Tài liệu Thực trạng hoạt động các quỹ đầu tư tại việt nam xu hướng và giải pháp

  • Số trang: 25 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 476 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Tham gia: 02/08/2015

Mô tả:

PhÇn mét: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ quü ®Çu t­. I. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm, thùc chÊt 1. Kh¸i niÖm Quü ®Çu t­ lµ mét ®Þnh chÕ tµi chÝnh trung gian tËp trung nh÷ng nguån vèn nhá bÐ, lÎ tÎ cña ng­êi tiÕt kiÖm th«ng qua b¸n c¸c chøng chØ gãp vèn ®Ó sö dông vµo viÖc ®Çu t­ trung vµ dµi h¹n. 2. §Æc ®iÓm 2.1.Quü ®Çu t­ ®­îc ®Æt d­íi sù qu¶n trÞ chuyªn nghiÖp vµ ®­îc ®Çu t­ vµo c¸c tµi s¶n v× lîi Ých cæ ®«ng. 2.2.Mäi nguån tiÕt kiÖm ®Òu ®­îc huy ®éng ®Ó t¹o nguån vèn cho quü nh­ng chñ yÕu lµ nh÷ng ng­êi tiÕt kiÖm nhá ®Ó t¹o cho hä c¬ héi ®Çu t­ vµo c¸c kho¶n môc lín. 3. Thùc chÊt Quü ®Çu t­ lµ h×nh thøc chung vèn ®Çu t­ gi÷a c¸c c¸ nh©n vµ c¸c tæ chøc nh»m t¨ng tÝnh chuyªn nghiÖp cña viÖc ®Çu t­, t¹o ®iÒu kiÖn gi¶m thiÓu rñi ro vµ c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh ®Çu t­. 4. TÝnh tÊt yÕu cña Quü ®Çu t­ 4.1. §èi víi nhµ ®Çu t­ chñ yÕu lµ nh÷ng ng­êi tiÕt kiÖm nhá lÎ, kh«ng cã kh¶ n¨ng ph©n tÝch nh÷ng c¬ héi ®Çu t­ , kh«ng cã thêi gian qu¶n lý danh môc ®Çu t­, h¬n n÷a hä l¹i kh«ng muèn tèn tiÒn cho nhµ t­ vÊn ®Çu t­, kh«ng s½n sµng bá sù t¨ng gi¸ theo thêi gian cña vèn ®Ó cã mét danh môc ®Çu t­ ®a lo¹i ho¸. Qu¸ tr×nh ®Çu t­ ra ®êi kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ vµ ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu ®ã cña hä. Nã cã thÓ cho hä nh÷ng kho¶n thu nhËp ®Þnh kú vµ nã gi¶m thiÓu nh÷ng rñi ro cho c¸c nhµ ®Çu t­ . 4.2.§èi víi c¸c chuyªn gia qu¶n lý quü ®Çu t­ : lµ nh÷ng ng­êi cã kh¶ n¨ng ph©n tÝch ®¸nh gi¸ thùc tiÔn vµ ra c¸c quyÕt ®Þnh ®Çu t­. Song ®Ó ®Çu t­ vµo c¸c kho¶n môc ®Çu t­ cã gi¸ trÞ lín , dµi h¹n th× hä l¹i kh«ng cã kh¶ n¨ng nÕu kh«ng nhËn ®­îc sù ®ãng gãp vÒ vèn cña c¸c nhµ ®Çu t­. C¸c chuyªn gia nhËn ®iÒu hµnh sè vèn ®ã vµ nhËn ®­îc tiÒn l­¬ng. 4.3.§èi víi nÒn kinh tÕ : gièng nh­ c¸c tæ chøc tµi chÝnh kh¸c nã gióp cho chñ thÓ d­ thõa vµ chñ thÓ thiÕu hôt vÒ vèn gÆp nhau nh»m ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn cho nÒn kinh tÕ. H¬n n÷a quü ®Çu t­ cßn gióp x©m nhËp vµo c¸c c«ng ty, vµo c¸c dù ¸n b»ng gãp vèn cæ phÇn hoÆc mua cæ phiÕu ph¸t hµnh lÇn ®Çu víi t­ c¸ch lµ cæ ®«ng s¸ng lËp, nã l¹i võa cã thÓ dïng quü cña m×nh tham gia vµo thÞ tr­êng chøng kho¸n víi t­ c¸ch lµ mét nhµ kinh doanh chøng kho¸n hoÆc mua ®i b¸n l¹i chøng kho¸n ®Ó h­ëng chªnh lÖch gi¸ hoÆc nhËn cæ tøc tõ c¸c c«ng ty ph¸t hµnh chøng kho¸n. HoÆc quü ®Çu t­ dïng tiÒn vèn cña m×nh cho c¸c chñ doanh nghiÖp vay ®Ó ®Çu t­ vµo c¸c dù ¸n theo nh÷ng tho¶ thuËn nhÊt ®Þnh. Víi mét ph¹m vi ho¹t ®éng lín nh­ vËy nªn quü ®Çu t­ cã thÓ ®¸p øng mäi nhu cÇu vÒ vèn ng¾n, trung, dµi h¹n víi sè l­îng nhiÒu, Ýt cho nÒn 1 kinh tÕ. H¬n n÷a lµ chñ thÓ së h÷u mét phÇn hoÆc toµn bé nhiÒu c«ng ty, nã cã kh¶ n¨ng chi phèi c¸c c«ng ty nµy th«ng qua c¸c c«ng cô tµi chÝnh, kinh nghiÖm vµ n¨ng lùc qu¶n lý. II. Ph©n lo¹i quü ®Çu t­ 1.C¨n cø vµo quy m« gãp vèn Quü ®Çu t­ t­ nh©n Quü ®Çu t­ tËp thÓ Quü ®­îc h×nh thµnh do mét sè tæ chøc vµ Quü cã sè gãp vèn ®«ng h¬n quü ®Çu c¸ nh©n gãp vèn hoÆc thuª c«ng ty qu¶n lÝ t­ t­ nh©n hoÆc c¸c chøng chØ gãp quü nh»m ®Çu t­ vèn cña m×nh cã lîi nhÊt. vèn ®­îc mua b¸n trªn thÞ tr­êng. 2.C¨n cø vµo c¬ cÊu huy ®éng vèn Quü ®Çu t­ më Lo¹i chøng kho¸n ph¸t hµnh lµ cæ phiÕu th­êng Sè l­îng chøng kho¸n ph¸t hµnh lu«n thay ®æi Chµo b¸n ra c«ng chóng liªn tôc Cæ phiÕu ®­îc phÐp mua trùc tiÕp tõ quü ®Çu t­, ng­êi b¶o l·nh ph¸t hµnh hoÆc m«i giíi tham gia Quü s½n sµng mua l¹i c¸c cæ phiÕu ®· ph¸t hµnh theo gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn Gi¸ mua lµ gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn céng víi lÖ phÝ b¸n (gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn ®­îc x¸c ®Þnh b»ng gi¸ trÞ chøng kho¸n trong hå s¬ ) Quü ®Çu t­ ®ãng Cã thÓ ph¸t hµnh cæ phiÕu th­êng, cæ phiÕu ­u ®·i hoÆc tr¸i phiÕu Sè l­îng chøng kho¸n hiÖn hµnh lµ cè ®Þnh Chµo b¸n cho c«ng chóng chØ mét lÇn Cæ phiÕu ®­îc giao dÞch trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n chÝnh thøc hoÆc thÞ tr­êng OTC Quü kh«ng mua l¹i c¸c chøng kho¸n ®· ph¸t hµnh. Gi¸ mua ®­îc x¸c ®Þnh bëi cung vµ cÇu. Do ®ã gi¸ mua cã thÓ cao h¬n hoÆc thÊp h¬n gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn. LÖ phÝ b¸n ®­îc céng thªm vµo gi¸ trÞ tµi TiÒn hoa hång ®­îc tr¶ cho giao dÞch thùc s¶n thuÇn. Mäi phÝ tæn mua l¹i ph¶i ®­îc hiÖn do mét ®¹i lý. Sù t¨ng gi¸ vµ gi¶m gi¸ c«ng bè râ trong b¶n c¸o b¹ch thÞ tr­êng ®­îc tÝnh tr¶ cho giao dÞch thùc hiÖn trªn sè vèn gèc 3. C¨n cø vµo c¬ cÊu tæ chøc ®iÒu hµnh 3.1. Quü ®Çu t­ theo m« h×nh tÝn th¸c Theo m« h×nh tÝn th¸c, cã ba chñ thÓ tham gia vµo qu¸ tr×nh qu¶n lý vµ ®Çu t­ : Quü ®Çu t­, c«ng ty qu¶n lý quü ®Çu t­ vµ ng©n hµng gi¸m s¸t. Trong ®ã : - Quü ®Çu t­ lµ mét l­îng vèn ®­îc tËp trung l¹i kh«ng cã t­ c¸ch ph¸p nh©n. - C«ng ty qu¶n lý quü chØ lµm chøc n¨ng h­íng dÉn ®Çu t­ cho quü ®Çu t­ - Ng©n hµng gi¸m s¸t cã vai trß lµ ng­êi b¶o ®¶m an toµn vèn vµ tµi s¶n cho ng­êi ®Çu t­ , gi¸m s¸t viÖc chÊp hµnh ®iÒu lÖ quü. 3.2.Quü ®Çu t­ theo m« h×nh c«ng ty C¸c quü ®Çu t­ lµ mét ph¸p nh©n ®Çy ®ñ víi cæ ®«ng vµ héi ®ång qu¶n trÞ, ®øng ra thuª c¸c c«ng ty qu¶n lý quü nh»m ®¶m b¶o an toµn vµ kinh doanh cã lêi . 2 4.C¨n cø vµo ®èi t­îng ®Çu t­  Quü cæ phÇn th­ëng.  Quü tr¸i phiÕu.  Quü chuyªn m«n ho¸ theo ngµnh.  Quü hçn hîp.  Quü ®Çu t­ ®a d¹ng ho¸ cæ phiÕu th­êng .  Quü thu nhËp  Quü c©n b»ng  Quü thÞ tr­êng tiÒn tÖ 5.C¨n cø vµo quyÒn së h÷u  Quü ®Çu t­ cæ phÇn  Quü ®Çu t­ Nhµ n­íc 6.C¨n cø vµo vïng l·nh thæ  Quü quèc tÕ  Quü toµn cÇu  Quü khu vùc  Quü quèc gia III. C¬ cÊu tæ chøc cña quü ®Çu t­ Héi ®ång qu¶n trÞ Bé phËn kiÓm so¸t Bé phËn l­u göi chøng kho¸n C«ng ty qu¶n lý quü C¸c dù ¸n C«ng ty t­ vÊn Bé phËn giao dÞch víi kh¸ch hµng 1. Héi ®ång qu¶n trÞ vµ c¸c tæ chøc kh¸c 1.1.Héi ®ång qu¶n trÞ Héi ®ång qu¶n trÞ lµ ®¹i diÖn chñ së h÷u cña quü ®Çu t­, lµ c¬ quan duy nhÊt cã quyÒn quyÕt ®Þnh mét sè vÊn ®Ò cña quü. Héi ®ång qu¶n trÞ cã tr¸ch nhiÖm ph¸t triÓn c¸c chÝnh s¸ch ®Çu t­ vµ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn, tu©n thñ c¸c quyÕt ®Þnh. Héi ®ång qu¶n trÞ bæ nhiÖm c¸c thµnh viªn vµo c«ng ty qu¶n lý quü hoÆc thuª c¸c c«ng ty qu¶n lý chuyªn nghiÖp ®iÒu hµnh. 1.2.C¸c bé phËn kh¸c 3 - C«ng ty qu¶n lý quü : Thay mÆt Héi ®ång qu¶n trÞ thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý, ®iÒu hµnh ®­îc uû nhiÖm ®Ó sö dông vèn cña quü theo ®óng chÝnh s¸ch ®Çu t­ cña quü, ®­îc h­ëng thï lao hµng n¨m. - Héi ®ång qu¶n trÞ toµn quyÒn quyÕt ®Þnh ®Õn sù tån t¹i cña c«ng ty qu¶n lý quü. Héi ®ång qu¶n trÞ trùc tiÕp n¾m gi÷ vµ qu¶n lý sè vèn, c¸c c«ng ty chÞu tr¸ch nhiÖm trong ph¹m vi sè vèn ®­îc giao vµ thùc hiÖn viÖc t×m kiÕm c¸c c¬ héi ®Çu t­, lËp dù ¸n ®Çu t­, ph©n tÝch kh¶ n¨ng hoµn vèn vµ thu lîi nhuËn Sau ®ã tr×nh Héi ®ång qu¶n trÞ phª duyÖt vµ quyÕt ®Þnh. - Bé phËn kiÓm so¸t : Cã vai trß gi¸m s¸t c¸c ho¹t ®éng cña c«ng ty qu¶n lý quü. - C«ng ty t­ vÊn : Cã tr¸ch nhiÖm lËp c¸c dù ¸n ®Çu t­ hoÆc chuyªn ph©n tÝch c¸c th«ng tin gióp Héi ®ång qu¶n trÞ cã c¸c chÝnh s¸ch ®Çu t­, ®ång thêi cïng c«ng ty qu¶n lý quü ®iÒu hµnh thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t­ . - Bé phËn gi÷ chøng kho¸n : §¶m nhËn viÖc l­u gi÷ tiÒn mÆt vµ chøng kho¸n cña qòy, kh«ng liªn quan ®Õn bÊt cø nhiÖm vô kinh doanh nµo cña quü - Bé phËn giao dÞch víi kh¸ch hµng : Thùc hiÖn viÖc ph¸t hµnh c¸c cæ phiÕu míi vµ thanh to¸n cæ phiÕu cò, ®ång thêi cung cÊp c¸c dÞch vô ®Õn kh¸ch hµng: hoµn tr¶ cæ phiÕu, ®ãng thuÕ hé cho kh¸ch, cÊp b¸o c¸o kÕ ho¹ch vµ ®¸nh gi¸ t×nh h×nh ho¹t ®éng trong ngµy. 2. C¸c chñ thÓ liªn quan ®Õn tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña quü ®Çu t­ 2.1.§¹i lý chuyÓn nh­îng : ®¶m nhËn viÖc hoµn tr¶ cæ tøc vµ ph©n phèi tiÒn lêi thu ®­îc trªn vèn vµ thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng kÕ to¸n kh¸c còng nh­ göi b¸o c¸o ®Þnh kú vµ giÊy uû quyÒn. 2.2. Ng©n hµng l­u gi÷ : Thùc hiÖn gi÷ tiÒn mÆt vµ c¸c chøng kho¸n cña quü. 2.3.Ng­êi b¶o l·nh (ng­êi ph©n phèi) : lµ ng­êi ®¶m b¶o chÝnh cña quü. Theo tho¶ thuËn hä ®­îc phÐp mua cæ phÇn cña quü theo gi¸ trÞ thuÇn hiÖn t¹i hoÆc cã thÓ b¸n l¹i tíi c«ng chóng theo gi¸ chµo b¸n ®Çy ®ñ. Ph¶i kÝ hîp ®ång víi quü vµ ®­îc ®ång ý cña héi ®ång qu¶n trÞ hoÆc ®a sè cæ ®«ng. 2.4.Nhµ kinh doanh : Nhµ kinh doanh mua c¸c cæ phÇn tõ ng­êi b¶o l·nh theo gi¸ chøng kho¸n råi chµo b¸n tíi c«ng chóng 2.5.Ng­êi t­ vÊn ®Çu t­ : Ng­êi t­ vÊn cña quü qu¶n lý hå s¬ ®Çu t­ chøng kho¸n cña quü. Hä sÏ mua b¸n chøng kho¸n phï hîp víi chÝnh s¸ch ®Çu t­ vµ môc tiªu ®Çu t­ cña quü vµ ®­îc tr¶ mét kho¶n thï lao IV. Ho¹t ®éng cña quü ®Çu t­ 1. Môc tiªu ®Çu t­ cña mét quü ®Çu t­ - KiÕm thu nhËp ngay, chia lîi tøc hµng kú ®Ó cæ ®«ng cã thu nhËp vµ chi tiªu cho tiªu dïng hµng th¸ng. - Dµnh l¹i c¸c kho¶n cæ tøc ®Ó t¸i ®Çu t­ vµo sù ph¸t triÓn cña quü 4 - KÕt hîp c¶ hai môc tiªu trªn, thu lîi tøc vµ ph¸t triÓn vèn cña quü b»ng c¸ch bá vèn vµo c¸c dù ¸n hoÆc giao dÞch trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n 2. Huy ®éng vèn cña quü ®Çu t­ Trªn b¶ng c©n ®èi tµi s¶n cña mét quü ®Çu t­ vµo bÊt cø thêi ®iÓm nµo ®Òu cã d¹ng c¬ b¶n nh­ sau : Tµi s¶n cã Tµi s¶n nî I. Tµi s¶n l­u ®éng: 1.TiÒn mÆt 2.§Çu t­ ng¾n h¹n 3.§Çu t­ trung vµ dµi h¹n - Tr¸i phiÕu - Cæ phiÕu - Vèn liªn doanh I. II. III. C¸c kho¶n chi phÝ ph¶i tr¶ Vèn cæ ®«ng Tµi s¶n cè ®Þnh Tæng céng : xxx Tæng céng : xxx Quü ®Çu t­ gäi vèn b»ng c¸ch ph¸t hµnh cæ phiÕu: 2.1.Chñ thÓ ph¸t hµnh: C¸c nhµ s¸ng lËp quü ®Çu t­ ph¸t hµnh th«ng c¸o trªn c¸c b¸o chÝ tµi chÝnh sau khi ®­îc phÐp thµnh lËp. C¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n ®øng ra hç trî viÖc tiÕp thÞ ®Õn kh¸ch hµng hoÆc chÝnh hä sÏ lµ nhµ ®Çu t­ vµo quü. 2.2.ThÓ thøc ph¸t hµnh: Ng­êi ®øng ra ph¸t hµnh th­êng lµ c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n vµ hä chÝnh lµ ng­êi t­ vÊn cho quü vÒ thñ tôc huy ®éng vèn vµ tæ chøc ph¸t hµnh cæ phiÕu. C¸c nhµ s¸ng lËp quü cã thÓ yªu cÇu cã ng­êi b¶o l·nh, c¸c bªn b¶o l·nh ®¶m b¶o mua hÕt cæ phÇn mµ ch­a cã ng­êi ®¨ng kÝ trong cuéc ph¸t hµnh cæ phiÕu míi ®Ó ®¶m b¶o sè vèn cÇn cã sÏ ®­îc huy ®éng ®Çy ®ñ. 2.3. H×nh thøc ph¸t hµnh: - Ph¸t hµnh b»ng c¸c th­ chµo b¸n: Quü ®Çu t­ sÏ ph¸t hµnh trùc tiÕp ®Õn c¸c nhµ ®Çu t­ c¸ thÓ theo mÖnh gi¸, th­ chµo b¸n vµ ®¬n ®¨ng kÝ ®­îc göi ®Õn kh¸ch hµng hoÆc ®­îc ®¨ng trªn c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh. C¸c c«ng ty t­ vÊn cã vai trß tiÕp thÞ ®Ó l«i cuèn sù quan t©m cña c«ng chóng vµ tÝnh to¸n ®Ó cã ®­îc kÕt qu¶ ph¸t hµnh thµnh c«ng. - Ph¸t hµnh th«ng qua c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n: C«ng ty quü ®Çu t­ b¸n cæ phiÕu cho c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n víi gi¸ th­êng b»ng mÖnh gi¸ céng phÝ hoa hång ®Ó hä chµo b¸n l¹i cho kh¸ch hµng - Ph¸t hµnh th«ng qua ®Êu thÇu gi÷a c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n: C«ng ty quü ®Çu t­ ®Æt gi¸ tèi thiÓu cho cæ phiÕu, sau ®ã c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n sÏ quyÕt ®Þnh gi¸ mua cao h¬n víi ®¶m b¶o viÖc b¸n l¹i cã thµnh c«ng vµ sÏ ®¨ng kÝ mua. C«ng ty nhËn ®­îc quyÒn ph¸t hµnh cæ phiÕu lµ c«ng ty ®­a ra møc gi¸ cao nhÊt. §¬n xin mua cao nhÊt ®­îc ph©n phèi theo gi¸ thÇu vµ sè tiÒn d­ ®­îc hoµn l¹i. 3. Sö dung vèn Danh môc ®Çu t­ cña quü nh»m vµo viÖc qu¶n lý ®Çu t­ theo môc tiªu cña quü. Qu¶n lý danh môc ®Çu t­ lµ mét kh©u quan träng ®Ó ®¹t ®­îc lîi nhuËn cao nhÊt cã thÓ víi sù b¶o ®¶m gia t¨ng gi¸ trÞ vèn, h¹n chÕ rñi ro cã thÓ x¶y ra. 5 Trong thùc tÕ, c¸c kho¶n ®Çu t­ cã lîi tøc cao th­êng cã sù giíi h¹n hoÆc nghi ngê vÒ kh¶ n¨ng t¨ng tr­ëng, tøc lµ lîi tøc cµng cao th× rñi ro cµng lín. ChÝnh v× vËy viÖc qu¶n lý danh môc tµi s¶n cã cña quü lµ rÊt quan träng, nã quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÕt b¹i cña mét quü, ®ßi hái ph¶i cã nguyªn t¾c qu¶n lý riªng. 3.1.Nguyªn t¾c qu¶n lý tµi s¶n cã 3.1.1.§o l­êng thu nhËp dù kiÕn vµ rñi ro cña mét danh môc c¸c kho¶n ®Çu t­ : Khi ®Çu t­ ®ßi hái c¸c nhµ qu¶n lý ph¶i tÝnh to¸n møc thu nhËp, rñi ro cña tõng tµi kho¶n ®Çu t­ hoÆc tõng t¸i s¶n råi kÕt hîp c¸c kho¶n ®Çu t­ sao cho tèi ­u nhÊt. Tøc lµ lµm sao gi¶m ®­îc tèi ®a rñi ro trªn møc thu nhËp dù kiÕn hoÆc t¨ng tèi ®a møc thu nhËp trªn tØ lÖ rñi ro cho phÐp chÊp nhËn ®­îc. 3.1.2.§a d¹ng ho¸ c¸c tµi s¶n trong dang môc vµ c¸c rñi ro cña danh môc tµi s¶n : Nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tµi chÝnh lµ c¸c nhµ ®Çu t­ ®a d¹ng ho¸ c¸c kho¶n ®Çu t­ ë nhiÒu lÜnh vùc ®Ó gi¶m bít c¸c rñi ro mµ vÉn cã thu nhËp b×nh th­êng. 3.2.Chän lùa danh môc c¸c kho¶n ®Çu t­: ViÖc lùa chän danh môc c¸c kho¶n ®Çu t­ chÞu ¶nh h­ëng cña chÝnh s¸ch ®Çu t­ cña mét quü ®ã lµ viÖc chÊp nhËn m¹o hiÓm hay gi÷ møc an toµn tµi s¶n. YÕu tè rñi ro cã vÞ trÝ ¶nh h­ëng ®Õn c¸c quyÕt ®Þnh vµ chÝnh s¸ch ®Çu t­. 4.Ho¹t ®éng nghiÖp vô cña Quü ®Çu t­ 4.1.C¸c ho¹t ®éng phôc vô cho kh¸ch hµng. Quü ®Çu t­ thùc hiÖn cung cÊp dÞch vô cho kh¸ch hµng nh­: rót tiÒn, mua cæ phiÕu míi, t¸i ®Çu t­ .. 4.2.C¸c nghiÖp vô kinh doanh cña Quü ®Çu t­ 4.2.1. C¸c nghiÖp vô ®Çu t­ trùc tiÕp: Quü ®Çu t­ tham gia trùc tiÕp vµo c¸c dù ¸n s¶n xuÊt kinh doanh trong n­íc vµ c¶ n­íc ngoµi võa ®ãng vai trß tµi trî vèn võa cung cÊp c¸c dÞch vô t­ vÊn kü thuËt. 4.2.2.C¸c nghiÖp vô ®Çu t­ gi¸n tiÕp th«ng qua thÞ tr­êng chøng kho¸n: - Tham gia mua b¸n cæ phiÕu b»ng c¸ch th­êng xuyªn theo dâi, ®¸nh gi¸ cæ phiÕu cña c«ng ty vµ theo dâi chØ sè trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. - Tham gia mua b¸n c¸c tr¸i phiÕu. - Tham gia mua b¸n c¸c hîp ®ång t­¬ng lai vµ c¸c hîp ®ång quyÒn chän võa ®Ó kiÕm lêi võa ®Ó b¶o hiÓm ®Çu t­ cho chøng kho¸n Quü n¾m gi÷. V.Chi phÝ vµ thu nhËp cña Quü ®Çu t­, nhµ ®Çu t­ 1. C¸c chi phÝ trong ho¹t ®éng cña mét Quü ®Çu t­  Chi phÝ qu¶n lý  Chi phÝ qu¶ng c¸o ph¸t hµnh cæ phiÕu  Chi phÝ t¸i ®Çu t­ 2.Thu nhËp cña Quü ®Çu t­ 2.1.Cæ tøc ®­îc h­ëng do c¸c c«ng ty thanh to¸n cho cæ ®«ng hµng n¨m. 6 2.2.Thu nhËp vÒ vèn: gi¸ trÞ c¸c kho¶n ®Çu t­ t¨ng do c¸c kho¶n ®Çu t­ thµnh c«ng. 2.3.§èi víi c¸c Quü cã tham gia c¸c nghiÖp vô tµi trî vèn, liªn doanh th× phÇn thu nhËp hµng n¨m cßn ®­îc céng thªm phÇn lîi nhuËn do ®Çu t­ mang l¹i. 3.Thu nhËp cña nhµ ®Çu t­ - Chi phÝ giao dÞch nhá h¬n khi mua chøng kho¸n. - Gi¶m rñi ro khi ®a d¹ng ho¸ danh môc ®Çu t­ mµ hä n¾m gi÷. VI. Rñi ro cña Quü ®Çu t­  Rñi ro l·i suÊt, tû gi¸.  BiÕn ®éng thÞ tr­êng.  TiÒn mÆt tån quü lín do kh«ng t×m ®­îc dù ¸n ®Çu t­ kh¶ thi. VII.Lîi Ých cña Quü ®Çu t­ so víi ®Çu t­ trùc tiÕp  Ph©n t¸n rñi ro.  Qu¶n lý chuyªn nghiÖp.  Chi phÝ ho¹t ®éng thÊp.  C¸c dÞch vô cæ ®«ng.  TÝnh thanh kho¶n.  An toµn tr­íc c¸c hµnh vi kh«ng c«ng b»ng.  Sù thuËn tiÖn. VIII. Mèi quan hÖ cña Quü ®Çu t­ víi thÞ tr­êng chøng kho¸n Theo nguyªn t¾c tæ chøc thÞ tr­êng chøng kho¸n, mäi ho¹t ®éng giao dÞch mua vµ b¸n chøng kho¸n ®Òu ph¶i th«ng qua trung gian c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n lµ thµnh viªn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. C¸c c«ng ty Quü ®Çu t­ ph¶i giao dÞch th«ng qua c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n mÆc dï chÝnh c¸c c«ng ty chøng kho¸n nµy còng cã thÓ lËp ra c¸c Quü ®Çu t­ riªng, song viÖc t¸ch biÖt chøc n¨ng nµy lµ nh»m ®Ó cho Uû ban chøng kho¸n Nhµ n­íc dÔ dµng kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng. Nh­ vËy c¸c Quü ®Çu t­ sÏ ®ãng vai trß lµ chiÕc cÊu nèi c¸c nhµ ®Çu t­ c¸ thÓ, ng­êi tiÕt kiÖm víi thÞ tr­êng chøng kho¸n th«ng qua c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n. ThÞ tr­êng chøng kho¸n l¹i ®ãng vai trß lµ c¬ së cho sù ho¹t ®éng cña c¸c Quü. M« h×nh ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. Quü ®Çu t­ Mua cæ phÇn cña Quü ®Çu t­. C¸c dù ¸n ®Çu t­ , c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn Mua b¸n chøng kho¸n. §Çu t­ trùc tiÕp vµo cæ phÇn. §Çu t­ gi¸n tiÕp th«ng qua thÞ tr­êng chøng kho¸n ThÞ tr­êng chøng kho¸n. Vèn tiÕt kiÖm trong d©n §em b¸n l¹i c¸c cæ phiÕu. 7 PhÇn II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng c¸c Quü ®Çu t­ t¹i ViÖt Nam Xu h­íng vµ gi¶i ph¸p. I.Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam 1.C¬ së ph¸p lý chi phèi sù ho¹t ®éng c¸c Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam C¸c Quü ®Çu t­ t¹i ViÖt Nam chÞu chÕ tµi chi phèi bëi c¸c luËt vµ quy chÕ sau: - LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam th«ng qua ngµy 12 th¸ng 11 n¨m 1996. - LuËt söa ®æi bæ sung mét sè ®iÒu cña LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam sè 18/2000/Q§ 10 ngµy 09 th¸ng 06 n¨m 2000. - LuËt c¸c Tæ chøc tÝn dông ®­îc Quèc héi Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam th«ng qua ngµy 12 th¸ng 12 n¨m 1997. - Quy chÕ vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ chøng kho¸n vµ C«ng ty qu¶n lý quü ban hµnh kÌm theo QuyÕt ®Þnh sè 05/1998/Q§-UBCK3 ngµy 13 th¸ng 10 n¨m1998 cña Chñ tÞch UBCK Nhµ n­íc. - LuËt Doanh nghiÖp, Quèc Héi n­íc CHXHCN ViÖt Nam th«ng qua ngµy 12/06/1999. 2.Qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña c¸c quü ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam 2.1.Thêi kú míi thµnh lËp 2.1.1.ViÖt Nam Fund (VF).  Danh môc ®Çu t­ cña VF: + TiÒn mÆt vµ tr¸i phiÕu: chiÕm tû träng 75%. + Cæ phÇn liªn doanh: chiÕm tû träng 25%  C¸c dù ¸n ®i vµo ho¹t ®éng cña VF: (triÖu USD) Dù ¸n ®Çu t­ LÜnh vùc Gi¸ trÞ dù ¸n §· ®Çu t­ Agravina (Bio Organics) C«ng ty Huy Hoµng Ng©n hµng Hµng h¶i Dragon Propertic La Corp. Genaraldes Zines Johnson Buisse Asia C«ng ty ViÖt Hoa Hµng v¨n phßng ChÕ biªn n«ng s¶n S¶n xuÊt Tµi chÝnh Nhµ, V¨n phßng Du lÞch S¶n xuÊt X©y dùng Tµi chÝnh 494.854 3.909.833 2.358.535 10.062.835 2.454.843 2.070.891 3.544.456 2.270.000 494.854 3.909.833 2.358.535 1.604.865 94.493 2.070.891 2.231.956 2.270.000 Céng 27.176.247 15.035.427 Nh­ vËy tæng sè c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®ang thùc hiÖn cña VF chØ chiÕm ®Õn 44% (27.176.247 USD) trong tæng sè vèn huy ®éng cña quü lµ 61,3 triÖu. Qu¸ tr×nh ®Çu t­ vèn thùc sù chØ míi lµ 55,3% (15.035.427USD), sè vèn dù ®Þnh ®Çu t­ chØ chiÕm 24,32% sè quü hiÖn cã. 8 Ho¹t ®éng cña VF ®· cã nh÷ng thuËn lîi ban ®Çu, ®ã lµ viÖc chÊp thuËn cña Ng©n hµng Nhµ n­íc ViÖt Nam cho phÐp ng©n hµng VO Bank ph¸t hµnh cæ phiÕu cho quü ®· ®¸nh dÊu thêi kú cho phÐp c¸c ph¸p nh©n n­íc ngoµi trùc tiÕp mua cæ phÇn cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ViÖt Nam. 2.1.2.Templeton ViÖt Nam Opportunities Fund (TVDF).  Danh môc ®Çu t­ theo tµi s¶n cña TVDF +Th­¬ng m¹i vµ cho vay ng¾n h¹n: 45,8% +§· ®Çu t­ cæ phiÕu : 54,2%  Danh môc ®Çu t­ theo lÜnh vùc cña quü: LÜnh vùc Tû träng S¶n xuÊt hµng tiªu dïng 14,1% Tµi chÝnh 13,7% C«ng nghiÖp hçn hîp 8,2% VËt liÖu 7,3% DÞch vô 7,3% Tµi trî vèn 3,6% 54,2% Tæng C¸c doanh nghiÖp mµ TVOF n¾m gi÷ cæ phÇn 9/1994: C«ng ty thÐp Nat Steel, C«ng ty Swire Pacific, TËp ®oµn New World Development, C«ng ty American Standard Sanitaly Ware, Bangkok Bank, Ng©n hµng qu©n sù Th¸i Lan, TËp ®oµn First Pacific, Peregrine Investment Holdings, Luk Industrial, C«ng ty Siam Syntech. 2.1.3.ViÖt Nam Frontier Fund (VFF).  Danh môc ®Çu t­ cña VFF: + Th­¬ng m¹i : 3,05% + Tr¸i phiÕu : 39,57% + TÝn Dông : 11,33% + §Çu t­ cæ phiÕu : 46,05%  C¸c lo¹i dù ¸n ®Çu t­: Dù ¸n Sè vèn ®Çu t­ IndoChina Goldfields 5,00 Barlile Corporation 1,35 Lukraxi(Ciment) 5,26 North Bridge Communities 5,00 C«ng ty x©y dùng Thuû ®iÖn 1,50 Qu¶ng Nam-§µ N½ng Dù ¸n Sè vèn ®Çu t­ NH th­¬ng m¹i cæ phÇn hµng h¶i 1,20 ViÖt Nam Industrial Investment 2,00 NH th­¬ng m¹i cæ phÇn ¸ Ch©u 4,90 Vina Cafª TN Vina Thai (Tuk tuk VN). 3,50 2.1.4.Beta ViÖt Nam Fund (BVF)  Danh môc ®Çu t­ 9 +Th­¬ng m¹i vµ tr¸i phiÕu +Cho vay +§Çu t­ vµo cæ phÇn ë ViÖt Nam  C¸c dù ¸n ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam Dù ¸n : : : 69% 19% 12% Gi¸ trÞ ®Çu t­ Pegasus Leisure 37,62% cæ phÇn Apex Dalat 1.000.000USD (51% cæ phÇn) Iddson Group 1.000.000USD Ng©n hµng Ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam 6.700.000USD (VietcomBank) ViÖt Nam Industrial Investments 6.100.000USD (6,2% cæ phÇn) 2.1.5.Lazard ViÖt Nam Fund (LVF):  C¸c dù ¸n ho¹t ®éng +Kh¸ch s¹n Metropol Hotel - Pullman - Hµ Néi +Khu nhµ ë, V¨n phßng cao èc New Age Office Complex - Hµ Néi +Khu nhµ cao cÊp SaiGon Village - TpHCM +Khu du lÞch Golden Ladge Resors - Hµ Néi +C«ng ty liªn doanh s¶n xuÊt gç cao cÊp B×nh ThuËn. - ChiÕn l­îc cña quü lµ ®Çu t­ vµo c¸c dÞch vô tiªu dïng, kh¸ch s¹n, C«ng nghiÖp x©y dùng vµ ngµnh nhùa víi gi¸ trÞ tõ 3 ®Õn 10 triÖu USD ®Çu t­ vµo mét dù ¸n. 2.1.6.ViÖt Nam Enterprise Investment Keppel. (VAIK) - Danh môc ®Çu t­ +Th­¬ng m¹i vµ Tr¸i phiÕu: 75% +§Çu t­ cæ phÇn : 25% - C¸c dù ¸n: +International Grammar School - TpHCM +Ba son - Keppel -Söa ch÷a tµu biÓn +C¸c dù ¸n vÒ kh¸ch s¹n, v¨n phßng vµ viÔn th«ng. VIEK ®Çu t­ 20 TriÖu USD(25%) vµo c¸c dù ¸n trªn. 2.2.Giai ®o¹n 1997 - 2000 Tªn 10/1997 8/2000 Nguån Gi¸ (Cent NAV(Cent/ Nguån vèn Gi¸ (Cent NAV(Cent/ Quü vèn BVF VF VFF TVF VEI /chøng chØ) 47,2 42,0 38,8 90,6 16,5 7,25 8,25 7,75 11,25 1,01 chøng chØ) 10,16 11,29 10,64 12,70 0,99 /chøng chØ) chøng chØ) 8,98 12,44 15,93 1,38 4,00 3,75 3,11 8,41 8,05 21,87 0,71 0,81 10 §Õn n¨m 2000 khi thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam chÝnh thøc ®i vµo ho¹t ®éng víi Trung t©m giao dÞch chøng kho¸n ®Çu tiªn t¹i TP HCM th× ë ViÖt Nam cßn tån t¹i 5 Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi. T×nh h×nh ho¹t ®éng cña chóng t¹i thêi ®iÓm ®ã ®­îc ph¶n ¸nh qua b¶ng trªn Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng c¸c quü nµy ®Òu gÆp nhiÒu khã kh¨n: khã kh¨n trong ®iÒu kiÖn ph¸p lý thiÕu ®ång bé vµ ngÆt nghÌo, céng thªm víi mét m«i tr­êng tµi chÝnh ch­a ph¸t triÓn. HÇu hÕt c¸c quü ®Òu kh«ng ®¹t môc ®Ých, vèn huy ®éng vµ gi¸ chøng chØ Quü ®Çu t­ ®Òu gi¶m, cã quü ®· bá cuéc, chØ duy nhÊt cã Dragon Capital (VEI) cã vèn huy ®éng t¨ng tõ 16,5 triÖu USD lªn 21,87 triÖu USD trong th¸ng 8/2000. §©y lµ quü ho¹t ®éng thµnh c«ng nhÊt ë ViÖt Nam, ®Çu t­ vµo nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau vµ ®· mang l¹i nh÷ng kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh. 3.ThuËn lîi vµ khã kh¨n trong ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi 3.1.Nh÷ng thuËn lîi Thø nhÊt, chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc ViÖt Nam ñng hé sù ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­, c¸c Bé ngµnh ®· phèi hîp ®Ó ban hµnh quy chÕ ho¹t ®éng cho sù ho¹t ®éng cña quü, ®Æc biÖt lµ c¶i c¸ch ph¸p luËt, ®­a ra chÝnh s¸ch ­u ®·i ®Çu t­. Thø hai, c¸c tæ chøc nh­ Ng©n hµng, b¶o hiÓm, Tæng c«ng ty Nhµ n­íc vµ c¸c c¸ nh©n cã thu nhËp cao ®Òu cã nhu cÇu ®Çu t­ . Thø ba, ViÖt Nam ®· lu«n ®Èy m¹nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n­íc, gãp phÇn t¹o m«i tr­êng cho Quü ®Çu t­. Thø t­, ®ã lµ sù ra ®êi vµ ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam, ®©y lµ mét thuËn lîi cã tÝnh chÊt b­íc ngoÆt gióp cho Quü ®Çu t­ ®Èy m¹nh ®Çu t­ vµo c¸c c«ng ty cæ phÇn gióp c¸c doanh nghiÖp nµy niªm yÕt vµ giao dÞch t¹i Trung t©m giao dÞch chøng kho¸n. Qua ®ã, c¸c Quü ®Çu t­ dÔ dµng th¸o lui vèn th«ng qua chuyÓn nh­îng trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. 3.2.Nh÷ng khã kh¨n Thø nhÊt, m«i tr­êng ph¸p lý cña ViÖt Nam ch­a cã nh÷ng quy ®Þnh râ rµng cho c¸c Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi dÉn ®Õn qu¸ tr×nh ®Çu t­ vµo c¸c doanh nghiÖp gÆp khã kh¨n. MÆc dï hµnh lang ph¸p lý cña ViÖt Nam ®ang ®­îc xóc tiÕn c¶i tæ nh­ng thùc tÕ trong nhiÒu n¨m qua cho thÊy nã lu«n kh«ng theo kÞp nhÞp ®Ëp cña thÞ tr­êng. - Ch¼ng h¹n nh­ quy ®Þnh vÒ tû lÖ vèn: luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi ViÖt Nam vµ LuËt doanh nghiÖp chØ cho phÐp c¸c ®èi t¸c n­íc ngoµi ®­îc n¾m gi÷ tèi ®a 30% cæ phiÕu cña mét c«ng ty trong khi môc tiªu cña Quü ®Çu t­ lµ kinh doanh chªnh lÖch gi¸, môc tiªu nµy còng sÏ kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc khi tÝnh láng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n tr­íc n¨m 2000 lµ b»ng kh«ng. - Thñ tôc xin phÐp ®Çu t­ vµo chøng kho¸n cßn phøc t¹p vµ mÊt nhiÒu thêi gian. Th«ng th­êng ®Ó tham gia mua cæ phÇn ph¶i mÊt tõ 3 ®Õn 6 th¸ng ®Ó thÈm ®Þnh dù ¸n, nh­ng cÇn tõ 6 ®Õn 12 th¸ng ®Ó nhËn ®­îc giÊy phÐp. 11 - Ch­a cã quy ®Þnh ®iÒu chØnh cho mäi tæ chøc vµ c¸ nh©n ph¶i tu©n theo, cã nhiÒu tæ chøc vµ c¸ nh©n ®· tù ph¸t kinh doanh bÊt ®éng s¶n vµ mua b¸n chøng tõ. - NghÞ ®Þnh 48/1998 N§-ChÝnh phñ, ngµy 11/7/1998 vÒ chøng kho¸n vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n cã quy ®Þnh vÒ ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ song khi ¸p dông vµo Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi th× gÆp ph¶i nhiÒu bÊt cËp: §ã lµ, ®iÒu 3 N§ cã quy ®Þnh Quü ®Çu t­ ®­îc ®Çu t­ vµo chøng kho¸n tèi thiÓu 60% gi¸ trÞ tµi s¶n cña quü, nh­ng l¹i kh«ng quy ®Þnh tû lÖ ®Çu t­ vµo chøng kho¸n niªm yÕt hay kh«ng. Kho¶n 2 ®iÒu 14 quy ®Þnh c«ng ty qu¶n lý quü kh«ng ®­îc phÐp dïng vèn vµ tµi s¶n cña mét quü ®Ó ®Çu t­ qu¸ 15% tæng gi¸ trÞ chøng kho¸n l­u hµnh. Kho¶n 3 ®iÒu 14 quy ®Þnh c«ng ty qu¶n lý quü kh«ng ®­îc dïng vèn cña quü m×nh qu¶n lý ®Ó mua qu¸ 49% tæng gi¸ trÞ chøng kho¸n ®ang l­u hµnh. - Nh÷ng ®iÒu nµy lµm cho nh÷ng doanh nghiÖp cã møc vèn nhá h¬n 10 tû ®ång cã tû lÖ vèn ®Çu t­ trªn tæng nguån vèn cu¶ quü lµ qu¸ thÊp nªn h¹n chÕ trong ho¹t ®éng ®Çu t­. H¬n n÷a nã còng lµm cho c¸c doanh nghiÖp ®Çu t­ vµo c¸c doanh nghiÖp kh¸c nhau dÉn ®Õn chi phÝ qu¶n lý cao lµm cho hÇu hÕt c¸c c«ng ty ®Òu ch­a cã l·i t¹i thêi ®iÓm ®ã. Thø hai, m«i tr­êng vµ nÒn v¨n ho¸ cña giíi kinh doanh trong n­íc còng lµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn sù kh«ng thµnh c«ng cña c¸c Quü ®Çu t­ ë ViÖt Nam. ë ViÖt Nam c¸c quü nµy t×m ®­îc rÊt Ýt c¬ héi gãp vèn cã ý nghÜa vµo c¸c c«ng ty cã s½n (c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn) mµ lý do lµ ë chç c¸ c«ng ty trong n­íc lu«n e dÌ kh¶ n¨ng bÞ ®èi t¸c n­íc ngoµi th«n tÝnh. MÆt kh¸c sè c«ng ty ®­îc niªm yÕt cßn Ýt nªn c¸c quü gÆp nhiÒu khã kh¨n trong viÖc th¸o lui vèn, khi chuyÓn nh­îng bÞ gi¶m gi¸ trÞ. Thø ba, lçi còng kh«ng hoµn toµn tõ phÝa bªn ngoµi mµ cã c¶ tõ ph¸i c¸c Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi, chiÕn l­îc ho¹t ®éng trong thêi gian ®Çu cña c¸c Quü ®Çu t­ còng cã nhiÒu ®iÓm kh«ng t­¬ng thÝch víi m«i tr­êng kinh tÕ ViÖt Nam. Trong thùc tÕ vèn trung b×nh cña mét dù ¸n ViÖt Nam tr­íc ®©y chØ kho¶ng 10 triÖu USD, gÇn ®©y cã c¸c dù ¸n cao h¬n nh­ng kh«ng ®¸ng kÓ, trong khi ®ã hÇu hÕt c¸c quü l¹i chØ tËp trung vµo c¸c dù ¸n cã quy m« lín, c¸c quü cßn l¹i cßn ®ßi hái kh¾t khe vÒ tû suÊt lîi nhuËn cña c¸c dù ¸n, lµm nh­ thÕ lµ c¸c quü ®· tù trãi buéc thÞ tr­êng ®Çu t­ cña chÝnh m×nh. 4.Mét sè gi¶i ph¸p nh»m t¨ng tÝnh hiÖu qu¶ trong ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam Mét lµ, cÇn ph¶i cã sù ®iÒu hµnh trong hµnh lang ph¸p lý, cÇn ph¶i ban hµnh ra mét quy chÕ cho quü râ rµng h¬n, quy chÕ ®ã ph¶i mang tÝnh hîp lý, chÝnh x¸c, cô thÓ, tØ mØ. Quy ®Þnh vÒ tû lÖ vèn ®Çu t­ vµo mét doanh nghiÖp ë møc lµm sao ®¶m b¶o chi phÝ trªn mét ®ång vèn ë møc hîp lý; ®ång thêi cÇn ph¶i quy ®Þnh thuÕ vèn ®Ó c¸c quü dù trï ®­îc chi phÝ. 12 Hai lµ, mét sè quy chÕ cÇn më réng h¬n n÷a t¹o ra tÝnh linh ho¹t cho c¸c quü ®Ó c¸c quü ®Çu t­ khai th¸c tèi ®a vèn cña m×nh (N§ 48 ChÝnh phñ vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n s¾p ®­îc ®iÒu chØnh). Ba lµ, chÕ ®é ­u tiªn ­u ®·i cña Quü ®Çu t­ gi¸n tiÕp còng nªn ®­îc ­u tiªn nh­ quü ®Çu t­ trùc tiÕp. Bèn lµ, chóng ta cÇn thiÕt ph¶i chñ ®éng ®­a ra c¸c dù ¸n ®Çu t­ theo chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc. ThËm chÝ lµ cã thÓ cã nh÷ng ­u ®·i cho c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc nÕu hä tho¶ m·n c¸c dù ¸n mµ chóng ta thÊy cÇn thiÕt. Cã nh­ vËy th× sÏ thóc ®Èy ho¹t ®éng ®Çu t­ cña c¸c Quü ®Çu t­. H¬n n÷a viÖc tiÕp nhËn vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi míi mang l¹i nh÷ng c¬ së tiÒn ®Ò quan träng thóc ®Èy cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc, tr¸nh ®­îc sù thô ®éng trong qóa tr×nh xÐt duyÖt, chÊp nhËn c¸c dù ¸n do c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­a ra. II.Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm ë ViÖt Nam 1. Vµi nÐt vÒ Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm cã thÓ quan niÖm ®ã lµ mét tæ chøc tµi chÝnh ®Çu t­ cæ phÇn vµo c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ch­a niªm yÕt. Vµ ë møc ®é nµo ®ã, ®¹i diÖn cña quü ®Çu t­ m¹o hiÓm cã thÓ tham gia vµo ho¹t ®éng qu¶n lý c«ng ty mµ hä lµ cæ ®«ng. Còng cã thÓ hiÓu Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm lµ mét tæ chøc tµi chÝnh s½n sµng cung cÊp vèn (cã thÓ lµ c¶ nh©n lùc) th«ng qua viÖc tham gia mua cæ phÇn cña c¸c doanh nghiÖp mµ hä thÊy cã tiÒm n¨ng ph¸t triÓn m¹nh, víi hy väng sÏ thu ®­îc nh÷ng kho¶n lîi cao. T¹i ViÖt Nam, vµo nh÷ng n¨m 1990 cã tíi 6 Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm ®­îc thµnh lËp víi sè vèn trªn 4000 triÖu USD: Laza ViÖt Nam Fund (Ph¸p); Beta ViÖt Nam (Anh); ViÖt Nam Frontier Fund (MÜ - Ph¸p); Templeton ViÖt Nam Coppoturnites Fund (MÜ); ViÖt Nam Fund (Singapore) vµ ViÖt Nam Enterprise Investment Ltd (Dragon Capital qu¶n lý ). Nh­ng chØ mÊy n¨m sau ®ã th× c¸c quü dõng ho¹t ®éng ®Çu t­ míi hoÆc b¸n ®i toµn bé danh môc c¸c kho¶n ®Çu t­ ë ViÖt Nam vµ chØ cßn l¹i 4 quü. 2.Vai trß cña Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm ë ViÖt Nam - C¸c quü nµy cung cÊp nguån vèn chñ yÕu, quan träng trong c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ ë ViÖt Nam. - Mèi quan hÖ gi÷a ho¹t ®éng ®Çu t­ m¹o hiÓm vµ viÖc ®Çu t­ trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n cã liªn quan mËt thiÕt víi nhau. Ho¹t ®éng ®Çu t­ m¹o hiÓm sÏ ®ãng vai trß thóc ®Èy c¸c doanh nghiÖp ch­a niªm yÕt më réng quy m« ho¹t ®éng ®Õn møc cã thÓ ph¸t hµnh ®­îc cæ phiÕu ra c«ng chóng ®Ó huy ®éng vèn. ViÖc ®Çu t­ cña c¸c Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm lµ ®éng lùc ®Ó c¸c c«ng ty cæ phÇn tham gia niªm yÕt trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. 3.Ho¹t ®éng cña c¸c quü ®Çu t­ m¹o hiÓm ë ViÖt Nam vµ nh÷ng khã kh¨n gÆp ph¶i 13 Tõ khi míi xuÊt hiÖn Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm, ë ViÖt Nam cã s¸u quü nh­ng sau ®ã th× cßn l¹i bèn quü vµ c¸c quü thu hÑp ho¹t ®éng ®Çu t­ l¹i: dõng c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ míi hoÆc b¸n ®i toµn bé c¸c kho¶n danh môc ®Çu t­ t¹i ViÖt Nam. Theo c¸c chuyªn gia tµi chÝnh th× nguyªn nh©n lµ hiÖu qu¶ ®Çu t­ cña c¸c quü nãi chung cßn thÊp (cã rÊt Ýt c¸c kho¶n ®Çu t­ ®­îc thùc hiÖn), c¸c nhµ ®Çu t­ ngµy cµng thÊy râ nh÷ng khã kh¨n (do trë ng¹i vÒ mÆt ph¸p lý), lßng tin cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi bÞ gi¶m sót vµ mét nguyªn nh©n rÊt quan träng lµ mong muèn cña c¸c nhµ ®Çu t­ vÒ viÖc thiÕt lËp thÞ tr­êng chøng kho¸n (dù dÞnh thµnh lËp vµo n¨m 1994) ®· kh«ng thùc hiÖn ®­îc .. Cho ®Õn nay theo c¸c tæ chøc tµi chÝnh ®¸nh gi¸ th× m«i tr­êng kinh doanh nãi chung ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ®· ®­îc c¶i thiÖn d¸ng kÓ song Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm vÉn gÆp ph¶i rÊt nhiÒu khã kh¨n. §ã lµ: - Nh÷ng ®iÓm kh«ng thuËn lîi, nh÷ng ®iÓm m©u thuÉn trong c¸c luËt nh­: quy ®Þnh vÒ thuÕ kh«ng râ rµng, møc thuÕ thu nhËp kh¸ cao buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i t×m mäi c¸ch ®Ó ®èi phã nh­ thùc hiÖn chÕ ®é kÕ to¸n kh«ng minh b¹ch, kh«ng phï hîp víi chuÈn mùc vÒ gi¸ trÞ c«ng ty. - QuyÕt ®Þnh 36/2003/Q§-TTg vÒ viÖc b¸n cæ phÇn cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi víi møc khèng chÕ tû lÖ tèi ®a lµ 30% tæng sè cæ phÇn cña mét doanh nghiÖp lµm h¹n chÕ viÖc më réng ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm. - Thªm vµo ®ã c¸c Quü ®Çu t­ nµy l¹i cã nh÷ng ®iÓm yÕu cña nã, nh­ +Vèn n­íc ngoµi kh«ng quan t©m nhiÒu ®Õn ViÖt Nam . +Rñi ro vÒ ngo¹i hèi khi ®Çu t­ b»ng ®ång ViÖt Nam. +ChØ gi÷ ®­îc cæ phÇn thiÕu sè trong c¸c c«ng ty néi ®Þa +HiÓu biÕt vÒ n­íc së t¹i h¹n chÕ 4.Gi¶i ph¸p t¨ng tÝnh hiÖu qu¶ trong ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm 4.1.Thµnh lËp quü néi ®Þa:Cã hai kh¶ n¨ng lùa chän m« h×nh c¸c quü hiÖn ho¹t ®éng sö dông lµ: Quü ®Çu t­ h¶i ngo¹i vµ Quü ®Çu t­ néi ®Þa, so s¸nh hai h×nh thøc Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm nµy ta thÊy. Thø nhÊt, Quü ®Çu t­ h¶i ngo¹i cã nh÷ng ®iÓm m¹nh sau: +Cã kh¶ n¨ng thu hót ®­îc nhiÒu nguån vèn n­íc ngoµi. +M«i tr­êng ®iÒu tiÕt vµ thuÕ æn ®Þnh. +C¬ cÊu ph¸p lý ®· ®­îc thö nghiÖm vµ chÊp nhËn ë ViÖt Nam. Thø hai, Quü ®Çu t­ néi ®Þa cã nh÷ng ®iÓm yÕu ®ã lµ: kh«ng ch¾c ch¾n cã ®­îc ®ñ vèn, cÇn cã thêi gian ®Ó thµnh lËp, cÇn ®­îc c¬ quan cã thÈm quyÒn th«ng qua chÝnh thøc, cÇn “tiÒn lµm gièng” cña IFI; c¬ cÊu ph¸p lý ch­a ®­îc thö nghiÖm. Song Quü ®Çu t­ néi ®Þa l¹i cã nh÷ng ®iÓm m¹nh kh¾c phôc ®­îc nh÷ng ®iÓm yÕu cña Quü ®Çu t­ H¶i ngo¹i. +Huy ®éng vèn néi ®Þa +Tr¸nh ®­îc rñi ro ngo¹i hèi khi ®Çu t­ trong n­íc. 14 +Ph¸t triÓn n¨ng lùc trong n­íc +Lµ c«ng ty néi ®Þa nªn Ýt bÞ h¹n chÕ h¬n so víi c«ng ty n­íc ngoµi +Kh¶ n¨ng tiÕp cËn ®Õn c¸c dù ¸n lín h¬n. +C¸c c«ng ty ho¹t ®éng tÝch cùc trong giai ®o¹n tiÒn ®Çu t­ tr«ng qua m¹ng l­íi c¸c nhµ qu¶n lý cao cÊp. ChÝnh v× vËy gi¶i ph¸p ®Çu tiªn ë ®©y lµ c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc cÇn ban hµnh ngay quy chÕ thµnh lËp, tæ chøc vµ ho¹t ®éng cho c¸c Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm néi ®Þa. 4.2.Bªn c¹nh viÖc thµnh lËp c¸c Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm Néi ®Þa, cÇn ph¶i t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm n­íc ngoµi tham gia ®Çu t­ trùc tiÕp hoÆc liªn doanh, liªn kÕt hµnh ®éng t¹i ViÖt Nam. §©y lµ viÖc cÇn lµm ngay bëi v× chÝnh c¸c Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm sÏ trë thµnh b­íc ®Öm ®Ó c¸c c«ng ty cæ phÇn sím héi ®ñ c¸c niªm yÕt trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. 4.3.MÆc dï m«i tr­êng ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm cã thÓ sÏ ®­îc c¶i thiÖn nh­ng vÉn cßn nhiÒu h¹n chÕ: h¹n chÕ trong viÖc thµnh lËp Quü ®Çu t­ Néi ®Þa nh­ ch­a cã khu«n khæ ph¸p lý, ch­a cã kinh nghiÖm qu¶n lý, viÖc x¸c ®Þnh vµ ph©n tÝch c¸c c«ng ty lµ ®èi t­îng ®Çu t­ cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, khã kh¨n trong rót vèn...ChÝnh v× vËy nh÷ng vÊn ®Ò trªn cÇn ph¶i ®­îc tiÕp cËn thËn träng. +Ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc nh÷ng nhµ ®Çu t­ ViÖt Nam quan t©m ®Õn ®Çu t­ dµi h¹n trong lo¹i nµy. +X¸c ®Þnh ®­îc mét tæ chøc quèc tÕ cã thÓ hç trî vÒ kü thuËt cho c¶ viÖc khëi x­íng Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm b»ng viÖc x©y dùng vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch. +X¸c ®Þnh nhu cÇu vÒ vèn còng nh­ sù do dù ph¶i chia sÎ quyÒn kiÓm so¸t cña c¸c c«ng ty. +Ph¸t hiÖn c¸c nhµ qu¶n lý quü cao cÊp ng­êi ViÖt Nam, võa cã kinh nghiÖm l¹i võa ®­îc ®µo t¹o vÒ tµi chÝnh. 5.Intel chuÈn bÞ ®­a Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm vµo ViÖt Nam TËp ®oµm Intel ®­îc thµnh lËp vµo n¨m 1968 bëi Robert Noyce, Gordon Moore vµ Andy Grore. Ngµy 16/7/2003, tËp ®oµn kû niÖm 35 n¨m thµnh lËp. Intel khai tr­¬ng c¬ cë s¶n xuÊt ®Çu tiªn vµo n¨m 1972. Theo «ng TrÞnh Thanh L©m, Gi¸m ®èc ph¸t triÓn kinh doanh cña c«ng ty Intel ViÖt Nam th× trong n¨m nay Intel sÏ triÓn khai Quü ®Çu t­ m¹o hiÓm vµo ViÖt Nam ®Ó kÝch thÝch sù s¸ng t¹o khoa häc vµ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp C«ng nghÖ th«ng tin trÎ. Quü Intel Capital hiÖn ®· ®Çu t­ h¬n 600 triÖu USD vµo h¬n 100 c«ng ty t¹i khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng. (Theo tin ngµy 17/07/2003) III. Quü ®Çu t­ rñi ro Quü doanh nghiÖp MeK«ng 1. Th«ng tin vÒ quü doanh nghiÖp MeKong 15 Quü doanh nghiÖp Mªkong lµ mét Quü ®Çu t­ rñi ro ®Çu tiªn t¹i ViÖt Nam. Quü chÝnh thøc ra m¾t t¹i Tp HCM ngµy 22/4/2002 ®Ó hç trî cho c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn võa vµ nhá ë ViÖt Nam.  Quü cã sè vèn ®Çu t­ lµ 18,5 triÖu USD  Môc ®Ých cña nguån quü: +Ph¸t triÓn l©u dµi gi¸ trÞ cña c¸c ®Çu t­ nguån quü. +KhuyÕn khÝch ph¸t triÓn doanh nghiÖp t­ nh©n ë §«ng D­¬ng.  Quü dù tÝnh cã thêi gian tån t¹i lµ 10 n¨m nh­ng chØ cã thÓ ®Çu t­ míi trong vßng 5 n¨m. Nguån quü dù tÝnh n¾m gi÷ ®Çu t­ trung b×nh lµ 5 n¨m v× còng gièng nh­ c¸c quü kh¸c, quü Mekong cã thêi gian nhÊt ®Þnh vµ sau mét thêi gian ®Çu t­ th× quü sÏ tÝnh viÖc rót vèn ra vµo mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh.Sè l­îng vèn mµ quü cã thÓ ®Çu t­ tõ 100.000USD ®Õn 2 triÖu USD vµ møc ®Çu t­ trung b×nh dù ®Þnh kho¶ng 500.000USD  Quü ®Çu t­ cæ phÇn cã thÓ bao gåm: cæ phiÕu phæ th«ng, cæ phiÕu ­u tiªn, tr¸i phiÕu cã thÓ ho¸n ®æi hoÆc d­íi d¹ng c¸c laäi h×nh kh¸c cña chøng kho¸n.  Tû lÖ tèi ®a cæ phÇn ph¸t hµnh cña c¸c c«ng ty mµ nguån quü cã thÓ n¾m gi÷ lµ 30%. 2.Nhµ qu¶n lý quü Mekong Capital Ltd lµ nhµ qu¶n lý cña quü doanh nghiÖp Mekong, lµ mét c«ng ty qu¶n lý Quü m¹o hiÓm chuyªn ®Çu t­ vµo c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n hµng ®Çu t¹i ViÖt Nam, Lµo, CampuChia. Mekong Capital cã mét ®éi ngò nh©n sù m¹nh, thÕ m¹nh cña Mekong chÝnh lµ ë kh¶ n¨ng t¹o ®iÒu kiÖn cho nh©n viªn liªn tôc ph¸t triÓn kü n¨ng vµ kiÕn thøc ®Ó trë thµnh nh÷ng nguån t­ vÊn cã gi¸ trÞ cho c¸c c«ng ty mµ Quü ®Çu t­ Mekong Capital hîp t¸c chÆt chÏ víi nhµ t­ vÊn ®Çu t­ MPDF (ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn dù ¸n Mekong). NhiÖm vô cña Mekong Capital lµ x¸c ®Þnh vµ lùa chän c¸c ®Çu t­ tiÒm n¨ng cho nguån quü, tiÕn hµnh ®Çu t­ , gi¸m s¸t c«ng t¸c ®Çu t­ , hç trî c¸c c«ng ty sau khi ®· nhËn ®Çu t­ vµ b¸n l¹i ®Çu t­ cña nguån quü. 3.Nhµ t­ vÊn ®Çu t­ cña quü Nhµ t­ vÊn ®Çu t­ cña quü lµ ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn dù ¸n Mekong (MPDF). MPDF ®ãng vai trß quan träng trong sù ph¸t triÓn cña quü. 4.Nhµ ®Çu t­ cña quü HiÖn nay, c¸c nhµ ®Çu t­ cña nguån quü chñ yÕu lµ c¸c tæ chøc ph¸t triÓn tµi chÝnh vµ c¸ tæ chøc ®­îc ChÝnh phñ tµi trî hoÆc c¸c nguån quü. Quü nµy chó träng ®Õn viÖc phèi hîp chÆt chÏ víi c¸c nhµ ®Çu t­ cña m×nh, nh÷ng ng­êi ®¹i diÖn cho nguån trî gióp quan träng cho c¸c n­íc vïng Mekong. C¸c nhµ ®Çu t­ nµy cã thÓ ®ãng vai trß quan träng ®Æc biÖt trong viÖc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó c¶i thiÖn m«i tr­êng ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n t¹i vïng Mekong. 16 C¸c nhµ ®Çu t­ cña Quü bao gåm: +Ng©n hµng ph¸t triÓn Ch©u ¸(ADB). +Quü ph¸t triÓn B¾c ¢u(NDF). +V¨n phßng vô kinh tÕ Thuþ Sü(SECO). +Quü hîp t¸c c«ng nghiÖp PhÇn Lan. +C«ng ty ®Çu t­ vµo c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn cña BØ(BIO). +C¸c nhµ ®Çu t­ t­ nh©n kh¸c. 5.Môc tiªu cña quü Quü ®Çu t­ vµo c¸c c«ng ty t­ nh©n ®Çu t­ qu¶n lý cã hiÖu qu¶, ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ vµ cã triÓn väng tiÕp tôc t¨ng tr­ëng nhanh chãng, ®Æc biÖt víi sù trî gióp cña quü. Quü chó träng trong viÖc cung cÊp c¸c hç trî ®¸ng kÓ cho c¸c c«ng ty sau khi ®Çu t­ mµ kh«ng ph¶i trùc tiÕp tham gia vµo viÖc qu¶n lý c«ng ty. §Æc biÖt, quü tËp trung trî gióp c¸c c«ng ty ph¸t triÓn hÖ thèng qu¶n lý vµ hÖ thèng qu¶n trÞ doanh nghiÖp dùa trªn nh÷ng th«ng lÖ Quèc tÕ tèt nhÊt sao cho gi¸ trÞ cæ ®«ng ®­îc t¹o mét c¸ch ®¸ng kÓ tõ viÖc tham gia cña quü. 6.LÜnh vùc ®Çu t­ cña quü Quü ®Çu t­ vµo c¸c ngµnh nh­ may mÆc, giÇy dÐp, ph¸t triÓn phÇn mÒm vµ lµ nhµ thÇu phô, l¾p r¸p ®iÖn tö, thiÕt kÕ vµ s¶n xuÊt c¸c bé phËn ®Æc tr­ng, thiÕt bÞ hay nguyªn vËt liÖu th« ®­îc sö dông trong s¶n xuÊt mÆt hµng néi ®Þa.Ngoµi ra quü còng quan t©m ®Çu t­ cho c¸c ngµnh nh­: chÕ biÕn n«ng s¶n, c¸c dÞch vô tµi chÝnh nh­ Ng©n hµng, C«ng ty cho thuª tµi chÝnh vµ ®iÒu hµnh ®Çu t­, dÞch vô qu¶ng c¸o, luËt, kÕ to¸n, kiÓm to¸n vµ t­ vÊn. IV.Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn 1.Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn Lµ mét tæ chøc tµi chÝnh do Nhµ n­íc thµnh lËp, cã t­ c¸ch ph¸p nh©n víi chøc n¨ng qu¶n lý vµ huy ®éng vèn nhµn rçi thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, c¸c tæ chøc kinh tÕ x· héi, tiÕp nhËn c¸c nguån vèn tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc ®Ó ®Çu t­ cho vay ®èi víi c¸c dù ¸n, ch­¬ng tr×nh cña ChÝnh phñ. 2. Môc tiªu cña Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn §Çu t­ x©y dùng d©y chuyÒn s¶n xuÊt, më réng quy m«, ®æi míi c«ng nghÖ c¶i thiÖn m«i tr­êng sinh th¸i, n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt, kinh doanh, chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt ®a d¹ng ho¸ ngµnh nghÒ, s¶n phÈm, qua ®ã gãp phÇn thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi trªn ®Þa bµn. Bªn c¹nh ®ã, quü ®Çu t­ ph¸t triÓn cßn tham gia vµo qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n­íc, s¾p xÕp l¹i c¸c c¬ së s¶n xuÊt trªn ®Þa bµn; tiÕp nhËn vµ qu¶n lý nguån vèn ký th¸c tõ c¸c chñ ®Çu t­, tõ ng©n s¸ch ®Þa ph­¬ng, thùc hiÖn hîp t¸c ®Çu t­ ®èi víi Quü hç trî ph¸t triÓn cña ChÝnh phñ; cung cÊp c¸c dÞch vô tµi chÝnh, dÞch vô t­ vÊn ®Çu t­, t­ vÊn cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc, tham gia ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng vèn theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 17 3.C¬ së ph¸p lý chi phèi sù ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®­îc ChÝnh phñ thµnh lËp ®ãng vai trß lµ mét c«ng cô tµi chÝnh, ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ hoµn toµn ch¹y theo môc tiªu t×m kiÕm lîi nhuËn, chÝnh v× thÕ ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®­îc h­ëng ­u ®·i cña luËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc söa ®æi, nã kh«ng chÞu sù chi phèi cña LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông ®­îc Quèc héi th«ng qua ngµy 12/12/1997 vµ LuËt doanh nghiÖp. Tuy nhiªn ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ph¶i tu©n thñ c¸c quy ®Þnh cña Nhµ n­íc vÒ l·i suÊt, chÕ ®é qu¶n lý ngo¹i hèi, chÕ ®é thanh to¸n nh»m ®¶m b¶o gi¸ trÞ ®ång tiÒn vµ tÝnh an toµn cña thÞ tr­êng tiÒn tÖ. TrÇn l·i suÊt cho vay cña Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn do UBND tØnh, thµnh phè quy ®Þnh cho tõng lo¹i dù ¸n theo ®Ò nghÞ cña ho¹t ®éng qu¶n lý Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn. HiÖn nay Bé tµi chÝnh vµ c¸c Bé ngµnh cã liªn quan ®ang nghiªn cøu m« h×nh ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn x©y dùng NghÞ ®Þnh vÒ tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng cña c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn nh»m hoµn thiÖn vÒ m« h×nh, x©y dùng c¬ chÕ n©ng cao chÊt l­îng ho¹t ®éng cña quü. 4.Ho¹t ®éng hiÖn nay cña c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ë ViÖt Nam HiÖn nay trong c¶ n­íc cã bèn Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®Þa ph­¬ng ®­îc thµnh lËp vµ ®i vµo ho¹t ®éng, ®ã lµ: +Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®« thÞ Tp HCM (Thµnh lËp 6/1997) +Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn B×nh §Þnh (Thµnh lËp 7/1997) +Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn H¶i Phßng (Thµnh lËp 7/19980 +Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn B×nh D­¬ng (Thµnh lËp 5/1999) Møc vèn ®iÒu lÖ cña c¸c Quü ®­îc giíi h¹n trong quyÕt ®Þnh thµnh lËp tõ 50 tû ®Õn 500 tû ®ång.  HiÖn nay viÖc huy ®éng vèn cña c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®Þa ph­¬ng chØ giíi h¹n trong ph¹m vi huy ®éng c¸c nguån t¹m thêi nhµn rçi cña ng©n s¸ch ®Þa ph­¬ng, vèn 5% chê quyÕt to¸n x©y dùng c¬ b¶n.  Riªng ®èi víi Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®Þa ph­¬ng th× Tp HCM ®· triÓn khai ph­¬ng thøc hîp vèn víi c¸c ng©n hµng ®Ó ®Çu t­ cho c¸c dù ¸n träng ®iÓm cña thµnh phè víi tæng møc vèn 230 tû ®ång.  Ngoµi ra, c¸c quü cßn thùc hiÖn viÖc tiÕp nhËn vµ qu¶n lý vèn uû th¸c.  Quy m«, ®èi t­îng vµ h×nh thøc ho¹t ®éng ®Çu t­ cña c¸ Quü ®Çu t­ t¨ng kh«ng ngõng, tÝnh ®Õn thêi ®iÓm hiÖn nay, thÞ phÇn ®Çu t­ cña c¸c quü ®· t¨ng ®¸ng kÓ, tæng vèn ®Çu t­ hµng n¨m cña c¸c quü kho¶ng 10 tû ®ång.  LÜnh vùc ®Çu t­ cña quü: tËp trung vµo c¸c lÜnh vùc ngµnh nghÒ ­u tiªn trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. 5. HiÖu qu¶ ®Çu t­ vµ mét sè tån t¹i cña c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn trong thêi gian qua 18 5.1.HiÖu qu¶ ®¹t ®­îc  Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®· thùc hiÖn viÖc cho vay g¾n liÒn víi dù ¸n theo chñ tr­¬ng cña chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng. Võa qua, ho¹t ®éng cña Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn B×nh §Þnh vµ Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn Tp HCM ®· b¸m s¸t viÖc ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng ë ®Þa ph­¬ng, gãp phÇn phôc håi mét sè c¬ së s¶n xuÊt, b­íc ®Çu kh¼ng ®Þnh t¸c dông cña m« h×nh. Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn Tp HCM cã kÕ ho¹ch më thªm h­íng ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n c¬ së h¹ tÇng vµ c¸c khu c«ng nghiÖp thuéc ®Þa bµn d­íi h×nh thøc ®Çu t­ x©y dùng nhµ x­ëng ®Ó cho thuª hoÆc b¸n tr¶ chËm  Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn tham gia tõng b­íc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng vèn th«ng qua viÖc t­ vÊn cæ phÇn ho¸, ®Çu t­ vµo mét sè doanh nghiÖp ®Ó hç trî cæ phÇn ho¸ cho c¸c doanh nghiÖp, mua cæ phÇn mét sè Ng©n hµng th­¬ng m¹i vµ c«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng tèt, chuÈn bÞ l­îng cæ phiÕu hµng ho¸ cho thÞ tr­êng chøng kho¸n.  C¸c quü tiÕp nhËn vµ qu¶n lý vèn uû th¸c tõ Ng©n s¸ch ®Þa ph­¬ng chuyÓn sang. Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn Tp HCM ®· tiÕp nhËn , chuyÓn vµ qu¶n lý mét khèi l­îng lín vèn uû th¸c tõ UBND Thµnh phè víi tiÕn ®é gi¶i ng©n t­¬ng ®èi kÞp thêi. KÕt qu¶ gi¶i ng©n ®Õn hÕt 1999 ®¹t h¬n 600 tû ®Çu t­ vµo c¸c dù ¸n. 5.2.Tån t¹i  VÒ vèn huy ®éng: Vèn cña quü ®­îc huy ®éng tõ hai nguån ®ã lµ: vèn ®iÒu lÖ tõ ng©n s¸ch ®Þa ph­¬ng vµ d­íi h×nh thøc gãp vèn hoÆc vay vèn trung, dµi h¹n cña c¸c tæ chøc, c¸ nh©n trong vµ ngoµi n­íc. Trong hai nguån vèn nµy th× vèn ®iÒu lÖ ®­îc x¸c ®Þnh lµ nguån vèn míi ®Ó thu hót c¸c nguån vèn kh¸c cung tham gia vµo ho¹t ®éng ®Çu t­. Tuy nhiªn, trªn thùc tÕ môc tiªu nµy vÉn ch­a ®¹t ®­îc nh­ mong muèn bëi vèn ®iÒu lÖ vÉn chiÕm tû träng chñ yÕu trong tæng nguån vèn ho¹t ®éng cña c¸c quü. NghiÖp vô huy ®éng ®· ®­îc triÓn khai ë c¸c quü nh­ng gi¶i ph¸p huy ®éng ch­a kh¶ thi, thèng nhÊt vµ quy m« ch­a lín. Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn t×nh tr¹ng nµy lµ do c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®Þa ph­¬ng ch­a cã khu©n khæ ph¸p lý thèng nhÊt.  VÒ h×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp cña c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn cßn nhiÒu v­íng m¾c c¶ vÒ quan ®iÓm lÉn c¬ chÕ. Cã quan ®iÓm cho r»ng Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®­îc x¸c ®Þnh lµ tæ chøc tµi chÝnh Nhµ n­íc thùc hiÖn theo chØ ®Þnh cña chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng, quyÒn chñ ®éng vÒ viÖc sö dông sè vèn bÞ h¹n chÕ vµ kh«ng cã kh¸i niÖm vèn chñ së h÷u. Hµnh lang ph¸p lý cho c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp cßn ch­a râ rµng, do vËy ho¹t ®éng nµy cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n trong viÖc triÓn khai.  ViÖc tham gia cña c¸c quü vµo thÞ tr­êng vèn: Cho tíi thêi ®iÓm nµy ch­a cã quü nµo tham gia vµo thÞ tr­êng chøng kho¸n. C¸c quü míi chØ ®ang trong giai ®o¹n tÝch cùc chuÈn bÞ c¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó tham gia thÞ tr­êng nµy mµ ®i ®Çu lµ Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn Tp HCM víi viÖc thiÕt lËp c«ng ty chøng kho¸n . 19 6.Mét sè kiÕn nghÞ vÒ viÖc ph¸t triÓn c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®Þa ph­¬ng ViÖt Nam Mét lµ, ph¶i x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn mét c¸ch râ rµng hîp lý trong tæng thÓ m¹ng l­íi ®Çu t­ trªn mét ®Þa bµn. ViÖc nµy gióp cho Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn cã mét chç ®øng v÷ng ch¾c vµ cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn ®Çu t­ cho nh÷ng ®èi t­îng cÇn khuyÕn khÝch theo môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi trong tõng thêi kú cña ®Þa ph­¬ng nªn chØ ®Ó cho c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ®¶m nhËn b»ng nh÷ng c¬ chÕ linh ho¹t vµ ­u ®·i. C¸c ®èi t­îng, ch­¬ng tr×nh kh¸c ®Ó cho tµi trî cña ng©n s¸ch Nhµ n­íc, quü hç trî ph¸t triÓn vµ ®Çu t­ cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ. Thªm vµo ®ã c¸c Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh ë vÞ trÝ tiÕp cËn víi thÞ tr­êng, nh­ thÕ c¸c quü sÏ ®ãng vai trß h­íng dÉn c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ trªn ®Þa bµn tËp trung theo chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Þa ph­¬ng. Hai lµ, ph¶i quy ®Þnh râ ®iÒu kiÖn thµnh lËp quü, viÖc ph¸t triÓn m« h×nh Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn ph¶i cã nh÷ng nguyªn t¾c vµ h×nh thøc phï hîp, kh«ng nªn h×nh thµnh mét c¸ch trµn lan, chång chÐo víi c¸c ho¹t ®éng cña c¸ tæ chøc tµi chÝnh , tÝn dông ®· cã. Nªn cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thµnh lËp Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn nh­ sau:  §Ò ¸n thµnh lËp ph¶i ®­îc H§ND cÊp tØnh th«ng qua.  Vèn ph¸p ®Þnh cho c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ vµ c¸c dÞch vô t­ vÊn nhá nhÊt b»ng 50 tû ®ång.  Cã x¸c nhËn Chñ tÞch UBND cÊp tØnh vÒ nguån h×nh thµnh vèn ph¸p ®Þnh.  Cã ph­¬ng ¸n ho¹t ®éng trong hai n¨m ®Çu vµ danh môc c¸c dù ¸n dù kiÕn t¹i thêi ®iÓm xÐt duyÖt.  C¬ quan ®iÒu hµnh t¸c nghiÖp ph¶i cã n¨ng lùc phï hîp víi yªu cÇu ho¹t ®éng cña quü. Ba lµ, vÒ c¸c ho¹t ®éng cña quü, tËp trung ®Çu t­ cho c¸c dù ¸n, ch­¬ng tr×nh, ngoµi ra thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n, c¸c ho¹t ®éng dÞch vô nh­ t­ vÊn tµi chÝnh, ®Çu t­ qu¶n lý vèn uû th¸c.  Ph¹m vi ®Çu t­ : c¸c dù ¸n, ch­¬ng tr×nh cña mäi thµnh phÇn kinh tÕ thuéc c¸c ngµnh,lÜch vùc ®­îc ­u tiªn ph¸t triÓn cña ®Þa ph­¬ng, c¸c ch­¬ng tr×nh dù ¸n trong ph¹m vi ­u ®·i cña luËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc.  §Þa bµn ®Çu t­ : giíi h¹n trong ph¹m vi tØnh thµnh phè.  H×nh thøc ®Çu t­: tuú theo hoµn c¶nh cô thÓ, cã thÓ lùa chän c¸c h×nh thøc ®Çu t­ vèn chñ së h÷u, ®ång së h÷u, BT, BOT, cho vay dù ¸n, gãp vèn, hîp t¸c, liªn doanh, gãp cæ phÇn, mua cæ phiÕu..  Thu håi vèn: Cã thÓ thùc hiÖn thu håi vèn ®Çu t­ hoÆc chuyÓn ®æi c¸c kho¶n vèn ®Çu t­ theo c¸c h×nh thøc BT, BOT, ®Êu thÇu khai th¸c, chuyÓn nh­îng vèn, chøng kho¸n ho¸.. 20
- Xem thêm -