Tài liệu Phân tích thống kê kết quả tiêu thụ hàng hoá ở trung tâm kinh doanh thép nam hải – công ty nam vang

  • Số trang: 74 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 61 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34345 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu §Êt n-íc ta ®ang b-íc vµo thêi kú ph¸t triÓn míi ,thêi kú ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa hiÖn ®¹i ho¸ nh»m ®-a n-íc ta c¬ b¶n trë thµnh n-íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn vµo n¨m 2020 . Nh©n d©n ta thùc hiÖn nhiÖm vô lÞch sö nµy trong bèi c¶nh trong n-íc vµ thÕ giíi cã nhiÒu chuyÓn biÕn s©u s¾c d-íi sù t¸c ®éng m¹nh mÏ cña c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, cña qu¸ tr×nh ph©n c«ng lao ®éng x· héi ngµy cµng s©u s¾c t¹o nªn xu thÕ toµn cÇu ho¸ vµ khu vùc ho¸ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ . Trong khi ®Êt n-íc ta cßn ph¶i kh¾c hËu qu¶ nÆng nÒ cña nhiÒu n¾m chiÕn tranh, ®ang thùc hiÖn qu¸ tr×nh ®æi míi , chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tõ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang c¬ chÕ thÞ tr-êng. Trong bèi c¶nh trong n-íc vµ quèc tÕ cã nhiÒu biÕn ®éng vµ khã kh¨n nh- vËy §¶ng vµ nhµ n-íc ta lu«n t×m c¸ch ®æi , n©ng cao c«ng t¸c qu¶n lý t¹o m«i tr-êng thuËn lîi thóc ®Èy mäi thµnh phÇn kinh tÕ ph¸t triÓn , thu hót ®Çu t-. Nhê vËy trong 10 n¨m ®æi míi ®· ®¹t ®-îc nh÷ng thµnh qu¶ ®¸ng khÝch lÖ .Hµng lo¹t c¸c doanh nghiÖp cña mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®· ra ®êi ®ãng gãp vµo sù ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc. Nh-ng mét vÊn ®Ò khã kh¨n ®Æt ra ®èi víi mçi doanh nghiÖp ®ã lµ viÖc nghiªn cøu t×m mÆt hµng kinh doanh ,thÞ tr-êng ( c¶ thÞ tr-êng ®Çu ra vµ thÞ tr-êng ®Çu vµo) tr¶ lêi c©u hái cña thÞ tr-êng s¶n xuÊt vµ kinh doanh c¸i g× ? s¶n xuÊt cho ai?Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng c¸c doanh nghiÖp c¹nh tranh nhau ngµy cµng gay g¾t, kh¾c nghiÖt .Do ®ã ®Ó cã thÓ ®øng v÷ng ®-îc c¸c doanh nghiÖp ph¶i lu«n lu«n ®æi míi,n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c qu¶n lý ,s¶n xuÊt kinh doanh nh»m ®¸p øng nhu cÇu thÞ tr-êng . §Ó lµm ®-îc ®iÒu ®ã ®ßi hái doanh nghiÖp cÇn ph¶i nhËn biÕt vÒ b¶n th©n m×nh mét c¸ch chÝnh x¸c ph©n tÝch ®¸nh gi¸ ®óng thùc lùc cña m×nh 1 n¾m v÷ng vµ nhËn biÕt ®iÓm m¹nh vµ yÕu cña m×nh còng nh- cña ®èi thñ c¹nh tranh . §Ó tõ ®ã ®-a ra nh÷ng quyÕt ®Þnh , chiÕn l-îc ®óng ®¾n ph-¬ng h-íng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt trong ng¾n h¹n vµ dµi h¹n. XuÊt ph¸t tõ vÊn ®Ò nµy , trong thêi gian thùc tËp t¹i trung t©m kinh doanh thÐp Nam H¶i – C«ng ty Nam Vang em ®· chän ®Ò t¯i : ‘’ Ph©n tÝch thèng kª kÕt qu¶ tiªu thô hµng ho¸ ë trung t©m kinh doanh thÐp Nam H¶i – C«ng ty Nam Vang ‘‘. §èi t-îng nghiªn cøu lµ : doanh thu b¸n hµng vµ l-îng hµng b¸n cña trung t©m Nam H¶i trong thêi kú 1995 – 2001 KÕt cÊu chuyªn ®Ò cã 3 ch-¬ng : Ch-¬ng I :Lý luËn chung vÒ kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i. Ch-¬ng II: Lý lu©n chung vÒ mét sè ph-¬ng ph¸p thèng kª . Ch-¬ng III: Ph©n tÝch thèng kª kÕt qu¶ tiªu thô hµng ho¸ ë trung t©m kinh doanh thÐp Nam H¶i – C«ng ty Nam Vang. Ch-¬ng I Lý luËn chung vÒ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i I. C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n. Tr-íc khi nghiªn cøu qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ kinh doanh vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña nã ta cÇn nghiªn cøu thÕ nµo lµ s¶n xuÊt vµ kinh doanh . 2 1. S¶n xuÊt lµ g× ? S¶n xuÊt theo ®Þnh nghÜa míi nhÊt cña liªn hîp quèc trong hÖ thèng tµi kho¶n quèc gia SNA lµ ho¹t ®éng cña con ng-êi (cã thÓ lµm thay ®-îc ) ®Ó t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm h÷u Ých , s¶n phÈm vËt chÊt vµ dÞch vô nh»m tho¶ m·n nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi – tiªu dïng cho s¶n xuÊt , cho ®êi sèng , cho tÜch luü vµ xuÊt khÈu. Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i mäi ho¹t ®éng nãi trªn ®Òu ®-îc coi lµ s¶n xuÊt mµ ph¶i cã sù lo¹i trõ . Ch¼ng h¹n , nh÷ng ho¹t ®éng tù phôc vô c¸ nh©n nh- giÆt quÇn ¸o , nÊu ¨n … vÒ b¶n chÊt lµ ho¹t ®éng s¶n xuÊt nh-ng t¹m coi lµ kh«ng s¶n xuÊt v× ch-a cã ®iÒu kiÖn ®Î thèng kª chÝnh x¸c ®-îc .Ph¹m vi s¶n xuÊt còng ph¶i phï hîp víi ph¸p luËt vµ c¸c quy ®inh cña tõng n-íc ®Ó cã thÓ thèng kª ®-îc vµ ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt cña chØ tiªu tÝnh ®-îc . X¸c ®Þnh ph¹m vi s¶n xuÊt còng lµ x¸c ®Þnh nhÊt qu¸n ph¹m vi tÝnh kÕt qu¶ s¶n xuÊt . 2. Kinh doanh . Kinh doanh lµ viÖc thùc hiÖn mét mét sè hoÆc tÊt c¶ c¸c c«ng ®o¹n cña qu¸ tr×nh ®Çu t- , tõ s¶n xuÊt ®Õn tiªu thô s¶n phÈm hoÆc cung øng dÞch vô trªn thÞ tr-êng Ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lµ ho¹t ®éng nh»m s¶n xuÊt ra c¸c s¶n phÈm vËt chÊt vµ s¶n phÈm dÞch vô cho c¸c ®èi t-îng tiªu dïng cña x· héi . Ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ kinh doanh lµ ho¹t ®éng nh»m s¶n xuÊt ra c¸c s¶n phÈm ®Ó b¸n chø kh«ng ph¶i ®Ó cho ng-êi s¶n xuÊt sö dông . 3. Th-¬ng m¹i lµ g×? 3 - Th-¬ng m¹i hiÓu theo nghÜa réng nhÊt ®ã lµ qu¸ tr×nh mua b¸n hµng ho¸ vµ dÞch vô trªn thÞ tr-êng. Nã bao gåm c¸c néi dung : + Nghiªn cøu , x¸c ®Þnh nhu cÇu cña thÞ tr-êng vÒ c¸c lo¹i hµng hãa vµ dÞch vô. §©y lµ c«ng viÖc ®Çu tiªn trong ho¹t ®éng kinh doanh th-¬ng m¹i. §èi víi nhµ kinh doanh th-¬ng m¹i ®iÒu quan träng nhÊt lµ ph¶i n¾m b¾t ®-îc nhu cÇu c¸c lo¹i hµng ho¸ dÞch vô ®Æc biÖt lµ nhu cÇu cho tiªu dïng s¶n xuÊt , nhu cÇu tiªu dïng x· héi vµ d©n c-. + X¸c ®Þnh vµ khai th¸c nguån hµng ®Ó tho¶ m·n c¸c nhu cÇu cña x· héi .Trong ®iÒu kiªn vÉn cßn tån t¹i nhu cÇu vÒ ‘’h¯ng ho¸ kinh tÕ ‘’ viÖc t¹o nguån hµng ®Ó ®¸p øng nhu cÇu lµ c«ng viÖc rÊt quan träng . + Tæ chøc c¸c mèi quan hÖ , giao dÞch th-¬ng m¹i . ë kh©u c«ng t¸c nµy , gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kinh tÕ , tæ chøc vµ ph¸p luËt ph¸t sinh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh mua b¸n hµng ho¸ . + Tæ chøc hîp lý c¸c kªnh ph©n phèi hµng ho¸ . §©y lµ qu¸ tr×nh liªn quan ®Õn viÖc tiªu thô hµng vµ vËn chuyÓn hµng ho¸ dÞch vô tõ ng-êi s¶n xuÊt ®Õn ng-êi sö dông nh»m ®¹t hiÖu qu¶ tèi ®a . + Qu¶n lý hµng ho¸ nh»m xóc tiÕn mua b¸n hµng ho¸ .§èi víi doanh nghiÖp th-¬ng m¹i ®©y lµ c«ng t¸c quan träng kÕt thóc qu¸ tr×nh kinh doanh hµng ho¸ . Th-¬ng m¹i th-êng sö dông c¸c h×nh thøc : B¸n bu«n , b¸n lÎ , th-¬ng m¹i trùc tiÕp vµ th-¬ng m¹i trung gian. - Hµng ho¸ lµ nhøng s¶n phÈm lµm ra ®Ó b¸n chø kh«ng ph¶i ®Ó tiªu dïng. §èi víi doanh nghiÖp th-¬ng m¹i hµng ho¸ lµ ®èi t-îng kinh doanh cña doanh nghiÖp 4. KÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh th-¬ng m¹i . 4 §ã lµ kÕt qu¶ do lao ®éng ho¹t ®éng trong lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh th-¬ng m¹i cña doanh nghiÖp t¹o ra ®¸p øng nhu cÇu vÒ tiªu chuÈn chÊt l-îng. II. HÖ thèng chØ tiªu thèng kª ph¶n ¸nh kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i . Trong thèng kª th-¬ng m¹i bao gåm nhiÒu hÖ thèng chØ tiªu kh¸c nhau tuú thuéc yªu cÇu th«ng tin mµ ta sö dông hÖ thèng chØ tiªu nµo cho phï hîp . §Ó ph¶n ¸nh kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i thèng kª sö dông hÖ thèng chØ tiªu bao gåm c¸c chØ tiªu sau: 1. Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt (GO). a. Kh¸i niÖm vµ ý nghÜa . * Kh¸i niÖm . Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt lµ toµn bé gi¸ trÞ s¶n phÈm do lao ®éng trong c¸c nghµnh cña nÒn kinh tÕ quèc d©n t¹o ra trong mét thêi kú (6 th¸ng , quý , n¨m ) . * ý nghÜa : chØ tiªu ph¶n ¸nh kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña toµn x· héi .. b. Nguyªn t¾c x¸c ®Þnh. - Nguyªn t¾c th-êng tró : chØ tiªu ®-îc tÝnh theo l·nh thæ kinh tÕ . - TÝnh theo thêi ®iÓm s¶n xuÊt : theo nguyªn t¾c nµy s¶n phÈm ®-îc s¶n xuÊt ra trong thêi kú nµo ®-îc tÝnh vµo kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña thêi kú ®ã .Theo nguyªn t¾c nµy , chØ tÝnh vµo gi¸ trÞ s¶n xuÊt chªnh lÖch cuèi kú , ®Çu kú nöa thµnh phÈm vµ s¶n phÈm dë dang , tøc lµ ph¶i lo¹i trõ tån kho ®Çu kú cña hai lo¹i kÓ trªn v× nã lµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña kú tr-íc. 5 - ChØ tiªu ®-îc tÝnh theo gi¸ thÞ tr-êng . - TÝnh toµn bé gi¸ trÞ s¶n phÈm . Theo nguyªn t¾c nµy , cÇn tÝnh vµo gi¸ trÞ s¶n xuÊt c¶ gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu cña kh¸ch hµng . - TÝnh toµn bé kÕt qu¶ s¶n xuÊt . Theo nguyªn t¾c nµy cÇn tÝnh vµo gi¸ trÞ s¶n xuÊt kh«ng chØ gi¸ trÞ thµnh phÈm mµ c¶ s¶n phÈm dë dang vµ nöa thµnh phÈm. c. Ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh . Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt bao gåm toµn bé c¸c yÕu tè : chi phÝ trung gian vµ gi¸ trÞ t¨ng thªm , mÆt kh¸c tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt ®· s¶n xuÊt ra trong kú ®-îc sö dông cho nhu cÇu s¶n xuÊt , cho tiªu dïng cuèi cïng cña hé gia ®×nh vµ x· héi , cho tÝch luü tµi s¶n vµ xuÊt khÈu ra n-íc ngoµi . Nh- vËy ,tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt cña toµn bé nÒn kinh tÕ ®· tÝnh trïng gi÷a c¸c nghµnh phÇn chi phÝ trung gian . VÝ dô : gi¸ trÞ s¶n phÈm n«ng nghiÖp ®· tÝnh vµo gi¸ trÞ s¶n xuÊt nghµnh n«ng nghiÖp , nghµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn l-¬ng thùc l¹i tÝnh mét lÇn n÷a phÇn s¶n phÈm n«ng nghiÖp ®· sö dông cho s¶n xuÊt trong nghµnh nµy … Sù tÝnh trïng trong chØ tiªu tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt phô thuéc vµo møc ®é chi tiÕt cña ph©n nghµnh kinh tÕ quèc d©n .Ph©n nghµnh cµng chi tiÕt ,møc ®é tÝnh trïng cña chØ tiªu tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt cµng lín. §èi víi GO cña toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n cã 3 ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®ã lµ : ph-¬ng ph¸p doanh nghiÖp , ph-¬ng ph¸p ngµnh , ph-¬ng ph¸p kinh tÕ quèc d©n . KÕt qu¶ tÝnh ®-îc tõ ba ph-¬ng ph¸p nµy lµ kh¸c nhau nh-ng thùc chÊt chóng lµ lo¹i trõ phÇn tÝnh trïng trong néi bé cña nhau. Víi mçi nghanh kinh tÕ tuú thuéc vµo ®Æc ®iÓm tõng nghµnh mµ cã ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh GO kh¸c nhau. 6 d. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt th-¬ng m¹i . Do ®Æc ®iÓm th-¬ng nghiÖp lµ mét nghµnh s¶n xuÊt ®Æc biÖt vµ tiÕp tôc qu¸ tr×nh l-u th«ng s¶n phÈm x· héi . V× vËy gi¸ trÞ s¶n xuÊt cña nghµnh th-¬ng m¹i chØ tÝnh phÇn gi¸ trÞ t¨ng thªm trong l-u th«ng. - Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt th-¬ng m¹i lµ phÇn gi¸ trÞ s¶n phÈm vËt chÊt t¨ng thªm trong l-u th«ng nhê ho¹t ®éng th-¬ng m¹i.Nã bao gåm toµn bé gi¸ trÞ kÕt qu¶ dÞch vô th-¬ng m¹i do ho¹t ®éng kinh doanh th-¬ng m¹i cña c«ng ty lµm ra (c¶ gi¸ trÞ c«ng viÖc ®· hoµn thµnh vµ ch-a hoµn thµnh) trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh th-êng lµ 1 n¨m. - Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt ®-îc x¸c ®Þnh b»ng 1 trong 2 c«ng thøc : GO = (Doanh sè b¸n – gi¸ vèn hµng b¸n) – CP vËn t¶i thuª ngoµi(1) GO = Chi phÝ l-u th«ng – Chi phÝ vËn t¶i  l·i (lç)KDTM +thuÕ S.xuÊt Thuª ngoµi ChØ tiªu nµy ®-îc tÝnh theo c¶ gi¸ hiÖn hµnh vµ gi¸ so s¸nh. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt th-¬ng m¹i kh«ng bao gåm gi¸ trÞ hµng ho¸ mua vµo. 2. Gi¸ trÞ gia t¨ng VA. a. Kh¸i niÖm vµ ý nghÜa. * Kh¸i niÖm. Gi¸ trÞ t¨ng thªm vµ tæng s¶n phÈm trong n-íc lµ mét bé phËn cña gi¸ trÞ s¶n xuÊt cßn l¹i sau khi trõ ®i chi phÝ trung gian . §ã lµ bé phËn gi¸ trÞ 7 míi do lao ®éng s¶n xuÊt ra vµ khÊu hao TSC§ trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh (th-êng lµ mét n¨m) Gi¸ trÞ t¨ng thªm vµ tæng s¶n phÈm trong n-íc gièng nhau vÒ néi dung nh-ng kh¸c nhau vÒ ph¹m vi tÝnh to¸n . C1 + V + M cña c¸c bé phËn cña nÒn kinh tÕ ®-îc gäi lµ gi¸ trÞ t¨ng thªm (VA) , C1 + V + M cña toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n gäi lµ tæng s¶n phÈm trong n-íc (GDP) . Quy m« gi¸ trÞ t¨ng thªm vµ tæng s¶n phÈm trong n-íc lµ chØ tiªu tuyÖt ®èi thêi kú , ®-îc tÝnh theo ®¬n vÞ gi¸ trÞ ( theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh ) . * ý nghÜa . Tæng s¶n phÈm trong n-íc (GDP) vµ gi¸ trÞ t¨ng thªm (VA) lµ mét trong nh÷ng chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp quan träng ph¶n ¸nh kÕt qu¶ cuèi cïng cña c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña c¸c nghµnh , thµnh phÇn kinh tÕ vµ toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n trong mét thêi kû nhÊt ®Þnh (th-êng lµ mét n¨m) . §ã lµ nguån gèc cña mäi kho¶n thu nhËp , nguån gèc sù giµu cã vµ phån vinh x· héi. §ã còng lµ mét trong nh÷ng chØ tiªu ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ kinh tÕ cña nÒn s¶n xuÊt x· héi . Nã kh«ng chØ biÓu hiÖn hiÖu qu¶ t¸i s¶n xuÊt theo chiÒu s©u mµ c¶ hiÖu qu¶ t¸i s¶n xuÊt theo chiÒu réng, lµ mét trong nh÷ng c¬ së quan träng ®Ó tÝnh c¸c chØ tiªu quan träng kh¸c . b. Nguyªn t¸c tÝnh . lµ mét bé phËn cña tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt , gi¸ trÞ t¨ng thªm vµ tæng s¶n phÈm trong n-íc ®-îc tÝnh theo c¸c nguyªn t¾c sau : - Nguyªn t¾c th-êng tró (hay theo l·nh thæ kinh tÕ ) : ChØ tÝnh vµo GDP kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña c¸c ®¬n vÞ th-êng tró. 8 - TÝnh theo thêi ®iÓm s¶n xuÊt : kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña thêi kú nµo ®-îc tÝnh vµo VA vµ GDP cña thêi kú ®ã. - TÝnh theo gÝa thÞ tr-êng . c. Ph-¬ng ph¸p tÝnh. Lµ mét chØ tiªu biÓu hiªn kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt , GDP vÇ VA vËn ®éng tr¶i qua ba giai ®o¹n : §-îc s¶n xuÊt ra , ®-îc ph©n phèi h×nh thµnh c¸c kho¶n thu nhËp , ®-îc ®em ra sö dông ®Ó tho¶ m·n c¸c nhu cÇu c¸ nh©n vµ x· héi .T-¬ng øng víi ba giai ®o¹n ®ã cã ba ph-¬ng ph¸p tÝnh tæng s¶n phÈm trong n-íc vµ h¹i ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ trÞ gia t¨ng . * TÝnh gi¸ trÞ t¨ng thªm vµ tæng s¶n phÈm trong n-íc theo ph-¬ng ph¸p x¶n xuÊt. Theo ph-¬ng ph¸p nµy VA vµ GDP ®-îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau : GDP (VA) = GO – IC Trong ®ã : GO : Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt cña c¸c doanh nghiÖp , c¸c nghµnh hay toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n tÝnh theo c¸c ph-¬ng ph¸p kh¸c nhau . IC : Chi phÝ trung gian cña c¸c doanh nghiÖp , c¸c nghµnh hay toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n tÝnh theo c¸c ph-¬ng ph¸p kh¸c nhau. C¸ch tÝnh IC sÏ ®-îc bµn ®Õn ë phÇn sau * TÝnh gi¸ trÞ t¨ng thªm theo ph-¬ng ph¸p ph©n phèi. Theo ph-¬ng ph¸p nµy gi¸ trÞ t¨ng thªm ®-îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc sau : 9 Gi¸ trÞ t¨ng thªm Thu nhËp = cña ng-êi lao ®éng ThuÕ s¶n + xuÊt vµ hµng ho¸ KhÊu + hao TSC§ + ThÆng d- s¶n xuÊt = Tæng thu nhËp lÇn ®Çu VA =  TN1 cña ng-êi lao ®éng , c¸c doanh nghiÖp vµ nhµ n-íc Thu nhËp lÇn ®Çu lµ thu nhËp nhê s¶n xuÊt mµ cã , bao gåm c¶ nh©n tè s¶n xuÊt . - Thu nhËp cña ng-êi lao ®éng bao gåm : + TiÒn l-¬ng vµ c¸c kho¶n cã tÝnh chÊt l-¬ng + Tr¶ c«ng lao ®éng ( b»ng tiÒn vµ b»ng hiÖn vËt ) trong kinh tÕ tËp thÓ + TrÝch b¶o hiÓm x· héi + Thu nhËp kh¸c (¨n ca , ca ba , phô cÊp ®éc h¹i , phô cÊp ®i l¹i , l-u tró trong c«ng t¸c phÝ , phong bao héi nghÞ , …) + Thu nhËp hçn hîp trong kinh tÕ phô vµ c¸ thÓ - Thu nhËp lÇn ®Çu cña c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ (thÆng d- s¶n xuÊt ) bao gåm : + Lîi tøc vèn s¶n xuÊt ®ãng gãp + Lîi tøc vÒ thuª ®¸t ®ai , vïng trêi , vïng biÓn phôc vô s¶n xuÊt . + Lîi tøc kinh doanh … + KhÊu hao TSC§ ®Ó l¹i doanh nghiÖp . 10 + Tr¶ l·i ®i vay. - Thu nhËp 1 cña nhµ n-íc gåm : + ThuÕ gi¸n thu : thuÕ s¶n xuÊt vµ hµng ho¸ gåm thuÕ doanh thu , thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt ,thuÕ xuÊt nhËp khÈu , thuÕ s¶n xuÊt kh¸c , thuÕ ®Êt ®ai , thuÕ tµi nguyªn , thuÕ thu trªn vèn … + KhÊu hao TSC§ nép ng©n s¸ch . Mçi nghµnh kinh tÕ cã ®Æc thï riªng . V× vËy cÇn nghiªn cøu vËn dông nguyªn t¾c chung vµo tõng nghµnh phï hîp . V× trong ph¹m vi toµn bé nÒn kinh tÕ kÕt d- ph©n phèi l¹i b»ng kh«ng nªn GDP cßn ®-îc tÝnh b»ng c«ng thøc : GDP = TN1 = TNCC VA kh«ng ®-îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc nµy. d. Gi¸ trÞ t¨ng thªm th-¬ng m¹i (VA). Gi¸ trÞ t¨ng thªm th-¬ng m¹i lµ toµn bé gi¸ trÞ míi do lao ®éng th-¬ng m¹i t¹o ra trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh , th-êng lµ 1 n¨m.Nãi c¸ch kh¸c ,gi¸ trÞ t¨ng thªm th-¬ng m¹i lµ bé phËn gi¸ trÞ s¶n xuÊt th-¬ng m¹i cßn l¹i sau khi trõ chi phÝ trung gian IC. Phï hîp víi chØ tiªu gi¸ trÞ s¶n xuÊt th-¬ng m¹i,gi¸ trÞ t¨ng thªm th-¬ng m¹i ®-îc tÝnh theo gi¸ thÞ tr-êng vµ ®-îc x¸c ®Þnh b»ng mét trong hai ph-¬ng ph¸p: ph-¬ng ph¸p s¶n xuÊt vµ ph-¬ng ph¸p ph©n phèi: Theo ph-¬ng ph¸p s¶n xuÊt ta cã : VA = GO – IC 11 Trong ®ã , chi phÝ trung gian IC lµ toµn bé chi phÝ s¶n phÈm vËt chÊt vµ dÞch vô cho nhu cÇu s¶n xuÊt th-êng xuyªn cña doanh nghiÖp ,kh«ng kÓ chi phÝ khÊu hao. Chi phÝ s¶n phÈm dÞch vô ë ®©y bao gåm c¶ cho nhu cÇu trùc tiÕp , th-êng xuyªn cña s¶n xuÊt vµ cho nhu cÇu v¨n ho¸, tinh thÇn cña lao ®éng th-¬ng m¹i liªn quan trùc tiÕp ®Õn s¶n xuÊt g©y ra . ChÝ phÝ nµy ®-îc x¸c ®Þnh theo nguyªn t¾c : chØ tÝnh vµo chi phÝ trung gian nh÷ng s¶n phÈm ®· ®-îc tÝnh vµo gi¸ trÞ s¶n xuÊt . Theo ph-¬ng ph¸p ph©n phèi ta cã : VA = TN1 Trong ®ã ,TN1 – Thu nhËp lÇn ®Çu , lµ thu nhËp nhê s¶n xuÊt mµ cã , ph©n biÖt víi thu nhËp do ph©n phèi l¹i do chuyÓn nh-îng mµ cã. Thu nhËp lÇn ®Çu cña lao ®éng th-¬ng m¹i gåm : thï lao lao ®éng vµ c¸c kho¶n thu nhËp cã tÝnh chÊt l-¬ng, b¶o hiÓm x· héi thay l-¬ng, tiÒn ¨n tr-a ,ca ba,thu nhËp hçn hîp cña c¸c hé tiÓu th-¬ng… Thu nhËp lÇn ®Çu cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i lµ lîi nhuËn cßn l¹i(hay sè d- kinh doanh thuÇn), cã thÓ bao gåm toµn bé hay mét phÇn chi phÝ khÊu hao TSC§. 3. Chi phÝ trung gian IC. a. Kh¸i niÖm vµ ý nghÜa. Chi phÝ trung gian lµ bé phËn cÊu thµnh tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt bao gåm nh÷ng chi phÝ vËt chÊt vµ dÞch vô cho s¶n xuÊt ( kh«ng kÓ khÊu hao TSC§). §ã lµ chi phÝ s¶n phÈm c¸c nghµnh kh¸c nhau ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm mét nghµnh nµo ®ã . b. Nguyªn t¾c tÝnh . 12 - ChØ nh÷ng yÕu tè nµo ®· ®-îc tÝnh vµo tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt míi ®-îc tÝnh vµo chi phÝ trung gian. - Gi¸ tÝnh chi phÝ trung gian lµ gi¸ sö dông khi tÝnh gi¸ trÞ s¶n xuÊt cña c¸c yÕu tè thuéc chi phÝ trung gian . c. C¸ch tÝnh . Chi phÝ trung gian bao gåm : * Chi phÝ vËt chÊt ; - Nguyªn vËt liÖu chÝnh , phô ; - B¸n thµnh phÈm ; - Nhiªn liÖu; - §éng lùc ; - Gi¸ trÞ c«ng cô lao ®éng lµ vËt rÎ tiÒn mau háng ®-îc ph©n bæ trong n¨m, quÇn ¸o , dông cô b¶o hé lao ®éng trong thêi gian lµm viÖc ; - Söa ch÷a nhá nhµ x-ëng m¸y mãc ; - ThiÖt h¹i tµi s¶n l-u ®éng trong ®Þnh møc ; - Chi phÝ vËt chÊt kh¸c ; * Chi phÝ dÞch vô - c-íc phÝ vËn t¶i , b-u ®iÖn ; - Chi phÝ tuyªn truyÒn , qu¶ng c¸o ; - PhÝ dÞch vô ph¶i tr¶ ng©n hµng ,tÝn dông b¶o hiÓm ; 13 - C«ng t¸c phÝ - Chi phÝ ®µo t¹o , tËp huÊn nghiÖp vô ,chuyªn gia; - Chi phÝ b¶o vÖ , vÖ sinh m«i tr-êng ; - Chi phÝ dÞch vô ph¸p lý ; - Chi phßng ch¸y ch÷a ch¸y ; - Chi nhµ trÎ , mÉu gi¸o; - Chi tiÕp kh¸ch - Chi dÞch vô kh¸c . Trong cÊu thµnh chi phÝ trung gian kh«ng cã chi phÝ khÊu hao TSC§ vµ chi phÝ thï lao lao ®éng. Chªnh lÖch gi÷a tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt vµ chi phÝ trung gian lµ VA , cßn chªnh lÖch gi÷a doanh thu vµ chi phÝ s¶n xuÊt lµ lîi nhuËn. CÇn ph©n biÖt hai ph¹m trï , hai chØ tiªu kh¸c nhau cã liªn quan víi nhau : Chi phÝ trung gian vµ tiªu dïng trung gian . XÐt vÒ néi dung : Chi phÝ trung gian lµ bé phËn cÊu thµnh tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt bao gåm nh÷ng chi phÝ vËt chÊt vµ dÞch vô cho s¶n xuÊt ( kh«ng kÓ khÊu hao TSC§). §ã lµ chi phÝ s¶n phÈm c¸c nghµnh kh¸c nhau ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm mét nghµnh nµo ®ã cßn tiªu dïng trung gian lµ tiªu dïng cho s¶n xuÊt . Nãi chi phÝ trung gian lµ nãi ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm mét nghµnh cÇn chi phÝ bao nhiªu s¶n phÈm nghµnh kh¸c . Cßn tiªu dïng trung gian lµ nãi trong sè s¶n phÈm ®-îc s¶n xuÊt ra cña mét nghµnh , cã bao nhiªu s¶n phÈm ®-îc dïng lµm t- liÖu s¶n xuÊt ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm c¸c nghµnh . 14 XÐt vÒ quy m« : Trong ph¹m vi tõng nghµnh , chi phÝ trung gian th-¬ng kh¸c víi tiªu dïng trung gian . Trong ph¹m vi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n chóng b»ng nhau. XÐt vÒ t¸c dông : Chi phÝ trung gian lµ c¬ së tÝnh gi¸ trÞ t¨ng thªm , xÐt chi phÝ trung gian lµ xÐt s¶n xuÊt theo quan ®iÓm tµi chÝnh . Tiªu dïng trung gian liªn quan ®Õn chØ tiªu tiªu dïng cuèi cïng , xÐt tiªu dïng trung gian lµ s¶n xuÊt theo quan ®iÓm vËt chÊt . d. Chi phÝ trung gian th-¬ng m¹i IC. Chi phÝ trung gian th-¬ng m¹ibao gåm c¸c kho¶n : - Chi phÝ vËn t¶i bèc dì hµng ho¸ (trõ chi phÝ vËn t¶i thuª ngoµi) - Chi phÝ hoa hång mua vµ b¸n c¸c lo¹i hµng ho¸ vµ thñ tôc. - Chi dÞch vô ng©n hµng tÝn dông. - TrÝch ph©n bæ gi¸ trÞ c«ng cô nhá trong kinh doanh . - ThiÖt h¹i hao hôt sè vµ l-îng hµng . - Chi vËt liÖu,dÞch vô phôc vô cho b¶o qu¶n ,s¬ chÕ , ph©n lo¹i. - Chi qu¶n lý hµnh chÝnh chung cña c«ng ty vµ tæng c«ng ty . 4. L-îng hµng ho¸ b¸n ra cña c«ng ty . L-îng hµng ho¸ b¸n ra cña c«ng ty lµ l-îng hµng c«ng ty ®· giao cho ng-êi mua vµ ®· nhËn ®-îc tiÒn thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n trong kú nghiªn cøu . 15 ChØ tiªu ph¶n ¸nh l-îng hµng b¸n cuèi cïng cña mçi chu kú kinh doanh. Thùc hiÖn ®-îc chØ tiªu l-îng hµng b¸n c«ng ty sÏ thu håi ®-îc vèn vµ cã l·i. 5. Tæng doanh sè kinh doanh. Tæng doanh sè kinh doanh cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i lµ chØ tiªu b»ng tiÒn biÓu hiÖn toµn bé kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp trong kú nghiªn cøu, bao gåm c¶ dÞch vô hoµn thµnh vµ dÞch vô ch-a hoµn thµnh ë c¸c møc ®é kh¸c nhau , tøc lµ gåm kÕt qu¶ ho¹t ®éng mua (q m) ,chuyÓn b¸n (qcb) vµ tiªu thô(qb). pq = pqm + pqb + pqcb Trong ®ã pqm : Tæng gi¸ trÞ hµng mua trong kú . pqb : Tæng gi¸ trÞ hµng ho¸ b¸n ra trong pqcb : Gi¸ trÞ hµng ho¸ chuyÓn b¸n ch-a thanh to¸n. Tæng doanh sè kinh doanh kh¸c møc lu©n chuyÓn hµng ho¸ ë thµnh phÇn gi¸ trÞ hµng ho¸ chuyÓn b¸n ch-a thanh to¸n . 6. Doanh thu . Doanh thu nãi chung lµ sè tiÒn thu ®-îc nhê tiªu thô hµng ho¸ hoÆc cung cÊp dÞch vô. ChØ tiªu nµy ®-îc ph©n thµnh hai chØ tiªu nhá lµ :  Doanh thu th-¬ng m¹i lµ chªnh lÖch gi÷a tæng gi¸ trÞ hµng ho¸ b¸n ra vµ tæng gi¸ trÞ mua cña l-îng hµng b¸n C«ng thøc m« t¶ : DT = p’q - pq 16 Trong ®ã : DT – Doanh thu th-¬ng m¹i . p’q – Tæng gi¸ trÞ hµng b¸n pq – Tæng gi¸ trÞ mua cña l-îng hµng b¸n. ChØ tiªu nµy cßn cã tªn lµ chiÕt khÊu th-¬ng m¹i trong ®ã bao gåm 2 néi dung chÝnh lµ chi phÝ l-u th«ng vµ laÜ cña l-îng hµng ®· b¸n xong trong kú.  Tæng doanh thu b¸n hµng . Tæng doanh thu b¸n hµng lµ tæng gi¸ trÞ hµng ®· b¸n xong trong kú nghiªn cøu. - ChØ tiªu ®-îc tÝnh theo gi¸ b¸n hiªn hµnh cña hµng ho¸ . - ChØ tiªu cßn ®-îc gäi lµ møc l-u chuyÓn cña c«ng ty . C«ng thøc tÝnh : p’q = møc l­u chuyÓn h¯ng ho¸ - ChØ tiªu tæng doanh thu b¸n hµng ph¶n ¸nh tæng hîp kÕt qu¶ kinh doanh cuèi cïng mµ c«ng ty ®· thùc hiªn trong kú b¸o c¸o . 7. Tæng møc lîi nhuÇn kinh doanh th-¬ng m¹i (L) . Lîi nhuËn kinh doanh th-¬ng m¹i lµ bé phËn gi¸ trÞ thÆng d- do lao ®éng th-¬ng m¹i t¹o ra trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh .§ã lµ phÇn t¨ng thªm cña kÕt qu¶ kinh doanh th-¬ng m¹i so víi chi phÝ l-u th«ng , tøc lµ doanh thu cßn l¹i sau khi trõ ®i chi phÝ l-u th«ng . ChØ tiªu nµy còng ph¶n ¸nh kÕt qu¶ kinh doanh cña th-¬ng m¹i trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh , th-êng lµ mét n¨m. 17 Tæng møc lîi nhuËn kinh doanh th-¬ng m¹i ®-îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc :  L = Doanh thu – Chi phÝ l-u th«ng hoµn toµn hay më réng = Doanh thu – (Chi phÝ l-u th«ng + ThuÕ ) = (Pb – P m – n )qb = (c – n )qb hoÆc = Doanh sè b¸n hµng – Chi phÝ l-u th«ng toµn bé = Pbqb - (pm + n )qb Trong ®ã : Pb : §¬n gi¸ b¸n Pm : §¬n gi¸ mua. n : tû suÊt chi phÝ l-u th«ng hoµn toµn . qb : L-îng hµng b¸n ra. c : Tû suÊt chiÕt khÊu ,lµ chªnh lÖch gi÷a gÝa b¸n vµ gi¸ mua mét ®¬n vÞ hµng b¸n . 8. Tû suÊt lîi nhuËn . Tû suÊt lîi nhuËn lµ møc lîi thu ®-îc trªn mét ®¬n vÞ hµng ho¸ l-u chuyÓn , mét ®¬n vÞ chi phÝ l-u th«ng hay mét ®¬n vÞ vèn. Tû suÊt chi phÝ l-u th«ng cã thÓ x¸c ®Þnh theo c¸c c«ng thøc sau : l = L/q l = L/pq 18 l = L/F l = c – n* l = L/V Theo ®ã , tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n ®-îc x¸c ®Þnh nh- sau : l l  L   lq  ld  q q q  L   lpq  ld pq   pq  pq  L   lF   ld l F F l F  L   lV  ld V  V V l  c  n* Trªn ®©y lµ mét hÖ thèng c¸c chØ tiªu thèng kª ph¶n ¸nh kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty . Tuú thuéc vµo ®Æc ®iÓm kinh doanh cña m×nh mµ c«ng ty lùa chän c¸c chØ tiªu kinh tÕ phï hîp víi ®¬n vÞ m×nh. 19 Ch-¬ng II: Ph-¬ng ph¸p thèng kª ph©n tÝch biÕn ®éng kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp I. Mét sè ®iÒu cÇn l-u ý khi ph©n tÝch vµ dù ®o¸n t×nh h×nh biÕn ®éng cña tµi s¶n cè ®Þnh. 1. Kh¸i niÖm, ý nghÜavµ sù cÇn thiÕt cña viÖc ph©n tÝch vµ dù ®o¸n: Ph©n tÝch vµ dù ®o¸n thèng kª lµ nªu ra mét c¸ch tæng hîp b¶n chÊt cô thÓ, tÝnh quy luËt cña c¸c hiÖn t-îng vµ qu¸ tr×nh kinh tÕ - x· héi trong ®iÒu kiÖn lÞch sö nhÊt ®Þnh qua biÓu hiÖn b»ng sè l-îng, tÝnh to¸n møc ®é trong t-¬ng lai cña hiÖn t-îng nh»m ®-a ra nh÷ng c¨n cø cho quyÕt ®Þnh qu¶ lý. Nãi cô thÓ, ph©n tÝch thèng kª lµ x¸c ®Þnh møc ®é nªu lªn sù biÕn ®éng biÓu hiÖn tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é chÆt chÏ cña mèi liªn hÖ hiÖn t-îng. Ph©n tÝch thèng kª ph¶i lÊy con sè thèng kª lµm t- liÖu, lÊy c¸c ph-¬ng ph¸p thèng kª lµm c«ng cô nghiªn cøu. Cßn dù ®o¸n thèng kª lµ nghiªn cøu c¸c t×nh huèng cã thÓ xÈy ra trong t-¬ng lai cña c¸c hiÖn t-îng tù nhiªn, kinh tÕ x· héi g¾n víi viÖc ®Ò ra c¸c nguyªn t¾c lËp, dù ®o¸n vµ vËn hµnh nã. 20
- Xem thêm -