Tài liệu Phân tích tình hình tài chính tại công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí

  • Số trang: 95 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 131 |
  • Lượt tải: 0
nguyetha

Đã đăng 8490 tài liệu

Mô tả:

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG ---o0o--- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KẾT CẤU THÉP CƠ KHÍ SINH VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN NGỌC DIỆP MÃ SINH VIÊN : A18613 NGÀNH : TÀI CHÍNH HÀ NỘI - 2015 BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG ---o0o--- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KẾT CẤU THÉP CƠ KHÍ Giáo viên hƣớng dẫn: ThS. Chu Thị Thu Thủy Sinh viên thực hiện : Nguyễn Ngọc Diệp Mã sinh viên : A18613 Ngành : Tài chính HÀ NỘI - 2015 Thang Long University Library LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thu thập số liệu, sàng lọc thông tin, phân tích đề tài và đến khi hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp, em đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ của quý thầy cô trường Đại học Thăng Long và các cô chú, anh chị tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí. Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới giáo viên hướng dẫn – Thạc sỹ Chu Thị Thu Thủy. Cô đã trực tiếp định hướng và tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình phân tích và hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp. Ngoài ra, em cũng muốn thông qua bài Khóa luận tốt nghiệp này, gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy, cô giáo đang giảng dạy tại trường Đại học Thăng Long – những thầy cô luôn tâm huyết và nhiệt tình truyền đạt kiến thức cho em trong suốt quá trình học tập và rèn luyện tại trường. Bên cạnh đó, em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các cô chú, anh chị tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí đã tận tình giúp đỡ, cung cấp số liệu để em có thể hoàn thành bài Khóa luận tốt nghiệp của mình. Em xin chân thành cảm ơn! LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện, có sự hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép các công trình nghiên cứu của người khác. Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Khóa luận là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này! Sinh viên (Ký và ghi rõ họ tên) Nguyễn Ngọc Diệp Thang Long University Library MỤC LỤC Trang LỜI MỞ ĐẦU CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ............................................................................................................................. 1 1.1. Phân tích tài chính doanh nghiệp..........................................................................1 1.1.1. Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp ................................................1 1.1.2. Trình tự và các bước tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp ...................4 1.1.3. Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp ................................................5 1.1.4. Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp ........................................................8 1.2. Các nhân tố ảnh hƣởng đến tình hình tài chính của doanh nghiệp.................27 1.2.1. Nhân tố khách quan ........................................................................................... 28 1.2.2. Nhân tố chủ quan ............................................................................................... 28 CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KẾT CẤU THÉP CƠ KHÍ ......................29 2.1. Khái quát về Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ............................................29 2.1.1. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .....................................................................................................................29 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí.................................30 2.1.3. Khái quát về ngành nghề kinh doanh của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ................................................................................................................................ 32 2.2. Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ...........32 2.2.1. Phân tích tình hình tài sản và nguồn vốn .........................................................32 2.2.2. Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh ...........................................48 2.2.3. Phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ ................................................................ 53 2.2.4. Phân tích các chỉ tiêu tài chính .........................................................................60 2.3. Đánh giá tình hình tài chính tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ............71 CHƢƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM CẢI THIỆN TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KẾT CẤU THÉP CƠ KHÍ ........................76 3.1. Định hƣớng phát triển tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ......................76 3.2. Một số giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .............................................................................................................77 3.2.1. Xác định mức dự trữ tiền tối ưu ........................................................................77 3.2.2. Quản lý khoản phải thu khách hàng .................................................................78 3.2.3. Xác định mức dự trữ hàng tồn kho tối ưu ........................................................80 3.2.4. Cơ cấu nguồn vốn hợp lý ...................................................................................81 Thang Long University Library DANH MỤC VIẾT TẮT Ký hiệu viết tắt Tên đầy đủ BCĐKT Bảng cân đối kế toán KQHĐKD Kết quả hoạt động kinh doanh LCTT Lưu chuyển tiền tệ TSCĐ Tài sản cố định TSDH Tài sản dài hạn TSNH Tài sản ngắn hạn VCSH Vốn chủ sở hữu DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Trang Hình 1.1. Trình tự tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp .......................................4 Hình 1.2. Mô hình phân tích tài chính Dupont .............................................................. 20 Hình 1.3. Mô hình SWOT ............................................................................................. 22 Sơ đồ 2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ...................30 Bảng 2.1. Tỷ trọng tài sản của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ...................................33 Bảng 2.2. Sự biến động Tiền và các khoản tương đương tiền của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí...........................................................................................................................33 Bảng 2.3. Sự biến động Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí...........................................................................................................................34 Bảng 2.4. Sự biến động Các khoản phải thu ngắn hạn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .......................................................................................................................................35 Bảng 2.5. Sự biến động Hàng tồn kho của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí.................36 Biểu đồ 2.1. Sự biến động Tài sản cố định của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ..38 Biểu đồ 2.2. Biến động Đầu tư tài chính dài hạn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ................................................................................................................................ 39 Bảng 2.6. Tỷ trọng nguồn vốn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ............................40 Bảng 2.7. Sự biến động nợ ngắn hạn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí...................40 Bảng 2.8. Biến động khoản Vay và nợ ngắn hạn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí 41 Bảng 2.9. Biến động khoản Phải trả người bán của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ...42 Biểu đồ 2.3. Biến động khoản Người mua trả tiền trước của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .....................................................................................................................42 Bảng 2.10. Biến động khoản Phải trả người lao động của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .......................................................................................................................................43 Bảng 2.11. Biến động Nợ dài hạn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .......................45 Biểu đồ 2.4. Sự biến động Vốn chủ sở hữu của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .46 Bảng 2.12. Sự biến động khoản Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ......................................................................................................48 Bảng 2.13. Doanh thu hoạt động tài chính của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ..........49 Bảng 2.14. Sự biến động Giá vốn hàng bán của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .......50 Thang Long University Library Biểu đồ 2.5. Sự biến động lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ................................................................................................ 52 Bảng 2.15. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí...........................................................................................................................53 Biểu đồ 2.6. Tiền thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ và doanh thu khác của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ................................................................................................ 53 Bảng 2.16. Tiền chi trả cho người cung cấp hàng hóa và dịch vụ của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ....................................................................................................................54 Bảng 2.17. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động đầu tư của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .......................................................................................................................................56 Bảng 2.18. Tiền vay ngắn hạn, dài hạn nhận được của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ............................................................................................................................................58 Bảng 2.19. Tiền chi trả nợ gốc vay của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí......................58 Bảng 2.20. Tiền và tương đương tiền cuối kỳ của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ....59 Bảng 2.21. Khả năng thanh toán của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí .........................60 Bảng 2.22. Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn ...................................................................62 Bảng 2.23. Vòng quay khoản phải thu và thời gian thu tiền ................................................63 Bảng 2.24. Vòng quay hàng tồn kho và thời gian quay vòng hàng tồn kho của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ......................................................................................................64 Bảng 2.25. Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ......65 Bảng 2.26. Vòng quay tài sản cố định và thời gian quay vòng tài sản cố định của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ......................................................................................................66 Bảng 2.27. Tỷ số nợ trên tổng tài sản của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ..................67 Bảng 2.28. Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ............68 Bảng 2.29. Hệ số khả năng chi trả lãi vay của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ...........69 Biểu đồ 2.7. Chỉ tiêu ROE, ROS, ROA của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ......69 Bảng 2.31. Ưu điểm và nhược điểm của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ...................71 Bảng 3.1. Mức dự trữ thép tấm 8 ly tồn kho tối ưu của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí ............................................................................................................................................81 LỜI MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Phân tích tài chính là một trong những việc quan trọng trong quản lý doanh nghiệp bởi điều này có thể giúp kinh doanh hiệu quả và hạn chế các rủi ro. Việc thường xuyên phân tích tài chính giúp các chủ doanh nghiệp thấy rõ tình hình hiện tại, xác định nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng; từ đó đưa ra các dự đoán tình hình trong tương lai và vạch ra các biện pháp cần thiết cũng như các chiến lược phù hợp. Hơn nữa, phân tích tài chính còn cho thấy các khả năng và thế mạnh trong sản xuất kinh doanh, thông qua đó xác định được xu hướng của doanh nghiệp, tìm ra những bước đi vững chắc, góp phần vào hiệu quả trong công tác quản lý và hoạt động sản xuất. Bên cạnh đó, phân tích tài chính không chỉ là mối quan tâm của chủ doanh nghiệp mà còn là của các nhà đầu tư, chủ nợ, đối tác và người lao động. Thông qua việc phân tích tài chính, họ có thể đưa ra những quyết định đúng đắn liên quan đến doanh nghiệp cũng như góp phần vào việc nâng cao hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Vì những lí do trên cho thấy tầm quan trọng của việc phân tích tài chính, em chọn đề tài luận văn “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí”. 2. Mục đích nghiên cứu Khóa luận này đánh giá thực trạng tình hình tài chính của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013, đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của công ty. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Tình hình tài chính của Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí. Phạm vi nghiên cứu: Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Khóa luận sử dụng những thông tin sơ cấp và những thông tin được cung cấp từ mạng Internet kết hợp với các tài liệu thực tế mà công ty công khai. Quá trình phân tích sử dụng các phương pháp đối chiếu, so sánh, phương pháp tỷ số và các hệ thống bảng biểu, sơ đồ, biểu đồ để đánh giá tình hình tài chính của công ty qua từng thời điểm, từ đó đưa ra các biện pháp nhằm nâng cao tình hình tài chính. Thang Long University Library 5. Kết cấu Khóa luận Nội dung của Khóa luận được chia làm 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng phân tích tình hình tài chính kinh doanh tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính tại Công ty cổ phần kết cấu thép cơ khí CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1. Phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1.1. Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1.1.1. Khái niệm phân tích tài chính Phân tích tài chính là sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và công cụ để thu thập và xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp, nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính, quyết định quản lý phù hợp1. Trong hoạt động kinh doanh, các doanh nghiệp thuộc các loại hình sở hữu khác nhau, đều bình đẳng trước pháp luật trong việc lựa chọn ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh. Do vậy sẽ có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp như: chủ doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà cung cấp, ngân hàng, cổ đông hiện tại và tương lai, khách hàng, kể cả các cơ quan Nhà nước và người làm công. Mỗi đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các góc độ khác nhau. Đối với chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh nghiệp, mối quan tâm hàng đầu của họ là khả năng phát triển, tối đa hóa lợi nhuận, tối đa hóa giá trị doanh nghiệp; do đó, họ quan tâm tới mọi hoạt động. Đối với chủ Ngân hàng và chủ nợ khác, mối quan tâm chủ yếu của họ là đánh giá khả năng thanh toán, khả năng trả nợ hiện tại và tương lai của doanh nghiệp. Đối với các nhà đầu tư khác, họ quan tâm tới các yếu tố rủi ro, lãi suất, khả năng thanh toán… Phân tích hoạt động tài chính doanh nghiệp mà trọng tâm là phân tích các báo cáo tài chính và các chỉ tiêu đặc trưng tài chính thông qua một hệ thống các phương pháp, công cụ và kỹ thuật phân tích, giúp người sử dụng thông tin từ các góc độ khác nhau, vừa đánh giá toàn diện, tổng hợp, khái quát, lại vừa xem xét một cách chi tiết hoạt động tài chính doanh nghiệp, để nhận biết, phán đoán, dự báo và đưa ra quyết định tài chính, quyết định tài trợ và đầu tư phù hợp. 1.1.1.2. Ý nghĩa của việc phân tích tài chính Phân tích tài chính là một hệ thống các phương pháp nhằm đánh giá tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời gian hoạt động nhất định. Trên cơ sở đó, giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp đưa ra các quyết định chuẩn xác trong quá trình kinh doanh. Việc thường xuyên tiến hành phân tích tình hình tài chính sẽ giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp và các cơ quan chủ quản cấp trên thấy rõ hơn bức tranh về thực trạng hoạt động tài chính, xác định đầy đủ và đúng đắn những nguyên nhân, mức độ 1 Giáo trình tài chính doanh nghiệp (tr.66), nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân 1 Thang Long University Library ảnh hưởng của các nhân tố đến tình hình tài chính của doanh nghiệp. Từ đó, có những giải pháp hữu hiệu để ổn định và tăng cường tình hình tài chính của doanh nghiệp. Trong điều kiện sản xuất và kinh doanh theo cơ chế thị trường, có sự quản lý vĩ mô của nhà nước, các doanh nghiệp thuộc các loại hình kinh tế khác nhau luôn có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp. Các đối tượng này được chia thành 2 nhóm chính: nhóm có quyền lợi trực tiếp và nhóm có quyền lợi gián tiếp. Nhóm có quyền lợi trực tiếp bao gồm: cổ đông, nhà đầu tư, chủ ngân hàng, nhà quản lý trong nội bộ doanh nghiệp. Mỗi đối tượng quan tâm và sử dụng thông tin về tình hình tài chính của doanh nghiệp cho các mục đích khác nhau. Cổ đông và nhà đầu tư: Với mục tiêu đầu tư vào doanh nghiệp để tìm kiếm lợi nhuận, những đối tượng này quan tâm trực tiếp đến giá trị của doanh nghiệp, khả năng sinh lời và cách thức phân chia lợi nhuận. Do vậy, các câu hỏi thường được đặt ra là: Tỷ suất lợi nhuận của vốn cổ phần là bao nhiêu? Thu nhập của một cổ phiếu là bao nhiêu? Cổ tức của một cố phiếu là bao nhiêu? Tỷ suất lợi nhuận của vốn đầu tư là bao nhiêu? Tỷ lệ rủi ro trong đầu tư là bao nhiêu? Khả năng thanh toán như thế nào? Để có thể trả lời được tất cả những câu hỏi này, họ sử dụng các thông tin kế toán để theo dõi tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp nhằm mục đích bảo vệ tài sản của mình đã đầu tư vào doanh nghiệp. Tình trạng tài chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp có ảnh hưởng rất lớn đến giá cả của cổ phiếu do doanh nghiệp đã phát hành. Để bảo vệ tài sản của mình, họ thường xuyên phân tích tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp mà họ đã đầu tư để quyết định có tiếp tục nắm giữ cổ phiếu của doanh nghiệp này nữa hay không. Ngân hàng: Các doanh nghiệp kinh doanh thường sử dụng vốn vay thích hợp để đáp ứng các nhu cầu cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Bởi vậy, vốn vay thường chiếm tỷ trọng tương đối cao. Khi cho vay, ngân hàng thường quan tâm đến khả năng sinh lợi và khả năng thanh toán của doanh nghiệp thể hiện trên báo cáo tài chính. Bằng việc so sánh số lượng và chủng loại tài sản với số nợ phải trả theo kỳ hạn, ngân hàng có thể xác định được khả năng thanh toán của doanh nghiệp và quyết định có nên cho doanh nghiệp vay hay không. Bên cạnh đó, ngân hàng còn quan tâm đến vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp và coi đó như là nguồn đảm bảo cho ngân hàng có thể thu hồi nợ khi doanh nghiệp bị thua lỗ và phá sản. Ngân hàng sẽ hạn chế cho các doanh nghiệp vay khi nó không có dấu hiệu có thể thanh toán cho các khoản nợ đến hạn. Nhà quản lý trong nội bộ doanh nghiệp: Nhà quản trị là những người trực tiếp quản lý doanh nghiệp nên cần phải hiểu rõ tình hình tài chính cũng như các hoạt động khác. Các nhà quản lý cần thông tin tài chính nhằm đánh giá hoạt động kinh doanh của 2 doanh nghiệp, đồng thời xác định điểm mạnh và điểm yếu. Trên cơ sở đó phát hiện ra các nguyên nhân khách quan, chủ quan giúp nhà quản trị kiểm soát và chỉ đạo tình hình sản xuất kinh doanh. Các thông tin do các báo cáo tài chính cung cấp thường không đáp ứng đủ cho nhu cầu thông tin của họ. Nhằm đáp ứng thông tin cho đối tượng này, doanh nghiệp thường phải tổ chức thêm một hệ thống kế toán riêng. Đó là kế toán quản trị. Mục đích của kế toán quản trị là cung cấp thông tin phục vụ cho việc quản lý doanh nghiệp và ra các quyết định quản lý kinh doanh của doanh nghiệp. Nhóm có quyền lợi gián tiếp bao gồm: các cơ quan quản lý Nhà nước, người lao động, đối thủ cạnh tranh. Các cơ quan quản lý Nhà nước: Những đối tượng này cần các thông tin từ phân tích tài chính để kiểm tra tình hình tài chính, kiểm tra tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và xây dựng các kế hoạch quản lý vĩ mô. Người lao động: Đây là những người có nguồn thu nhập gắn với lợi ích của doanh nghiệp. Phân tích tài chính giúp họ hiểu được tính ổn định và định hướng công việc trong hiện tại và tương lai đối với doanh nghiệp. Qua đó, xây dựng niềm tin của cán bộ công nhân viên đối với từng quyết định kinh doanh của chủ thể quản lý. Bên cạnh đó, những người đi tìm việc luôn có nguyện vọng được vào làm việc ở những doanh nghiệp có triển vọng để có mức lương xứng đáng và nơi làm việc ổn định. Do vậy, một doanh nghiệp có tình hình tài chính và tương lai ảm đạm đang đứng trên bờ vực của sự phá sản sẽ không thu hút được người lao động đến làm việc. Đối thủ cạnh tranh: Đối thủ cạnh tranh cũng quan tâm đến khả năng sinh lời, doanh thu bán hàng và các chỉ tiêu tài chính khác của doanh nghiệp để tìm biện pháp cạnh tranh thích hợp. Tuy mỗi đối tượng quan tâm đến các thông tin từ phân tích tài chính của doanh nghiệp dưới góc độ khác nhau nhưng nhìn chung, họ đều quan tâm đến khả năng tạo ra dòng tiền, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và mức lợi nhuận tối đa. Từ đây ta có thể thấy, phân tích tài chính có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong công tác quản trị doanh nghiệp. Nó không chỉ có ý nghĩa đối với bản thân doanh nghiệp mà còn cần thiết cho các chủ thể quản lý khác có liên quan đến doanh nghiệp. 1.1.1.3. Nhiệm vụ của phân tích tài chính Để trở thành một công cụ quản lý quan trọng của quá trình hoạt động kinh doanh, phát huy sức mạnh của chỉ tiêu tài chính trong doanh nghiệp và là cơ sở cho việc đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn, phân tích tài chính doanh nghiệp có những nhiệm vụ chủ yếu sau: 3 Thang Long University Library - - Cung cấp đầy đủ các thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, cho vay và những người sử dụng thông tin tài chính khác để giúp họ có những quyết định đúng đắn khi ra các quyết định đầu tư, quyết định cho vay. Cung cấp đầy đủ cho các chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các nhà cho vay và những người sử dụng thông tin khác trong việc đánh giá khả năng và tính chắc chắn của dòng tiền mặt vào – ra và tình hình sử dụng có hiệu quả nhất của tài sản, tình hình và khả năng thanh toán của doanh nghiệp. - - Cung cấp những thông tin về nguồn vốn chủ sở hữu, các khoản nợ, kết quả của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, sự kiện và các tình huống làm biến đổi các nguồn vốn và các khoản nợ của doanh nghiệp. Đề xuất các giải pháp nhằm khai thác tiềm năng và khắc phục những tồn tại yếu kém của từng chỉ tiêu tài chính. - Xây dựng phương án kinh doanh tối ưu căn cứ vào chỉ tiêu tài chính đã phân tích. 1.1.2. Trình tự và các bƣớc tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp Hình 1.1. Trình tự tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp Thu thập thông tin Xử lý thông tin Dự đoán và quyết định Bước 1: Thu thập thông tin: Nhà phân tích tài chính sử dụng mọi nguồn thông tin có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính doanh nghiệp, phục vụ cho quá trình dự đoán tài chính. Nó bao gồm cả những thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài, những thông tin về số lượng và giá trị… trong đó các thông tin kế toán phản ánh tập trung trong các báo cáo tài chính doanh nghiệp là những nguồn thông tin đặc biệt quan trọng. Do vậy, phân tích tài chính trên thực tế chủ yếu là phân tích các báo cáo tài chính doanh nghiệp. Bước 2: Xử lý thông tin: Giai đoạn tiếp theo của phân tích tài chính là quá trình xử lý thông tin đã thu thập được. Trong giai đoạn này, người sử dụng thông tin ở các góc độ nghiên cứu, ứng dụng khác nhau, có phương pháp xử lý thông tin khác nhau phục vụ mục tiêu phân tích đã đặt ra: xử lý thông tin là quá trình sắp xếp các thông tin 4 theo những mục tiêu nhất định nhằm tính toán, so sánh, giải thích, đánh giá, xác định nguyên nhân của các kết quả đã đạt được phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định. Bước 3: Dự đoán và quyết định: Thu thập và xử lý thông tin nhằm chuẩn bị những tiền đề và điều kiện cần thiết để người sử dụng thông tin dự đoán nhu cầu và đưa ra các quyết định tài chính. Có thể nói, mục tiêu của phân tích tài chính là đưa ra các quyết định tài chính. Đối với chủ doanh nghiệp, phân tích tài chính nhằm đưa ra các quyết định liên quan tới mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tăng trưởng, phát triển, tối đa hóa lợi nhuận hay tối đa hóa giá trị xí nghiệp. Đối với người cho vay và đầu tư vào doanh nghiệp, phân tích tài chính đưa ra các quyết định về tài trợ và đầu tư. Đối với cấp trên của doanh nghiệp, phân tích tài chính giúp đưa ra các quyết định quản lý doanh nghiệp… 1.1.3. Phƣơng pháp phân tích tài chính doanh nghiệp Phương pháp phân tích tài chính bao gồm một hệ thống các công cụ và biện pháp nhằm tiếp cận, nghiên cứu các sự kiện, hiện tượng, các mối quan hệ bên trong và bên ngoài, các luồng dịch chuyển và biến đổi tài chính, các chỉ tiêu tài chính tổng hợp và chi tiết, nhằm đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp. Về lý thuyết, có nhiều phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp như: phương pháp chi tiết, phương pháp so sánh, phương pháp tỷ lệ, phương pháp loại trừ, phương pháp liên hệ, phương pháp tương quan và hồi quy bội… Tuy nhiên, chỉ có một số phương pháp cơ bản và thường được vận dụng trong phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. 1.1.3.1. Phƣơng pháp so sánh Phương pháp so sánh là phương pháp cơ bản nhất và thường xuyên được sử dụng trong phân tích báo cáo tài chính. Từng con số đơn lẻ hầu như không có ý nghĩa trong việc kết luận về mức độ tốt – xấu trong tình hình tài chính của doanh nghiệp. Ví dụ, nếu chỉ có thông tin về lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp của năm 2011 của một công ty thì không thể kết luận được năm 2011 công ty đó đã hoạt động tốt như thế nào. Để đánh giá về sự thành công hay thất bại trong hoạt động kinh doanh năm 2011, nhà phân tích cần so sánh chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2011 của công ty với các tiêu chuẩn nhất định. Chính vì vậy, phương pháp so sánh là phương pháp mang tính chất bắt buộc sử dụng khi phân tích báo cáo tài chính. Để áp dụng được phương pháp so sánh, người phân tích cần phải đảm bảo các điều kiện có thể so sánh được của các chỉ tiêu tài chính (thống nhất về không gian, nội dung, tính chất và đơn vị tính toán…) và theo mục đích phân tích mà xác định gốc so sánh. Gốc so sánh được chọn là gốc về mặt thời gian hoặc không gian, kỳ phân tích 5 Thang Long University Library được lựa chọn là kỳ báo cáo hoặc kỳ kế hoạch, giá trị so sánh có thể được lựa chọn bằng số tuyệt đối, số tương đối hoặc số bình quân. Nội dung so sánh bao gồm: - So sánh giữa số thực hiện kỳ này với số thực hiện kỳ trước để thấy rõ xu hướng thay đổi về tình hình tài chính doanh nghiệp. Đánh giá sự tăng trưởng hay thụt lùi trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - So sánh giữa số thực hiện với số kế hoạch để thấy mức độ phấn đấu của doanh nghiệp. - So sánh giữa số liệu của doanh nghiệp với số liệu trung bình của ngành của các doanh nghiệp khác nhau để đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp mình tốt hay xấu. Quá trình phân tích theo phương pháp so sánh có thể được thực hiện qua 3 hình thức: - - So sánh theo chiều dọc: Sử dụng các tỷ lệ, hệ số thể hiện mối tương quan giữa các chỉ tiêu trong từng báo cáo tài chính, giữa các báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Việc phân tích theo chiều dọc chính là phân tích sự biến động về cơ cấu hay những quan hệ tỷ lệ giữa các chỉ tiêu trong hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp. So sánh theo chiều ngang: So sánh, đối chiếu tình hình biến động cả về số tuyệt đối và số tương đối trên từng chỉ tiêu của báo cáo tài chính. Đây là cách phân tích sự biến động về quy mô của từng khoản mục. Từ đây, xác định được mức biến động (tăng hoặc giảm) về quy mô của chỉ tiêu phân tích và mức độ ảnh hưởng của từng chỉ tiêu. - So sánh xác định xu hướng và tính chất liên hệ giữa các chỉ tiêu: Điều này được thể hiện qua việc các chỉ tiêu riêng biệt hay các chỉ tiêu tổng cộng trên báo cáo tài chính được xem xét trong mối quan hệ với các chỉ tiêu phản ánh quy mô chung và chúng có thể được xem xét trong nhiều kỳ để phản ánh rõ hơn xu hướng phát triển của các hiện tượng, kinh tế - tài chính của doanh nghiệp. 1.1.3.2. Phƣơng pháp tỷ lệ Phương pháp này dựa trên ý nghĩa chuẩn mực các tỷ lệ của đại lượng tài chính trong các quan hệ tài chính. Sự biến đổi các tỷ lệ là sự biến đổi của các đại lượng tài chính. Về nguyên tắc, phương pháp tỷ lệ yêu cầu phải xác định được các ngưỡng, các đinh mức để nhận xét, đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp trên cơ sở so sánh các tỷ lệ của doanh nghiệp với giá trị các tỷ lệ tham chiếu. Trong phân tích tài chính doanh nghiệp, các tỷ lệ tài chính được phân thành các nhóm tỷ lệ đặc trưng, phản ánh những nội dung cơ bản theo các mục tiêu hoạt động 6 của doanh nghiệp. Đó là các nhóm tỷ lệ về khả năng thanh toán, nhóm tỷ lệ về cơ cấu vốn, nhóm tỷ lệ về năng lực hoạt động kinh doanh, nhóm tỷ lệ về khả năng sinh lời. Mỗi nhóm tỷ lệ lại bao gồm nhiều tỷ lệ phản ánh riêng lẻ, từng bộ phận của hoạt động tài chính trong mỗi trường hợp khác nhau. Tùy theo giác độ phân tích, người phân tích lựa chọn các nhóm chỉ tiêu khác nhau để phục vụ mục tiêu phân tích tài chính của mình. 1.1.3.3. Phƣơng pháp Dupont Trong phân tích tài chính, người ta thường vận dụng mô hình Dupont để phân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu tài chính. Chính nhờ sự phân tích mối liên kết giữa các chỉ tiêu mà người ta có thể phát hiện ra những nhân tố đã ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích theo một trình tự logic chặt chẽ. Để có thể áp dụng phương pháp Dupont vào việc phân tích tài chính, số liệu kế toán chính xác là điều vô cùng quan trọng bởi phương pháp này được phân tích qua việc tính toán các số liệu. Ưu điểm: Phương pháp Dupont có ưu điểm lớn đó chính là giúp nhà phân tích phát hiện và tập trung vào các yếu điểm của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, phương pháp này còn giúp doanh nghiệp xác định xu hướng hoạt động trong một khoảng thời gian để phát hiện ra những khó khăn và thuận lợi mà doanh nghiệp có thể gặp phải trong tương lai. Nhược điểm: Phương pháp Dupont không bao gồm chi phí vốn. Hơn nữa, mức độ tin cậy của phương pháp này phụ thuộc hoàn toàn vào số liệu đầu vào. Việc phân tích sẽ trở nên vô nghĩa nếu số liệu kế toán không chính xác. 1.1.3.4. Phƣơng pháp đồ thị Đồ thị là phương pháp nhằm phản ánh trực quan các số liệu phân tích bằng biểu đồ hoặc đồ thị. Qua đó, mô tả xu hướng, mức độ biến động của chỉ tiêu để phân tích, hoặc thể hiện mối quan hệ kết cấu của các bộ phận trong một tổng thể nhất định. Như vậy, phương pháp đồ thị có tác dụng minh họa kết quả tài chính đã được tính toán một cách rõ ràng và rành mạch diễn biến của chỉ tiêu phân tích qua từng thời kỳ, giúp việc đánh giá bằng trực quan chính xác và đơn giản hơn. Trên cơ sở đó, xác định rõ những nguyên nhân biến động của chỉ tiêu phân tích. Từ đó, đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính doanh nghiệp. Phương pháp đồ thị ngày nay được vận dụng khá phổ biến trong các doanh nghiệp nhằm biểu hiện tính đa dạng và phức tạp của nội dung phân tích. Phương pháp đồ thị có thể phản ánh dưới những góc độ sau: 7 Thang Long University Library - Biểu thị quy mô (độ lớn) các chỉ tiêu phân tích qua thời gian như: Tổng tài sản, tổng doanh thu, sản lượng, hiệu quả sử dụng vốn, hiệu quả sử dụng chi phí, tỉ suất lợi nhuận; hoặc có thể biểu hiện tốc độ tăng trưởng của chỉ tiêu phân tích qua thời gian như tốc độ tăng tài sản, tốc độ tăng vốn chủ sở hữu, tốc độ tăng hiệu quả sử dụng vốn, tốc độ tăng vốn đầu tư… - Biểu hiện mối quan hệ giữa chỉ tiêu phân tích với các chỉ tiêu nhân tố. 1.1.4. Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1.4.1. Phân tích bảng cân đối kế toán Bảng cân đối kế toán là báo cáo tổng hợp, cho biết tình hình tài chính của doanh nghiệp tại những thời điểm nhất định. Cụ thể, nhà phân tích có thể đánh giá một cách tổng quát về quy mô và kết cấu tài sản của doanh nghiệp bởi số liệu trên phần tài sản thể hiện giá trị của tài sản doanh nghiệp đang có. Phần nguồn vốn cho biết trách nhiệm của doanh nghiệp về tổng số vốn kinh doanh với các chủ nợ và các chủ sở hữu. 1.1.4.1.1. Phân tích biến động tài sản và cơ cấu tài sản Cơ cấu tài sản của doanh nghiệp gồm 2 loại là tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn, trong mỗi loại là có những tài sản khác nhau. Việc phân tích sự biến động của tài sản nhằm xem xét mức độ hợp lý của việc phân phối và sử dụng tài sản, đánh giá được sự biến động của các nhân tố cấu thành nên tài sản. Phân tích cơ cấu tài sản của doanh nghiệp được thực hiện bằng cách tính ra và so sánh tình hình biến động giữa kỳ phân tích với kỳ gốc về tỷ trọng của từng bộ phận tài sản chiếm trong tổng số tài sản. Tỷ trọng của từng bộ phận tài sản chiếm trong tổng số tài sản được xác định như sau: Giá trị của t ng ộ phận tài sản ổng số tài sản Việc xem xét tình hình biến động về tỷ trọng của từng bộ phận tài sản chiếm trong tổng số tài sản giữa kỳ phân tích so với kỳ gốc cho phép các nhà quản lý đánh giá được khái quát tình hình phân bổ (sử dụng) vốn nhưng không cho biết các nhân tố tác động đến sự thay đổi cơ cấu tài sản của doanh nghiệp. Để nắm bắt được chính xác tình hình sử dụng vốn, các nhân tố ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự biến động về cơ cấu tài sản, các nhà phân tích còn cần phải kết hợp với việc phân tích ngang, nghĩa là so sánh sự biến động giữa kỳ phân tích với kỳ gốc (cả về số tuyệt đối và số tương đối) trên tổng số tài sản cũng như theo từng loại tài sản. Qua việc phân tích biến động tài sản và cơ cấu tài sản, các nhà quản trị sẽ thấy được những đặc trưng trong cơ cấu tài sản của doanh nghiệp, xác định được tính hợp lý của việc sử dụng hoặc đầu tư vốn. Các nhà quản lý cũng có thể quyết định đầu tư vào loại tài sản nào là thích hợp, đầu tư vào thời điểm nào; xác định được việc gia tăng 8 hay cắt giảm hàng tồn kho cũng như mức dự trữ hàng tồn kho hợp lý trong từng thời kỳ; có chính sách thích hợp để giải quyết kịp thời các vấn đề của doanh nghiệp. Khi phân tích cơ cấu tài sản, cần liên hệ với số liệu bình quân của ngành và số liệu bình quân của các doanh nghiệp khác trong cùng ngành để có những nhận xét chính xác hơn về tính hợp lý trong cơ cấu tài sản. Một số điểm cần chú ý khi đánh giá cơ cấu tài sản: Tiền và các khoản tương đương tiền: Trong từng giai đoạn, khoản mục này của doanh nghiệp có thể tăng hoặc giảm không phải do ứ đọng hay thiếu tiền mà có thể do doanh nghiệp đang có kế hoạch tập trung tiền để thực hiện một dự án nào đó. Đầu tư tài chính: Đầu tư tài chính trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại, trong đó chủ yếu là các hoạt động đầu tư góp vốn hoặc đầu tư vào chứng khoán. Khi phân tích khoản mục này, cần liên hệ với chính sách đầu tư của doanh nghiệp và môi trường đầu tư trong từng thời kỳ bởi không phải doanh nghiệp nào cũng có điều kiện đầu tư tài chính. Các khoản phải thu: Có nhiều loại khoản phải thu trong doanh nghiệp nhưng chủ yếu là các khoản phải thu khách hàng và tiền đặt trước cho người bán. Khi xem xét nội dung này cần liên hệ với: - Phương thức tiêu thụ là bán buôn hay bán lẻ bởi khi doanh nghiệp áp dụng phương thức bán lẻ, khoản phải thu sẽ thấp do hàng bán ra được thu tiền ngay và ngược lại; khi doanh nghiệp sử dụng hình thức bán buôn là chủ yếu thì khoản phải thu nhiều hơn do không phải khách hàng nào cũng có khả năng - - thanh toán ngay một khoản tiền lớn cho doanh nghiệp. Chính sách tín dụng bán hàng: Tùy thuộc vào mỗi doanh nghiệp và mỗi thời điểm khác nhau, doanh nghiệp sẽ áp dụng chính sách tín dụng bán hàng khác nhau. Khi áp dụng chính sách tín dụng bán hàng dài hạn, số nợ phải thu sẽ lớn hơn số nợ phải thu trong thời kỳ áp dụng chính sách tín dụng bán hàng ngắn hạn. Chính sách tín dụng bán hàng có thể coi như một cách thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa nên khi phân tích chính sách này cần quan tâm tới lượng hàng hóa bán được của doanh nghiệp. Chính sách thanh toán tiền hàng – chiết khấu thanh toán: Việc áp dụng chiết khấu thanh toán trong kinh doanh có quan hệ trực tiếp với số nợ phải thu. Để thu hồi vốn kịp thời và tránh bị chiếm dụng vốn, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách chiết khấu thanh toán linh hoạt và hợp lý. Hàng tồn kho: Để đảm bảo có đủ lượng hàng hóa dùng cho việc kinh doanh mà không làm gia tăng chi phí tồn kho gây ứ đọng vốn, doanh nghiệp phải xác định được lượng hàng dự trữ hợp lý. Khi xem xét tỷ trọng hàng tồn kho trên tổng tài sản, cần 9 Thang Long University Library
- Xem thêm -