Tài liệu Thực trạng kế toán lưu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại tổng công ty emico

  • Số trang: 136 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 32 |
  • Lượt tải: 0
bangnguyen-hoai

Đã đăng 3509 tài liệu

Mô tả:

1 MỤC LỤC Trang Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các phụ lục Danh mục sơ đồ, bảng biểu LỜI CAM ĐOAN LỜI MỞ ĐẦU .....................................................................................................................................6 PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TRONG DOANH NGHIỆP KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU .................................................8 1.1.Đặc điểm chung của hoạt động nhập khẩu : ................................................................ 8 1.1.1.Khái quát chung về hoạt động nhập khẩu: ............................................................ 8 1.1.2. Phƣơng thức kinh doanh hàng nhập khẩu:........................................................... 9 1.1.3. Các hình thức nhập khẩu : ................................................................................... 9 1.1.3.1. Nhập khẩu trực tiếp: ..................................................................................... 9 1.1.3.2. Nhập khẩu uỷ thác: ..................................................................................... 10 1.1.4. Nội dung, phạm vi, thời điểm xác định hàng nhập khẩu: .................................. 10 1.1.5. Phƣơng pháp xác định giá thực tế hàng nhập khẩu. .......................................... 13 1.1.6. Các phƣơng thức thanh toán chủ yếu: ............................................................... 14 1.1.6.1. Phƣơng thức mở thƣ tín dụng L/C. ............................................................ 14 1.1.6.2. Phƣơng thức chuyển tiền. ........................................................................... 19 1.1.6.3. Phƣơng thức nhờ thu:.................................................................................. 20 1.1.6.4 Phƣơng thức ghi sổ: .................................................................................... 22 1.2.Kế toán hàng hoá nhập khẩu trực tiếp: ...................................................................... 23 1.2.1. Chứng từ ban đầu: .............................................................................................. 23 1.2.2.TK sử dụng: ........................................................................................................ 24 1.2.3 Phƣơng pháp hạch toán:...................................................................................... 25 1.3.Kế toán hàng hoá nhập khẩu uỷ thác: ........................................................................ 28 1.3.1. Chứng từ ban đầu: .............................................................................................. 28 1.3.2.TK sử dụng: ........................................................................................................ 29 1.3.3 Phƣơng pháp hạch toán:...................................................................................... 29 1.4. Kế toán tiêu thụ hàng hoá nhập khẩu:....................................................................... 31 1.4.1. TK sử dụng. ....................................................................................................... 31 1.4.2. Phƣơng pháp hạch toán. ..................................................................................... 32 1.4.2.1. Trƣờng hợp bán hàng hoá nhập khẩu qua kho. ........................................... 32 1.4.2.2.Trƣờng hợp bán thẳng không qua kho: ........................................................ 36 1.5. So sánh với kế toán một số nƣớc: ............................................................................. 37 1.5.1. Kế toán Mỹ: ...................................................................................................... 37 1.5.2.Kế toán Pháp: ...................................................................................................... 42 PHẦN II : THỰC TRẠNG KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TẠI TỔNG CÔNG TY EMICO : .........................................................................................................................45 2.1. Tổng quan về tổng công ty EMICO: ........................................................................ 45 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của tổng công ty EMICO: ........................... 45 2.1.2. Chức năng nhiệm vụ của tổng công ty: ............................................................. 46 2.1.3. Đặc điểm và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của tổng công ty: ............ 48 2.1.3.1. Khách hàng và đối thủ cạnh tranh: ............................................................. 48 2.1.3.2. Đặc điểm hoạt động kinh doanh và các mặt hàng chủ yếu: ........................ 48 2.1.3.3. Năng lực tài chính của tổng công ty: .......................................................... 50 2.1.4. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại tổng công ty. .......................................... 53 2.2. Đặc điểm tổ chức kế toán tại tổng công ty EMICO: ............................................... 56 2.2.1. Đặc điểm chung về tổ chức kế toán tại tổng công ty: ........................................ 56 2.2.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán...................................................................... 57 2 2.2.3. Tình hình vận dụng chế độ kế toán tại tổng công ty. ......................................... 59 2.2.3.1. Chứng từ. .................................................................................................... 59 2.2.3.2. Tài khoản. ................................................................................................... 61 2.2.3.3. Sổ kế toán: .................................................................................................. 62 2.2.3.4. Báo cáo kế toán: .......................................................................................... 63 2.3. Một số đặc điểm về hoạt động kinh doanh nhập khẩu tại tổng công ty: .................. 64 2.3.1. Quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu .......................................................... 64 2.3.2. Loại hàng hóa nhập khẩu: .................................................................................. 66 2.3.3. Phƣơng pháp tính giá hàng nhập khẩu: .............................................................. 66 2.4. Kế toán quá trình nhập khẩu tại tổng công ty: .......................................................... 67 2.4.1. Kế toán hoạt động nhập khẩu trực tiếp: ............................................................. 67 2.4.1.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng: .................................................................. 67 2.4.1.2. Trình tự hạch toán: ...................................................................................... 69 2.4.1.3. Trình tự ghi sổ kế toán: ............................................................................... 70 2.4.2. Kế toán hoạt động nhập khẩu ủy thác: ............................................................... 76 2.4.2.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng: .................................................................. 76 2.4.2.2. Trình tự hạch toán: ...................................................................................... 77 2.4.2.3. Trình tự ghi sổ kế toán: ............................................................................... 79 2.5. Kế toán bán hàng hóa nhập khẩu: ............................................................................. 84 2.5.1. Hạch toán giá vốn hàng bán:.............................................................................. 84 2.5.1.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng: .................................................................. 84 2.5.1.2. Trình tự hạch toán: ..................................................................................... 85 2.5.2. Hạch toán doanh thu bán hàng nhập khẩu: ........................................................ 90 2.5.2.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng: .................................................................. 90 2.5.2.2. Trình tự hạch toán: ...................................................................................... 90 2.5.2.3. Trình tự ghi sổ kế toán: ............................................................................... 91 2.6. Kế toán thuế GTGT và thuế nhập khẩu hàng hoá: ................................................... 94 2.6.1. Thuế nhập khẩu:................................................................................................. 94 2.6.2. Thuế GTGT: ...................................................................................................... 95 2.7. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp: ..................................... 96 2.7.1. Kế toán chi phí bán hàng: .................................................................................. 96 2.7.1.1. Nội dung chi phí bán hàng: ......................................................................... 96 2.7.1.2. TK sử dụng: ................................................................................................ 97 2.7.1.3. Trình tự hạch toán và ghi sổ: ...................................................................... 97 2.7.2. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp: .............................................................. 98 2.7.2.1. Nội dung chi phí quản lý doanh nghiệp: ..................................................... 98 2.7.2.2. TK sử dụng: ................................................................................................ 98 2.7.2.3. Trình tự hạch toán và ghi sổ: ...................................................................... 99 Phần III: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TẠI TỔNG CÔNG TY EMICO .............................................................................101 3.1 Đánh giá thực trạng kế toán lƣu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại tổng công ty: ..... 101 3.1.1. Ƣu điểm: .......................................................................................................... 101 3.1.1.1 Về tính giá hàng hoá nhập khẩu : .............................................................. 101 3.1.1.2.Về hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu: ............................................. 101 3.1.1.3. Về tổ chức bộ máy kế toán : ..................................................................... 101 3.1.1.4. Về hệ thống chứng từ, tài khoản và hình thức ghi sổ: .............................. 103 3.1.1.5. Về hoạt động kinh tế: ................................................................................ 103 3.1.2. Hạn chế: ........................................................................................................... 104 3.1.2.1. Về hạch toán ngoại tệ: .............................................................................. 104 3.1.2.2. Về hạch toán hàng mua đang đi đƣờng: ................................................... 105 3 3.1.2.3. Về hạch toán, quản lý TSCĐ vô hình: ..................................................... 105 3.2. Sự cần thiết phải hoàn thiện và yêu cầu hoàn thiện kế toán lƣu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại tổng công ty EMICO: .............................................................................. 106 3.3. Một số giảp đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán lƣu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại tổng công ty EMICO: .................................................................................................... 107 3.3.1. Về theo dõi và hạch toán ngoại tệ: ................................................................... 107 3.3.2. Về hạch toán hàng mua đang đi đƣờng: .......................................................... 108 3.3.3. Về các vấn đề chung khác: .............................................................................. 109 KẾT LUẬN.....................................................................................................................................110 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƢỚNG DẪN NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN NHẬN XẾT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 4 Danh mục các chữ viết tắt NK Nhập khẩu TTĐB Tiêu thụ đặc biệt TSCĐ Tài sản cố định GTGT Giá trị gia tăng TK Tài khoản NKCT Nhật ký chứng từ KKTX Kê khai thƣờng xuyên KKĐK Kiểm kê định kỳ DT Doanh thu GVHB Giá vốn hàng bán Danh mục các phụ lục Phụ lục 1: Báo cáo kết quả kinh doanh 2003-2005 Phụ lục 2: Bảng cân đối kế toán 2003-2005 Phụ lục 3: Hệ thống tài khoản của doanh nghiệp Phụ lục 4: Bộ chứng từ nhập khẩu Phụ lục 5: Hợp đồng nhập khẩu uỷ thác Phụ lục 6: Hợp đồng kinh tế 5 Danh mục sơ đồ, bảng biểu Sơ đồ 1.1.Sơ đồ khái quát quá trình nhập khẩu trực tiếp theo phƣơng pháp KKTX 22 Sơ đồ 1.2. Sơ đồ khái quát quá trình nhập khẩu trực tiếp theo phƣơng pháp KKĐK 23 Sơ đồ 1.3: Sơ đồ khái quát nhập khẩu ủy thác bên giao ủy thác 25 Sơ đồ 1.4. Sơ đồ khái quát quá trình nhập khẩu ủy thác bên nhận ủy thác 26 Sơ đồ 1.5: Sơ đồ hạch toán nghiệp vụ bán trực tiếp qua kho hoặc gửi bán 29 Sơ đồ 1.6: Sơ đồ hạch toán bán hàng giao đại lý qua kho 29 Sơ đồ 1.7: Sơ đồ hạch toán phƣơng thức tiêu thụ hàng đổi hàng 30 Sơ đồ 1.8: Sơ đồ hạch toán bán hàng trả góp 31 Sơ đồ 1.9: Sơ đồ hạch toán bán thẳng không qua kho 32 Sơ đồ 1.10: Hạch toán mua hàng theo phƣơng pháp KKĐK 35 Sơ đồ 1.11:Hạch toán quá trình mua hàng theo phƣơng pháp kê khai thƣờng xuyên 37 Sơ đồ 1.13: Hạch toán quá trình mua hàng kế toán Pháp 39 Sơ đồ 2.1: SƠ ĐỒ TỔ CHỨC BỘ MÁY CỦA TỔNG CÔNG TY EMICO ....................................55 50 Sơ đồ 2.2: SƠ ĐỒ BỘ MÁY PHÕNG KẾ TOÁN TÀI CHÍNH TỔNG CÔNG TY 53 EMICO..............................................................................................................................................58 Sơ đồ 2.3: TRÌNH TỰ GHI SỔ KẾ TOÁN THEO HÌNH THỨC KẾ TOÁN .................................63 58 NHẬT KÝ - CHỨNG TỪ TẠI EMICO. ..........................................................................................63 6 LỜI MỞ ĐẦU Ngày nay, trong xu thế hội nhập với nền kinh tế quốc tế, nền kinh tế Việt Nam đang có những bƣớc chuyển mình mạnh mẽ. Tỷ lệ tăng trƣởng kinh tế hàng năm của Việt Nam là tỷ lệ tăng trƣởng cao thế hai thế giới. Hoạt động ngoại thƣơng, xuất nhập khẩu theo đã có những chuyển biến rõ rệt, không ngừng mở rộng và phát triển, đóng góp một vai trò lớn trong sự tăng trƣởng kinh tế đất nƣớc. Với những thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế đất nƣớc cũng nhƣ trên thế giới, với sự gia nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, đặc biệt khi Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của tổ chức thƣơng mại thế giới, WTO, điều này đòi hỏi công tác kế toán lƣu chuyển hàng hoá nhập khẩu phải không ngừng đƣợc củng cố và hoàn thiện để phù hợp với những thay đổi nhanh chóng của thị trƣờng cũng nhƣ phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Tổng công ty phát triển phát thanh truyền hình thông tin EMICO là một tập đoàn lớn trực thuộc Đài tiếng nói Việt Nam, là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh lực cung cấp các thiết bị phục vụ cho ngành phát thanh, truyền hình thông tin. Với hoạt động trọng tâm là nhập khẩu các thiết bị vật tƣ phục vụ cho ngành phát thanh, truyền hình, thông tin, tổng công ty đã thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình, nhập khẩu các thiết bị hiện đại đáp ứng cho nhu cầu sản xuất trong nƣớc. Gắn liền với nhiệm vụ trọng tâm này thì công tác kế toán lƣu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại tổng công ty cũng có một vai trò hết sức quan trọng, là phần hành kế toán chính trong toàn bộ công tác hạch toán kế toán của tổng công ty. Việc tổ chức kế toán lƣu chuyển hàng hoá nhập khẩu khoa học và hợp lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Sau một thời gian thực tập tại Tổng công ty, đƣợc sự giúp đỡ tận tình của các cán bộ phòng kế toán, với sự hƣớng dẫn của TS. Phạm Thị Bích Chi em đã hoàn thành đƣợc luận văn tại Tổng công ty phát triển phát thanh truyền hình thông tin EMICO với đề tài: “HOÀN THIỆN KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TẠI TỔNG CÔNG TY PHÁT TRIỂN PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH THÔNG TIN(EMICO.)” Nội dung luận văn gồm 3 phần 7 PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TRONG DOANH NGHIỆP KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU PHẦN II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU TẠI TỔNG CÔNG TY EMICO PHẦN III: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG NHẬP KHẨU TẠI TỔNG CÔNG TY EMICO Mặc dù đã rất cố gắng song do thời gian, hiểu biết còn hạn chế nên luận văn này không tránh khỏi những sai sót, em rất mong nhận đƣợc ý kiến đóng góp và sự giúp đỡ của các thầy cô để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn. 8 PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN LƢU CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TRONG DOANH NGHIỆP KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU 1.1.Đặc điểm chung của hoạt động nhập khẩu : 1.1.1.Khái quát chung về hoạt động nhập khẩu: Hoạt động nhập khẩu là hoạt động kinh doanh ngoại thƣơng mà hàng hoá và dịch vụ đƣợc quốc gia này bán cho quốc gia khác. Đặc điểm của hoạt động nhập khẩu : - Hoạt động nhập khẩu có thị trƣờng rộng lớn cả trong và ngoài nƣớc, chịu sự ảnh hƣởng rất lớn của sự phát triển của sản xuất trong nƣớc và tình hình thị trƣờng nƣớc ngoài. - Thời gian lƣu chuyển hàng hoá trong hoạt động kinh doanh nhập khẩu bao giờ cũng dài hơn so với thời gian lƣu chuyển hàng hoá trong hoạt động kinh doanh nội địa do phải thực hiện 2 giai đoạn mua hàng và 2 giai đoạn bán hàng, mua ở thị trƣờng nƣớc ngoài và bán cho thị trƣờng nội địa. Do đó để xác định kết quả kinh doanh nhập khẩu ngƣời ta chỉ xác định khi hàng hoá đã luân chuyển đƣợc 1 vòng hay khi đã thực hiện xong một thƣơng vụ ngoại thƣơng. - Hàng hoá trong kinh doanh nhập khẩu bao gồm nhiều loại, chủ yếu là các mặt hàng mà trong nƣớc không có chƣa sản xuất đƣợc hoặc chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu cả về số lƣợng và chất lƣợng, thị hiếu. - Thời điểm giao nhận hàng và thời điểm thanh toán: Khoảng cách giữa hai thời điểm này thƣờng là dài. - Tập quán, pháp luật: Hai bên mua bán có quốc tịch, pháp luật khác nhau, tập quán kinh doanh khác nhau, do vậy phải tuân thủ luật kinh doanh cũng nhƣ tập quán kinh doanh của từng nƣớc và luật thƣơng mại quốc tế. - Tiền tệ sử dụng trong hoạt động nhập khẩu: Các bên phải sử dụng đơn vị tiền tệ nhất định và đƣợc quy định cụ thể trong hợp đồng. Tiền tệ tính toán là tiền tệ đƣợc dùng để xác định giá trị thanh toán trong hợp đồng mua bán ngoại thƣơng. Còn đồng tiền thanh toán thƣờng là các ngoại tệ 9 chuyển đổi tự do. Trong nhiều trƣờng hợp thì đồng tiền thanh toán và đồng tiền tính toán phù hợp với nhau. Xuất phát từ các đặc điểm trên, kế toán hàng hoá trong kinh doanh nhập khẩu cần thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau đây: - Phản ánh và kiểm tra tình hình ký kết và thực hiện hợp đồng nhập khẩu, kiểm tra việc bảo đảm an toàn của hàng hoá nhập khẩu cả về số lƣợng và giá trị. - Tổ chức kế toán tài chính và kế toán quản trị, nghiệp vụ hàng hoá, nghiệp vụ thanh toán phù hợp với đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp, trên cơ sở đó tính toán chính xác trung thƣc kết quả kinh doanh. - Cung cấp thông tin chính xác kịp thời, đầy đủ phục vụ cho việc điều hành và quản lý quá trình kinh doanh nhập khẩu đạt hiệu quả cao. 1.1.2. Phương thức kinh doanh hàng nhập khẩu: - Theo nghị định thƣ: Phƣơng thức kinh doanh nhập khẩu theo nghị định thƣ là hoạt động nhập khẩu trong đó chính phủ Việt Nam và các chính phủ nƣớc ngoài phải ký các nghị định thƣ hoặc hiệp định thƣơng mại, sau đó giao cho một số đơn vị thực hiện nhập khẩu. - Ngoài nghị định thƣ : Là việc nhập khẩu giữa các đơn vị trong và ngoài nƣớc không phải thông qua nghị định thƣ hay hiệp định trao đổi nhƣng hàng hoá nhập khẩu phải tuân thủ theo quy định của nhà nƣớc. Các đơn vị nhập khẩu phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với nhà nƣớc nhƣ nộp thuế nhập khẩu, thuế TTĐB… 1.1.3. Các hình thức nhập khẩu : 1.1.3.1. Nhập khẩu trực tiếp: Nhập khẩu trực tiếp là phƣơng thức kinh doanh mà trong đó đơn vị tham gia nhập khẩu có thể trực tiếp đàm phán, ký kết hợp đồng với nƣớc ngoài trực tiếp giao nhận hàng và thanh toán tiền hàng. Các doanh nghiệp tiến hành nhập khẩu trực tiếp trên cơ sở tự cân đối về tài chính, có quyền tìm bạn hàng, định đoạt giá cả, lựa chọn phƣơng thức thanh toán và thị trƣờng, xác định phạm vi kinh doanh nhƣng trong khuôn khổ chính sách quản lý hàng nhập khẩu của chính phủ. Các doanh nghiệp muốn tiến hành nhập khẩu trực tiếp phải có giấy phép nhập khẩu do Nhà nƣớc cấp. 10 Nhập khẩu trực tiếp gồm hai giai đoạn là nhập khẩu hàng hoá và tiêu thụ hàng hoá nhập khẩu. 1.1.3.2. Nhập khẩu uỷ thác: Nhập khẩu uỷ thác là phƣơng thức kinh doanh mà trong đó, đơn vị kinh doanh nhập khẩu không đứng ra trực tiếp đàm phán với nƣớc ngoài mà phải nhờ qua một đơn vị nhập khẩu có uy tín thực hiện hoạt động nhập khẩu cho mình. Đặc điểm của hoạt động nhập khẩu uỷ thác: gồm bên giao uỷ thác nhập khẩu và bên nhận uỷ thác nhập khẩu: - Bên giao uỷ thác là bên có đủ điều kiện mua hàng nhập khẩu theo quy định của pháp luật. Bên giao uỷ thác nhập khẩu có trách nhiệm căn cứ vào hợp đồng uỷ thác nhập khẩu để chuyển vốn cho bên nhận uỷ thác; quản lý số tiền giao cho bên nhận uỷ thác nhập khẩu để nhập khẩu hàng hoá và nộp các khoản thuế liên quan đến hàng hoá nhập khẩu; tổ chức nhận hàng nhập khẩu khi bên nhận uỷ thác báo hàng đã về; thanh toán hoa hồng uỷ thác nhập khẩu theo quy định của hợp đồng. - Bên nhận uỷ thác: là bên đứng ra thay mặt bên giao uỷ thác ký kết hợp đồng với nƣớc ngoài. Hợp đồng này đƣợc thực hiện thông qua hợp đồng nhập khẩu uỷ thác và chịu sự điều chỉnh của luật kinh doanh trong nƣớc. Bên nhận uỷ thác nhập khẩu đứng ra nhập khẩu hàng hoá, thanh toán và tham gia các khiếu nại tranh chấp nếu có xảy ra; chịu trách nhiệm kê khai và nộp thuế nhập khẩu hàng hoá, thuế GTGT hay thuế TTĐB của hàng nhập khẩu theo từng lần nhập khẩu vớii cơ quan hải quan. 1.1.4. Nội dung, phạm vi, thời điểm xác định hàng nhập khẩu: * Theo quy định những hàng hoá sau đƣợc coi là hàng hoá nhập khẩu: - Hàng mua của nƣớc ngoài dùng để phát triển kinh tế và thoả mãn nhu cầu sử dụng trong nƣớc theo hợp đồng mua bán ngoại thƣơng. - Hàng đƣa vào Việt Nam tham gia hội trợ triển lãm sau đó doanh nghiệp mua lại và thanh toán bằng ngoại tệ. - Hàng tại các khu chế xuất bán tại thị trƣờng Việt Nam, thu ngoại tệ. * Những hàng hoá sau đây không đƣợc coi là hàng nhập khẩu: - Hàng tạm nhập để tái xuất. 11 - Hàng tạm xuất, nay nhập về. - Hàng viện trợ nhân đạo. - Hàng đƣa qua nƣớc thứ ba. * Thời điểm ghi chép hàng nhập khẩu là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu khi mà ngƣời nhập khẩu nắm đƣợc quyền sở hữu về hàng hoá và mất quyền sở hữu về tiền tệ hoặc có nghĩa vụ thanh toán tiền cho ngƣời xuất khẩu. Thời điểm này phụ thuộc vào điều kiện giao hàng và chuyên chở. Giá cả trong hợp đồng mua bán ngoại thƣơng sẽ là điều kiện để xác định địa điểm giao hàng. Điều kiện về địa điểm giao hàng quy định những cơ sở có tính nguyên tắc giữa bên bán với bên mua, những cơ sở đó gồm sự phân chia giữa bên bán và bên mua các trách nhiệm tiến hành việc giao nhận hàng, sự phân chia giữa các bên về chi phí giao hàng và sự di chuyển từ ngƣời bán sang ngƣời mua những rủi ro và tổn thất về hàng hoá.. Trong Incoterms 2000 có 4 nhóm giá cả trong hợp đồng mua bán ngoại thƣơng: + Nhóm C : Ngƣời bán trả cƣớc phí vận chuyển quốc tế (CER, CIF, CPT, CIP) + Nhóm D: Ngƣời bán chịu mọi phí tổn và rủi ro cho đến khi giao hàng tại địa điểm đã thoả thuận (DAF, DES, DEQ, ĐU, DDP) + Nhóm E: Hàng hoá thuộc quyền của ngƣời mua tại địa điểm hoặc nhà máy ngƣời bán ( EXW) + Nhóm F: Ngƣời mua chịu mọi chi phí và rủi ro về vận chuyển quốc tế (FCA, FAS, FOB) Một số điều kiện giao hàng chủ yếu: + Tiền hàng cộng bảo hiểm cộng cƣớc ( cost + insurance + freight), ký hiệu là CIF. Theo điều kiện này ngƣời bán ký kết hợp đồng chuyên chở để chở hàng đến cảng đích, lấy giấy phép xuất khẩu, nộp thuế và lệ phí xuất khẩu, giao hàng lên tàu, ký kết hợp đồng bảo hiểm cho hàng hoá ; ngƣời mua chịu mọi rủi ro và tổn thất khi hàng hoá đã qua hẳn lan can tàu ở cảng bốc hàng. Điều kiện này chỉ áp dụng với vận tải đƣờng biển. 12 + Giao lên tàu : Free on Board-FOB: trong điều kiện này ngƣời bán có trách nhiệm làm thủ tục và trả mọi chi phí liên quan đến thông quan, giấy phép xuất khẩu, chuyển giao các hoá đơn thƣơng mại và các chứng từ khác có liên quan, giao hàng lên tàu tại cảng quy định; ngƣời mua phải chịu mỏi rủi ro về hàng hoá kể từ khi hàng hoá qua lan can tàu. Điều kiện này cũng chỉ áp dụng với vận tải đƣờng biển. + Cƣớc và bảo hiểm trả tới đích: (Carriage and insurance paid to… ), ký hiệu CIP. 13 Theo điều kiện này ngƣời nhập khẩu nhận hàng khi hàng đã đƣợc giao cho ngƣời vận tải đầu tiên và khi hoá đơn, đơn bảo hiểm, chứng từ vận tải thƣờng lệ đƣợc giao cho mình và chịu mọi rủi ro khi hàng hoá đã đƣợc giao cho ngƣời vận tải đầu tiên. 1.1.5. Phương pháp xác định giá thực tế hàng nhập khẩu. Trị giá mua thực tế của hàng nhập khẩu = Trị giá mua phải thanh toán cho ngƣời xuất khẩu + Thuế NK phải nộp, thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp, thuế TTĐB - Giảm giá hàng nhập khẩu đƣợc hƣởng Chi phí trực tiếp + phát sinh trong NK Trong đó: + Trị giá mua phải thanh toán cho ngƣời xuất khẩu = Trị giá ghi trên hoá đơn thƣơng mại * Tỷ giá thực tế + Thuế nhập khẩu đƣợc thực hiện theo luật thuế nhập khẩu và có biểu thuế, thuế suất quy định cho từng mặt hàng hoặc từng ngành hàng. Trị giá tính thuế đƣợc đổi ra tiền VNĐ theo tỷ giá thực tế trên cơ sở giá CIF. Nếu trị giá hàng hoá tính giá CIF nhỏ hơn trị giá trong biểu thuế thì giá tính thuế đƣợc xác định theo trị giá trong biểu thuế. Thuế nhập khẩu phải nộp Thuế TTĐB của hàng nhập khẩu = = Giá tính thuế nhập khẩu Giá tính thuế NK + × Thuế NK Thuế suất thuế nhập khẩu × Thuế suất thuế TTĐB 14 Thuế TTĐB Số thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp = Số lƣợng hàng hoá × Giá tính thuế NK + Thuế NK của hàng + NK Thuế suất × NK thuế GTGT hàng NK + Chi phí trực tiếp phát sinh trong khấu nhập khẩu bao gồm lệ phí thanh toán, lệ phí chuyển ngân, lệ phí sửa đổi L/C, phí thuê kho, bến bãi, lƣu kho (nếu nhập khẩu theo điều kiện FOB thì chi phí còn bao gồm phí vận tải ngoài nƣớc, phí bảo hiểm đối với hàng nhập khẩu uỷ thác, hoa hồng trả cho bên uỷ thác nhập khẩu đƣợc ghi nhận vào chi phí phát sinh trong quá trình nhập khẩu,…) 1.1.6. Các phương thức thanh toán chủ yếu: 1.1.6.1. Phƣơng thức mở thƣ tín dụng L/C. * Điều 2, UCP 500 định nghĩa tín dụng chứng từ nhƣ sau: “Tín dụng chứng từ là một sự thoả thuận, theo đó một ngân hàng hành động theo yêu cầu và theo các chỉ thị của một khách hàng (ngƣời mở L/C) hoặc trên danh nghĩa của chính mình i. phải trả tiền cho hoặc trả tiền theo lệnh của một bên thứ ba (ngƣời hƣởng lợi hoặc chấp nhận và trả tiền hối phiếu do ngƣời hƣởng lợi ký phát, hoặc ii. uỷ quyền cho một ngân hàng khác trả tiền, hoặc nhận và trả các hối phiếu, hoặc iii. uỷ quyền cho một ngân hàng khác chiết khấu, đối với chứng từ quy định đƣợc xuất trình và tuân thủ các điều kiện của Tín dụng”. * Nói một cách tổng quát, L/C có thể xem là sự bảo lãnh thanh toán có điều kiện bởi một ngân hàng theo chỉ thị của ngƣời mua (ngƣời yêu cầu mở L/C) cho ngƣời thụ hƣởng khi ngƣời này xuất trình đƣợc bộ chứng từ phù hợp với quy định của L/C và có thể đƣợc thanh toán theo phƣơng thức trả ngay (at sight) hay trả chậm (usance payment). L/C có tính chất quan trọng, nó hình thành trên cơ sở của hợp đồng ngoại thƣơng, nhƣng sau khi đƣợc thiết lập, nó lại hoàn toàn độc lập với hợp đồng này. Một khi L/C đã đƣợc mở và đƣợc các bên chấp nhận thì cho dù nội dung của L/C có 15 đúng với hợp đồng ngoại thƣơng hay không cũng không làm thay đổi quyền lợi và nghĩa vụ của các bên có liên quan * Các bên tham gia : - Ngƣời xin mở L/C (Applicant for L/C) : Là ngƣời nhập khẩu hay ngƣời mua yêu cầu ngân hàng phục vụ mình phát hành một L/C và có trách nhiệm pháp lý về việc trả tiền của ngân hàng cho ngƣời bán theo L/C này. Ngƣời xin mở L/C còn đƣợc gọi là ngƣời mở (Opener), ngƣời trả tiền (Accountant) hay ngƣời uỷ thác( principal). - Ngƣời thụ hƣởng (Beneficiary) : Ngƣời thụ hƣởng còn gọi là ngƣời hƣởng hay ngƣời hƣởng lợi L/C. Theo quy định của L/C, là ngƣời đƣợc hƣởng số tiền thanh toán hay sở hữu hối phiếu đã chấp nhận thanh toán . - Ngân hàng phát hành( Issuing Bank) hay ngân hàng mở (Opening bank): Là ngân hàng theo yêu cầu của ngƣời mua phát hành một L/C cho ngƣời bán hƣởng. Ngân hàng phát hành thƣờng đƣợc hai bên mua bán thoả thuận và quy định trong hợp đồng mua bán. Nếu không có sự thoả thuận trƣớc thì nhà nhập khẩu đƣợc phép tự chọn ngân hàng phát hành. - Ngân hàng thông báo (Advising Bank): Là ngân hàng đƣợc ngân hàng phát hành yêu cầu thông báo L/C cho ngƣời hƣởng. Ngân hàng thông báo thƣờng là ngân hàng đại lý hay chi nhánh của ngân hàng phát hành ở nƣớc xuất khẩu. - Ngân hàng xác nhận (Confirming Bank): Trong trƣờng hợp nhà xuất khẩu muốn có sự bảo đảm chắc chắn của L/C, thì một ngân hàng có thể đứng ra xác nhận L/C theo yêu cầu của ngân hàng phát hành. Thông thƣờng ngân hàng xác nhận là một ngân hàng lớn có uy tín và trong nhiều trƣờng hợp ngân hàng thông báo đƣợc đề nghị là ngân hàng xác nhận. Muốn đƣợc xác nhận, ngân hàng phát hành phải trả phí xác nhận rất cao và thƣờng phải đặt cọc trƣớc, mức đặt cọc có thể tới 100% trị giá của L/C. - Ngân hàng đƣợc chỉ định: Là ngân hàng xác nhận hoặc bất cứ ngân hàng nào khác đƣợc ngân hàng phát hành uỷ nhiệm để khi nhận đƣợc bộ chứng từ xuất trình phù hợp với những quy định trong L/C thì : + Thanh toán (pay) cho ngƣời thụ hƣởng 16 + Chấp nhận (accept) hối phiếu kỳ hạn: Ngân hàng đƣợc chỉ định chấp nhận hối phiếu có tên gọi là Accepting bank + Chiết khấu (negotiate) hồi phiếu hoặc bộ chứng từ: ngân hàng hoặc chi nhánh đƣợc chỉ định chiết khấu bộ chứng từ hoặc hối phiếu có tên gọi là Negotiating Bank + Chịu trách nhiệm trả chậm (deferred payment) giá trị của L/C Trách nhiệm kiểm tra chứng từ của ngân hàng đƣợc chỉ định là giống nhƣ ngân hàng phát hành khi nhận đƣợc bộ chứng từ của nhà xuất khẩu gửi đến. * Có 2 loại L/C là L/C huỷ ngang và L/C không huỷ ngang. - Với L/C huỷ ngang (Revocable L/C), nhà nhập khẩu có quyền đề nghị ngân hàng phát hành sửa đổi hoặc huỷ bỏ bất cứ lúc nào mà không cần sự chấp nhận hay thông báo trƣớc của ngƣời thụ hƣởng. Tuy nhiên khi hàng hoá đã đƣợc giao mà ngân hàng mới thông báo lệnh huỷ bỏ hoặc sửa đổi bổ sung thì lệnh này không có hiệu lực. Với quyền lợi ngƣời xuất khẩu không đƣợc đảm bảo, loại L/C này hầu nhƣ không đƣợc sử dụng trong thực tế. - Với L/C không huỷ ngang (Irrevocable L/C): là loại L/C mà sau khi đã mở và nhà xuất khẩu đã chấp nhận, thì ngân hàng phát hành không đƣợc huỷ bỏ, sửa đổi hay bổ sung trong thời gian hiệu lực của L/C trừ khi có sự thoả thuận khác của các bên tham gia. Theo quy định của UCP nếu L/C không đƣợc nói rõ là loại nào thì đƣợc coi là loại không hủy ngang * Quy trình nghiệp vụ tín dụng chứng từ: a. Trƣờng hợp thanh toán ở ngân hàng phát hành: 17 (3) Ngân hàng phát hành (6) (7) (9) (8) (2) Ngƣời mở (Nhà nhập khẩu) Ngân hàng thông báo (7) (1) (6) (4) Ngƣời hƣởng (nhà xuất (5) khẩu) Bƣớc 1: Hai bên mua bán ký kết hợp đồng ngoại thƣơng với điều khoản thanh toán theo phƣơng thức L/C Bƣớc 2: Trên cơ sở các điều khoản và các điều kiện của hợp đồng ngoại thƣơng, nhà nhập khẩu làm đơn gửi đến ngân hàng phục vụ mình yêu cầu phát hành một L/C cho ngƣời xuất khẩu hƣởng. Bƣớc 3: Căn cứ vào hoá đơn xin mở L/C, nếu đồng ý, ngân hàng phát hành lập một L/C và thông qua ngân hàng đại lý của mình ở nƣớc nhà xuất khẩu để thông báo về việc phát hành L/C và chuyển L/C đến ngƣời xuất khẩu. Bƣớc 4: Khi nhận đƣợc thông báo L/C, ngân hàng thông báo sẽ thông báo L/C cho nhà xuất khẩu. Bƣớc 5:Nhà xuất khẩu nếu chấp nhận L/C thì tiến hành giao hàng nếu không thì đề nghị ngƣời nhập khẩu thông qua ngân hàng phát hành sửa đổi, bổ sung L/C cho phù hợp với hợp đồng ngoại thƣơng .. Bƣớc 6: Sau khi giao hàng nhà xuất khẩu lập bộ chứng từ theo yêu cầu L/C và xuất trình cho ngân hàng phát hành để thanh toán. Bƣớc 7: Ngân hàng phát hành sau khi kiểm tra bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C do mình phát hành thì tiến hành thanh toán cho nhà xuất khẩu; nếu thấy không phù hợp thì từ chối thanh toán và gửi trả lại toàn bộ và nguyên vẹn bộ chứng từ cho nhà xuất khẩu. Bƣớc 8: Ngân hàng phát hành đòi tiền nhà nhập khẩu và chuyển bộ chứng từ cho nhà nhập khẩu sau khi đã nhận đƣợc tiền hoặc chấp nhận thanh toán. 18 Bƣớc 9: Nhà nhập khẩu kiểm tra bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C thì trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền, nếu thấy không phù hợp thì có quyền từ chối trả tiền. Bƣớc 10: Là sự cam kết nhận nợ trừu tƣợng và có điều kiện (hay nợ tiềm năng). b. Trƣờng hợp L/C phát hành ở ngân hàng thông báo: Các bƣớc 1 đến 5 giống nhƣ trƣờng hợp thanh toán tại ngân hàng phát hành. Bƣớc 6: Sau khi giao hàng, nhà xuất khẩu lập bộ chứng từ theo yêu cầu của L/C và xuất trình cho ngân hàng thông báo để đƣợc thanh toán. Bƣớc 7: Ngân hàng thông báo sau khi kiểm tra bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C do mình thông báo thì tiến hành thanh toán tiền cho nhà xuất khẩu; nếu thấy không phù hợp, từ chối thanh toán và gửi trả lại toàn bộ và nguyên vẹn bộ chứng từ cho ngân hàng thông báo. Bƣớc 8: Ngân hàng thông báo gửi bộ chứng từ cho ngân hàng phát hành để đƣợc hoàn trả. Bƣớc 9: Ngân hàng phát hành sau khi kiểm tra bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C do mình phát hành thì tiến hành thanh toán cho ngân hàng thông báo, nếu thấy không phù hợp thì từ chối thanh toán và gửi trả lại toàn bộ và nguyên vẹn bộ chứng từ cho ngân hàng thông báo. Bƣớc 10: Ngân hàng phát hành đòi tiền nhà nhập khẩu và chuyển bộ chứng từ cho ngƣời nhập khẩu sau khi đã đƣợc nhà nhập khẩu trả tiền hoặc chấp nhận thanh toán. Bƣớc 11: Nhà nhập khẩu kiểm tra bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C thì trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền, nếu thấy không phù hợp thì có quyền từ chối trả tiền. Ngân hàng phát hành (3) Ngân hàng thông báo (8) (9) (11) (10) (2) Ngƣời mở (Nhà nhập (7) (1) khẩu) (6) Ngƣời hƣởng (nhà xuất khẩu) (5) (4) 19 1.1.6.2. Phƣơng thức chuyển tiền. Chyển tiền là một phƣơng thức thanh toán đơn giản nhất, theo đó khách hàng (ngƣời mua, ngƣời nhập khẩu) yêu cầu Ngân hàng phục vụ mình chuyển một số tiền nhất định cho ngƣời hƣởng lợi (ngƣời bán, ngƣời xuất khẩu) ở một địa điểm xác định và trong một thời gian nhất định. Có thể nói chuyển tiền là nghiệp vụ thanh toán đơn giản, trong đó, ngƣời chuyển tiền và ngƣời nhận tiền tiến hành thanh toán trực tiếp với nhau. Ngân hàng khi thực hiện chuyển tiền chỉ đóng vai trò trung gian thanh toán theo uỷ nhiệm để hƣởng hoa hồng và không bị ràng buộc bất cứ trách nhiệm gì đối với ngƣời chuyển tiền và ngƣời thụ hƣởng. Có 2 hình thức chuyển tiền là chuyển tiền bằng thƣ (mail transfer-M/T) và chuyển tiền bằng điện (telegraphic Transfer-T/T). Có 2 phƣơng thức chuyển tiền: +Chuyển tiền ứng trƣớc: Phƣơng thức thanh toán này qui định ngƣời mua (ngƣời nhập khẩu) có nghĩa vụ thanh toán cho ngƣời bán (ngƣời xuất khẩu) toàn bộ giá trị hoặc một phần giá trị của hợp đồng vào một ngày qui định trƣớc khi giao hàng. Với ngƣời xuất khẩu thì đây là hình thức thanh toán rất an toàn.Với ngƣời nhập khẩu thì đây là hình thức có đủ rủi ro cao vì không có gì đảm bảo việc ngƣời mua sẽ nhận đƣợc hàng, vì vậy chỉ nên áp dụng với các nhà xuất khẩu (ngƣời bán) có quan hệ thƣờng xuyên và độ tin cậy cao. + Chuyển tiền trả sau: Trong phƣơng thức thanh toán trả sau, ngƣời mua/ngƣời nhập khẩu nhận hàng trƣớc khi thanh toán. Việc thanh toán đƣợc thực hiện ngay khi ngƣời mua nhận đƣợc hàng hóa (còn gọi là trả tiền khi nhận hàng (Cash on delivery)). Phƣơng thức thanh toán này có lợi cho ngƣời mua (ngƣời nhập khẩu). Rủi ro thuộc về ngƣời bán (ngƣời xuất khẩu). 20 Quy trình nghiệp vụ: Ngân hàng trả tiền (4) (Paying bank) (Remitting bank) (5) Ngƣời hƣởng lợi Ngân hàng chuyển tiền (2) (1) (3) Ngƣời chuyển tiền (Beneficiary) (Remitter) Bƣớc 1:Sau khi ký hợp đồng ngoại thƣơng, nhà xuất khẩu thực hiện việc giao hàng đồng thời chuyển giao toàn bộ chứng từ nhƣ hoá đơn, vận đơn bảo hiểm …cho nhà nhập khẩu. Bƣớc 2: Sau khi kiểm tra bộ chứng từ (hoặc hàng hoá), nếu quyết định trả tiền thì nhà nhập khẩu viết lệnh chuyển tiền cùng uỷ nhiệm chi (nếu có TK) gửi ngân hàng phục vụ mình. Bƣớc 3: Sau khi kiểm tra chứng từ và các điều kiện chuyển tiền theo quy định, nếu thấy hợp lệ và đủ khả năng thanh toán, ngân hàng thực hiện trích TK để chuyển tiền và gửi giấy báo Nợ cho nhà nhập khẩu. Bƣớc 4: Ngân hàng chuyển tiền ra lệnh cho ngân hàng đại lý( ngân hàng trả tiền) để chuyển trả cho ngƣời hƣởng lợi. Bƣớc 5: Ngân hàng trả tiền ghi có vào TK của ngƣời hƣởng lợi đồng thời gửi giấy báo Có cho ngƣời hƣởng lợi. 1.1.6.3. Phƣơng thức nhờ thu: * Nhờ thu là phƣơng thức thanh toán trong đó bên bán (nhà xuất khẩu) sau khi giao hàng hay cung cấp dịch vụ uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình xuất trình bộ chứng từ thông qua ngân hàng thu hộ cho bên mua để đƣợc thanh toán, chấp nhận hối phiếu hay chấp nhận các điều kiện hay điều khoản khác. Chứng từ có hai loại là chứng từ tài chính và chứng từ thƣơng mại: - Chứng từ tài chính bao gồm hối phiếu, kỳ phiếu, séc hoặc các phƣơng tiện tƣơng tự khác đƣợc sử dụng trong việc chi trả, thanh toán tiền.
- Xem thêm -