Tài liệu Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại kho bạc nhà nước thái nguyên

  • Số trang: 117 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 661 |
  • Lượt tải: 0
nhattuvisu

Đã đăng 27125 tài liệu

Mô tả:

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN NGỌC QUANG NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN NGỌC QUANG NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.34.04.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ LAN ANH THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận văn là trung thực, do chính tác giả thu thập và phân tích, nội dung trích dẫn đều chỉ rõ nguồn gốc. Những số liệu và kết quả trong luận văn chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào. Ngƣời cam đoan Nguyễn Ngọc Quang Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận đƣợc sự quan tâm, giúp đỡ tận tình từ phía tập thể và cá nhân: Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn tới tất cả các thầy, cô giáo trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên, Phòng Sau đại học đó giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với giáo viên hƣớng dẫn luận văn là TS Nguyễn Thị Lan Anh, ngƣời đó nhiệt tình hƣớng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài thạc sỹ. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo tại Kho bạc Nhà nƣớc Thái Nguyên đó tạo điều kiện giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn Thạc sỹ này. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii MỤC LỤC ........................................................................................................ iii DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. vii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ .............................................................................. ix MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1 1. Tính cấp thiết của Luận văn .......................................................................... 1 2. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 2 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 3 4. Tổng quan vấn đề nghiên cứu. ...................................................................... 3 5. Kết cấu của Luận văn .................................................................................... 6 Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG NGUỒN NHÂN LỰC ......................................................... 6 1.1. Cơ sở lý luận .............................................................................................. 6 1.1.1. Các khái niệm ................................................................................... 6 1.1.2. Phân loại nguồn nhân lực ............................................................... 10 1.1.3. Sự cần thiết nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực.......................... 11 1.1.4. Nội dung nghiên cứu chất lƣợng nguồn nhân lực .......................... 17 1.1.5. Các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng nguồn nhân lực ................ 19 1.2. Cơ sở thực tiễn và bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực ................................................................................................ 21 1.2.1. Kinh nghiệm của Kho Bạc Nhà nƣớc Cộng hòa Pháp ................... 21 1.2.2. Kinh nghiệm của KBNN Vĩnh Phúc .............................................. 23 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ iv 1.2.3. Bài học kinh nghiệm đổi mới ......................................................... 24 Chƣơng 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................. 27 2.1. Câu hỏi nghiên cứu .................................................................................. 27 2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu .......................................................................... 27 2.2.1. Phƣơng pháp thu thập thông tin ..................................................... 27 2.2.2. Phƣơng pháp xử lý thông tin .......................................................... 28 2.2.3. Phƣơng pháp phân tích thông tin .................................................... 28 2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu ................................................................... 30 2.3.1. Chỉ tiêu biểu hiện trình độ văn hóa ................................................ 31 2.3.2. Chỉ tiêu biểu hiện trình độ chuyên môn ......................................... 31 2.3.3. Chỉ tiêu phản ánh tình trạng sức khoẻ và năng lực phẩm chất....... 32 Chƣơng 3. THỰC TRẠNG CHẤT LƢỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC THÁI NGUYÊN ......................................... 33 3.1. Khái quát về KBNN Thái Nguyên ........................................................... 33 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển .................................................. 33 3.1.2. Cơ cấu tổ chức của KBNN Thái Nguyên ....................................... 34 3.1.3. Chức năng, nhiệm vụ của KBNN Thái Nguyên ............................. 36 3.2. Thực trạng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên ............................... 39 3.2.1. Phân tích số lƣợng nguồn nhân lực ................................................ 39 3.2.2 . Phân tích cơ cấu nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên. .......... 40 3.2.3. Phân tích kết quả công việc ............................................................ 45 3.2.4. Phân tích thực trạng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên ...... 47 theo một số tiêu chí ................................................................................... 53 3.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên .................................................................................................... 64 3.3.1. Môi trƣờng vĩ mô............................................................................ 64 3.3.2. Môi trƣờng ngành ........................................................................... 67 3.4. Đánh giá chung ........................................................................................ 70 3.4.1. Những kết quả đạt đƣợc ................................................................. 70 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ v 3.4.2. Một số hạn chế................................................................................ 75 3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế ................................................... 76 Chƣơng 4. GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG NGUỒN NHÂN LỰC KHO BẠC NHÀ NƢỚC THÁI NGUYÊN ........... 78 4.1. Quan điểm định hƣớng, mục tiêu nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực của KBNN Thái Nguyên .......................................................................... 78 4.1.1. Cơ hội và thách thức trong bối cảnh hội nhập kinh tế của đất nƣớc ........ 78 4.1.2. Quan điểm, định hƣớng và mục tiêu nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên .................................................. 78 4.2. Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên .................................................................................................... 85 4.2.1. Hoàn thiện quy hoạch, kế hoạch nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực...... 85 4.2.2. Hoàn thiện quy trình tuyển dụng, tiếp nhận công chức .................. 86 4.2.3. Nâng cao chất lƣợng và hiệu quả công tác đào tạo, bồi dƣỡng công chức .................................................................................................. 87 4.2.4. Nâng cao nhận thức, kỹ năng quản lý của lãnh đạo về chất lƣợng nguồn nhân lực ............................................................................... 90 4.2.5. Xây dựng chiến lƣợc thu hút và giữ chân những công chức giỏi ........ 91 4.2.6. Hoàn thiện công tác đánh giá thực hiện công việc ......................... 93 4.3.7. Hoàn thiện chế độ đãi ngộ với công chức KBNN tỉnh Thái Nguyên ............................................................................................ 93 4.2.8. Hoàn thiện các quy trình trong công tác nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực; tăng cƣờng quản lý đối với nguồn nhân lực KBNN tỉnh Thái Nguyên ......................................................................... 95 4.2.9. Hoàn thiện, nâng cao chất lƣợng công tác phân tích vị trí việc làm....... 96 4.3. Một số kiến nghị....................................................................................... 97 4.3.1. Đối với Chính phủ .......................................................................... 97 4.3.2. Đối với KBNN và KBNN Thái Nguyên ........................................ 98 4.3.3. Đối với công chức KBNN Thái Nguyên ........................................ 99 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ vi KẾT LUẬN .................................................................................................. 100 TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 101 DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT KBNN : Kho bạc nhà nƣớc NSNN : Ngân sách nhà nƣớc TCCB : Tổ chức cán bộ XHCN : Xã hội chủ nghĩa KTXH : Kinh tế xã hội CNH-HĐH : Công nghiệp hóa - hiện đại hóa KSC : Kiểm soát chi Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Số lƣợng công chức tại KBNN Thái Nguyên ............................. 39 Bảng 3.2: Cơ cấu công chức theo giới tính tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 ........................................................................... 41 Bảng 3.3: Cơ cấu công chức theo độ tuổi tại KBNN Thái Nguyên ............ 42 Bảng 3.4: Cơ cấu công chức theo trình độ chuyên môn/văn hóa tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 .................................... 43 Bảng 3.5: Cơ cấu công chức theo thâm niên công tác môn tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 ................................................. 44 Bảng 3.6: Tổng hợp kết quả đánh giá công chức tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 ......................................................... 46 Bảng 3.7: Tỷ trọng công chức đánh giá sự cần thiết phải phân tích Việc làm tại KBNN Thái Nguyên .............................................. 47 Bảng 3.8: Đánh giá kết quả tuyển dụng tại KBNN Thái Nguyên theo một số tiêu chí ............................................................................. 53 Bảng 3.9: Tình hình thực hiện công tác đào tạo năm 2012-2013 ............... 56 Bảng 3.10: Số lƣợt công chức đƣợc đào tạo hàng năm tại KBNN Thái Nguyên ....................................................................... 56 Bảng 3.11: Đánh giá mức độ việc theo dõi và đánh giá thành tích công tác của công chức KBNN Thái Nguyên ..................................... 60 Bảng 3.12: Những thành tích và danh hiệu thi đua đó đạt đƣợc trong giai đoạn 2010-2013 tại KBNN Thái Nguyên ............................ 72 Bảng 3.13: Tổng hợp công chức KBNN Thái Nguyên tham gia đào tạo, bồi dƣỡng .................................................................................... 74 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ viii Bảng 3.14: Công chức đƣợc bổ nhiệm sau chƣơng trình đào tạo bồi dƣỡng qua các năm 2011-2013 tại KBNN Thái Nguyên ........... 75 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ ix DANH MỤC CÁC BIỂU Biểu đồ 3.1: Cơ cấu công chức theo giới tính tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 ................................................................... 41 Biểu đồ 3.2: Cơ cấu công chức theo độ tuổi tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 ....................................................................... 43 Biểu đồ 3.3: Cơ cấu công chức theo trình độ chuyên môn/văn hóa tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 ................................ 44 Biểu đồ 3.4: Cơ cấu công chức theo thâm niên công tác môn tại KBNN Thái Nguyên từ năm 2011-2013 ................................ 45 Biểu đồ 3.5: Tỷ trọng công chức đánh giá sự cần thiết phải phân tích vị trí việc làm tại KBNN Thái Nguyên................................... 48 Biểu đồ 3.6: Đánh giá kết quả tuyển dụng KBNN Thái Nguyên theo một số tiêu chí ......................................................................... 53 Biểu đồ 3.7: Đánh giá mức độ việc theo dõi và đánh giá thành tích công tác của công chức KBNN Thái Nguyên ........................ 61 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Sơ đồ 3.1. Tổ chức bộ máy của KBNN Thái Nguyên .................................... 36 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của Luận văn Việt Nam đang đang trên con đƣờng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. Đó là sự nghiệp to lớn của toàn Đảng, toàn dân vì mục tiêu dân giầu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng, văn minh. Để hoàn thành đƣợc sự nghiệp to lớn đó, đòi hỏi chúng ta phải huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực của xã hội. Đặc biệt là nguồn lực về con ngƣời và nhận tố con ngƣời không những là chủ thể của sản xuất xã hội và còn là trung tâm của mọi sự phát triển xã hội. Chính vì vai trò to lớn đó nên trong nhiều năm qua Đảng và Chính phủ đó luôn coi sự phát triển chất lƣợng nguồn nhân lực là quốc sách hàng đầu, là điều kiện tiên quyết ảnh hƣởng đến thắng lợi của cả sự nghiệp. Chất lƣợng nguồn nhân lực là một trong những nguồn lực cơ bản, có ý nghĩa quyết định tới chất lƣợng và hiệu quả hoạt động của đơn vị và các tổ chức. Kho bạc Nhà nƣớc là một trong những cơ quan quản lý nhà nƣớc có những nét đặc thù riêng và đang trên đà phát triển theo hƣớng hiện đại hóa, phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong các yếu tố vật chất cấu thành nên hoạt động của hệ thống KBNN nhƣ: Trụ sở làm việc, trang thiết bị, nhân lực và môi trƣờng… thì nguồn nhân lực là yếu tố quyết định nhất. Đặc biệt, đối với hệ thống KBNN thì nguồn nhân lực chất lƣợng cao lại càng có vai trò quan trọng. Trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trƣờng, nguồn nhân lực của KBNN cần có sự thay đổi cơ bản về chất, không ngừng nâng cao năng lực, kỹ năng tác nghiệp và nhận thức về môi trƣờng hoạt động thì mới đáp ứng đƣợc yêu cầu của nhiệm vụ mới. Chỉ khi có sự chuyển biến cơ bản cả về lƣợng và chất của đội ngũ nhân lực thì hệ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 2 thống KBNN mới có thể tồn tại và phát triển, nhất là trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Cùng với hệ thống KBNN cả nƣớc, công chức KBNN Thái Nguyên trong những năm qua đó đóng góp công sức, trí tuệ và đạt đƣợc nhiều thành tựu quan trọng, góp phần vào hoàn thành tốt nhiệm vụ kinh tế - chính trị của tỉnh Thái Nguyên và của ngành KBNN. KBNN tỉnh Thái Nguyên đó xây dựng đƣợc đội ngũ công chức ngày càng phát triển và trƣởng thành, thƣờng xuyên đƣợc bồi dƣỡng, đào tạo nâng cao trình độ, phẩm chất đạo đức, rèn luyện tác phong hƣớng tới sự chuyên nghiệp và ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển và hội nhập. Tuy vậy, trong giai đoạn vừa qua, việc xây dựng chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên vẫn chƣa tƣơng xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển. Hơn nữa, xu thế, chiến lƣợc phát triển của ngành KBNN đang đặt ra nhiều vấn đề mới về chất lƣợng nguồn nhân lực. Do vậy, việc nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực là một yêu cầu cấp thiết đối với hệ thống Kho bạc Nhà nƣớc nói chung và Kho bạc Nhà nƣớc Thái Nguyên nói riêng nhắm hƣớng tới mục tiêu phát triển của ngành. Xuất phát từ những vấn đề nói trên, tôi lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên” làm đề tài luận văn thạc sỹ. 2. Mục tiêu nghiên cứu 2.1. Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên qua đó đƣa ra những giải pháp, kiến nghị, đề xuất nhằm nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên đáp ứng yêu cầu phát triển trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 3 2.2. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên. - Phân tích thực trạng chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên - Đề xuất một số định hƣớng và giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên nhằm hƣớng tới mục tiêu chiến lƣợc phát triển ngành. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là đội ngũ công chức của KBNN Thái Nguyên. 3.2. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về không gian: Nghiên cứu tại KBNN tỉnh Thái Nguyên. - Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu từ năm 2011 - 2013. - Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu những yếu tố chủ yếu ảnh hƣởng đến nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên. 4. Tổng quan vấn đề nghiên cứu. Đã có những công trình nghiên cứu, bài viết về nguồn nhân lực của nhiều tác giả nhƣ: - Lê Văn Khoa, 2008, với đề tài “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hệ thống KBNN” đề tài nghiên cứu về chiến lƣợc phát triển nguồn nhân lực với đối tƣợng và phạm vi là cả hệ thống KBNN. Đề tài phân tích, đánh giá đƣợc thực trang về chất lƣợng nguồn nhân lực của hệ thống KBNN Việt Nam, từ đó đƣa ra các giải pháp vĩ mô nhằm nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực của toàn hệ thống KBNN. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 4 - Nguyễn Hạnh Thảo Nguyên, 2012, với luận văn: “Đánh giá thành tích nhân viên tại KBNN Đà Nẵng”. Luận văn nếu cụ thể về thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại KBNN Đà Nẵng, từ đó tìm ra những tồn tại của hệ thống và tiến trình đánh giá thành tích và những hạn chế về vai trò của công tác này. - Nhóm nghiên cứu KBNN Thái Nguyên (Bùi Quang Sáng), 2011, với đề tài khoa học: “Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý, sử dụng công chức tại Kho bạc Nhà nước cấp huyện - KBNN Thái Nguyên”. Đề tài góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận chung và thực tiễn của KBNN Thái Nguyên nói riêng và cả hệ thống KBNN về phát công tác quản lý, sử dụng công chức tại KBNN cấp huyện trực thuộc KBNN Thái Nguyên, qua đó đƣa ra đƣợc những giải pháp nhắm quản lý và sử dụng công chức một cách hiệu quả hơn. - Tô Thị Dung, 2011, với luận văn: „„Quản trị nhân lực hành chính xã, phường tại TP Thái Nguyên‟‟. Luận văn phân tích đắc thù về nguồn nhân lực, chất lƣợng, cơ cấu nguồn nhân lực của tỉnh Thái Nguyên nói chung và xã, phƣờng nói riêng, từ đó đƣa ra những cơ sở lý luận và phƣơng hƣớng nhăm nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực của tỉnh Thái Nguyên nói chung. - Lê Quang Hiệp, 2012, luận văn: „„Phát triển nguồn nhân lực của cục thuế tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011-2015‟‟. Luận văn sử dụng các lý luận và thực tiễn về thực trạng phát triển nguồn nhân lực tại cục thuế tỉnh Thái Nguyên, đƣa ra các nội dung nhằm phát triền nguồn nhân lực của ngành thuế với đặc thù về tổ chức bộ máy từ trung ƣơng tới các xã, phƣờng, thị trấn. Từ đặc thù về cơ cấu bộ máy dẫn đến sự ảnh hƣởng về mục tiêu, chiến lƣợc phát triển nguồn nhân lực của ngành thuế, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế và nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại cục thuế tỉnh Thái Nguyên. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 5 - Trần Thị Kim Dung, 2013 nghiên cứu: „„Ảnh hưởng của quản trị nhân lực tới mức độ thỏa mãn công việc của nhân viên và và kết quản hoạt động kinh doanh tại Vietinbank Vĩnh Phúc‟’. Luận văn nghiên cứu về sơ sở lý luận về con ngƣời và mức độ thỏa mãn nhu cầu, mong muốn của con ngƣời, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng phục vụ khách hàng đáp ứng nhƣ cầu của khách hàng giao dịch trong ngân hàng Vietinbank Vĩnh Phúc cũng nhƣ toàn hệ thống ngân hàng. - Bùi Thị Thu Thảo, 2013, với luận văn: „„Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sau đào tạo nghề tại các cơ quan dạy nghề của tỉnh Phú Thọ đến năm 2010‟‟. Luận văn đƣa ra những cơ sở lý luận về đào tạo nguồn nhân lực và phân tích thực trạng, giải pháp cho công tác đào tạo nguồn nhâu lực- một trong những nội dung cơ bản của chiến lƣợc nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực đến năm 2020. - Phạm Bích Thủy, với đề tài: “Thực trạng và giải pháp phát triển nguồn nhân lực của tỉnh Yên Bái phục vụ phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020” Tác giả đi vào nghiên cứu thực trạng nguồn nhân lực của tỉnh Yên Bái và đƣa ra một số giải pháp để phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2020. Tuy nhiên đây chỉ là các giải pháp phát triển nguồn nhân lực chung cho toàn tình chứ chƣa cụ thể đƣợc cho từng ngành từng lĩnh vực. Ngoài ra còn rất nhiều công trình nghiên cứu đƣợc đăng tải trên các tạp chí phản ánh về sự thiếu hụt công tác đánh giá thành tích nguồn nhân lực, về chất lƣợng của nguồn nhân lực… Tuy nhiên với nội dung “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên”, cho đến nay chƣa đƣợc nghiên cứu một cách đầy đủ. Chính vì vậy, tác giả đó chọn đề tài này nghiên cứu tập trung chủ yếu vào các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên, từ đó đƣa ra các giải pháp phù hợp và mang tính ứng dụng cao trong hệ thống KBNN nói chung. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 6 5. Kết cấu của Luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn kết cấu thành 4 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN Thái Nguyên Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng chất lƣợng nguồn nhân lực của KBNN tỉnh Thái Nguyên. Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực tại KBNN tỉnh Thái Nguyên. Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG NGUỒN NHÂN LỰC 1.1. Cơ sở lý luận 1.1.1. Các khái niệm 1.1.1.1. Nguồn nhân lực Thuật ngữ “nguồn nhân lực” xuất hiện lần đầu vào đầu những năm 80 thế kỷ XX khi có sự thay đổi căn bản về phƣơng thức quản lý hiện đại - quản lý trên cơ sở lấy con ngƣời tức nhân viên làm trung tâm thay vì cứng nhắc đặt tổ chức đứng hàng đầu. Xét trên tầm vĩ mô của nền kinh tế, theo ThS. Nguyễn Vân Điềm và PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân, Giáo trình Quản trị nhân lực (2007): "nguồn nhân lực là nguồn lực của con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội được biểu hiện ra số lượng và chất lượng nhất định tại một thời điểm nhất định”. Và theo PGS.TS Trần Xuân Cầu và PGS.TS Mai Quốc Chánh, Giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực, Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội (2007): Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 7 “nguồn nhân lực là một phạm trù dùng để chỉ sức mạnh tiềm ẩn của dân cư, khả năng huy động tham gia vào quá trình tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội trong hiện tại càng như trong tương lai. Sức mạnh và khả năng đó được thể hiện thông qua số lượng, chất lượng và cơ cấu dân số, nhất là số lượng và chất lượng con người có đủ điều kiện tham gia vào nền sản xuất xã hội”. Xét trên góc độ vi mô, trong từng đơn vị, tổ chức thì: “Bất cứ tổ chức nào càng được tạo thành bởi các thành viên là con người hay nguồn nhân lực của nó. Do đó, có thể nói nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm việc trong tổ chức đó, còn nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này gồm có thể lực và trí lực”. Theo tác giả Lê Thị Mỹ Linh (2009): “nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm trong tổ chức đó có sức khỏe và trình độ khác nhau, họ có thể tạo thành một sức mạnh hoàn thành tốt mục tiêu của tổ chức nếu được động viên, khuyến khích phù hợp”. Khái niệm này đó chỉ ra đƣợc sức mạnh tiềm ẩn của nguồn nhân lực trong tổ chức khi họ đƣợc động viên, khuyến khích kịp thời. Nói về nguồn nhân lực, Đảng ta xác định: “Nguồn lao động có trí tuệ cao, có tay nghề thành thạo, có phẩm chất tốt đẹp được đào tạo, bồi dưỡng và phát huy bởi một nền giáo dục tiên tiến gắn liền với một nền khoa học, công nghệ hiện đại”. Còn trong báo cáo của Liên hợp quốc đánh giá về những tác động toàn cầu hóa đối với nguồn nhân lực thì định nghĩa: nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, kiến thức và năng lực thực có thực tế cùng với những năng lực tồn tại dưới dạng tiềm năng của con người”. Đây là cách tiếp cận nhấn mạnh về chất lƣợng nguồn nhân lực, quan tâm tới tiềm năng của con ngƣời.Vậy chất lƣợng nguồn nhân lực là gì? 1.1.1.2. Chất lượng nguồn nhân lực Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 8 Theo Tổ chức tiêu chuẩn quốc tế (ISO) thì: “chất lượng là toàn bộ những tính năng và đặc điểm của một sản phẩm hoặc một dịch vụ thỏa mãn những nhu cầu đó nếu ra và tiềm ẩn”. Và ngƣời tạo nên chất lƣợng của sản phẩm, dịch vụ đó, xét trong phạm vi hẹp một tổ chức thì là tất cả lực lƣợng lao động của tổ chức đó. Theo sự phân tích của Tạ Ngọc Hải, Viện khoa học tổ chức Nhà nƣớc, dựa trên khái niệm: “nguồn nhân lực là tổng thể các yếu tố bên trong và bên ngoài của mỗi cá nhân bảo đảm nguồn sáng tạo cùng các nội dung khác cho sự thành công đạt được của mỗi tổ chức” thì: “chất lượng nhân lực là yếu tố tổng hợp của nhiều yếu tố bộ phận như trí tuệ, sự hiểu biết, trình độ, đạo đức, kỹ năng, sức khỏe, thẩm mỹ v.v… của người lao động. Trong các yếu tố trên thì trớ lực và thể lực là hai yếu tố quan trọng để xem xét và đánh giá chất lượng nguồn nhân lực.” Còn theo GS.TS Bùi Văn Nhơn giải thích thì: Chất lượng nguồn nhân lực gồm trí tuệ, thể chất và phẩm chất tâm lý xã hội trong đó: “Thể lực của nguồn nhân lực gồm: sức khỏe cơ thể và sức khỏe tinh thần” “Trí lực của nguồn nhân lực gồm: trình độ văn hóa, chuyên môn kỹ thuật và kỹ năng lao động thực hành của người lao động”. “Phẩm chất tâm lý xã hội gồm: tính kỷ luật, tự giác, có tinh thần hợp tác và tác phong công nghiệp, có tinh thần trách nhiệm cao v.v…” Chỉ tiêu tổng hợp: tổ chức Liên hợp quốc đó khuyến nghị và đưa ra chỉ số để đánh giá sự phát triển con người HDI (HDI được tính từ 0,1 - 1). Theo phương pháp này thì sự phát triển con người được xác định theo 3 yếu tố cơ bản và tông hợp nhất: sức khỏe (được đo bằng tuổi thọ bình quân của dân số); trình độ học vấn (thể hiện qua tỷ lệ dân số biết chữ, số năm đi học của một người) và thu nhập (được tính bằng tổng sản phẩm trong nước GDP/người) Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/ 9 Đứng trên cách tiếp cận vĩ mô thì chất lƣợng nguồn nhân lực đƣợc đánh giá thông qua các tiêu thức: “Sức khỏe: thể lực và trí lực; Trình độ học vấn, trình độ chuyên môn; trình độ lành nghề; Các năng lực, phẩm chất cá nhân (ý thức kỷ luật, tính hợp tác, ý thức trách nhiệm, sự chuyên tâm,…).” Nhƣ vậy, trên quan điểm của một nhà quản lý nguồn nhân lực ở tầm vi mô, từ việc trình bày các quan điểm khác nhau về chất lƣợng nguồn nhân lực, trong luận văn này, khái niệm về chất lƣợng nguồn nhân lực đƣợc hiểu nhƣ sau: “Chất lượng nguồn nhân lực là toàn bộ những khả năng tiềm tàng bên trong con người bao gồm phẩm chất đạo đức, thể chất, thẩm mỹ và năng lực của con người có ảnh hưởng quyết định đến việc hoàn thành những mục tiêu đề ra của mỗi tổ chức.” 1.1.1.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Theo Thạc sỹ Dƣơng Anh Hoàng (Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng) phân tích thì nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực là một nội dung quan trọng của phát triển nguồn nhân lực, đó là hoạt động: “nâng cao về thể lực trí tuệ, đạo đức, năng lực, kỹ năng, thẩm mỹ,… của người lao động” và sự “phát triển chất lượng nguồn nhân lực được tác động, chi phối bởi những yếu tố sức khỏe và dinh dưỡng, giáo dục - đào tạo, giá trị văn hóa truyền thống và môi trường sống.” Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: về cơ bản được hiểu là tăng giá trị của con người trên các mặt phẩm chất đạo đức, thể chất, năng lực, thẩm mỹ, thông qua các chính sách phát triển nguồn nhân lực giúp con người có những năng lực, phẩm chất mới, cao hơn để có thể hoàn thành tốt hơn mục tiêu của tổ chức và của chính bản thân họ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/
- Xem thêm -