Tài liệu Thực trạng kế toán thuế tại công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại và dịch vụ tuấn vũ

  • Số trang: 117 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 39 |
  • Lượt tải: 0
nhattuvisu

Đã đăng 27125 tài liệu

Mô tả:

Trang 1 LỜI NÓI ĐẦU 1. Sự cần thiết của khóa luận: Mỗi doanh nghiệp là một tế bào trong nền kinh tế quốc dân, có nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước một số loại thuế, theo quy định của các luật thuế hiện h ành về mức thu và thời hạn nộp, bằng một phần thu nhập của m ình hoặc từ khoản thuế thu hộ cho Nhà nước từ người tiêu dùng thông qua giá c ả hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp bán hoặc cung cấp cho họ. Thuế là một khoản nộp cho Nhà nước được pháp luật quy định theo mức v à thời hạn nộp. Hay thuế là hình thức đóng góp theo nghĩa vụ do luật quy định cho các doanh nghiệp và các thành phần kinh tế trong xã hội nộp cho Nhà nước bằng một phần thu nhập của mình. Chính sách thuế yêu cầu kế toán doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ các thông tin (số liệu) về chi phí, thu nhập v à kết quả hoạt động kinh doanh, t ài sản, nợ phải trả của doanh nghiệp là các căn cứ để tính, kê khai, miễn, giảm, hoàn và quyết toán các loại thuế mà doanh nghiệp phải nộp. Thời gian qua, Bộ Chính trị đ ã phê duyệt và thực thi công cuộc cải cách hệ thống thuế đến năm 2010. Theo đó, Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 của Quốc hội khoá 11 kỳ họp thứ 10 đ ã ra đời ngày 29/11/2006 và có hi ệu lực từ ngày 01/07/2007 là một bước tiến lớn trong công cuộc cải cách hệ thống thuế tr ên. Luật đã đáp ứng kịp xu thế đi lên của đất nước đồng thời tạo được khung pháp lý chung về quản lý thuế cũng như trách nhiệm của người nộp thuế mà về phía các doanh nghiệp thì người trực tiếp thực hiện nghĩa vụ thuế v à các khoản nộp ngân sách Nhà nước không ai khác là kế toán thuế. Vậy trước thực tế đó, kế toán thuế doanh nghiệp đã thực thi công tác kế toán thuế của m ình như thế nào, có thể bắt kịp xu thế đi lên này không để góp phần vào sự tồn tại và phát triển doanh nghiệp trong thời đại hội nhập kinh tế toàn cầu như ngày nay? Trang 2 Xuất phát từ yêu cầu lý luận cũng như thực tiễn của công tác hạch toán kế toán thuế tại doanh nghiệp trước những thay đổi trên, em đã chọn đề tài cho khóa luận của mình là: “Thực trạng kế toán thuế tại công ty Trách nhiệm hữu hạn Th ương mại và Dịch vụ Tuấn Vũ”. 2. Mục đích nghiên cứu của khóa luận: Mục đích nghiên cứu của khóa luận là tìm hiểu thực trạng công tác kế toán thuế tại doanh nghiệp trước những thay đổi của công cuộc cải cách hệ thống thuế đến năm 2010. Đặc biệt là từ khi có Luật Quản lý thuế th ì công tác hạch toán kế toán thuế tại doanh nghiệp đã có những thuận lợi gì hơn trước. Bên cạnh đó còn đưa ra thực tế Luật quản lý thuế đang đ ược áp dụng như thế nào và kế toán thuế tại doanh nghiệp đã tận dụng được những điểm mới hữu ích của Luật đến đâu. V à từ đó đưa ra những biên pháp để kế toán thuế tại doanh nghiệp tận dụng tối đa những ích lợi m à Luật đem lại cũng như những nhìn nhận mang tính chất định h ướng về công cuộc hoàn thiện hệ thống chính sách thuế để kế toán thuế có thể nhanh chóng thích ứng với những điều chỉnh sau này. 3. Đối tượng nghiên cứu của khóa luận: Là Kế toán thuế Môn bài, thuế Giá trị gia tăng, thuế Thu nhập doanh nghiệp tại công ty Trách nhiệm hữu hạn Th ương mại và Dịch vụ Tuấn Vũ qua năm 2006 v à 6 tháng đầu năm 2007. Đây là ba loại thuế đã phát sinh thực tế và hình thành nên nghĩa vụ nộp thuế với ngân sách Nh à nước tại công ty. 4. Phương pháp nghiên c ứu của khóa luận: Phương pháp nghiên c ứu lý thuyết: Trên cơ sở kiến thức lý thuyết đ ã được học ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, cùng với việc nghiên cứu những tài liệu tham khảo là giáo trình những bộ môn liên quan như bộ môn kế toán, môn thuế, thêm vào đó là sự tìm tòi, học hỏi từ sách, báo, internet … để bổ sung cho vốn kiến thức lý thuyết ban đầu. Phương pháp tiếp xúc và trao đổi ý kiến: Bằng việc tiếp xúc, học hỏi và trao Trang 3 đổi ý kiến trự tiếp với những nhân viên kế toán, kế toán thuế, kế toán trưởng đang công tác tại một số doanh nghiệp và các cán bộ thuế để bổ sung thêm vốn kiến thức thực tế. 5. Những đóng góp khoa học của khóa luận: Hệ thống hoá và làm rõ hơn lý luận về kế toán các loại thuế trong doanh nghiệp nói chung và tại công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tuấn Vũ nói riêng. Từ việc nghiên cứu và phân tích số liệu thực tế tại công ty TNHH Th ương mại và Dịch vụ Tuấn Vũ sẽ cho biết thực trạng kế toán thuế tại công ty đ ã hoàn thành tốt công việc của mình ở điểm nào và còn tồn tại hạn chế ở những điểm nào, để từ đó đưa ra những ý kiến để công tác kế toán thuế tại các doanh nghiệp đ ược hoàn thiện hơn và hiệu quả hơn, trở về đúng với vai trò đắc lực của mình, nhất là khi Luật quản lý thuế đã ra đời và có hiệu lực. 6. Nội dung và kết cấu của khóa luận: Ngoài lời mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, khóa luận gồm 3 ch ương: Chương 1: Cơ sở lý luận chung về kế toán thuế doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng kế toán thuế tại công ty TNHH Th ương mại và Dịch vụ Tuấn Vũ. Chương 3: Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế thuế tại công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tuấn Vũ. Nha Trang, ngày 01 tháng 12 năm 2007 Sinh viên th ực hiện Nguy ễn Thị Diệu Linh Trang 4 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN THUẾ DOANH NGHIỆP 1.1. KẾ TOÁN TÀI CHÍNH PHỤC VỤ QUẢN LÝ THUẾ 1.1.1. Thuế và yêu cầu của chính sách thuế đối với kế toán t ài chính Mỗi doanh nghiệp là một tế bào trong nền kinh tế quốc dân, có nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước một số loại thuế, theo quy định của các luật thuế hiện h ành về mức thu và thời hạn nộp, bằng một phần thu nhập của m ình hoặc từ khoản thuế thu hộ cho Nhà nước từ người tiêu dùng thông qua giá c ả hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp bán hoặc cung cấp cho họ. Thuế là một khoản nộp cho Nhà nước được pháp luật quy định theo mức v à thời hạn nộp. Hay thuế là hình thức đóng góp theo nghĩa vụ do luật quy định cho các doanh nghiệp và các thành phần kinh tế trong xã hội nộp cho Nhà nước bằng một phần thu nhập của mình. Chính sách thuế yêu cầu kế toán doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ các thông tin (số liệu) về các căn cứ để tính, k ê khai, miễn, giảm, hoàn và quyết toán các loại thuế mà doanh nghiệp phải nộp như: Số lượng và giá trị các loại tài sản và nợ phải trả phục vụ cho việc xác định mức nộp thuế của các loại thuế có li ên quan; Đánh giá (xác định) giá trị các loại tài sản và nợ phải trả phục vụ cho việc xác định mức nộp thuế của các loại thuế có li ên quan; Nội dung, phân loại và xác định chi phí, doanh thu và thu nhập khác; Nội dung và xác định kết quả hoạt động kinh doanh; Xác định chi phí không hợp lý không được trừ vào thu nhập chịu thuế; Các khoản đ ược điều chỉnh tăng hoặc giảm lợi nhuận kế toán theo luật thuế TNDN đ ể xác định thu nhập chịu thuế; Và số thuế được miễn, giảm, hoàn lại, phải nộp, đã nộp, còn phải nộp. Trang 5 1.1.2. Kế toán tài chính phục vụ quản lý thuế 1.1.2.1. Phạm vi và chức năng kế toán thuế thuộc kế toán t ài chính Kế toán tài chính phản ánh mối quan hệ của doanh nghiệp với các đối tác b ên ngoài doanh nghiệp, và cung cấp các thông tin cơ bản về tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, chi phí, doanh thu, thu nhập khác, kết quả hoạt động kinh doanh v à các luồng tiền của doanh nghiệp. Tr ên góc độ phục vụ cho quản lý thuế, th ì các thông tin nêu trên do kế toán tài chính cung cấp cũng chính là căn cứ để tính các loại thuế daonh nghiệp có liên quan. Do đó có thể thấy rằng một trong những chức năng quan trọng nhất được thể hiện ở đây là kế toán thuế. Với chức năng kế toán thuế, đã cung cấp các nhóm thông tin kế toán là căn cứ để doanh nghiệp và cơ quan thuế xác định đúng, đủ nghĩa vụ nộp các loại thuế m à doanh nghiệp là đối tượng nộp, đồng thời đánh giá khả năng tạo nguồn thu mới cho doanh nghiệp hoặc quyết định miễn, giảm các loại thuế, đáp ứng y êu cầu quản lý thuế thu đúng, thu đủ và thu nhằm nuôi dưỡng và tạo nguồn thu mới cho tương lai. 1.1.2.2. Các nguyên tắc cơ bản đảm bảo xác định trung thực, khách quan nghĩa vụ nộp các loại thuế Đầu tiên là nguyên tắc giá gốc: Để đảm bảo tính khách quan tr ong đo lường tài sản thì mọi nghiệp vụ mua, bán đều được ghi theo giá gốc, là giá trao đổi tại thời điểm mua hoặc bán. Giá gốc biểu thị giá trị thị tr ường hợp lý của tài sản được mua về ngay tại thời điểm mua, v ì nó phản ánh tình hình sử dụng thực tế số tiền phải trả cho việc mua hàng hóa, dịch vụ qua sự trao đổi trên thị trường của doanh nghiệp. Thứ hai là nguyên tắc khách quan: Thông tin tr ên báo cáo tài chính phải được ghi nhận một cách thực tế khách quan. Hay nói một cách khác l à kế toán chỉ được phép phản ánh những nghiệp vụ kinh tế có thực (đ ã xảy ra), có tính kiểm tra đ ược. Thứ ba là nguyên tắc thận trọng: Nguyên tắc này cho phép doanh nghiệp lựa chọn loại giá phù hợp để đánh giá tài sản, thu nhập, chi phí và nợ phải trả. Theo nguyên tắc này, doanh nghiệp không được phép đánh giá tài sản và thu nhập cao Trang 6 hơn giá trị của chúng tại thời điểm lập báo cáo t ài chính, giúp doanh nghi ệp tránh đánh giá vượt quá giá trị kinh tế tương lai của chúng. Theo đó không được đánh giá chi phí, nợ phải trả thấp hơn giá trị của chúng. Doanh thu v à thu nhập chỉ được ghi nhận khi chúng có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu đ ược lợi ích kinh tế, còn chi phí sẽ được ghi nhận khi chúng có bằng chứng về khả năng sẽ phát sinh. Thứ tư là nguyên tắc theo thời điểm phát sinh (c ơ sở dồn tích): Nguyên tắc này liên quan chặt chẽ với khái niệm kỳ kế toán. Theo nguy ên tắc này mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp liên quan đến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí phải đ ược ghi sổ kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu hoặc thực tế chi tiền hoặc t ương đương tiền. Báo cáo tài chính lập trên cơ sở theo thời điểm phát sinh (dồn tích) phản ánh t ình hình tài chính của doanh nghiệp trong quá khứ, hiện tại v à tương lai. Thứ năm là nguyên tắc phù hợp: Nguyên tắc này yêu cầu chi phí phải ghi nhận trong cùng kỳ kế toán với doanh thu phát sinh l à kết quả của chi phí đó tạo ra, để xác định một cách trung thực kết quả kinh doanh (l ãi hoặc lỗ) từng kỳ kế toán. Thứ sáu là nguyên tắc trọng yếu: Nguyên tắc này yêu cầu khi trình bày báo cáo tài chính, những thông tin kế toán được coi là trọng yếu thì không được phép bỏ qua mà được trình bày theo một khoản mục riêng biệt trong báo cáo tài chính. Một thông tin được coi là trọng yếu nếu không được trình bày hoặc trình bày thiếu chính xác thông tin đó có th ể làm sai lệch đáng kể báo cáo tài chính, làm ảnh hưởng đến việc ra quyết định kinh tế. Những thông tin không trọng yếu không cần phải tr ình bày riêng biệt trên báo cáo tài chính mà t ổng hợp vào những khoản mục có cùng tính chất hoặc chức năng. Thứ bảy là nguyên tắc nhất quán: Nguyên tắc này yêu cầu doanh nghiệp phải sử dụng các phương pháp kế toán giống nhau từ kỳ n ày sang kỳ khác nhằm mục đích đảm bảo tính so sánh của các thông tin t rên báo cáo tài chính của các kỳ kế toán tiếp nhau. Có như vậy người sử dụng báo cáo tài chính mới có thể so sánh dựa tr ên số liệu báo cáo tài chính từ năm này sang năm khác để đánh giá, phân tích tình hình Trang 7 tài chính, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Thứ tám là nguyên tắc ghi nhận đầy đủ: Báo cáo t ài chính của doanh nghiệp bao hàm đầy đủ các thông tin thích hợp về hoạt động v à tình trạng tài chính của doanh nghiệp. Bất kỳ thông tin nào mà tầm quan trọng của nó ảnh h ưởng đến sự đánh giá của người sử dụng báo cáo tài chính về các hoạt động và tình trạng của doanh nghiệp phải được báo cáo. Điều này có nghĩa những thông tin nào đáng lưu ý không được bỏ qua và thông tin phải đủ để có thể hiểu được. Cuối cùng là nguyên tắc kế toán kép: Nguyên tắc này được xây dựng trên cơ sở cùng một số lượng vốn kinh doanh của doanh nghiệp đ ược ghi nhận trên hai góc độ là tài sản và nguồn hình thành tài sản (nợ phải trả và vốn chủ sở hữu). Bản chất kinh tế mỗi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều ảnh h ưởng tối thiểu đến hai loạ i tài sản, hoặc hai loại nguồn vốn, hoặc loại t ài sản nào đó và nguồn vốn tương ứng hình thành loại tài sản đó và ngược lại. Chính nhờ căn cứ v ào nguyên tắc ghi nhận vốn kinh doanh trên hai góc đ ộ, và sự tác động của mỗi nghiệp vụ kinh doanh tới vốn v à nguồn vốn nêu trên, là cơ sở khoa học của phương trình kế toán sau: Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu. 1.1.2.3. Các tài liệu kế toán cung cấp số liệu cho việc xác định v à kiểm tra nghĩa vụ nộp thuế Các tài liệu kế toán cung cấp số liệu cho việc xác định và kiểm tra nghĩa vụ thuế bao gồm: - Chứng từ kế toán: Căn cứ v ào số liệu ghi trên các loại chứng từ kế toán hợp lý, hợp lệ và hợp pháp có liên qua đối với từng loại thuế, doanh nghiệp phải tiến hành kê khai thuế và lập báo cáo quyết toán thuế, c ơ quan thuế cũng sử dụng các số liệu của các chứng từ n ày để kiểm tra tính trung thực, khách quan của các số liệu về kê khai và quyết toán thuế do doanh nghiệp cung cấp cho c ơ quan thuế. - Tài khoản kế toán: Đây là căn cứ cung cấp các số liệu tổng hợp về: tài sản, nợ phải trả, chi phí, doanh thu v à thu nhập khác, là những căn cứ cho việc xác định Trang 8 nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp. Để kiểm tra tính trung thực, khách quan của các sô liệu kế toán này, doanh nghiệp và cơ quan thuế cần nắm và hiểu cách sử dụng các tài khoản kế toán. - Sổ kế toán: Trong đó bao gồm các t ài khoản kế toán được sắp xếp theo thứ tự quy định của các tài khoản, là công cụ phản ánh lần hai các nghiệp vụ kinh tế phát sinh đã được lập chứng từ hợp lý, hợp lệ một cách có hệ thống, theo th ứ tự thời gian và theo nội dung kinh tế của chúng. Sổ kế toán gồm: Sổ nhật ký, sổ C ái, Sổ kế toán chi tiết. - Báo cáo tài chính: M ột báo cáo tài chính phục vụ cho việc kiểm tra v à xác định mức thuế phải nộp và tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh n ghiệp, như Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. 1.2. KẾ TOÁN THUẾ GTGT 1.2.1. Các căn cứ để kế toán thuế GTGT 1.2.1.1. Một số vấn đề về thuế GTGT quy định nguy ên tắc kế toán thuế GTGT Thuế GTGT là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Do thuế GTGT là thuế gián thu, người sản xuất, cung cấp h àng hóa, dịch vụ có trách nhiệm thu và nộp hộ người tiêu dùng; người tiêu dùng chịu khoản thuế này khi mua sản phẩm với giá đã có thuế. Nên khi kế toán loại thuế này, doanh nghiệp cần phân biệt: Khi doanh nghiệp là người mua hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT sử dụng cho sản xuất, thì khoản thuế GTGT phải nộp cho ng ười bán ở khâu mua là khoản thuế nộp hộ cho người tiêu dùng, do đó nó có tính ch ất là khoản phải đòi Nhà nước và được khấu trừ vào thuế GTGT đầu ra nếu hàng hóa, dịch vụ mua vào chịu thuế GTGT đầu vào được dùng cho sản xuất hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT theo phương pháp kh ấu trừ và giá trị các tài sản, dịch vụ mua vào này được ghi theo giá mua không g ồm thuế GTGT đầu vào. Từ lý do nêu trên, thuế GTGT Trang 9 đầu vào được kế toán trên tài khoản 133 - thuế GTGT được khấu trừ. Đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu h àng hóa, bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, hoặc chịu thuế GTGT theo phương pháp tr ực tiếp, không được khấu trừ thuế hoặc ho àn thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ ở khâu mua, mà phải tính vào nguyên giá tài sản cố định, giá trị nguyên vật liệu hoặc chi phí kinh doanh khoản thuế GTGT không đ ược khấu trừ hoặc không được hoàn lại này. Khi doanh nghiệp là người bán hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT th ì doanh nghiệp là người thu hộ thuế cho Nhà nước, do đó nó là khoản doanh nghiệp phải trả cho Nhà nước và được kế toán trên tài khoản thuộc nhóm phải trả, t ài khoản 3331 thuế GTGT phải nộp. Khi doanh nghiệp có hàng hóa chịu thuế suất 0%, nghĩa là doanh nghiệp không phải nộp thuế GTGT khi xuất khẩu h àng hóa mà còn được hoàn lại toàn bộ số thuế GTGT đầu vào đã trả khi mua hàng hóa, nguyên vật liệu, lao vụ, dịch vụ để sản xuất kinh doanh hàng hóa. Căn cứ vào quy định về các đối tượng chịu thuế và không chịu thuế GTGT và mức thuế suất thuế GTGT khác nhau, để doanh nghiệp phân loại h àng hóa, dịch vụ chịu thuế và không chịu thuế GTGT, cũng nh ư hàng hóa, dịch vụ có mức thuế suất thuế GTGT giống nhau để phục vụ cho kế toán thuế GTGT. 1.2.1.2. Đối tượng chịu thuế GTGT Là tất cả hàng hoá, dịch vụ dùng trong sản xuất kinh doanh và tiêu dùng. Tiêu dùng theo nghĩa rộng, chung cho toàn xã hội bao gồm tiêu dùng cho sản xuất kinh doanh, dùng cho các hoạt động không kinh doanh v à tiêu dùng cá nhân. 1.2.1.3. Đối tượng nộp thuế GTGT Là tất cả các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh h àng hoá, dịch vụ chịu thuế (gọi chung là cơ sở kinh doanh) và mọi tổ chức, cá nhân khác có nhập khẩu hàng hoá chịu thuế (gọi chung là người nhập khẩu). Trang 10 1.2.1.4. Căn cứ tính thuế Căn cứ để tính thuế GTGT là giá tính thuế và thuế suất. Luật thuế GTGT quy định giá tính thuế với 3 mức thuế suất: 0%, 5% và 10%. 1.2.1.5. Phương pháp tính thu ế Thuế GTGT mà cơ sở kinh doanh phải nộp đ ược tính theo một trong 2 ph ương pháp sau: khấu trừ thuế và phương pháp tính trực tiếp trên GTGT. a. Phương pháp khấu trừ thuế: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra - Thuế GTGT đầu vào. Trong đó thuế GTGT đầu ra (cả trường hợp chịu mức thuế suất thuế GTGT 0%): Thuế GTGT đầu ra = Giá tính thuế của hàng hoá dịch vụ chịu thuế x Thuế suất (%) GTGT của hàng hoá, dịch vụ đó Khi lập hoá đơn bán hàng hoá, dịch vụ cơ sở kinh doanh phải ghi đầy đủ các yếu tố: giá bán chưa có thuế, thuế GTGT và tổng số tiền người mua phải thanh toán. Riêng đối với hàng hoá, dịch vụ đặc thù được dùng loại chứng từ ghi giá thanh toán là giá đã có thuế, thì phải xác định thuế GTGT bằng công thức sau: Giá tính thuế = Giá thanh toán 1 + thuế suất (%) Thuế GTGT đầu vào: Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ của từng đối t ượng nộp thuế theo phương pháp khấu trừ thuế là tổng hợp toàn bộ số thuế GTGT: Trên hoá đơn GTGT khi cơ sở kinh doanh mua hàng hoá, dịch vụ (bao gồm cả tài sản cố định dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT); Tr ên chứng từ nộp thuế GTGT của hàng hoá nhập khẩu dùng vào sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT; Trên hoá đơn hàng hoá, dịch vụ đặc thù. Trang 11 b. Phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp trên GTGT: Đối tượng áp dụng phương pháp này là: Cơ s ở sản xuất kinh doanh l à người Việt Nam; Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam chưa thực hiện đầy đủ các điều kiện về kế toán, hoá đơn chứng từ để làm căn cứ tính thuế theo phương pháp khấu trừ thuế; Cơ sở kinh doanh mua bán vàng bạc, đá quý, ngoại tệ. Thuế GTGT phải nộp được áp dụng theo công thức sau: Thuế GTGT phải nộp = GTGT của hàng hoá, dịch vụ chịu thuế x Thuế suất thuế GTGT của hàng hoá, dịch vụ đó Trong đó: GTGT của hàng hoá, dịch vụ chịu thuế Giá thanh toán của = hàng hoá, dịch vụ Giá thanh toán của hàng - bán ra (1) hoá, dịch vụ mua vào tương ứng (2) Với: (1) Giá thanh toán của hàng hoá, dịch vụ bán ra là giá thực tế bên mua phải thanh toán cho bên bán, bao g ồm cả thuế GTGT và các khoản phụ thu, phí thu thêm mà bên mua phải trả. (2) Giá thanh toán của hàng hoá, dịch vụ mua vào tương ứng với hàng hoá dịch vụ bán ra được xác định bằng giá trị h àng hoá, dịch vụ mua vào (giá mua bao gồm cả thuế GTGT) mà cơ sở sản xuất kinh doanh đã dùng vào sản xuất kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT bán ra. 1.2.1.6. Hóa đơn, chứng từ mua bán hàng hóa, dịch vụ Cơ sở kinh doanh khi mua bán h àng hoá, dịch vụ phải thực hiện chế độ hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Cơ sở kinh doanh thuộc đối t ượng nộp thuế GTGT theo ph ương pháp khấu trừ thuế khi bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ chịu thuế GTGT phải sử dụng hoá đ ơn GTGT, kể cả trường hợp bán hàng hoá, dịch vụ chịu thuế TTĐB (trừ tr ường hợp Trang 12 được dùng hoá đơn, chứng từ đặc thù ghi giá thanh toán là giá đ ã có thuế GTGT). Còn với cơ sở kinh doanh nộp thuế theo ph ương pháp trực tiếp trên GTGT khi bán hàng hoá, dịch vụ phải sử dụng hoá đ ơn bán hàng. Khi lập hoá đơn cơ sở kinh doanh phải ghi đầy đủ, đúng các yếu tố quy định trên hoá đơn. Đối với hoá đơn GTGT phải ghi rõ giá bán chưa thuế GTGT, phụ thu và phí tính ngoài giá bán n ếu có, thuế GTGT, tổng giá thanh toán đ ã có thuế, nếu không ghi tách riêng giá bán chưa c ó thuế và thuế GTGT, chỉ ghi chung giá thanh toán thì thuế GTGT đầu ra phải tính tr ên giá thanh toán. Hoá đơn, chứng từ hợp pháp là: Hoá đơn do bộ Tài chính (Tổng cục thuế) phát hành, do cơ quan thuế cung cấp cho các cơ sở kinh doanh; Hoá đơn do các cơ sở kinh doanh tự in để dử dụng theo mẫu quy định v à các cơ quan thuế chấp nhận cho sử dụng. 1.2.2. Kế toán thuế GTGT 1.2.2.1. Chứng từ liên quan đến kế toán thuế GTGT Hóa đơn GTGT; Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào, Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ bán ra; Giấy nộp tiền v ào ngân sách Nhà nước, các chứng từ thanh toán nh ư Phiếu chi, Giấy báo nợ … 1.2.2.2. Kế toán thuế GTGT đầu v ào và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ a. Tài khoản sử dụng: Tài khoản 133 - Thuế GTGT được khấu trừ. Dùng để phản ánh số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, đã khấu trừ và còn được khấu trừ của doanh nghiệp. T ài khoản này có 2 tài khoản cấp 2: - Tài khoản 1331 - Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ. - Tài khoản 1332 - Thuế GTGT được khấu trừ của tài sản cố định. b. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 133 - Thuế GTGT được khấu trừ: Bên nợ: Số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Trang 13 Bên có: 1. Số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ. 2. Kết chuyển số thuế GTGT đầu v ào không được khấu trừ. 3. Thuế GTGT đầu vào của hàng hóa mua vào nhưng đ ã trả lại, giảm giá. 4. Số thuế GTGT đầu vào đã được hoàn lại. Số dư nợ: Số thuế GTGT còn được khấu trừ, hoàn lại, nhưng ngân sách Nhà nước chưa hoàn trả. c. Một số quy định cần tôn trọng khi hạch toán t ài khoản này: Chỉ áp dụng với doanh nghiệp thuộc đối t ượng nộp thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ thuế. Không áp dụng đối với h àng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo ph ương pháp trực tiếp hoặc không thuộc đối t ượng chịu thuế. Đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào dùng đồng thời cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không chịu thuế GTGT thì doanh nghiệp phải hạch toán riêng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ. Trường hợp không thể hạch toán riêng được thì số thuế GTGT đầu vào được hạch toán vào tài khoản 133. Cuối kỳ, kế toán phải xác định số thuế GTGT được khấu trừ theo tỷ lệ % giữa doanh thu bán h àng, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ. Số thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ được tính vào giá vốn của hàng bán ra hoặc chi phí sản xuất, kinh doanh t ùy theo từng trường hợp. Trường hợp số thuế GTGT không đ ược khấu trừ có giá trị lớn th ì tính vào giá vốn của hàng bán trong kỳ tương ứng doanh thu trong kỳ, số c òn lại được tính vào giá vốn của hàng bán trong kỳ sau. Trường hợp doanh nghiệp mua h àng hóa, dịch vụ dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không thuộc đối t ượng chịu thuế GTGT hoặc d ùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh h àng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT theo ph ương pháp trực tiếp thì số thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ và không được hạch toán vào tài khoản 133. Số thuế GTGT đầu v ào không được khấu trừ được tính vào Trang 14 giá trị của vật tư, hàng hóa, tài sản cố định, dịch vụ mua v ào. Trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua vào được dùng chứng từ đặc thù ghi giá thanh toán là giá đã có thuế GTGT thì doanh nghiệp được căn cứ vào giá hàng hóa, dịch vụ mua vào được khấu trừ theo phương pháp tính được quy định trong văn bản hướng dẫn thuế hiện hành. Đối với cơ sở sản xuất hàng nông - lâm - ngư nghiệp xuất khẩu sản phẩm do mình trực tiếp nuôi, trồng, đánh bắt, khai thác th ì chỉ được khấu trừ số thuế đầu v ào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng trực tiếp cho giai đoạn khai thác. Hàng hóa mua vào bị tổn thất do thiên tai, hỏa hoạn, bị mất, xác định do trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân phải bồi th ường thì thuế GTGT đầu vào của hàng hóa này được tính vào giá trị hàng hóa tổn thất phải bồi thường, không được tính vào số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ khi kê khai thuế GTGT phải nộp. Thuế GTGT đầu vào phát sinh trong tháng nào thì được kê khai khấu trừ khi xác định thuế GTGT phải nộp của tháng đó. Nếu số thuế GTGT đầu v ào được khấu trừ lớn hơn số thuế GTGT đầu ra thì khi khấu trừ số thuế GTGT đầu v ào bằng số thuế GTGT đầu ra của tháng đó, số thuế GTGT còn lại được khấu trừ tiếp vào kỳ tính thuế sau hoặc được xét hoàn thuế theo quy định của luật thuế GTGT. Đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nộp thuế GTGT theo ph ương pháp trực tiếp chuyển sang nộp thuế GTGT theo ph ương pháp khấu trừ thuế, được khấu trừ thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ mua vào phát sinh kể từ tháng được áp dụng nộp thuế theo phương pháp khấu trừ. Đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào trước tháng được áp dụng nộp thuế GTGT theo ph ương pháp khấu trừ thì không được tính khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Theo luật thuế GTGT thì căn cứ để xác định số thuế đầu v ào được khấu trừ là số thuế GTGT ghi trên hóa đơn GTGT khi mua hàng hóa, d ịch vụ hoặc chứng từ nộp thuế GTGT đối với h àng hóa nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thuế GTGT thay cho nhà thầu nước ngoài theo quy định. Trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua ngoài Trang 15 không có hóa đơn GTGT hoặc có hóa đơn nhưng không đúng quy đ ịnh của pháp luật thì doanh nghiệp không được khấu trừ thuế GTGT đầu v ào. d. Sơ đồ tài khoản: các nghiệp vụ kinh tế chủ yếu liên quan đến thuế GTGT đầu vào và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ: 152, 153, 156, 211, 642 … 133 (1331, 1332) 111, 112, 331 333 (33311) Thuế GTGT đã khấu trừ 111, 112 Khi mua VT, HH, DV, TSCĐ trong nư ớc Thuế GTGT đã được hoàn 333 (33312) Khi NK vật tư, HH, TSCĐ 142, 242, 642 Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ 152, 153, 156, 211 Hàng mua trả lại, giảm giá hàng mua, chiết khẩu thương mại Sơ đồ 1.1: Sơ đồ kế toán các nghiệp vụ kinh tế chủ yếu li ên quan đến thuế GTGT đầu vào (đơn vị nộp thuế GTGT theo ph ương pháp khấu trừ). Trang 16 1.2.2.3. Kế toán thuế GTGT đầu ra v à thuế GTGT phải nộp a. Tài khoản sử dụng: Tài khoản 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước. Dùng để phản ánh quan hệ giữa doanh nghiệp với Nh à nước về các khoản thuế, phí, lệ phí v à các khoản khác phải nộp, đã nộp, còn phải nộp vào ngân sách Nhà nước trong kỳ kế toán năm. Tài khoản này có 9 tài khoản cấp 2. Trong đó tài khoản 3331 - Thuế GTGT phải nộp có 2 tài khoản cấp 3 + Tài khoản 33311 - Thuế GTGT đầu ra + Tài khoản 33312 - Thuế GTGT hàng nhập khẩu b. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước: Bên nợ: 1. Số thuế GTGT đã được khấu trừ trong kỳ. 2. Số thuế của hàng hóa bị trả lại, bị giảm giá. 3. Số thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp, đã nộp vào NSNN. 4. Số thuế GTGT của hàng bán bị giảm trừ, bị giảm giá. Bên có: 1. Số thuế GTGT đầu ra và số thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp. 2. Số thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp vào ngân sách Nhà nước. Số dư có: Số thuế GTGT còn phải nộp vào ngân sách Nhà nước. Trong trường hợp cá biệt, tài khoản 333 còn có số dư bên nợ, phản ánh số thuế và các khoản đã nộp lớn hơn số thuế và các khoản phải nộp cho nhà nước hoặc có thể phản ánh số thuế đã nộp được xét miễn, giảm hoặc cho thoái thu nh ưng chưa thực hiện việc thoái thu. Trang 17 c. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 3331 - Thuế GTGT phải nộp: Bên nợ: 1. Số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ trong kỳ. 2. Số thuế GTGT của hàng bán bị trả lại, bị giảm giá 3. Số thuế GTGT phải nộp, đ ã nộp vào ngân sách Nhà nước. Bên có: Số thuế GTGT đầu ra và số thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp. Số dư có: Số thuế GTGT còn khải nộp vào ngân sách Nhà nước. d. Một số quy định cần tôn trọng khi hạch toán t ài này: Doanh nghiệp phải chủ động tính và xác định số thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp cho nhà nước theo luật định và kịp thời phản ánh vào sổ kế toán số thuế phải nộp. Việc kê khai đầy đủ, chính xác số thuế, phí, lệ phí phải nộp l à nghĩa vụ của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm chỉnh việc nộp đầy đủ, kịp thời các khoản thuế, phí, lệ phí cho Nh à nước. Trường hợp có thông báo số thuế phải nộp, nếu có thắc mắc hoặc khiếu nại về mức thuế v à số thuế phải nộp theo thông báo th ì cần phải giải quyết kịp thời theo quy định. Không đ ược vì bất cứ lý do gì để trì hoãn việc nộp thuế. Kế toán phải mở sổ theo d õi chi tiết từng khoản thuế, phí, lệ phí v à các khoản phải nộp, đã nộp và còn phải nộp. Doanh nghiệp nộp thuế bằng ngoại tệ phải quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá quy định để ghi sổ kế toán. đ. Sơ đồ kế toán: các nghiệp vụ kinh tế chủ yếu liên quan đến thuế và các khoản phải nộp nhà nước: Trang 18 133 333 (33311) Thuế GTGT đầu vào đã được khấu trừ 111, 112, 131 … Thuế GTGT p.sinh liên quan đến doanh 511, 515, 711 111, 112, 131 thu và thu nhập khác Hàng bán trả lại, giảm giá, 521, 531, 532 ck t.mại 711 Thuế GTGT phải nộp được giảm Sơ đồ 1.2 : Sơ đồ kế toán các nghiệp vụ kinh tế chủ yếu li ên quan đến thuế GTGT hàng bán nội địa phải nộp ngân sách Nh à nước. 1.2.2.4. Kế toán thuế GTGT được khấu trừ Cuối kỳ, kế toán tính, xác định số thuế GTGT đ ược khấu trừ với số thuế GTGT đầu ra. Số thuế GTGT được khấu trừ trong kỳ được chuyển trừ vào số thuế GTGT đầu ra, ghi: Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311) Có TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ 1.2.2.5. Kế toán thuế GTGT được giảm, trừ Nếu số thuế GTGT phải nộp được giảm, được trừ vào số thuế GTGT phải nộp trong kỳ, ghi: Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311) Có TK 711 - Thu nhập khác Trang 19 Nếu số thuế GTGT được giảm, được ngân sách Nhà nước trả lại, ghi: Nợ TK 111, 112 Có TK 711 - Thu nhập khác 1.3. KẾ TOÁN THUẾ TNDN 1.3.1. Các căn cứ để kế toán thuế TNDN Thuế TNDN là thuế trực thu, thu vào thu nhập chịu thuế và các hoạt động sản xuất kinh doanh và dịch vụ. 1.3.1.1. Đối tượng nộp thuế Cơ sở kinh doanh sau đây có thu nhập chịu thuế phải nộp thuế TNDN: Các tổ chức sản xuất kinh doanh h àng hoá, dịch vụ; Cá nhân trong nước kinh doanh hàng hoá dịch vụ; Cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Không phân biệt hoạt động kinh doanh đ ược thực hiện tại Việt Nam hay nước ngoài như: cho thuê tài sản, cho vay vốn, chuyển giao công nghệ, hoạt động tư vấn, tiếp thị, quản cáo; Công ty n ước ngoài hoạt động kinh doanh thông qua cơ sở thường trú tại Việt Nam. 1.3.1.2. Căn cứ tính thuế TNDN Là thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế v à thuế suất. Thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế bao gồm thu nhập chịu thuế của hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ v à thu nhập chịu thuế khác, kể cả thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ ở n ước ngoài. Thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế đ ược xác định theo công thức sau: Thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế Doanh thu để = tính thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế Chi phí - hợp lý trong kỳ Thu nhập chịu + thuế khác trong tính thuế Thuế suất thuế TNDN áp dụng đối với c ơ sở kinh doanh là 28%. kỳ tính thuế Trang 20 Thuế suất áp dụng đối với từng cơ sở kinh doanh tiến hành tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí và tài nguyên quý hiếm khác từ 28% đến 50% ph ù hợp với từng dự án đầu tư, từng cơ sở kinh doanh. 1.3.1.3. Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế l à toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội m à cơ sở kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được hay chưa thu được tiền. Doanh thu để tính nhu nhập chịu thuế đối với cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo ph ương pháp khấu trừ là doanh thu không có thuế GTGT. Còn với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo ph ương pháp trực tiếp trên GTGT là doanh thu bao g ồm cả thuế GTGT. Thời điểm xác định doanh thu để tính nhu nhập chịu thuế đối với hoạt động bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu h àng hóa, hoàn thành dịch vụ hoặc thời điểm lập hóa đ ơn bán hàng, cung ứng dịch vụ. 1.3.1.4. Các khoản chi phí hợp lý được trừ để tính thu nhập chịu thuế : Bao gồm chi phí khấu hao của tài sản cố định sử dụng cho hoạt động sả n xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa thực tế sử dụng vào sản xuất; Tiền lương, tiền công, phụ cấp phải trả cho ng ười lao động theo quy định của Bộ luật Lao động; Chi phí nghi ên cứu khoa học, công nghệ, sang kiến, cải tiến, y tế, đào tạo lao động theo chế độ quy định, t ài trợ cho giáo dục; Chi phí dịch vụ mua ngoài như điện, nước, điện thoại, sửa chữa t ài sản cố định, tiền thuê tài sản cố định, kiểm toán, dịch vụ pháp lý, thiết kế, xác lập v à bảo vệ nhãn hiệu hàng hóa, bảo hiểm tài sản, chi trả tiền sử dụng các t ài liệu kỹ thuật, bằng sáng chế, giấy phép công nghệ không thuộc t ài sản cố định, các dịch vụ kỹ thuật v à dịch vụ mua ngoài khác ... 1.3.1.5. Các khoản thu nhập chịu thuế khác trong kỳ t ính thuế: Bao gồm chênh lệch về mua, bán chứng khoán; T hu nhập từ các hoạt động liên quan quyền sở hữu công nghiệp, quyền tác giả; Thu nhập khác về quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản; Thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất, chuyển quyền th uê đất; Lãi từ chuyển
- Xem thêm -