Tài liệu Skkn kinh nghiệm sưu tầm, tuyển chọn các bài đồng dao cho trẻ mầm non theo chủ điểm.

  • Số trang: 40 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 823 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Tham gia: 02/08/2015

Mô tả:

I. ®Æt vÊn ®Ò: §ång dao lµ nh÷ng bµi th¬, ca dao, tôc ng÷ ®îc truyÒn miÖng trong d©n gian qua nhiÒu thÕ hÖ. Ngay tõ thña Êu th¬, c¸c em ®· ®îc nghe ®ång dao qua lêi ru cña bµ, cña mÑ. Khi trÎ hai, ba tuæi, c¸c trß ch¬i cã g¾n víi lêi, néi dung cña bµi ®ång dao ®· cuèn hót c¸c em mét c¸ch thÝch thó. §ång dao ngÊm vµo c¶m xóc tuæi th¬ cña mçi ngêi nh mét lÏ tù nhiªn. Bëi vËy, khi lín lªn, mçi khi chøng kiÕn trÎ nhá diÔn xíng ®ång dao, chóng ta ®Òu c¶m thÊy m×nh nh trÎ l¹i, nh÷ng ký øc thêi th¬ Êu l¹i t¸i hiÖn mang l¹i cho ta c¶m gi¸c yªu ®êi vµ gîi l¹i nh÷ng kû niÖm ®Ñp khã quªn vÒ mét thêi th¬ Êu hån nhiªn, th¸nh thiÖn, v« t ch¼ng bao giê trë l¹i n÷a. Ên tîng vÒ nh÷ng bµi ®ång dao thËt s©u s¾c ®èi víi mçi ngêi. Ên tîng Êy cã ®îc lµ bëi néi dung cña c¸c bµi ®ång dao ®¬n gi¶n, dÔ hiÓu, dÔ thuéc, phï hîp víi nhËn thøc vµ ho¹t ®éng vui ch¬i cña trÎ th¬. Ng«n tõ cña ®ång dao gÇn gòi víi c¸ch nãi vÇn vÌ, giµu nhÞp ®iÖu cña ng«n ng÷ nhi ®ång. NhiÒu bµi ®ång dao cã lèi kÕt cÊu vßng trßn, trÎ cã thÓ ®äc ®i ®äc l¹i kh«ng ch¸n, kh«ng kÕt thóc. §ång dao cã chøc n¨ng tho¶ m·n nhu cÇu vui ch¬i cña c¸c em nhá do lêi ®ång dao g¾n víi trß ch¬i. Víi nh÷ng ®Æc ®iÓm næi bËt vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt nh vËy, ®ång dao thùc sù lµ mét mãn ¨n tinh thÇn kh«ng thÓ thiÕu cña trÎ em. Song hiÖn nay, sè lîng cña c¸c bµi ®ång dao tuyÓn chän trong ch¬ng tr×nh gi¶ng d¹y cho trÎ mÇm non cßn qu¸ h¹n chÕ. §Æc biÖt, néi dung cha ®ñ phôc vô cho c¸c chñ ®iÓm gi¸o dôc trÎ mÇm non. Do vËy, khi d¹y theo híng ®æi míi, gi¸o viªn gÆp nhiÒu khã kh¨n vÒ tµi liÖu, lóng tóng vÒ ph¬ng ph¸p. Tõ nh÷ng lý do trªn, t«i chän ®Ò tµi “Kinh nghiÖm su tÇm, tuyÓn chän c¸c bµi ®ång dao cho trÎ mÇm non theo chñ ®iÓm” nh»m lµm phong phó thªm m¶ng v¨n häc dµnh cho løa tuæi mÇm non, gióp cho gi¸o viªn cã thªm ph¬ng tiÖn ®Ó gi¸o dôc trÎ nhá ph¸t triÓn toµn diÖn. II. gi¶i quyÕt vÊn ®Ò 1. §Æc ®iÓm t×nh h×nh: a. ThuËn lîi: Gi¸o viªn n¾m ®îc ®Þnh híng ®æi míi gi¸o dôc mÇm non. HiÖn nay, néi dung, h×nh thøc, ph¬ng ph¸p gi¸o dôc mÇm non cha t¹o ®iÒu kiÖn cho trÎ ho¹t ®éng tÝch cùc. Lµ mét gi¸o viªn nhiÖt t×nh trong c«ng viÖc, hÕt lßng th¬ng yªu trÎ, cã giäng ®äc hay, truyÒn c¶m, t«i ®· gióp trÎ c¶m thô ®ång dao nh mét t¸c phÈm 1 nghÖ thuËt, ®Æc biÖt lµ gióp trÎ ph¸t triÓn vèn tõ, ng«n ng÷ cho trÎ “24 – 36 th¸ng” mét c¸ch nhanh nhÊt. §ång dao ®ãng vai trß quan träng trong ®êi sèng trÎ th¬. §ã lµ nh÷ng c©u tôc ng÷, ca dao cã néi dung gÇn gòi víi trÎ, trÎ thêng ®äc khi vui ch¬i. TrÎ nhá cã t©m hån trong s¸ng, bay bæng, giµu tëng tîng, giµu c¶m xóc, ham ho¹t ®éng, thÝch vui ch¬i, thÝch cã bÇu b¹n. Do ®ã, c¸c em dÔ hoµ nhËp vµo t©m tr¹ng cña c¸c nh©n vËt mét c¸ch hån nhiªn v« t. T¸c phÈm ®ång dao ®· tho¶ m·n nhu cÇu nµy cña c¸c em. §îc sù quan t©m, gióp ®ì cña Ban gi¸m hiÖu vµ ®ång nghiÖp trong Trêng; víi trêng líp réng, tho¸ng m¸t, ®Çy ®ñ ®å dïng d¹y häc hiÖn ®¹i, rÊt thuËn lîi cho viÖc n©ng cao chÊt lîng bé m«n lµm quen v¨n häc nãi chung vµ ®ång dao nãi riªng. §å dïng, ph¬ng tiÖn, tµi liÖu phôc vô cho chñ ®iÓm lµm quen v¨n häc kh¸ phong phó. Khi trÎ ®äc c¸c bµi ®ång dao ®ã, t«i thÊy phô huynh rÊt vui v× ®a sè c¸c bµi ®ång dao ®Òu mang tÝnh gi¸o dôc cao, gióp trÎ ph¸t triÓn ng«n ng÷, t×nh c¶m, thÈm mü mét c¸ch tù nhiªn, ®¸ng yªu. b. Khã kh¨n: Sè lîng bµi ®ång dao tuyÓn chän cho trÎ mÇm non cßn Ýt. V× vËy, khi tuyÓn chän bµi ®ång dao, gi¸o viªn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, cha cã ®iÒu kiÖn thùc hiÖn theo ý muèn, nhÊt lµ mÆt gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña mét sè bµi, cã bµi néi dung kiÕn thøc cha phï hîp víi tõng ®é tuæi, tõng chñ ®iÓm. §iÒu ®ã lµm h¹n chÕ viÖc c¶m nhËn cña trÎ víi c¸c bµi ®ång dao. §iÓm qua nh÷ng tuyÓn tËp trß ch¬i, th¬ truyÖn, bµi h¸t cho trÎ mÇm non, t«i thÊy sè lîng c¸c t¸c phÈm ®ång dao cßn qu¸ nghÌo nµn. GÇn ®©y, Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc cã xuÊt b¶n mét sè tuyÓn tËp “ BÐ víi khóc ®ång dao”, “§ång dao ViÖt Nam”,...thËt sù lµ vèn quý cho bé m«n lµm quen v¨n häc. Nhng sè lîng c¸c t¸c phÈm cßn rÊt Ýt víi néi dung cßn s¬ sµi, cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu ®æi míi khi thùc hiÖn theo chñ ®iÓm cña ch¬ng tr×nh gi¸o dôc mÇm non. Qu¸ tr×nh ®æi míi gi¸o dôc mÇm non, bªn c¹nh nh÷ng mÆt tÝch cùc, cßn cã mét sè h¹n chÕ, bÊt cËp vÒ ®éi ngò gi¸o viªn, ®å dïng häc tËp,... ®Ó tiÕn hµnh d¹y theo chñ ®iÓm. ViÖc d¹y trÎ c¸c bµi ®ång dao cßn khã kh¨n do gi¸o viªn cha biÕt lùa chän ®a ®ång dao vµo d¹y theo chñ ®iÓm. ViÖc lùa chän bµi cã néi dung phï hîp víi ®èi tîng trÎ lµ hÕt søc cÇn thiÕt. §©y còng lµ c¬ së vµ biÖn ph¸p ®Ó tuyÓn chän t¸c phÈm ®ång dao phôc vô nhu cÇu thùc tiÔn trong qu¸ tr×nh d¹y trÎ. 2. C¸c biÖn ph¸p: 2 XuÊt ph¸t tõ mét sè thuËn lîi, khã kh¨n nªu trªn, t«i ®· thêng xuyªn suy nghÜ t×m tßi c¸c biÖn ph¸p ®Ó lµm sao ®a néi dung gi¸o dôc ®ång dao vµo trong c¸c ho¹t ®éng cña trÎ mét c¸ch cã hÖ thèng, khoa häc vµ hiÖu qu¶. * BiÖn ph¸p 1: Lùa chän c¸c t¸c phÈm phï hîp víi chñ ®iÓm ®éng vËt. Gi¸o dôc trÎ mÇm non theo ch¬ng tr×nh ®æi míi hiÖn nay ®îc ph©n theo tõng chñ ®iÓm rÊt râ rµng, ®iÒu ®ã ®· gîi më cho t«i lùa chän ý tëng su tÇm vµ tuyÓn chän thªm c¸c t¸c phÈm ®ång dao phï hîp theo tõng chñ ®iÓm. T×m hiÓu néi dung cña c¸c bµi ®ång dao, ®iÒu ta dÔ nhËn ra lµ sè bµi ®ång dao vÒ ®éng vËt phong phó h¬n c¶. ThÕ giíi loµi vËt trong ®ång dao hiÖn lªn ®Çy ngé nghÜnh, hÊp dÉn vµ thËt sinh ®éng, n¸o nhiÖt. Nh÷ng con vËt nhá bÐ dÔ th¬ng gÇn gòi trong ®êi sèng hµng ngµy ®· ®îc thÓ hiÖn ë mét sè bµi ®ång dao díi nhiÒu d¹ng kh¸c nhau. - D¹ng ca dao: “C¸ bèng cßn ë trong hang C¸i rau tËp tµng cßn ë n¬ng d©u Ta vÒ ta s¾m cÇn c©u C©u lÊy c¸ bèng nÊu rau tËp tµng.” “Con cua mµ cã hai cµng §Çu tai kh«ng cã bß ngang c¶ ®êi Con c¸ mµ cã c¸i ®u«i Hai v©y vung vÈy nã b¬i rÊt tµi Con rïa mµ cã c¸i mai C¸i cæ thôt ng¾n, thôt dµi vµo ra Con voi mµ cã hai ngµ C¸i vßi nã cuèn ®æ nhµ, ®æ c©y Con chim mµ cã c¸nh bay Bay cïng nam, b¾c, ®«ng, t©y tá ®êng”. Qua ®ång dao, c¸c em nh l¹c vµo vên b¸ch thó víi ®ñ c¸c loµi chim mu«ng, chóng cã mèi quan hÖ th©n thiÕt, ruét thÞt gièng nh con ngêi qua bµi ®ång dao sau: “Tu hó lµ chó bå c¸c S¸o sËu lµ cËu s¸o ®en Bå c¸c lµ b¸c chim ri S¸o ®en lµ em tu hó Chim ri lµ d× s¸o sËu Tu hó lµ chó bå c¸c.” Hay 3 Ngoµi ra cßn cã nh÷ng bµi ®ång dao vÒ c¸c con vËt nu«i trong gia ®×nh, mçi con cã ®Æc ®iÓm vµ lîi Ých kh¸c nhau: “Gäi ngêi dËy sím lµ gµ trèng choai Hay kªu côc t¸c ®Î qu¶ trøng trßn Êp në thµnh con lµ c« gµ m¸i B¬i díi ao s©u vÞt bÇu mß tÐp Hay sña g©u g©u lµ con chã vÖn ¨n no ñn Øn lµ chó heo con Leo trÌo c©y cau lµ chÞ mÌo míp KÐo cµy ch¨m chØ mÊy b¸c tr©u giµ ChiÒu nghe tiÕng mâ tÊt c¶ cïng vÒ Qu©y quÇn xum häp loµi vËt chóng ta Cã Ých mäi nhµ ai ai còng quý.” Råi kh«ng chØ lµ nh÷ng con vËt quen thuéc trong gia ®×nh, nh÷ng con vËt ë n¬i rõng nói xa x«i còng ®îc nh¾c ®Õn víi nh÷ng vÇn ®iÖu dÔ nhí: “ Con vái con voi Cßn c¸i ®u«i C¸i vßi ®i tríc §i sau rèt Hai ch©n tríc ®i tríc T«i xin kÓ nèt Hai ch©n sau ®i sau C¸i chuyÖn con voi.” C¸c con vËt hiÖn ra trong ®ång dao víi nhiÒu s¾c mµu rùc rì, víi nh÷ng ®éng t¸c uyÓn chuyÓn nhÞp nhµng: “Con c«ng hay móa Nã chôm ch©n vµo Nã móa lµm sao Nã xoÌ c¸nh ra.” Bªn c¹nh sù phong phó vÒ chñng lo¹i, ®ång dao cßn gióp c¸c em hiÓu ®Æc tÝnh riªng biÖt cña c¸c loµi ®éng vËt kh¸c nhau: “Con chim se sÎ Nã ¨n h¹t ng« Nã ¨n g¹o tÎ Nã kªu lÐp nhÐp.” Nã hãt lÝu lo HoÆc bµi vÒ con cß: “Con cß cao c¼ng Cß cao c¼ng bíc Bíc th¼ng xuèng ®ång Cói ®Çu xuèng níc ThÊy c¸ ch¹y r«ng Cß mæ c¸ ¨n.” §äc c¸c bµi ®ång dao, c¸c em nhá ®· bÞ thu hót bëi ©m thanh vui tai cña tiÕng hãt c¸c loµi vËt, chóng tha hå b¾t chíc nh÷ng hµnh ®éng: leo trÌo, nh¶y móa, ... cña nh÷ng con vËt nghÞch ngîm Êy. Tõng c©u, tõng ®o¹n cã vÇn ®iÖu nghe rÊt thó vÞ... Cã lÏ v× vËy mµ thÕ giíi ®éng vËt hÊp dÉn c¸c em v« cïng. 4 * BiÖn ph¸p 2: Lùa chän c¸c bµi ®ång dao theo chñ ®iÓm thùc vËt. NÕu thÕ giíi ®éng vËt thu hót c¸c em bëi sù nhén nhÞp, hÊp dÉn vµ ®Çy ®¸ng yªu cña loµi cña vËt, th× thÕ giíi thùc vËt trong ®ång dao quyÕt rò c¸c em bëi mµu s¾c, h¬ng vÞ, h×nh d¸ng cña c¸c loµi c©y, loµi qu¶. §i vµo thÕ giíi thùc vËt, c¸c em bÞ léi cuèn ngay bëi mÇu s¾c vµ tªn gäi kú l¹ cña hä nhµ hoa: “V¸c bãng mµ soi Lµm b¹n víi c¸ Lµ hoa b«ng giÕng Lµ hoa san h« Hay bay hay liÖng C¹o ®Çu ®i tu Lµ hoa chim chim Lµ hoa b«ng bôt Xuèng níc mµ d×m Khãi bay nghi ngót Lµ hoa b«ng ®· Lµ hoa h¾c h¬ng”. Sù ®a d¹ng, giµu mÇu s¾c cña loµi hoa Êy ®· t¹o thµnh nh÷ng lo¹i qu¶ th¬m ngon, qu¶ nµo còng hÊp dÉn: “MÝt vµng, cam ®á Quýt bÐ con con Hång chÝn, quýt xanh Cam trßn ung ñng Bèn anh hiÒn lµnh MÝt b»ng c¸i thóng ThÝch ¨n qu¶ g×? Hång ®á, hång ng©m”. Bªn c¹nh viÖc biÕt ®îc h¬ng vÞ th¬m ngon cña c¸c lo¹i qu¶, c¸c em cßn biÕt vÒ mïa qu¶ chÝn: “Th¸ng b¶y «ng thÞ ®á da ¤ng mÝt ch¬m chím, «ng ®a rông rêi ¤ng mÝt ®ãng cäc mµ ph¬i ¤ng ®a rông rêi ®á c¶ ch©n tay.” Ngoµi ra, ®ång dao cßn ®a c¸c em ®Õn mét thÕ giíi hÊp dÉn vµ thËt phong phó: “Nghe vÎ nghe ve Lµ rau ngµnh ng¹ch Nghe vÌ c¸i rau Trong lßng b¸t ch¸nh Thø ë hçn hµo Lµ rau muèng biÓn Quan ®ßi kh«ng kiÖn Lµ rau diÕp c¸ B×nh b¸t nÊu canh Kh«ng ba, cã m¸ ¨n h¬i tanh tanh Rau m¸ mäc bê.” Vµ ë ®ã c¸c em cßn b¾t gÆp mét mèi quan hÖ ch¼ng kh¸c g× con ngêi : “Lóa ng« lµ c« ®Ëu nµnh §Ëu nµnh lµ anh da chuét Da chuét lµ chÞ ruét da gang 5 Vµ råi: Da gang lµ chÞ chµng da hÊu Da hÊu lµ cËu lóa ng« Lóa ng« lµ c« ®Ëu nµnh.” “C©y ng« ®ång kh«ng trång mµ mäc RÔ ng« ®ång rÔ däc rÔ ngang Qu¶ da gang trong vµng ngoµi tr¾ng Qu¶ míp ®¾ng trong tr¾ng ngoµi xanh.” ThÕ giíi phong phó vµ hÊp dÉn Êy ®· thu hót vµ quyÕn rò ®îc c¸c em. * BiÖn ph¸p 3: Chñ ®iÓm gia ®×nh trong ®ång dao: Tõ l©u nh©n d©n ta ®· nhËn thÊy gi¸o dôc trÎ th¬ t×nh c¶m gia ®×nh lµ viÖc lµm rÊt quan träng. §ång dao lµ mét trong c¸c thÓ lo¹i v¨n häc thiÕu nhi cã t¸c dông kh«ng nhá gióp c¸c em hiÓu biÕt vÒ cuéc sèng vµ con ngêi xung quanh, h×nh thµnh cho c¸c em t×nh c¶m tèt ®Ñp. Qua ®ång dao, trÎ hiÓu ®îc c«ng ¬n cha mÑ nu«i dìng to lín nhêng nµo. Cha mÑ lu«n lµ ngêi dµnh cho chóng ta nh÷ng ®iÒu tèt ®Ñp nhÊt. “C¸i g× nh thÓ khÝ trêi Ngµy ®ªm quanh quÈn ë n¬i c¹nh m×nh Kh«ng h¬ng kh«ng s¾c kh«ng h×nh Kh«ng h×nh kh«ng s¾c mµ m×nh kh«ng quªn.” ThÊu hiÓu ®îc c«ng ¬n sinh thµnh, nu«i dìng cña «ng bµ, cha mÑ, nh÷ng bµi ®ång dao cßn gi¸o dôc c¸c em lµm nh÷ng c«ng viÖc nhá tuú theo søc cña m×nh ®Ó gióp ®ì «ng bµ, cha mÑ. “C¸i bèng lµ c¸i bèng bang KhÐo s¶y khÐo sµng gióp mÑ nÊu c¬m MÑ bèng di chî ®êng tr¬n Bèng ra gióp mÑ ch¹y c¬n ma dÇm”. Kh«ng chØ cã thÕ, trong ®ång dao cßn cã nh÷ng bµi häc d¹y cho c¸c em sù lÔ phÐp, biÕt kÝnh trªn, nhêng díi ®· ®îc phæ nh¹c qua bµi ®ång dao “G¸nh g¸nh gång gång”: “G¸nh g¸nh gång gång Mét phÇn cho cha G¸nh s«ng g¸nh nói Mét phÇn cho bµ G¸nh cñi g¸nh cµnh Mét phÇn cho chÞ Ta ch¹y cho nhanh Mét phÇn cho anh VÒ x©y nhµ bÕp Ta ch¹y cho nhanh NÊu nåi c¬m nÕp VÒ x©y nhµ bÕp Chia ra n¨m phÇn NÊu nåi c¬m nÕp...” 6 Mét phÇn cho mÑ Ngoµi ra, qua ®ång dao c¸c em cßn hiÓu thªm vÒ mèi quan hÖ th©n thiÕt ruét thÞt cña nh÷ng ngêi trong gia ®×nh, c¸c em ph¶i biÕt sãng hoµ thuËn, yªu th¬ng lÉn nhau: “Sím mai t«i lªn nói §em vÒ cho chó B¾t ®îc con c«ng Chó cho tr¸i cam §em vÒ cho «ng Chó thÝm rÇy lén víi nhau ¤ng cho tr¸i thÞ Th«i t«i tr¶ tr¸i cam cho chó §em vÒ cho chÞ T«i tr¶ b¸nh ó cho c« ChÞ cho c¸ r« Tr¶ c¸ r« cho chÞ §em vÒ cho c« Tr¶ tr¸i thÞ cho «ng C« cho b¸nh ó T«i x¸ch con c«ng vÒ rõng.” Râ rµng, nh÷ng bµi ®ång dao cã t¸c dông kh«ng nhá trong viÖc gi¸o dôc trÎ em ViÖt Nam t×nh c¶m, kÝnh yªu cha mÑ, ®oµn kÕt, ®ïm bäc, th¬ng nhau, giµu lßng nh©n ¸i, vÞ tha… * BiÖn ph¸p 4: Chñ ®iÓm lao ®éng vµ ngµnh nghÒ trong ®ång dao: Còng nh c¸c chñ ®iÓm kh¸c, lao ®éng ngµnh nghÒ trong ®ång dao v« cïng phong phó, ®a d¹ng: “Tay ®Ñp Tay ®¾p nói Mét tay ®Ñp Tay ®µo s«ng Hai tay ®Ñp Tay c¹o l«ng Ba tay ®Ñp Tay mæ lîn Tay dÖt v¶i Tay b¾t vîn Tay v·i rau Tay b¾t voi Tay bu«ng c©u Tay bÎ roi Tay chÆt cñi Tay ®¸nh hæ.” C¸c ngµnh nghÒ ®i vµo ®ång dao thËt b×nh dÞ, tù nhiªn mµ trong qu¸ tr×nh lao ®éng con ngêi s¸ng t¸c ra : nghÒ dÖt v¶i, ®¾p nói, chÆt cñi...®ã lµ c«ng viÖc cña nhµ n«ng. Qua nh÷ng bµi ®ång dao, trÎ ®îc më réng hiÓu biÕt vÒ c¸c ngµnh nghÒ trong x· héi. Nh÷ng bµi ®ång dao vÒ lao ®éng, nghÒ nghiÖp cã vÇn, cã nhÞp vµ thêng ®îc g¾n víi c¸c trß ch¬i cña trÎ th¬ ®Ó trß ch¬i thªm vui nhén. V× thÕ c¸c em rÊt dÔ thuéc, còng v× thÕ nh÷ng hiÓu biÕt vÒ c¸c ngµnh nghÒ trong bµi ®ång dao ®îc c¸c em tiÕp nhËn thËt tù nhiªn vµ nhÑ nhµng: “KÐo ca lõa xÎ KÐo ca kõa kÝt ¤ng thî nµo khoÎ Lµm Ýt ¨n nhiÒu 7 Th× ¨n c¬m vua N»m ®©u ngñ ®Êy ¤ng thî nµo thua Nã lÊy mÊt ca VÒ bó tÝ mÑ LÊy g× mµ kÐo.” Kh«ng chØ cã nghÒ nghiÖp mµ ngay c¶ dông cô cña tõng nghÒ còng ®îc ®a vµo bµi ®ång dao nh mét khóc h¸t: “Vuèt hét næ C¸i n¸ b¾n chim §æ b¸nh bÌo C¸i kim may ¸o Xao x¸c v¹c kªu C¸i gi¸o ®i s¨n Nåi ®ång vung mÐ C¸i kh¨n bÞt trèc C¸i kÐo thî may C¸i nèc ®i bu«n C¸i cµy lµm ruéng C¸i khu«n ®óc b¸nh C¸i thuæng ®¾p bê C¸i chÐn móc chÌ C¸i lê th¶ c¸ C¸i ve móc rîu.” Trong x· héi cã biÕt bao ngµnh nghÒ, mçi ngµnh nghÒ l¹i cã mét c«ng cô lµm viÖc riªng. §Ó gióp c¸c em biÕt nghÒ nµo cÇn c«ng cô g× kh«ng ph¶i lµ dÔ. §ång dao b»ng nh÷ng lêi ca vÇn vÎ ®· lµm ®îc c¸i ®iÒu kú diÖu Êy. §Æc biÖt, nã nãi ®Õn mét sè nghÒ vµ mét sè dông cô lao ®éng mµ nhiÒu trÎ Ýt quan t©m. * BiÖn ph¸p 5: Chñ ®iÓm thiªn nhiªn trong ®ång dao: Thiªn nhiªn trong ®ång dao thËt trong trÎo, t¬i s¸ng, ®¸ng yªu. §ång dao ®· t¹o ra mét kh«ng gian, Êm ¸p t×nh ngêi, mét vÇng tr¨ng, mét v× sao ®èi víi trÎ th¬ kh«ng cã g× cao xa. ¤ng tr¨ng, «ng sao ... nh lµ mét ngêi b¹n th©n thiÕt gÇn gòi ®èi víi c¸c em, c¸c em cã thÓ rñ xuèng ch¬i: “¤ng d¼ng «ng d¨ng Cã nåi c¬m nÕp Xuèng ch¬i víi t«i Cã nÖp b¸nh chng Cã bÇu, cã b¹n Cã lng hò rîu...” Cã v¸n c¬m x«i ThËm chÝ c¸c em cßn vui vÎ chia c¶ quµ cña m×nh cho «ng sao: “¤ng s¶o «ng sao «ng ngåi lªn chiÕu ¤ng vµo cöa sæ T«i biÕu cñ khoai...” ¤ng ë víi t«i ThÕ giíi tù nhiªn cßn chøa biÕt bao nhiªu ®iÒu thó vÞ gióp cho c¸c em lu«n thÊy hÊp dÉn vµ mong muèn ®îc kh¸m ph¸. H¹t ma tõ trªn trêi r¬i xuèng tëng r»ng v« Ých nµo ngê ma ®em l¹i rÊt nhiÒu lîi Ých: “T«i ë trªn trêi T«i r¬i xuèng ®Êt Ch¼ng ho¸ t«i kh«ng T«i ch¶y ra s«ng 8 Tëng r»ng t«i mÊt Nu«i loµi t«m c¸...” Kh«ng chØ cã h¹t ma mµ cßn cã n¾ng, c¸c em cßn biÕt gäi c¶ n¾ng: “N¾ng lªn ®i hìi n¾ng vµng N¾ng cho d©n b¶n ph¬i thãc ná N¾ng cho d©n b¶n uèng rîu la ®µ N¾ng cho d©n cµy ¨n c¬m cµ, c¸ níng.” Nh÷ng bµi häc vÒ m«i trêng, tù nhiªn thËt ®a d¹ng vµ phong phó. Nhê viÕt theo lèi c©u ca dao mµ c¸c em lu«n cã thÓ ®äc ë mäi n¬i, mäi lóc, c¶ khi häc vµ khi ch¬i mét c¸ch rÊt tù nhiªn. “Dung d¨ng dung dÎ Thë lµn kh«ng khÝ D¾t trÎ ®i ch¬i Võa s¹ch võa trong §Õn chç m¸t trêi Lßng ®· h¶ lßng Chí nªn bá phÝ Th©n cµng m¹nh mÏ.” Hay bµi ®ång dao thÓ hiÖn sù vui vÎ trong lao ®éng: “Lén cÇu vång Cã chÞ mêi ba Níc trong níc ch¶y Hai chÞ em ta Cã c« mêi b¶y Ra lén cÇu vång.” Tãm l¹i: ThÕ giíi thiªn nhiªn trong ®ång dao thËt phong phó, trong trÎo vµ hån nhiªn, cã t¸c dông gi¸o dôc mäi mÆt, lµ tµi s¶n tinh thÇn cña d©n téc ta cÇn ®îc khai th¸c, b¶o tån vµ ph¸t triÓn. 3. KÕt qu¶: Qua mét thêi gian nghiªn cøu, su tÇm, tuyÓn chän, s¾p xÕp c¸c bµi ®ång dao theo chñ ®iÓm, t«i tù nhËn thÊy viÖc ¸p dông néi dung c¸c bµi ®ång dao trªn vµo bé m«n lµm quen v¨n häc vµ c¸c ho¹t ®éng vui ch¬i nãi chung, c¸c tiÕt d¹y, c¸c ho¹t ®éng nãi riªng cña trÎ ®· thu ®îc kÕt qu¶ sau: - Lùa chän néi dung phï hîp ®Ó ®a vµo ch¬ng tr×nh d¹y trÎ; - Khi thuéc ®ång dao, trong bÊt cø t×nh huèng nµo, t«i còng cã thÓ ®a ra bµi cã néi dung phï hîp víi t×nh huèng ®ã; - TrÎ hµo høng vui ch¬i theo c¸c bµi ®ång dao, vèn tõ, kh¶ n¨ng v¨n häc cña trÎ ph¸t triÓn tiÕn bé râ nÐt; - Cha mÑ trÎ rÊt thÝch thó vµ ng¹c nhiªn, trao ®æi víi gi¸o viªn trong líp “kh«ng ngê con cßn biÕt vµ thuéc nhiÒu bµi ®ång dao h¬n c¶ bè mÑ c« ¹”. - Sè lîng bµi ®ång dao ®· su tÇm ®îc: + Chñ ®iÓm ®éng vËt: 9 bµi; + Chñ ®iÓm thùc vËt: 7 bµi; 9 + Chñ ®iÓm gia ®×nh: 4 bµi; + Chñ ®iÓm lao ®éng vµ ngµnh nghÒ: 3 bµi; + Chñ ®iÓm thiªn nhiªn: 6 bµi. III. KÕt thóc vÊn ®Ò Su tÇm, tuyÓn chän c¸c bµi ®ång dao cho trÎ mÇm non theo chñ ®iÓm lµ mét vÊn ®Ò mang ý nghÜa hÕt søc thiÕt thùc, ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi gi¸o dôc mÇm non. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi, t«i gÆp ph¶i nhiÒu khã kh¨n, nhÊt lµ kh©u tuyÓn chän, su tÇm sè lîng c¸c bµi ®ång dao cho ch¬ng tr×nh gi¸o dôc mÇm non cßn t¶n m¹n, Ýt ®îc c¸c nhµ gi¸o dôc quan t©m ph¸t hµnh. §iÒu tr¨n trë ®ã theo t«i trong suèt thêi gian dµi. Dï ®i ch¬i, tham quan du lÞch hoÆc hiÕm hoi cã dÞp vÒ nh÷ng miÒn quª xa x«i, t«i lu«n ®Ó t©m l¾ng nghe, tÝch gãp su tÇm ®ång dao cña tõng vïng, miÒn… Tæng hîp, ®óc rót kinh nghiÖm ®Ó cã thªm tµi liÖu quý phôc vô cho c¸c ho¹t ®éng häc tËp vµ vui ch¬i cña trÎ rÊt thiÕt thùc vµ bæ Ých. T«i c¶m thÊy vui vµ tù hµo khi gãp c«ng søc nhá bÐ cña m×nh vµo thùc hiÖn ®æi míi ch¬ng tr×nh gi¸o dôc mÇm non. §ång thêi, ®©y còng lµ dÞp chóng t«i ®îc ®i s©u t×m hiÓu viÖc tiÕp xóc cña trÎ víi lo¹i h×nh v¨n ho¸ d©n gian d©n téc ViÖt Nam. Qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi còng lµ qu¸ tr×nh t«i ®îc häc hái, ®îc rÌn luyÖn lµm viÖc mét c¸ch nghiªm tóc vµ më réng thªm hiÓu biÕt cña b¶n th©n. 10 T«i lu«n lu«n t©m niÖm: lµ mét gi¸o viªn mÇm non t©m huyÕt víi nghÒ, víi trÎ th¬ ph¶i kh«ng ngõng tiÕp tôc su tÇm vµ tuyÓn chän thªm nhiÒu bµi ®ång dao h¬n n÷a ®Ó lµm phong phó thªm h×nh thøc, néi dung ch¬ng tr×nh d¹y trÎ mÇm non mét c¸ch s¸ng t¹o, linh ho¹t, gióp trÎ kh«ng nh÷ng ngoan, khoÎ, mµ cßn ph¸t triÓn toµn diÖn vÒ mäi mÆt. Qu¸ tr×nh lùa chän c¸c bµi ®ång dao cÇn lu ý: - Lùa chän nh÷ng bµi ®ång dao cã vÇn ®iÖu, ng«n ng÷ trong s¸ng, giµu h×nh ¶nh, nhÞp ®iÖu, dÔ nhí, dÔ thuéc; - Cã chñ ®Ò t tëng râ rµng, th¸i ®é ca ngîi, phª ph¸n cô thÓ; - Nh©n vËt sinh ®éng vµ cã c¸ tÝnh; - KÕt cÊu ng¾n gän. Trªn ®©y lµ kinh nghiÖm su tÇm, tuyÓn chän c¸c bµi ®ång dao cho trÎ mÇm non theo chñ ®iÓm cña t«i. RÊt mong sù ®ãng gãp ý kiÕn cña ngêi ®äc vÒ ®Ò tµi nghiªn cøu nµy. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! Hµ Néi, th¸ng 4 n¨m 2009 Ngêi viÕt Ph¹m ThÞ Thuû 11 Phô lôc * Chñ ®iÓm trêng mÇm non: “Con c«ng hay móa Nã móa lµm sao Nã dôt cæ vµo Nã xße c¸nh ra Nã ®ç cµnh ®a Nã kªu vÝt vÝt Nã ®ç cµnh mÝt Nã kªu vÞt chÌ Nã ®ç cµnh tre Nã kªu bÌ muèng Nã ®ç díi ruéng Nã kªu tÇm v«ng Con c«ng hay móa.” * Chñ ®iÓm ®«ng vËt: “Con gµ côc t¸c l¸ chanh Con lîn ñn Øn mua hµnh cho t«i Con chã khãc ®øng, khãc ngåi Bµ ¬i ®i chî mua t«i ®ång going.” “Con mÌo mµ trÌo c©y cau Hái th¨m chó chuét ®i ®©u v¾ng nhµ.” * Chñ ®iÓm thùc vËt: “C©y cam, c©y quýt C©y mÝt, c©y hang Ta trång ta ¨n Ta lo ta liÖu Ai trång thiÕu Th× trång thªm.” “Trong ®Çm g× ®Ñp b»ng sen L¸ xanh b«ng tr¾ng l¹i chen nhÞ vµng NhÞ vµng b«ng tr¾ng l¸ xanh GÇn bïn mµ ch¼ng h«i tanh mïi bïn.” 12 * Chñ ®iÓm gia ®×nh: “«ng cha nh nói ngÊt trêi NghÜa mÑ nh níc ë ngoµi biÓn §«ng Nói cao biÓn réng mªnh m«ng Cï lao chÝn ch÷ ghi lßng con ¬i.” “BÇu ¬i th¬ng lÊy bÝ cïng Tuy r»ng kh¸c gièng nhng chung mét giµn.” * Chñ ®iÓm lao ®éng vµ ngµnh nghÒ: “DÒnh dÒnh dµng dµng DÖt v¶i cho bµ Ba gang chiÕu tr¶i V¶i hoa v¶i tr¾ng XÝch l¹i cho gÇn §Õn mai trêi n¾ng Mét ngêi hai ch©n §em v¶i ra ph¬i Hai ngêi bèn ch©n §Õn mèt ®Ñp trêi Ba ngêi s¸u ch©n §em ra may ¸o Bèn ngêi t¸m ch©n DÒnh dÒnh dµng dµng.” Ch©n gÇy ch©n bÐo…” “§i cÇu ®i qu¸n §i b¸n lîn con §i mua c¸i xoong §em vÒ ®un nÊu Mua qu¶ da hÊu…” * Chñ ®iÓm thiªn nhiªn: “Th¸ng giªng lµ th¸ng ma xu©n Th¸ng hai ma bôi dÇn dÇn ma ra Th¸ng ba ma nô ma hoa Th¸ng t h ®Êt biÕt lµ ®©u h¬n Th¸ng n¨m, th¸ng s¸u ma c¬n Bíc sang th¸ng b¶y dËp dên ma ng©u.” “Trªn trêi cã ®«ng cã t©y Cã nam, cã b¾c cã c©y ng« ®ång Trªn trêi cã c¶ cÇu vång 13 Cã c¸i mèng côt ®»ng ®«ng sê sê…” Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. Lª Thu H¬ng – Híng dÉn tæ chøc thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc trong trêng mÇm non theo chñ ®Ò (trÎ 5-6 tuæi), Nxb Gi¸o dôc, 2007; 2. §Æng Thu Quúnh – TuyÓn chän truyÖn th¬, c©u ®è mÉu gi¸o, Nxb Gi¸o dôc, 2007; 3. TrÇn Gia Linh - §ång dao ViÖt Nam dµnh cho häc sinh tiÓu häc, Nxb Gi¸o dôc, 2006; 4. TrÇn Gia Linh – Kho tµng ®ång dao ViÖt Nam, Nxb Gi¸o dôc, 2006; 5. Bïi Hµ My – BÐ víi khóc ®ång dao, Nxb Gi¸o dôc, 2006; 6. NguyÔn Hång Thu – Gi¸o dôc dinh dìng qua trß ch¬i, th¬ ca, c©u ®è, Nxb Gi¸o dôc, 2006; Vµ c¸c tµi liÖu kh¸c. 14 Môc lôc Trang 1 2 13 15 I. ®Æt vÊn ®Ò II. gi¶i quyÕt vÊn ®Ò III. KÕt thóc vÊn ®Ò Phô lôc Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 15 I. ®Æt vÊn ®Ò: §ång dao lµ nh÷ng bµi th¬, ca dao, tôc ng÷ ®îc truyÒn miÖng trong d©n gian qua nhiÒu thÕ hÖ. Ngay tõ thña Êu th¬, c¸c em ®· ®îc nghe ®ång dao qua lêi ru cña bµ, cña mÑ. Khi trÎ hai, ba tuæi, c¸c trß ch¬i cã g¾n víi lêi, néi dung cña bµi ®ång dao ®· cuèn hót c¸c em mét c¸ch thÝch thó. §ång dao ngÊm vµo c¶m xóc tuæi th¬ cña mçi ngêi nh mét lÏ tù nhiªn. Bëi vËy, khi lín lªn, mçi khi chøng kiÕn trÎ nhá diÔn xíng ®ång dao, chóng ta ®Òu c¶m thÊy m×nh nh trÎ l¹i, nh÷ng ký øc thêi th¬ Êu l¹i t¸i hiÖn mang l¹i cho ta c¶m gi¸c yªu ®êi vµ gîi l¹i nh÷ng kû niÖm ®Ñp khã quªn vÒ mét thêi th¬ Êu hån nhiªn, th¸nh thiÖn, v« t ch¼ng bao giê trë l¹i n÷a. Ên tîng vÒ nh÷ng bµi ®ång dao thËt s©u s¾c ®èi víi mçi ngêi. Ên tîng Êy cã ®îc lµ bëi néi dung cña c¸c bµi ®ång dao ®¬n gi¶n, dÔ hiÓu, dÔ thuéc, phï hîp víi nhËn thøc vµ ho¹t ®éng vui ch¬i cña trÎ th¬. Ng«n tõ cña ®ång dao gÇn gòi víi c¸ch nãi vÇn vÌ, giµu nhÞp ®iÖu cña ng«n ng÷ nhi ®ång. NhiÒu bµi ®ång dao cã lèi kÕt cÊu vßng trßn, trÎ cã thÓ ®äc ®i ®äc l¹i kh«ng ch¸n, kh«ng kÕt thóc. §ång dao cã chøc n¨ng tho¶ m·n nhu cÇu vui ch¬i cña c¸c em nhá do lêi ®ång dao g¾n víi trß ch¬i. Víi nh÷ng ®Æc ®iÓm næi bËt vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt nh vËy, ®ång dao thùc sù lµ mét mãn ¨n tinh thÇn kh«ng thÓ thiÕu cña trÎ em. Song hiÖn nay, sè lîng cña c¸c bµi ®ång dao tuyÓn chän trong ch¬ng tr×nh gi¶ng d¹y cho trÎ mÇm non cßn qu¸ h¹n chÕ. §Æc biÖt, néi dung cha ®ñ phôc vô cho c¸c chñ ®Ò gi¸o dôc trÎ mÇm non. Do vËy, khi d¹y theo ch¬ng tr×nh thÝ ®iÓm gi¸o dôc mÇm non míi t«i kh«ng ngõng tham kh¶o vµ t×m tßi thªm c¸c biÖn ph¸p kh¸c.Qua mét n¨m thùc hiÖn t«i thÊy trÎ thùc sù yªu thÝch ®ång dao,trÎ l«i cuèn bëi nhiÒu trß ch¬i hÊp dÉn mang tÝnh gi¸o dôc cao. §Ó thùc hiÖn nhiÖm vô n¨m häc 2008-2009 víi chñ ®Ò “X©y dùng trêng häc th©n thiÖn, häc sinh tÝch cùc”trong gi¸o dôc mÇm non xo¸y s©u ®a trß ch¬i d©n gian vµo trong gi¸o dôc trÎ, mµ nh÷ng trß ch¬i d©n gian Êy l¹i g¾n liÒn víi lêi h¸t ®ång dao, trÎ tham gia vµo trß ch¬i d©n gian th× cÇn ph¶i thuéc ®ång dao.Víi nh÷ng lý do trªn, t«i tiÕp tôc ®i s©u vµo ®Ò tµi “Kinh nghiÖm su tÇm, tuyÓn chän c¸c bµi ®ång dao cho trÎ mÇm non theo chñ ®Ò” víi 16 ®Ò tµi nµy cña t«i n¨m häc 2008-2009 ®· ®¹t gi¶i B cÊp QuËn,t«i hy väng sù ®ãng gãp nhá cña t«i sÏ lµm phong phó thªm m¶ng v¨n häc dµnh cho løa tuæi mÇm non, gióp cho gi¸o viªn cã thªm ph¬ng tiÖn ®Ó gi¸o dôc trÎ nhá ph¸t triÓn toµn diÖn trong c¸c lÜnh vùc. II. gi¶i quyÕt vÊn ®Ò 1.§Æc ®iÓm t×nh h×nh: a.ThuËn lîi: Gi¸o viªn n¾m ®îc ®Þnh híng ch¬ng tr×nh thÝ ®iÓm gi¸o dôc mÇm non míi. Lµ mét gi¸o viªn nhiÖt t×nh trong c«ng viÖc, hÕt lßng th¬ng yªu trÎ, cã giäng ®äc hay, truyÒn c¶m, t«i ®· gióp trÎ c¶m thô ®ång dao nh mét t¸c phÈm nghÖ thuËt, ®Æc biÖt lµ gióp trÎ ph¸t triÓn vèn tõ, ng«n ng÷ cho trÎ mÇm non mét c¸ch nhanh nhÊt. §ång dao ®ãng vai trß quan träng trong ®êi sèng trÎ th¬. §ã lµ nh÷ng c©u tôc ng÷, ca dao cã néi dung gÇn gòi víi trÎ, trÎ thêng ®äc khi vui ch¬i. TrÎ nhá cã t©m hån trong s¸ng, bay bæng, giµu tëng tîng, giµu c¶m xóc, ham ho¹t ®éng, 17 thÝch vui ch¬i, thÝch cã bÇu b¹n. Do ®ã, c¸c em dÔ hoµ nhËp vµo t©m tr¹ng cña c¸c nh©n vËt mét c¸ch hån nhiªn v« t. T¸c phÈm ®ång dao ®· tho¶ m·n nhu cÇu nµy cña c¸c em. §îc sù quan t©m, gióp ®ì cña Ban gi¸m hiÖu vµ ®ång nghiÖp trong Trêng; víi trêng líp réng, tho¸ng m¸t, ®Çy ®ñ ®å dïng d¹y häc hiÖn ®¹i, rÊt thuËn lîi cho viÖc n©ng cao chÊt lîng bé m«n lµm quen v¨n häc nãi chung vµ ®ång dao nãi riªng. §å dïng, ph¬ng tiÖn, tµi liÖu phôc vô cho chñ ®Ò lµm quen v¨n häc kh¸ phong phó. Khi trÎ ®äc c¸c bµi ®ång dao ®ã, t«i thÊy phô huynh rÊt vui v× ®a sè c¸c bµi ®ång dao ®Òu mang tÝnh gi¸o dôc cao, gióp trÎ ph¸t triÓn ng«n ng÷, t×nh c¶m, thÈm mü mét c¸ch tù nhiªn, ®¸ng yªu. b.Khã kh¨n: Sè lîng bµi ®ång dao tuyÓn chän cho trÎ mÇm non cßn Ýt. V× vËy, khi tuyÓn chän bµi ®ång dao, gi¸o viªn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, cha cã ®iÒu kiÖn thùc hiÖn theo ý muèn, nhÊt lµ mÆt gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña mét sè bµi, cã bµi néi dung kiÕn thøc cha phï hîp víi tõng ®é tuæi, tõng chñ ®Ò. §iÒu ®ã lµm h¹n chÕ viÖc c¶m nhËn cña trÎ víi c¸c bµi ®ång dao. §iÓm qua nh÷ng tuyÓn tËp trß ch¬i, th¬ truyÖn, bµi h¸t cho trÎ mÇm non, t«i thÊy sè lîng c¸c t¸c phÈm ®ång dao cßn qu¸ nghÌo nµn. GÇn ®©y, Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc cã xuÊt b¶n mét sè tuyÓn tËp “ BÐ víi khóc ®ång dao”, “§ång dao ViÖt Nam”,...thËt sù lµ vèn quý cho bé m«n lµm quen v¨n häc. Nhng sè lîng c¸c t¸c phÈm cßn rÊt Ýt víi néi dung cßn s¬ sµi, cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu ®æi míi khi thùc hiÖn theo chñ ®Ò cña ch¬ng tr×nh gi¸o dôc mÇm non. Qu¸ tr×nh ®æi míi gi¸o dôc mÇm non, bªn c¹nh nh÷ng mÆt tÝch cùc, cßn cã mét sè h¹n chÕ, bÊt cËp vÒ ®éi ngò gi¸o viªn, ®å dïng häc tËp,... ®Ó tiÕn hµnh d¹y theo chñ ®Ò. ViÖc d¹y trÎ c¸c bµi ®ång dao cßn khã kh¨n do gi¸o viªn cha biÕt lùa chän ®a ®ång dao vµo d¹y theo chñ ®Ò. ViÖc lùa chän bµi cã néi dung phï hîp víi ®èi tîng trÎ lµ hÕt søc cÇn thiÕt. §©y còng lµ c¬ së vµ biÖn ph¸p ®Ó tuyÓn chän t¸c phÈm ®ång dao phôc vô nhu cÇu thùc tiÔn trong qu¸ tr×nh d¹y trÎ. 2. C¸c biÖn ph¸p: XuÊt ph¸t tõ mét sè thuËn lîi, khã kh¨n nªu trªn, t«i ®· thêng xuyªn suy nghÜ t×m tßi c¸c biÖn ph¸p ®Ó lµm sao ®a néi dung gi¸o dôc ®ång dao vµo trong c¸c ho¹t ®éng cña trÎ mét c¸ch cã hÖ thèng, khoa häc vµ hiÖu qu¶.  BiÖn ph¸p 1:Kh¶o s¸t §Ó híng tíi chñ ®Ò n¨m häc, t«i ®· tÝch cùc ®a trß ch¬i d©n gian vµo gi¸o dôc trÎ.C¸c trß ch¬i d©n gian thêng g¾n liÒn víi lêi h¸t ®ång dao,mµ thùc tr¹ng trong ch¬ng tr×nh theo s¸ch híng dÉn c¸c bµi ®ång dao con Ýt cha ®¸p 18 øng ®îc nhu cÇu gi¸o dôc trÎ hiÖn nay. Bëi vËy t«i ®· tÝch cùc t×m tßi b»ng nhiÒu h×nh thøc: -Su tÇm trong ch¬ng tr×nh häc -Qua phô huynh -T×m trªn m¹ng -Häc hái ®ång nghiÖp trong vµ ngoµi trêng -Gia ®×nh -Tham kh¶o tµi liÖu s¸ch b¸o Tõ thùc tr¹ng trªn t«i cã rÊt nhiÒu biÖn ph¸p ®Ó su tÇm tuyÓn chän c¸c bµi ®ång dao theo chñ ®Ò. * BiÖn ph¸p 2: Lùa chän c¸c t¸c phÈm phï hîp víi chñ ®Ò ®éng vËt. Gi¸o dôc trÎ mÇm non theo ch¬ng tr×nh ®æi míi hiÖn nay ®îc ph©n theo tõng chñ ®Ò rÊt râ rµng, ®iÒu ®ã ®· gîi më cho t«i lùa chän ý tëng su tÇm vµ tuyÓn chän thªm c¸c t¸c phÈm ®ång dao phï hîp theo tõng chñ ®Ò. T×m hiÓu néi dung cña c¸c bµi ®ång dao, ®iÒu ta dÔ nhËn ra lµ sè bµi ®ång dao vÒ ®éng vËt phong phó h¬n c¶. ThÕ giíi loµi vËt trong ®ång dao hiÖn lªn ®Çy ngé nghÜnh, hÊp dÉn vµ thËt sinh ®éng, n¸o nhiÖt. Nh÷ng con vËt nhá bÐ dÔ th¬ng gÇn gòi trong ®êi sèng hµng ngµy ®· ®îc thÓ hiÖn ë mét sè bµi ®ång dao díi nhiÒu d¹ng kh¸c nhau. - D¹ng ca dao: “C¸ bèng cßn ë trong hang C¸i rau tËp tµng cßn ë n¬ng d©u Ta vÒ ta s¾m cÇn c©u C©u lÊy c¸ bèng nÊu rau tËp tµng.” -Hay “Con cua mµ cã hai cµng §Çu tai kh«ng cã bß ngang c¶ ®êi Con c¸ mµ cã c¸i ®u«i Hai v©y vung vÈy nã b¬i rÊt tµi Con rïa mµ cã c¸i mai C¸i cæ thôt ng¾n, thôt dµi vµo ra Con voi mµ cã hai ngµ C¸i vßi nã cuèn ®æ nhµ, ®æ c©y Con chim mµ cã c¸nh bay Bay cïng nam, b¾c, ®«ng, t©y tá ®êng”. 19 Qua ®ång dao, c¸c em nh l¹c vµo vên b¸ch thó víi ®ñ c¸c loµi chim mu«ng, chóng cã mèi quan hÖ th©n thiÕt, ruét thÞt gièng nh con ngêi qua bµi ®ång dao sau: “Tu hó lµ chó bå c¸c S¸o sËu lµ cËu s¸o ®en Bå c¸c lµ b¸c chim ri S¸o ®en lµ em tu hó Chim ri lµ d× s¸o sËu Tu hó lµ chó bå c¸c.” §ång dao vÒ lµng chim: “Hay ch¹y lon ton MÑ con nhµ vÞt Lµ gµ míi në Hay la hay hÐt C¸i mÆt hay ®á Lµ con bå chao Lµ con gµ mµo Hay bay bæ nhµo Hay b¬i díi ao MÑ con bãi c¸.” Ngoµi ra cßn cã nh÷ng bµi ®ång dao vÒ c¸c con vËt nu«i trong gia ®×nh, mçi con cã ®Æc ®iÓm vµ lîi Ých kh¸c nhau: “Gäi ngêi dËy sím lµ gµ trèng choai Hay kªu côc t¸c ®Î qu¶ trøng trßn Êp në thµnh con lµ c« gµ m¸i B¬i díi ao s©u vÞt bÇu mß tÐp 20
- Xem thêm -