t triÓn B­u chÝnh viÔn th«ng ë ViÖt Nam §Çu t­ viÔn th«ng lµ c¬ héi mang tÝnh thêi ®¹i ë c¸c n­íc ph¸t triÓn, c¸c n­íc c«ng nghiÖp míi vµ c¶ ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. Muèn ph¸t triÓn nhanh, m¹nh, ®­a ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam ngang tÇm víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi, kh«ng cã con ®­êng nµo kh¸c lµ ph¶i n©ng cao n¨ng lùc phôc vô cña ngµnh dùa trªn kü thuËt hiÖn ®¹i vµ tõng b­íc lµm chñ hoµn 15 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 toµn tõ kh©u s¶n xuÊt, khai th¸c, s½n sµng ®ãn nhËn xu h­íng khu vùc ho¸, toµn cÇu ho¸ trong lÜnh vùc b­u chÝnh viÔn th«ng. Khai th¸c tèi ®a mäi nguån vèn, khuyÕn khÝch mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®Çu t­ ph¸t triÓn b­u chÝnh viÔn th«ng lµ yªu cÇu cÊp b¸ch ®Ó thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ n­íc ta. Giai ®o¹n 1996-2000, vèn ®Çu t­ cho lÜnh vùc Giao th«ng - B­u ®iÖn chiÕm gÇn 15% trong tæng sè vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn cña toµn x· héi. C¸c nguån vèn nµy ®­îc huy ®éng tõ mäi nguån, trong vµ ngoµi n­íc, bao gåm: nguån vèn ng©n s¸ch Nhµ n­íc; nguån vèn tÝn dông th­¬ng m¹i, vèn viÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc (ODA); nguån vèn t¸i ®Çu t­ ph¸t triÓn; nguån vèn huy ®éng th«ng qua h×nh thøc hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh (BCC). B¶ng 1: C¬ cÊu vèn ®Çu t­ cho ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng giai ®o¹n 19952000 nh­ sau: Nguån vèn Sè tiÒn (tû ®ång) Tû träng (%) - Ng©n s¸ch Nhµ n­íc 1.192 6,44 - TÝn dông th­¬ng m¹i 9.258 50,02 - T¸i ®Çu t­ ph¸t triÓn 4.568 24,68 490 2,65 3.000 16,21 - ODA - FDI Tæng vèn ®Çu t­ 18.508 Nguån: Tæng c«ng ty B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam, 2002 ChÝnh phñ th­êng quan t©m cÊp ng©n s¸ch Nhµ n­íc cho c¸c ngµnh c¬ së h¹ tÇng cã tÝnh chÊt chiÕn l­îc ®èi víi quèc gia. Trong ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng, nguån vèn ®Çu t­ tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc chñ yÕu lµ nguån thuÕ lîi tøc mµ doanh nghiÖp ®­îc phÐp ®Ó l¹i theo luËt thuÕ. Trong giai ®o¹n 1996-2000, nguån vèn tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc lµ 1.193 tû ®ång, chiÕm tû träng 6,44% tæng vèn ®Çu t­ toµn ngµnh (b¶ng 1). Nh­ng theo kÕ ho¹ch ph¸t triÓn cña ngµnh B­u 16 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 chÝnh viÔn th«ng, nguån vèn nµy sÏ gi¶m dÇn tû träng, cßn kho¶ng 4% trong tæng vèn ®Çu t­ toµn ngµnh. Nguån vèn tÝn dông th­¬ng m¹i ®Çu t­ cho ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng thùc chÊt bao gåm nguån vèn huy ®éng tõ tÝn dông th­¬ng m¹i quèc tÕ vµ nguån vèn huy ®éng tõ c¸c tÇng líp d©n c­ x· héi. Tuy nhiªn, ë n­íc ta, vèn tÝch luü trong nh©n d©n cßn thÊp, m«i tr­êng ph¸p lý vµ kinh tÕ ch­a ®ñ tÝnh thuyÕt phôc, ®Æc biÖt lµ t©m lý ng­êi d©n ®èi víi vÊn ®Ò dÇu t­ cßn hÕt søc nÆng nÒ. Do ®ã, nguån vèn huy ®éng ®­îc thùc sù ch­a cao. Ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng huy ®éng nguån vèn nµy th«ng qua c¸c ho¹t ®éng Tµi chÝnh, b¶o hiÓm, c¸c dÞch vô tiÕt kiÖm B­u ®iÖn. MÆc dï doanh nghiÖp cã toµn quyÒn sö dông c¸c kho¶n vèn vay nµy nh­ng ®é rñi ro sÏ rÊt cao trong tr­êng hîp lµm ¨n kÐm hiÖu qña. Nguån vèn nµy ®ang cã xu h­íng gi¶m dÇn tû träng trong tæng vèn ®Çu t­ toµn ngµnh. Tû träng cña nguån vèn t¸i ®Çu t­ phÇn nµo ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Víi tèc ®é t¨ng tr­ëng trung b×nh hµng n¨m lµ 20%, ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ë ViÖt Nam ®ang thËt sù cÊt c¸nh, thËm chÝ cßn ®­îc coi lµ mét ngµnh siªu lîi nhuËn. Do ®ã kh«ng cã g× ®¸ng ng¹c nhiªn khi nguån vèn huy ®éng tõ néi lùc ngµnh chiÕm tû träng lín vµ ngµy cµng cã vai trß quyÕt ®Þnh trong nguån vèn ®Çu t­ toµn ngµnh. Hç trî ph¸t triÓn chÝnh thøc (ODA) lµ tÊt c¶ c¸c kho¶n viÖn trî hoµn l¹i vµ kh«ng hoµn l¹i cña ChÝnh phñ, c¸c tæ chøc Liªn hiÖp quèc, c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ, c¸c tæ chøc tµi chÝnh quèc tÕ dµnh cho chÝnh phñ vµ nh©n d©n n­íc nhËn viÖn trî. ODA vµo lÜnh vùc b­u chÝnh viÔn th«ng vµo ViÖt Nam giai ®o¹n 1996-2000 chiÕm kho¶ng 0,5% tæng ODA cña c¶ n­íc. B­u chÝnh viÔn th«ng lµ mét lÜnh vùc ­u tiªn gi¶i ng©n ODA v× nã thuéc c¸c dù ¸n ®Çu t­ vµo c¬ së h¹ tÇng. ¦u ®iÓm cña nguån vèn nµy lµ ®©y lµ kho¶n vay dµi h¹n víi sè thêi gian ©n h¹n vµ l·i suÊt thÊp nªn rÊt phï hîp víi ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng. Dù kiÕn nguån vèn nµy trong giai ®o¹n 2001-2005 lµ 5.700 tû ®ång. 17 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh (BCC) lµ mét trong nh÷ng h×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®ang ®­îc ¸p dông trong lÜnh vùc b­u chÝnh viÔn th«ng. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a hai hay nhiÒu bªn ®Ó tiÕn hµnh ®Çu t­ kinh doanh ë ViÖt Nam, trong ®ã qui ®Þnh tr¸ch nhiÖm vµ ph©n chia kÕt qu¶ kinh doanh cho mçi bªn mµ kh«ng thµnh lËp mét ph¸p nh©n míi. Nh­ vËy, c¸c bªn trong hîp ®ång häat ®éng d­íi danh nghÜa ph¸p nh©n cña m×nh vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. TÝnh ®Õn hÕt n¨m2000, c¶ n­íc cã 130 BCC víi tæng vèn ®Çu t­ lµ 3,8 tû USD; trong ®ã, ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng chØ cã 6 dù ¸n BCC nh­ng tæng vèn ®Çu t­ lªn tíi 1,8 tû USD. §iÒu nµy cho thÊy tÇm quan träng cña nguån vèn nµy ®èi víi sù ph¸t triÓn cña B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam. Nguån vèn trong n­íc cã vai trß hÕt søc quan träng, nÕu kh«ng muèn nãi lµ cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh, Tuy nhiªn, ®Ó thùc hiÖn chiÕn l­îc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc kh«ng thÓ thiÕu nguån vèn ®Çu t­ tõ bªn ngoµi. C¸c nguån vèn nµy ph¶i cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau vµ theo mét tû lÖ hîp lý, tèi ­u. Nguån vèn ng©n s¸ch ph¶i cã ®ñ ®Õn møc nhÊt ®Þnh ®Ó cã ®Ó ®¶m b¶o sö dông ODA mét c¸ch cã hiÖu qña. §ång thêi nguån vèn tÝch luü cña x· héi còng nh­ cña doanh nghiÖp ph¶i ®­îc huy ®éng vµ sö dông cã hiÖu qu¶ ®Õn mét møc nhÊt ®Þnh ®Ó ®ñ søc hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi yªn t©m ®Çu t­ vµo ViÖt Nam. Nh­ vËy, l­îng vèn ®Çu t­ cho nhu cÇu ph¸t triÓn cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam lµ rÊt lín; trong ®ã nguån vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vÉn ®ãng mét vai trß quan träng, chiÕm 1/2 tæng sè vèn ®Çu t­. B­u chÝnh viÔn th«ng lµ mét ngµnh thuéc kÕt cÊu h¹ tÇng nh­ng còng lµ mét ngµnh kinh doanh cã l·i, Ýt rñi ro; do vËy dÔ thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi h¬n c¸c ngµnh thuéc kÕt cÊu h¹ tÇng kh¸c. T×m ®­îc nguån vèn ®· khã, nh­ng sö dông nh­ thÕ nµo ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ cßn khã h¬n nhiÒu. §iÒu quan träng lµ ngµnh ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó t¨ng c­êng thu hót vèn, ®ång thêi ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ qu¶n lý vµ sö 18 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 dông vèn ®Çu t­ nh»m ®¹t hiÖu qu¶ ®Çu t­ cao nhÊt cho ngµnh còng nh­ cho toµn x· héi. 2. TÇm quan träng cña nguån vèn FDI ®èi víi sù ph¸t triÓn cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI) lµ h×nh thøc ®Çu t­ quèc tÕ mµ chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Çu t­ toµn bé hay mét phÇn vèn ®Çu t­ ®ñ lín vµo c¸ dù ¸n nh»m giµnh ®­îc quyÒn kiÓm so¸t hoÆc quyÒn tham gia kiÓm so¸t doanh nghiÖp do dù ¸n ®ã lËp ra. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ mét trong nh÷ng h×nh thøc ®Çu t­ quèc tÕ mang l¹i lîi Ých kinh tÕ x· héi cho toµn nÒn kinh tÕ nãi chung vµ cho sù nghiÖp ph¸t triÓn ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng nãi riªng. TÇm quan träng cña nguån vèn FDI ®­îc thÓ hiÖn qua vai trß vµ nh÷ng t¸c ®éng cña nguån vèn nµy ®Õn lÜnh vùc b­u chÝnh viÔn th«ng cô thÓ nh­ sau: • Tr­íc hÕt cÇn nh×n nhËn r»ng, trong ®iÒu kiÖn nguån vèn trong n­íc cßn h¹n chÕ, tr×nh ®é kü thuËt cña m¹ng l­íi b­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam hoµn toµn l¹c hËu, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· gi¶i quyÕt ®­îc c¶ hai vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ vèn vµ c«ng nghÖ ®Ó t¹o ra sù ph¸t triÓn nh¶y vät cña ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng trong thêi gian võa qua. Sö dông kü thuËt hiÖn ®¹i trong viÔn th«ng lµ mét yªu cÇu cÊp thiÕt cña n­íc ta c¶ vÒ kü thuËt vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ. Kü thuËt cµng hiÖn ®¹i th× l­îng th«ng tin cµng lín, tèc ®é truyÒn t¶i th«ng tin cµng nhanh vµ doanh thu cµng lín. Víi ý nghÜa ®ã th× kü thuËt vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ®ång nghÜa víi hiÖu qu¶, víi chÊt l­îng vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh, kü thuËt hiÖn ®¹i trong b­u chÝnh viÔn th«ng ®­îc xem lµ mét ph­¬ng tiÖn tèt nhÊt ®Ó ®¹t ®ùoc hiÖu qu¶ cao nhÊt. • §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· gãp phÇn n©ng cao n¨ng lùc th«ng tin vµ chÊt l­îng th«ng tin, phôc vô kÞp thêi qu¸ tr×nh chuyÓn nÒn kinh tÕ tõ bao cÊp sang 19 Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ph¹m ThÞ Thanh Thuû A9-K37 kinh tÕ thÞ tr­êng, gãp phÇn thùc hiÖn thµnh c«ng chÝnh s¸ch më cöa cña §¶ng vµ Nhµ n­íc. • Sö dông nguån vèn FDI cho phÐp chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ trong ngµnh B­u chÝnh viÔn th«ng, n©ng cao tû träng viÔn th«ng quèc tÕ vµ c«ng nghiÖp, tõ ®ã t¹o kÞm ng¹ch xuÊt khÈu tõ c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp viÔn th«ng cña c¸c liªn doanh. FDI t¹o tiÒn ®Ò vµ nhanh chãng ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin, gióp cho ngµnh chñ ®éng h¬n, tiÕt kiÖm ®­îc ngo¹i tÖ vµ sím tiÕp cËn ®­îc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i vµ kinh nghiÖm qu¶n lý tiªn tiÕn. • FDI trong lÜnh vùc viÔn th«ng quèc tÕ sÏ t¹o ra nguån ngo¹i tÖ lín cho ngµnh tõ c¸c dÞch vô ®iÖn tho¹i vµ phi ®iÖn tho¹i tõ ViÖt Nam ®i quèc tÕ vµ tõ quèc tÕ vÒ ViÖt Nam; tõ ®ã t¹o ra kh¶ n¨ng c©n ®èi ngo¹i tÖ cho nhËp khÈu thiÕt bÞ ®Ó t¸i ®Çu t­ cho m¹ng l­íi viÔn th«ng trong n­íc. • Sö dông nguån vèn FDI gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cho chÝnh b¶n th©n ngµnh vµ t¹o ®­îc ®éi ngò c¸n bé kü thuËt vµ qu¶n lý cã tr×nh ®é cao, mang t¸c phong c«ng nghiÖp, vµ trong t­¬ng lai sÏ lµ nßng cèt cho sù hoµ nhËp cña ViÖt Nam víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. • FDI ®· t¹o tiÒn ®Ò vµ ®ßn bÈy h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp viÔn th«ng ViÖt Nam, t¹o sù ph¸t triÓn v÷ng ch¾c cña ngµnh, gãp phÇn vµo thµnh c«ng cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Tõ nh÷ng ph©n tÝch nªu trªn th× râ rµng kh«ng thÓ phñ ®Þnh tÇm quan träng vµ sù cÇn thiÕt cña nguån vèn FDI ®èi víi sù ph¸t triÓn cña B­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam. §Æc biÖt lµ khi so s¸nh víi c¸c nguån vèn kh¸c th× FDI cã nh÷ng ­u ®iÓm næi tréi. §ã lµ tÝnh kh¶ thi vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ cao cña dù ¸n, kh«ng cã nh÷ng rµng buéc vÒ chÝnh trÞ, kh«ng ®Ó l¹i g¸nh nÆng nî nÇn cho nÒn kinh tÕ. §ång thêi, th«ng qua dù ¸n FDI, doanh nghiÖp nhËn vèn cã thÓ tiÕp nhËn ®­îc c«ng nghÖ, kü thuËt tiªn tiÕn, häc hái kinh nghiÖm qu¶n lý,... §©y lµ 20
- Xem thêm -