Tài liệu Tư tưởng giải thoát của phật giáo trong kinh pháp hoa phẩm phổ hiền bồ tát khuyến phát

  • Số trang: 118 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 81 |
  • Lượt tải: 0
nguyetha

Đã đăng 8489 tài liệu

Mô tả:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN VŨ TUYẾT THANH (THÍCH ĐÀM THANH) TƢ TƢỞNG GIẢI THOÁT CỦA PHẬT GIÁO TRONG KINH PHÁP HOA PHẨM PHỔ HIỀN BỒ TÁT KHUYẾN PHÁT LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC Hà Nội - 2014 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN VŨ TUYẾT THANH (THÍCH ĐÀM THANH) TƢ TƢỞNG GIẢI THOÁT CỦA PHẬT GIÁO TRONG KINH PHÁP HOA PHẨM PHỔ HIỀN BỒ TÁT KHUYẾN PHÁT Chuyên ngành: Tôn giáo học Mã ngành: 60 22 03 09 LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Trần Thị Hạnh Hà Nội - 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các tư liệu, nguồn trích dẫn, ví dụ trong luận văn này đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực. Những kết luận trong luận văn dựa trên những cứ liệu khoa học đã được trình bày và chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn Vũ Tuyết Thanh LỜI CẢM ƠN Sau hai năm học tập phấn đấu, được các Quý Thầy giáo, Cô giáo nhiệt tình giúp đỡ, tôi đã hoàn thành chương trình học và luận văn của mình. Để có được kết quả này trước tiên cho phép tôi chân thành cảm ơn các Thầy, Cô giáo trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi được học tập khóa học. Tôi xin chân thành cảm ơn khoa Triết học, các Thầy Cô giáo, cùng toàn thể cán bộ nhân viên Khoa đã tạo mọi điều kiện chỉ bảo tận tình và cổ vũ, động viên tôi học tập cũng như đóng góp những ý kiến quý báu để hoàn thành luận văn này Tôi xin trân trọng cảm ơn Cô giáo Chủ nhiệm PGS. TS. Trần Thị Kim Oanh; tập thể lớp K20 - Triết học, chuyên ngành Tôn giáo học đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu. Tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Cô giáo hướng dẫn TS. Trần Thị Hạnh. Cô đã trực tiếp định hướng nghiên cứu cho luận văn này, đồng thời chỉ dạy cho tôi ngay từ cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu cho đến khi luận văn hoàn thành. Con xin thành kính tri ân Ni Sư Thích Đàm Ngân - Người Thầy khả kính đã tác thành nên giới châu tuệ mệnh, đã giúp đỡ con về tài lực, vật lực trong suốt quá trình học tập; Cha mẹ là người đã tạo nên hình hài cốt nhục; cùng hết thẩy thiện hữu tri thức, đồng môn huynh đệ, pháp nữ đồng học; đàn na thiện tín đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho con có được thành quả ngày hôm nay. Nguyện đem công đức này hồi hướng lên cửu huyền thất tổ, tứ ân tam hữu sớm được tốc xả mê đồ, siêu sinh lạc quốc. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng 12 năm 2014 Tác giả luận văn Vũ Tuyết Thanh MỤC LỤC MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 3 1. Lý do chọn đề tài ......................................................................................... 3 2. Tình hình nghiên cứu .................................................................................. 4 3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn .......................................................... 5 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.............................................................. 6 5. Cơ sở lý luận và phƣơng Pháp nghiên cứu ............................................... 6 6. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của đề tài ....................................................... 7 7. Kết cấu luận văn .......................................................................................... 7 NỘI DUNG....................................................................................................... 8 Chƣơng 1: KHÁI QUÁT VỀ KINH PHÁP HOA ........................................ 8 1.1. Lịch sử phiên dịch và truyền thừa Kinh Pháp Hoa .............................. 8 1.1.1. Kinh Pháp Hoa bằng chữ Hán .............................................................. 9 1.1.2. Kinh Pháp Hoa bằng tiếng Việt Nam ................................................. 10 1.2. Ý nghĩa của tên Kinh Pháp Hoa ........................................................... 11 1.3. Vị trí Kinh Pháp Hoa trong hệ thống giáo lý Đại thừa ...................... 13 1.4. Khái lƣợc nội dung Kinh Pháp Hoa ..................................................... 15 1.4.1. Tích môn ............................................................................................... 15 1.4.2.Bản môn.................................................................................................20 Chƣơng 2: Ý NGHĨA PHẨM PHỔ HIỀN KHUYẾN PHÁT TRONG KINH PHÁP HOA..................................................................................................... 27 2.2. Nội dung phẩm Phổ Hiền ...................................................................... 28 2.3. Ý nghĩa phẩm Phổ Hiền Bồ Tát khuyến phát ..................................... 35 2.4. Công hạnh tu hành của Phổ Hiền Bồ Tát ............................................ 40 2.5. Quả Đức của Bồ Tát Phổ Hiền .............................................................. 59 Chƣơng 3: MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN TƢ TƢỞNG GIẢI THOÁT CỦA PHẨM PHỔ HIỀN KHUYẾN PHÁT .............................................. 65 3.1. Tƣ tƣởng nhất Phật thừa ....................................................................... 66 1 3.1.1. Tư tưởng thành Phật ........................................................................... 66 3.1.2. Tư tưởng tịnh độ tông .......................................................................... 80 3.2. Tƣ tƣởng Nhập thế ................................................................................. 86 3. 3. Giá trị của tƣ tƣởng giải thoát trong phẩm Phổ Hiền Bồ Tát khuyến phát của Kinh Pháp Hoa .............................................................................. 93 3. 3. 1. Giá trị tư tưởng................................................................................... 93 3.3 2. Ý nghĩa nhân văn ................................................................................. 98 KẾT LUẬN .................................................................................................. 108 TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................... 112 2 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngày nay, khi nhân loại càng phát triển cao về mặt khoa học kỹ thuật và đời sống vật chất thì con người lại càng có xu hướng không chế ngự được tính ích kỷ, tham lam, giận dữ, sự si mê. Lòng tham đã lấn át lương tri, lẽ phải và phẩm chất liêm sỉ vốn có của con người. Sự đua tranh giành giật cái danh cái lợi và lối sống thực dụng ích kỉ, buông thả xô bồ thấp hèn có nguy cơ làm lu mờ, xói mòn những đức tính cao đẹp như lòng vị tha nhân ái, đức hi sinh cao cả, lối sống "Tri túc" hướng thiện… của con người bị đi xuống. Ra đời cách đây hơn 2.500 năm, được du nhập vào Việt Nam từ những thế kỉ đầu Công Nguyên, Đạo Phật không chỉ là một tôn giáo mà còn là hệ thống triết học – đạo đức – lối sống có ảnh hưởng sâu đậm trong mọi mặt của đời sống lịch sử, kinh tế, xã hội và văn hóa của đất nước. Tư tưởng Phật Giáo bao la rộng lớn, triết học Phật Giáo vô cùng vi diệu, Pháp môn của Phật Giáo có muôn ngàn ứng dụng nhưng mục đích rốt ráo là nhằm giác ngộ - giải thoát cho chúng sinh nhân quần. Xuất phát điểm của Phật Giáo cho rằng chúng sinh do nghiệp tham, sân, si chi phối, đùn đẩy dẫn tới vô minh, không nhận chân được bản tính thiện trong sáng tròn đầy (Phật tính) vốn có trong mỗi con người, do vậy phải giác ngộ và phát huy điều này. Bởi vì vô minh cho nên chúng sinh bị trói buộc, đau khổ, phiền não đuổi theo những dục vọng ham muốn không cùng, và, đó chính là cội nguồn của mọi khổ đau, bất hạnh, tội ác của nhân loại, do vậy tự mình phải giải thoát khỏi những trói buộc đó ngay chính trên cõi đời này, trong cuộc sống này. Kinh điển Phật Giáo vô cùng phong phú, tùy theo căn cơ nghiệp lực, trình độ phẩm hạnh, môi trường điều kiện của mỗi hạng chúng sinh mà mỗi bộ Kinh Phật có nội dung, phương Pháp giáo hóa khác nhau nhằm tới mục tiêu cứu cánh của mình. Xét trên phương diện Hoằng Pháp (tuyên truyền tư tưởng, hướng dẫn thực hành theo chính Pháp), hai bộ Kinh Hoa Nghiêm và 3 Pháp Hoa được coi là hai bộ Kinh "Đại thừa liễu nghĩa" (nói rốt ráo nghĩa lí của Đại thừa Phật Giáo ). Cùng hướng tới mục đích giác ngộ - giải thoát nhưng phân tích chi tiết ra, Kinh Hoa Nghiêm nặng về phần "Lí" (tư tưởng, nghĩa lí), Kinh Pháp Hoa nặng về phần "Sự" (con đường và cách thức tu chứng trên tinh thần nhập thế của các Bồ Tát). Kinh Pháp Hoa là là một bộ Kinh mở rộng giáo nghĩa Đại thừa, có những nghĩa lý thâm sâu, nội dung phong phú, đầy giá trị nhân văn vì vậy Kinh Pháp Hoa không những có giá trị về mặt tôn giáo mà còn có giá trị về mặt ý nghĩa, tính chất của một tác phẩm Văn Học. Với cách hiểu và đặt vấn đề như trên, là một Tu sĩ Phật Giáo - Học viện thuộc chuyên ngành Tôn giáo của khoa Triết học trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Hà Nội, tôi mạnh dạn đề xuất đề tài "Tư tưởng giải thoát của Phật Giáo qua phẩm Phổ Hiền Bồ Tát trong Kinh Pháp Hoa" làm luận văn tốt nghiệp của mình. 2. Tình hình nghiên cứu Kinh Pháp Hoa, tên đầy đủ là Diệu Pháp Liên Hoa Kinh, là một trong những bộ Kinh Đại thừa quan trọng nhất được được lưu hành rộng rãi ở Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Tây Tạng và Việt Nam. Nhiều Dân tộc trên thế giới tán ngưỡng và lấy Kinh giáo này làm Giáo Pháp căn bản. Kinh chứa đựng những quan điểm chủ yếu của Đại thừa Phật Giáo, đó là Giáo Pháp về sự chuyển hóa của Phật tính và khả năng giải thoát. Mỗi người tùy trình độ tu chứng khác nhau mà cảm nhận về Kinh và lý giải Kinh khác nhau. Ở Việt Nam chúng ta thấy không những các Tùng Lâm, Tự Viện, Tịnh Thất… mà ngay cả tại gia Phật tử cũng thụ trì đọc tụng và tu hành theo Kinh Pháp Hoa. Điều này cho thấy Kinh Pháp Hoa là linh hồn của Đạo Phật bởi trong Kinh Pháp Hoa luôn luôn hướng tới những điều nhân văn tốt đẹp. Cùng với Kinh Đại Bát Niết Bàn, Kinh Pháp Hoa là bộ Kinh tối thượng mà Phật thuyết lúc sắp nhập Niết- bàn, Phật nói "Kinh này là Vua của các Kinh" (Chúng Kinh chi vương), ẩn chứa những điều cốt lõi của Đạo Phật. Do 4 vậy, cho đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về Kinh Pháp Hoa, tuy nhiên các công trình ấy phần lớn là Hán ngữ, Nhật ngữ, hay Anh ngữ... và đã có một số rất ít được dịch ra Việt ngữ. Ở Việt Nam sự nghiệp dịch Kinh có từ rất sớm, theo Lịch đại Tam Bảo ký, bộ Kinh Pháp Hoa Tam Muội đã được Ngài Chi Cương Lương tiếp tục hợp tác với các học giả Việt Nam dịch ra chữ Hán tại đất Giao Châu vào năm 260, nhưng bản dịch đó đã thất truyền. Hiện nay đã có nhiều bản dịch Kinh Pháp Hoa ra Việt ngữ, riêng bản dịch của Hòa Thượng Thích Trí Tịnh được hầu hết người xuất gia cũng như tại gia dùng để nghiên cứu, học hỏi và trì tụng. Đã có một số công trình nghiên cứu về Kinh Pháp Hoa như: Đại ý Kinh Pháp Hoa của Hòa Thượng Thích Thanh Kiểm, Pháp Hoa Thâm Nghĩa Đề Cương của Hòa Thượng Thích Từ Thông, Lược giải nghĩa Kinh Pháp Hoa của Hòa Thượng Thích Trí Quảng và Pháp Hoa Huyền Nghĩa của Cư sĩ Mai Thọ Truyền… Tuy nhiên, bởi ý nghĩa thâm sâu mà bao quát của Kinh Pháp Hoa và do với những mục đích khác nhau cho nên hầu hết các công trình trước đây đều chủ yếu nhằm mục đích biên dịch, giới thiệu cho người đọc có được cái nhìn logic toàn thể về cấu trúc và tư tưởng chính của Kinh, làm giáo trình giảng dạy trong các cơ sở đào tạo và Hoằng Pháp thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam. Cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào tiếp cận Kinh Pháp Hoa từ góc độ triết học để nghiên cứu về tư tưởng giải thoát của triết học Phật Giáo . 3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 3.1. Mục đích của luận văn Luận văn nghiên cứu khái quát nội dung tư tưởng giải thoát của Phật Giáo qua Kinh Pháp Hoa (mà cụ thể dẫn xuất từ Phẩm Phổ Hiền Bồ Tát khuyến phát của Kinh), từ đó chỉ ra giá trị tư tưởng và ý nghĩa của nó đối với đời sống văn hóa tinh thần của xă hội và sự tu tập của Phật tử ngày nay. 3.2. Nhiệm vụ của luận văn - Khái lược về lịch sử và nội dung của Kinh Pháp Hoa. 5 - Phân tích nội dung cơ bản của tư tưởng giải thoát trong triết học Phật Giáo được thể hiện trong Kinh Pháp Hoa, qua phẩm Phổ Hiền Bồ Tát khuyến phát. - Chỉ ra một số giá trị ý nghĩa của tư tưởng giải thoát trong Kinh Pháp Hoa, phẩm Phổ Hiền Bồ Tát khuyến phát đối với sự tu tập của Phật tử ngày nay. - Giá trị về mặt tư tưởng và ý nghĩa của phẩm Phổ Hiền đối với xã hội ngày nay. 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. 4.1.Đối tượng nghiên cứu Nội dung tư tưởng cơ bản Phật giáo , đặc biệt là tư tưởng giải thoát của Phật giáo , vấn đề đó được thể hiện trong phẩm Phổ Hiền Bồ Tát khuyến phát của Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, đặt nó trong cơ cấu tổng thể của Kinh với 28 phẩm (Bản Việt dịch của Hòa Thượng Thích Trí Tịnh, do Phật Học viện Quốc tế xuất bản năm 1988, Phật lịch 2530; có tham khảo bản dịch của Hòa Thượng Thích Thông Bửu do Nhà xuất bản Tôn giáo xuất bản năm 2002).. 4.2. Phạm vi nghiên cứu Quan điểm cơ bản của triết học Phật Giáo trong quá trình nhận biết, nắm bắt sự vật và tu chứng là "Trong Lí có Sự, trong Sự có Lí" (lí luận và thực tiễn có mối quan hệ qua lại biện chứng với nhau), cho nên trong quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi cũng đề cập tới những luận điểm căn bản trong Kinh Hoa Nghiêm, được coi như những tiền đề lí luận trong việc thực hành Bồ Tát đạo theo tinh thần Pháp Hoa. 5. Cơ sở lý luận và phƣơng Pháp nghiên cứu 5.1. Cơ sở lý luận 6 Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở vận dụng lý luận mác xít về tôn giáo học , đường lối chính sách của Đảng Cộng Sản và Nhà nước Việt Nam về tín ngưỡng tôn giáo. Luận văn cũng kế thừa những kết quả của các công trình nghiên cứu về tư tưởng giải thoát của Phật giáo trong kinh Pháp Hoa. 5.2. Phương Pháp nghiên cứu Luận văn còn vận dụng các phương Pháp cụ thể khác như: phân tích, tổng hợp, lôgich, lịch sử, so sánh và khảo sát thực tế. 6. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của đề tài - Luận văn có thể làm đề tài tham khảo, học tập, nghiên cứu về Phật Giáo nói chung và tư tưởng giải thoát của Phật Giáo trong Kinh Pháp Hoa nói riêng. - Luận văn góp phần giải quyết vấn đề cụ thể của lý luận Tôn Giáo. - Luận văn góp phần tăng năng lực vận dụng lý luận vào thực tiễn, cụ thể là trong công tác hoằng dương Phật Pháp, hướng đạo cho Phật tử. 7. Kết cấu luận văn Luận văn ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, phần Nội dung có 3 chương với 12 tiết. 7 NỘI DUNG Chƣơng 1 KHÁI QUÁT VỀ KINH PHÁP HOA Kinh Pháp Hoa là một trong những bộ Kinh lớn của hệ thống Kinh tạng Đại thừa Phật Giáo, được các nhà học giả phương Tây cho là một trong 20 Thánh thư phương Đông. Kinh Pháp Hoa ra đời nhằm chủ trương hòa giải mọi mâu thuẫn giữa Đại thừa (Mahayana) và Nguyên thuỷ (Theravada), thống nhất tư tưởng và đường lối tu trì của Phật Giáo . Kinh Pháp Hoa còn là bộ Kinh được nhiều hành giả trên thế giới thụ trì, đọc tụng, lễ bái, thậm chí có người kính lạy từng câu từng chữ trong bộ Kinh này. Vì Kinh Pháp Hoa ẩn chứa nhiều ý nghĩa cho nên tùy theo trình độ tu chứng của từng người mà hiểu và lý giải bộ Kinh này ở những khía cạnh khác nhau. 1.1. Lịch sử phiên dịch và truyền thừa Kinh Pháp Hoa Khó có thể đưa ra một niên đại chính xác về niên đại thành lập Kinh Pháp Hoa. Nhưng qua khảo cứu, Pháp Hoa Kinh được kết tập và hệ thống lại vào khoảng 100 năm trước Công nguyên, ứng với thời kỳ đầu của lịch sử thành lập Kinh điển Đại thừa Phật Giáo. Có một số tác phẩm xuất bản vào thế kỷ thứ nhất đã mang tư tưởng Kinh Pháp Hoa. Đặc biệt là Trí Độ luận của Bồ Tát Long Thọ, Ngài đã dùng Kinh này để chứng minh thuyết Trung đạo. Ngài Thế Thân Bồ Tát chẳng những đã dẫn dụ Kinh Pháp Hoa trong bộ Nhiếp Đại thừa luận mà còn soạn ra bộ Pháp Hoa Luận để làm nền tảng cho các chú giải về sau. Nguyên bản Kinh Pháp Hoa bằng tiếng Phạn không rõ có còn không, nhưng vào khoảng đầu thế kỷ 19, Ông Hamilton, công sứ người Anh tìm thấy ở Népal một bộ Kinh bằng chữ Phạn viết trên lá bối trong một động đá. Sau đó có 19 bản Pháp Hoa khác chép tay bằng Phạn ngữ được phái đoàn người Nhật, Anh, Pháp, Đức tìm thấy. Các phái đoàn thám hiểm Nhật, Anh, Đức và Nga đi sang vùng Kotan ở Trung Á tìm thêm được sáu bộ Kinh Pháp Hoa bằng Phạn ngữ và một bộ Kinh ở Kucha (quê của Ngài Cưu Ma La Thập). Đến 1932 một bộ Kinh Pháp Hoa cổ nhất được tìm thấy ở vùng Kashmir nối 8 liền với Afganistan, bộ Kinh này gồm có 2/3 bằng chữ Phạn và 1/3 chữ Magadhi là loại chữ cổ nhất của nước Ma Kiệt Đà. 1.1.1. Kinh Pháp Hoa bằng chữ Hán Người đầu tiên dịch Kinh này ra chữ Hán là Ngài Chi Khiêm, cư sĩ nước Ngô thời Tam Quốc (225 - 253 TL). Trong thư mục Trung Hoa có rất nhiều tác phẩm nói về lịch sử Kinh Pháp Hoa như là: Xuất Tam Tạng Ký Tập, Chúng Kinh Mục Lục, Lịch Đại Tam Bảo Ký, Cổ Kim Dịch Kinh Mục Lục, Đại Đường Nội Điển Lục, Đại Châu San Định Chúng Kinh Mục Lục, Khai Nguyên Thích Giáo Lục, Trinh Nguyên Tân Định Thích Kinh Mục Lục. - Chính PhápKinh Pháp Hoa:  Xuất Tam Tạng ký tập: Bộ Pháp Hoa có 10 quyển chia thành 27 phẩm do Ngài Pháp Hộ dịch vào đời Thái Khương năm thứ 7 tháng 8 (286 TL).  Lịch Đại Tam Bảo Ký: Có 10 quyển do Ngài Trương Sĩ Minh, Trương Trọng Chính, Pháp Hiển, Đàm Thuyên dịch vào năm thứ 7 đời Thái Đường.  Đại Đường Nội Điển Lục: 10 quyển, 189 tờ do Ngài Trúc Pháp Hộ dịch tại Trường An, đời Tây Tấn niên hiệu Thái Khương.  Cổ Kim Dịch Kinh Đồ Kỷ: 10 quyển do Đàm Ma La Sát người nước Nhục Chi dịch tại Lạc Dương, đời Tây Tấn, Vua Võ Đế, niên hiệu Thái Thủy năm thứ nhất.  Khai Nguyên Thích Giáo Lục: 10 quyển gọi là Phương Đẳng chính Pháp Hoa Kinh, do Trương Sĩ Minh, Trương Trọng Chính và Pháp Sư Nhiếp Thừa Diễn dịch vào năm Thái Khương thứ 7. - Kinh Diệu Pháp Liên Hoa:  Cổ Kim Dịch Kinh Đồ Kỷ: 7 quyển, do Cưu Ma La Thập dịch vào năm thứ tư, niên hiệu Hoằng Thủy, đời Diêu Tần (402 sau công nguyên).  Xuất Tam Tạng Ký Tập: 7 quyển gọi là Tân Dịch Kinh Pháp Hoa, được dịch tại Trường An niên hiệu Hoằng Thủy thứ 8. 9  Lịch Đại Tam Bảo Ký: Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, dịch vào năm Hoằng Thủy thứ 8, do Ngài Tăng Hữu đề tựa, Ngài Pháp Hộ tu chỉnh tại thành Lạc Dương.  Chúng Kinh Mục Lục: Kinh Diệu Pháp Liên Hoa 7 quyển, gồm 175 trang, do Ngài Cưu Ma La Thập dịch tại Vườn Tiêu Dao (Trường An) vào năm thứ 7, niên hiệu Hoằng Thủy đời Hậu Tần. - Tăng bổ, hiệu đính Kinh Diệu Pháp Liên Hoa: Kinh Pháp Hoa được tăng bổ, hiệu đính các bản dịch trước và cũng là tiền thân của bộ Kinh Diệu Pháp Liên Hoa được thông dụng ở Trung Hoa, Nhật, Triều Tiên và Việt Nam ngày nay. Theo Thái Khai Nguyên Thích Giáo Lục, bộ Kinh này do hai Pháp sư người Tây Vực tên Khuất Đa và Cấp Đa soạn tại Chùa Phổ Diệu vào năm Nhân Thụ thứ nhất, đời nhà Tùy (601 sau công nguyên). - Phương đẳng Pháp Hoa Kinh: Theo Tân Định Thích Kinh Mục Lục thì Phương đẳng Pháp Hoa Kinh gồm có năm quyển đều bị thất lạc. Một bộ Kinh khác mang tên Pháp Hoa Tam Muội cũng được nhắc đến trong thư mục Trung Hoa, theo San Định Chúng Kinh Mục Lục thì Ngài Chi Cương Lương Tiếp dịch bộ kinh này tại đất Giao Châu (Bắc Việt Nam ngày nay). 1.1.2. Kinh Pháp Hoa bằng tiếng Việt Nam Người Việt Nam phiên dịch Kinh Pháp Hoa rất sớm và phát triển mạnh nhất vào thời kỳ Bắc thuộc. Lịch sử Kinh Pháp Hoa ở Việt Nam có thể chia thành 3 thời kỳ khác nhau: + Thời kỳ chữ Hán: Bộ Kinh sáu quyển được dịch ra Hán văn tại Đạo Tràng Giao Châu vào năm 256. + Thời kỳ chữ Nôm: Pháp Hoa Kinh bằng chữ Nôm, hiện vẫn còn ở Đông Dương Văn Khố Tokyo. + Thời kỳ Quốc ngữ: Cư sĩ Đoàn Trung Còn dịch bộ Kinh Pháp Hoa vào năm 1937. Mười năm sau bộ Kinh Pháp Hoa được Hòa Thượng Trí Tịnh 10 dịch ra. Đây là bộ Kinh được thông dụng phổ biến nhất ở nước ta và đã được đông đảo quần chúng tụng đọc tại Chùa hay ở nhà Cư sĩ. Điều này chứng tỏ Kinh Pháp Hoa đã trở thành nguồn sống tinh thần không thể thiếu của người xuất gia nói riêng và của cả Dân tộc hiền hòa hiếu nghĩa như Dân tộc Việt Nam nói chung. Ngày nay Pháp Hoa Kinh được nhiều Hòa Thượng, Thượng Tọa, các nhà học giả và dịch giải như Hòa Thượng Thích Thanh Từ, Hòa Thượng Thích Trí Quảng, Hòa Thượng Thích Từ Thông, Hòa Thượng Thích Trí Quang, Cố Hòa Thượng Thích Thanh Kiểm, Trượng Tọa Thích Thiện Trí và Cư sĩ Mai Thọ Truyền… 1.2. Ý nghĩa của tên Kinh Pháp Hoa So với các Kinh khác, đề Kinh Pháp Hoa có tính riêng đặc biệt: - Kinh Pháp Hoa này do hai vạn Đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh thuyết Pháp. Nghĩa là Chư Phật quá khứ đã thuyết rồi, đây là đặc điểm khác hơn các Kinh khác. - Ở phẩm Thường Bất Khinh Bồ Tát, Phật nói khi Ngài còn là Bồ Tát Thường Bất Khinh, Ngài còn nghe Phật Oai Âm Vương thuyết Pháp Hoa. - Đến phẩm Đề Bà Đạt Đa, Phật cho biết khi xưa, Ngài làm Chuyển Luân Thánh Vương, đã từng học Kinh với Bồ Đề Đạt Đa. Điều đó chứng tỏ Kinh Pháp Hoa đã được Chư Phật mười phương nói từ vô lượng kiếp, nay Đức Phật Thích Ca Mâu Ni chỉ là người khai ngộ lại. Kinh Pháp Hoa có ý nghĩa: 1. Vô lượng nghĩa Kinh 2. Chư Phật sở hộ niệm 3. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Pháp Hoa còn có tên, với nghĩa giải thích Kinh: "Giáo Bồ TátPháp Phật sở hộ niệm". "Giáo Bồ Tát Pháp" là Pháp của Bồ Tát do thể nghiệm chứng được Pháp chân thật, chứ không phải là lý thuyết bên ngoài. Phật dạy rằng: Bồ Tát do thành đạo mà thân chứng và thể hiện được Pháp ấy trong cuộc sống. 11 "Phật sở hộ niệm" vì Kinh này được Phật giữ gìn hộ trì, là sức sống của Chư Phật, khi trụ Tâm Pháp thì còn thực hành, còn trắc nghiệm thì Pháp luôn luôn sinh. Còn tựa đề Kinh gồm có năm chữ "Diệu Pháp Liên Hoa Kinh" được gọi tắt là Kinh Pháp Hoa, nói cho đủ là "Diệu Pháp Liên Hoa giáo Bồ Tát Pháp Phật hộ niệm", hay còn có tên gọi là "Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa Kinh". Diệu Pháp Liên Hoa Kinh, là tên được Ngài Cưu Ma La Thập dịch lại từ bộ Kinh mang tên tiếng Phạn là Saddharma Pundarikasutra. Diệu Pháp: Là chỉ cho Pháp, tức là chỉ cho tri kiến Phật, hay nói một cách khác là thể tính mầu nhiệm vốn có của chúng sinh, tính trong sáng thanh tịnh ở Thánh không tăng, ở phàm không giảm, không phải đợi đến lúc thành Phật mới có, mà nó vốn sẵn có trong mỗi chúng sinh. Do vô minh phiền não che lấp nên không thể hiển lộ, còn nói một cách khác, Diệu Pháp là Pháp vi diệu, khó nghĩ và khó bàn, bởi vì chúng ta nói đến tri kiến Phật, là Tâm thể thanh tịnh của chúng sinh là nhất chân thật tướng Pháp giới, cũng gọi là Diệu Pháp. Liên Hoa: Là dụ cho tri kiến của Phật, Liên Hoa tiếng Việt gọi là Hoa Sen, là một loài hoa mọc từ bùn vươn lên nhưng sắc hương của nó luôn nhẹ nhàng thanh khiết, và bao gồm những đặc tính cao quý mà ở các loài hoa khác không thể có được. Cho nên Kinh Diệu Pháp Liên Hoa lấy Hoa Sen làm biểu tượng, vì Hoa Sen có nhiều đặc điểm. Hoa Sen ở trong bùn lầy nhơ nhớp mà vẫn không bị hôi tanh, vẫn đẹp thơm tinh khiết. Cũng vậy, trong thân Ngũ uẩn nhơ uế này luôn hằng hữu một Pháp thân thanh tịnh, hay Kinh Pháp Hoa còn gọi là tri kiến Phật. Hoa Sen còn có nghĩa là nhân quả đồng thời, khi chưa nở đã có quả rồi, nên gọi là hoa quả đồng thời, khi hoa nở thì quả cũng hiển bày. Như vậy, đại tuệ bình đẳng, thật tướng bình đẳng, từ trong nhân đã có quả, và từ trong quả đã có nhân, nhân quả đồng thời. 12 Sự hiển lộ đồng thời của cánh, nhụy, gương, hạt đã tượng trưng đầy đủ ý nghĩa nhân quả đồng thời một cách trọn vẹn. Căn cứ vào sự hiển lộ đồng thời của nhân quả, khẳng định rằng: chúng sinh mặc dù đang rong ruổi theo trần nhưng tri kiến Phật đã tự tròn đầy trong sáng vô thủy, vô chung. Chúng sinh tuy căn tính bất đồng, bị vô minh tham ái chấp thủ, làm lu mờ tâm tính nhưng bản thể chân thường kia vẫn không hề mai một, dù trong thân ngũ ấm kia luôn bị thiêu đốt bởi lửa tham, sân, si, phiền não, luôn bị ngập chìm trong dục vọng, nhưng không vì vậy mà Phật tính kia bị mất đi hay nhiễm theo Pháp bất thiện. Chính vì những đặc tính đáng quý đó mà Đức Phật đã mượn Hoa Sen để đặt cho tên Kinh. Kinh (Sutra) nguyên nghĩa là một sợi dây hay một sợi chỉ dọc trong ngành dệt. Người Ấn Độ ngày xưa có thói quen trang điểm tóc mình bằng những bông hoa đẹp xâu bằng một sợi dây. Ở đây cũng vậy, giáo lý Thâm diệu xuyên suốt của Đức Thế Tôn được góp nhặt lại thành những tác phẩm gọi là Kinh. Kinh còn có nghĩa là lời dạy của Chư Phật, gồm cả khế cơ, và khế lý (hợp với căn cơ và chân lý) nên gọi là Thường Pháp ba đời Chư Phật đều nói như thế; những lời này phải có Lục chủng thành tựu (Tín, Văn, Thời, Chủ, Xứ, Chúng hội) thì gọi là Kinh như: Kinh A Hàm, Niết bàn, Bát nhã,... đó chính là "khuôn vàng thước ngọc" cho các đệ tử của Đức Phật nương theo đó mà tu trên lộ trình giác ngộ giải thoát. 1.3. Vị trí Kinh Pháp Hoa trong hệ thống giáo lý Đại thừa Theo sử liệu của các nhà nghiên cứu, Kinh Pháp Hoa được kết tập và hệ thống lại vào khoảng 100 năm trước Tây lịch, ở vương triều Vua A Dục (Asoka). Tư tưởng Đại thừa xuất hiện ngay từ thời Đức Phật còn trụ thế, khi Kinh Pháp Hoa ra đời thì đây chính là thời điểm hoàn thiện nhất của nền tảng tư tưởng Đại thừa. Trong đó, Kinh Pháp Hoa biểu thị một sắc thái rất độc đáo 13 với tư cách là một tổng hòa của tư tưởng Đại thừa Phật Giáo. Theo Ngài Thiên Thai Trí giả Đại sư (538- 598), vị Tổ sáng lập Thiên Thai tông, thì sự hóa đạo của Đức Phật trong năm mươi năm được chia làm năm thời là Hoa Nghiêm, A Hàm, Phương Đẳng, Bát Nhã, Pháp Hoa và Niết Bàn. Song, thời kỳ đầu, do căn tính chúng sinh bất đồng nên Đức Phật mở bày phương tiện nhằm giúp chúng sinh nương vào đó mà hướng thượng. Sau thời gian tu học tôi luyện, Đức Phật nhận thấy căn lành của chúng hội đã thuần thục dung thông nên Ngài mới nói Diệu Pháp, làm rõ lý Nhất thừa. Đây là Pháp chân thật giúp cho chúng sinh từng bước hội nhập Phật thừa. Ngay từ đầu trong Kinh đã xác định sự ra đời của Đức Phật với mục đích: "Khai thị chúng sinh ngộ nhập Phật tri kiến" (Khai mở trí tuệ cho chúng sinh thấy rõ Phật tính và trở về sống với tính Phật sẵn có của mình). Giáo nghĩa then chốt của Kinh Pháp Hoa là chỉ bày tri kiến Phật sẵn có nơi mỗi chúng sinh. Tri kiến Phật là cái thấy biết không thuộc về kiến chấp ngã nơi thân, không thuộc về kiến chấp ngã nơi Tâm, là thể của thân Tâm thường trụ bất sinh bất diệt. Nói khác hơn, tư tưởng trọng yếu của Kinh Pháp Hoa là"Khai quyền hiển thực" (Khai phá trừ bỏ cái nhận thức sai lầm để hiển bày ra cái chân thực). Đứng về phía chúng sinh thì nói giáo lý "Khai tam hiển nhất": nghĩa là khai triển ra tam thừa là Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ Tát rồi tụ về nhất Phật thừa. Về phía Phật thì nói giáo lý "Khai tích hiển bản" (Phá trừ cái mê chấp về thật hiện tiền để thấy Phật từ muôn kiếp trước), Đức Phật Thích Ca từ khi thành đạo, đến lúc 80 tuổi Ngài nhập Niết Bàn, đó chỉ là phương tiện quyền hiện ra trên cõi đời này, chứ thực ra Pháp thân của Ngài vẫn thường trụ và đã thành Phật từ những kiếp xa xưa mới chính là bản Phật. Đó là nghĩa Khai tích hiển bản. Tư tưởng Nhất Phật thừa này có một sức mạnh mãnh liệt để xóa bỏ mọi thiên chấp của các bộ phái trong quá khứ về Phật đạo. Mặt khác, chỉ ra tư tưởng này mới có khả năng hệ thống hóa mọi cấp độ Tâm linh thể nghiệm Phật Giáo trong cuộc sống. Đây chính là mục tiêu tối hậu của Đức Phật. Như 14 vậy, chính những điểm đặc thù trên mà các nhà nghiên cứu Phật học đều suy tôn Kinh Pháp Hoa lên ngôi vị Pháp Vương "Chúng Kinh chi Vương", là Vua của tất cả các Kinh vậy. Như vậy, phần giáo lý của Kinh Pháp Hoa thì bàn về nghĩa Pháp thân thường trụ, hay Phật thân thường trụ, nêu rõ mục đích cứu cánh của giáo nghĩa Đại thừa, nghĩa là tất cả chúng sinh, ai cũng có thể thành Phật. 1.4. Khái lƣợc nội dung Kinh Pháp Hoa Kinh Pháp Hoa gồm bảy quyển, được chia làm hai mươi tám phẩm. Từ thời xưa, các học giả Phật học đã chia Kinh Pháp Hoa theo nhiều cách để hiểu Kinh cho rõ hơn và dễ thực hành. Trong Kinh Pháp Hoa, chủ đề chính của Kinh được chia thành hai phần, đó là tích môn và bản môn. Tích môn và bản môn này là lập trường căn bản của Kinh Pháp Hoa được mở rộng. Do vậy, muốn nghiên cứu tư tưởng Kinh Pháp Hoa, thiết tưởng không thể không nghiên cứu hai môn này. 1.4.1. Tích môn Tích môn: nói đủ là môn tích hóa, tích là dấu tích thấy được, môn ở đây không phải là cửa mà là phương tiện. Phương tiện hóa độ của Đức Bản Sư Thích Ca Mâu Ni qua lịch sử, Ngài thành đạo, giáo hóa và cuối cùng là nhập Niết Bàn. Đây chỉ cho hiện tượng pháp giới ở trong đó sinh diệt gồm thánh phàm, chân vọng, hữu vi, vô vi, hữu tình, vô tình. Đức Phật xuất hiện trên đời này là có thật, tức là Phật mang thân ngũ uẩn như chúng ta có sinh diệt, đó là tích môn. Dấu tích cuộc đời Đức Phật gắn liền với lịch sử nhân loại. Tích môn: gồm mười bốn phẩm trước, tức từ phẩm một: Phẩm Tựa đến phẩm mười bốn (An Lạc Hạnh). *Phẩm tựa: Phần duyên khởi, giới thiệu ý nghĩa tổng quát. Trước khi nói Kinh Pháp Hoa, tức là truyền trao Giáo Pháp tột cùng, cái chân lý tuyệt đối, Thế Tôn nhập Vô lượng nghĩa xứ định (Nhập định ở cảnh giới tuyệt đối về nhận thức – thống nhất chủ quan và khách quan…), im 15 lặng không nói, khi thấy thời cơ đã thành thục rồi, Ngài xuất Vô lượng nghĩa xứ định mới tuyên thuyết Pháp Hoa. Đó là điều xưa nay Đức Phật chưa từng làm trước khi thuyết Pháp cho một Pháp hội nào khác. Chúng sinh từ chân Tâm thanh tịnh do vọng tưởng điên đảo mà sinh ra vũ trụ thế giới, có thiên hà đại địa, để từ đó sống với thức tỉnh phân biệt, với những mừng, giận, buồn, vui, ghét, chấp có ta, người, có chúng sinh, có thụ giả để mãi mãi trôi lăn trong bờ mê bến khổ. Đức Phật đã trình bày cho chúng ta thấy được cảnh giới của Phật và chúng sinh không khác. Tất cả chúng sinh dẫu là Thanh Văn, Duyên Giác, hàng Bát Bộ Chúng, khi được Phật Tuệ soi sáng tức đều đồng như Phật, có khả năng như nhau. Đây là tiêu biểu cho sự nỗ lực gia công của người tu hành, khi vượt qua sự chi phối của thân Tâm ngũ uẩn, vượt qua mọi cạm bẫy, phiền não của cái ta liền trở về thể chân Tâm thanh tịnh của chúng ta, Đây là chỗ mà các Thiền Sư cho rằng "Nhất niệm nghìn năm" cũng là chỗ "Đại địa trên đầu sợi tóc" của Kinh Pháp Hoa. Nói theo tinh thần Hoa Nghiêm thì tất cả đồng ở trong Pháp Thân Tỳ Lô Giá Na, lúc ấy Tâm Phật và Tâm của những vị trong hội chúng thông đạt với nhau, thể nhập vào thế giới bao la mầu nhiệm của Pháp Hoa để nghe Pháp. Điểm nổi bật trong phẩm tựa là có sự hiện diện của hai Bồ Tát: Di Lặc và Văn Thù, hai vị này biểu tượng của lòng Từ bi (Di Lặc) và Trí tuệ (Văn Thù). Vì Từ bi nên Phật Phương Tiện nói Pháp chỉ bày, vì Trí tuệmuốn cho chúng sinh trở về bản thể Như Lai Tạng hay Pháp thân thường trú nên Phật thuyết Pháp Hoa. Sau khi viên mãn hạnh nguyện, Phật nhập Niết bàn, đây là truyền thống ba đời Chư Phật, tức là đã hoàn thành xong hạnh nguyện thì không còn đối đãi, bặt ngôn ngữ dứt suy lường, là chỗ không còn vướng bận của ý niệm về tôi và của tôi, hay các phương tiện của "Hóa Thành" mà cứu kính. Đó là trọn vẹn của cuộc đời giáo hóa của Chư Phật, từ các phương tiện đến Thật Tướng các Pháp tư nghì, bất sinh, bất diệt. Đức Phật đã dung thông lý và sự, kết hợp hiện tượng giới và bản thể giới mà làm tròn nhân hạnh của Ngài. Hạnh nguyện của bậc Tự Giác - Giác Tha, Giác Hạnh viên mãn. 16
- Xem thêm -