Tài liệu Một số phương pháp giải nhanh bài toán hóa học

  • Số trang: 90 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 188 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Đã đăng 62262 tài liệu

Mô tả:

Welcome to http://www.trithucbonphuong.com Lời nói đầu. Nhằm đáp ứng chương trình học và thi trắc nghiệm môn hóa .Chúng tôi viết chuyên đề các phương pháp giải nhanh các bài tập hóa học, đưa ra một số các cách giải sai nhằm giúp các em học sinh khắc sâu bài tập Bài viết được tác giả nghiên cứu kỉ rất nhiều tài liệu và được biên soạn lại theo ý của tác giả. Trong bài viết này tác giả có sử dụng một số t ư liệu của bạn Lê Phạm Thành, Vũ khắc Ngọc, Cao Thị Thiên An, và một số bài báo của tác giả khác trên tạp chí hóa học và ứng dụng, cộng với sự sáng tạo của tác giả. “Phương pháp không t ự nhiên sinh ra và không t ự nhiên mất đi mà nó được thừa hưởng từ của người này sang sự sáng tạo của người khác” PH¦¥NG PH¸P §å THÞ I. Néi dung ph­¬ng ph¸p Chóng ta th­êng gÆp c¸c d¹ng bµi tËp CO 2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH) 2, Ba(OH) 2 thu ®­îc kÕt tña, muèi AlO 2 t¸c dông víi dung dÞch axit thu ®­îc kÕt tña lµ nh÷ng bµi to¸n khã, d¹ng nµy hay ra ®Ó ph©n lo¹i häc sinh trong c¸c kú thi cao ®¼ng, ®¹i häc. 1. D¹ng 1: CO 2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH) 2, Ba(OH) 2 thu ®­îc kÕt tña: + §iÒu kiÖn: TÝnh n CO2 biÕt n Ca (OH) 2 vµ n CaCO3 ta cã ph¶n øng sau: CO2 + Ca(OH) 2  CaCO3 + H2O (1) CaCO3 + CO2 + H2O)  Ca(HCO 3)2 (2) 2CO2 + Ca(OH) 2  Ca(HCO 3)2 (3) Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com + C¸ch vÏ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm a vµ 2a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a. T¹i ®iÓm a cña trôc x vµ y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 2a ta ®­îc tam gi¸c. Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t t am gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm. T¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®­îc sè mol CO 2. CaCO3 x a n1 a n2  n Ca (OH) 2  a   n CaCO3  x   n CO2 lµ n1vµ n 2 CO2 2a 2. D¹ng 2: Muèi Al 3+ t¸c dông víi dung dÞch kiÒm thu ®­îc kÕt tña: + §iÒu kiÖn: TÝnh n OH biÕt n Al3 vµ n Al(OH)3 : Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 (1) Al(OH)3 + OH-  AlO2- + 2H2O (2) Al3  4OH   AlO 2  2H 2O (3) + C¸ch vÏ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm 3a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a t¹i ®iÓm 3a cña trôc x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 4a ta ®­îc tam gi¸c: Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm. T¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®­îc sè mol OH Al(OH)3 a A x OH-  x  n Al(OH)3  a  n Al3   x1 , x 2  n OH  3a x2 4a 3. D¹ng 3: Muèi AlO 2 t¸c dông víi dung dÞch axit thu ®­îc kÕt tña: + §iÒu kiÖn: TÝnh n H biÕt n AlO vµ n Al(OH)3 : 2 Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com (1) AlO  H  H 2O  Al(OH) 3  2  Al(OH) 3  3H   Al 3  3H 2O AlO 2  4H   Al 3  3H 2O (2) (3) + C¸ch vÏ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a. T¹i ®iÓm a cña trôc x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 4a ta ®­îc tam gi¸c. Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm t¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®­îc sè mol H + Al(OH)3 a A x H+  n Al(OH)  x 3   n AlO2  a   x 1, x 2  n H  x2 4a x1 + KÕt luËn: Ph­¬ng ph¸p ®å thÞ sÏ gióp gi¶i c¸c bµi to¸n tr¾c nghiÖm nhanh h¬n vµ kh«ng mÊt nhiÒu thêi gian trong viÖc gi¶i c¸c d¹ng bµi to¸n nµ y. II. Bµi tËp ¸p dông: Bµi 1: (TN - 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt SO 2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®­îc dung dÞch X. Khèi l­îng muèi tan thu ®­îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 B: 25,2 C: 23 D: 20,8 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ NaSO3 Tõ ®å thÞ: m Na 2SO3  0, 2.126  25, 2gam  B ®óng 0,4 0,2 0,4 n SO2 0,8 + C¸ch 2: Th«ng th­êng: n NaOH  2  t¹o muèi Na 2SO3 n SO2 SO2 + 2NaOH  Na2SO3 + H2O Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com 0,4 0,2 0,2  m Na 2SO3  0, 2.126  25, 2gam  B ®óng Bµi 2: (§H - KB - 2007). Cho 200ml dung dÞch AlCl 3 1,5M t¸c dông víi V lÝt dung dÞch NaOH 0,5M, l­îng kÕt tña thu ®­îc lµ 15,6 gam, gi¸ trÞ lín nhÊt cña V lÝt lµ: A: 1,2 B: 1,8 C:2 D: 2,4 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: n AlCl3  n Al3  0, 2.1,5  0,3, mol n Al(OH)3  0,6  n  0,6mol  V   1, 2lit NaOH  0,5  1 n  1mol  V   2lit NaOH  0,5 n Al(OH)3 Al3+ 0,3 15,6  0, 2mol 78 0,2 n OH- 1,2 0,3 0,6 0,9 1  gi¸ trÞ lín nhÊt lµ 2 lÝt  C ®óng. + C¸ch 2: Gi¶i b»ng ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng . Bµi 3: (§H - KA - 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO 2 (®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a mol/l thu ®­îc 15,76 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña a lµ: A: 0,032 B: 0,06 C: 0,04 D: 0,048 Bµi gi¶i: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: n BaCO3 n CO2  2,5 a Al3+ 0,08 O n BaCO3 2,688  0,12mol 22, 4 15,76   0,08mol 197 n CO2 0,08 2,5a 1,2 5a Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com  n Ba (OH) 2  2,5amol  0,1mol  a  0,1  0,04mol / lit 2,5  C ®óng + C¸ch 2: Gi¶i b»ng ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng: n CO 2  2,688 15,76  0,12mol; n BaCO 2   0,08mol 22, 4 197 CO2 + Ba(OH) 2  BaCO3 + H2O 0,08 0,08 0,08mol (1) 2CO2 + Ba(OH) 2  Ba(HCO 3)2 0,04 0,02mol (2) Tõ (1) vµ (2)  n Ba (OH) 2  0,08  0,02  0,1mol  C M Ba (OH )  2 0,1  0,04M  C ®óng 2,5 Bµi 4: (§H - KA - 2008). Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2M vµo dung dÞch chøa 0,1mol Al2(SO4)3 vµ 0,1mol H 2SO4 ®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn, thu ®­îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ lín nhÊt cña V ®Ó thu ®­îc l­îng kÕt tña trªn lµ: A: 0,05 B: 0,25 C: 0,35 D: 0,45 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ: n H 2SO4  0,1mol; n Al3  2n Al2 (SO4 )3  0, 2mol; n Al(OH)3  Al(OH)3 0,2 O Trªn ®å thÞ n OH  0,7mol mÆt kh¸c trung hoµ 0,1mol H 2SO4 th× cÇn A 0,1 7,8  0,1mol 78 0,2mol OH - n OH  0,3 0,6 0,7 0,8  n NaOH  n OH   0, 2  0,7  0,9mol  VNaOH  Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN 0,9  0, 45 lÝt  D ®óng 2 Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com + C¸ch 2: Ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng Ta cã: n OH  2V(mol); n H  0, 2mol; n Al 3  0, 2mol Thø tù ph¶n øng xÈy ra trung hoµ  trao ®æi H+ + OH-  H2O 0,2 0,2 0,2 (1) 3OH- + Al3+  Al(OH)3  0,6 0,2 0,2 (2) OH - + Al(OH) 3  AlO -2 +2H 2O (3) 0,1 0,1 0,1 Tõ (1), (2), (3)  n OH   0, 2  0,6  0,1  0,9  2V = 0,9  V = 0,45 lÝt Bµi 5: (§H - KA - 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO 2 (ë ®ktc) vµo 500ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH) 2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña, gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 B: 9,85 C: 17,73 D: 19,70 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: n CO2  0, 2mol; n NaOH  0,5.0,1  0,05mol; n Ba (OH)2  0,5.0, 2  0,1mol Ta cã: CO2 + 2NaOH  Na2CO3 + H2O 0,025 0,05 0,025mol Nh­ vËy: n CO2d­  0,175mol; n Na 2CO3  0,025mol; n Ba (OH)2  0,1mol ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ:  n BaCO3  0,025  0,025  0,05mol n BaCO3  m BaCO3  0,05.197  9,85g 0,1  B ®óng 0,025 O n OH0,1 0,175 0,2 + C¸ch 2: Ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng n OH   0,05  0,1.2  0, 25mol; n CO2 : n OH   0,8  t¹o 2 muèi Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com CO 2  OH   HCO3 (1)  x x x   2 CO 2  2OH  CO 3  H 2O (2)  y 2y y   x  y  0, 2   x  2y  0, 25  x  0,15(HCO 3 )  2  y  0,05(CO 3 ) Ph­¬ng tr×nh t¹o kÕt tña lµ: Ba 2  CO 23  BaCO 3  m BaCO 3  0,05.197  9,85gam 0,05  B ®óng 0,05 Bµi 6: Cho V lÝt CO 2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 200ml dung dÞch Ca(OH) 2 2M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®­îc 20 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 B: 13,44 C: 2,24 hoÆc 6,72 D: 4,48 hoÆc 13,44 Bµi gi¶i: Ta cã: n Ca (OH) 2  0, 4mol; n CaCO3  20 0, 2mol 100 + C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ n CaCO3  VCO2  0, 2.22, 4  4, 48lit   V  0,6.22, 4  13, 44lit  CO2 0,4 0,2 n CO2 0,2 0,4 0,6 => D ®óng 0,8 + C¸ch 2: - TH1: ChØ t¹o muèi CaCO 3: CO2 + Ca(OH) 2  CaCO3 + H2O (1)  VCO2  0, 2.22, 4  4, 48l Ýt 0,2 0,2 0,2 - TH2: T¹o hai muèi: CaCO 3 vµ Ca(HCO 3)2: 2CO2 + Ca(OH) 2 Ca(HCO 3)2 (2) 0,4 0,2  n CO2  0,6  VCO2  0,6.22, 4  13, 44 lÝt Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com Bµi 7: Cho V lÝt khÝ CO 2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 100ml dung dÞch Ca(OH) 2 0,7M. KÕt thóc ph¶n øng thu ®­îc 4gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 B: 13,44 C: 2,24 hoÆc 0,896 D: 4,48 hoÆc 13,44 Bµi gi¶i: Ta cã: n Ca (OH) 2  0,07mol; n Ca (OH) 2  4  0,04mol 100 + C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ n CaCO3 0,07  VCO2  0,04.22, 4  0,896lit   VCO2  0,1.22, 4  2, 24lit n CO2 => C ®óng. 0,04 0,07 0,1 0,14 + C¸ch 2: - TH1: ChØ t¹o muèi CaCO 3 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH) 2  CaCO3 + H2O n CO2  n CaCO3  0,04mol; VCO2  0,04.22, 4  0,896 lÝt + TH2: T¹o hai muèi CaCO 3 vµ Ca(HCO 3)2 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH) 2  CaCO3 + H2O 0,04 0,04 0,04mol (1) 2CO2 + Ca(OH) 2  Ca(HCO 3)2 2.0,03 0,03 0,03mol (2) n CO2  0,04  2.0,03  0,1mol  VCO2  0,1.22, 4  2, 24 lÝt Bµi 8: Cho 3,42 gam Al 2(SO4)3 vµo 50ml dung dÞch NaOH, thu ®­îc 1,56gam kÕt tña vµ dung dÞch X. Nång ®é M cña dung dÞch NaOH lµ: A: 0,6 B: 1,2 C: 2,4 D: 3,6 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ: n Al(OH)3 n Al2 (SO4 )3  3,42  0,01mol; 342 0,02 Design and coppyright by Mastern OH NGUYEN AI NHAN 0,06 0,08 Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com 1,56 n Al(OH)3   0,02mol 78 n OH   0,06mol  C M.NaOH  0,06  1,2M  B ®óng 0,05 + C¸ch 2: - TH1: OH- thiÕu nªn xÉy ra ph¶n øng: Al 3+ + 3OH-  Al(OH)3 n Al(OH)3  1,56  0,02mol; n NaOH  n OH   3n Al(OH)3  0,06mol 78  C M NaOH  0,06  1, 2M  B ®óng 0,05 - TH2: OH- d­ hoµ tan mét phÇn kÕt tña nªn x Éy ra ph¶n øng: Al3+ + 3OH-  Al(OH)3 0,02 0,06 0,02 (1) Al(OH)3 + OH-  AlO-2 + 2H2O (2)  n Al3  2n Al2 (SO4 )3  0,02mol  n Al(OH)3 bÞ hoµ tan = 0,02 - 0,02 = 0 lo¹i tr­êng hîp nµy Bµi 9: Cho 200ml dung dÞch KOH vµo 200ml dung dÞch AlCl 3 1M thu ®­îc 7,8gam kÕt tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch KOH lµ: A: 1,5 vµ 3,5 B: 1,5 vµ 2,5 C: 2,5 vµ 3,5 D: 2,5 vµ 4,5 Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ 7,8 n AlCl3  0, 2mol; n Al(OH)3   0,1mol 78 n Al(OH)3 0,2 n OH0,3 0,6 0,7 Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN 0,8 Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com 0,3   n KOH  0,3mol  C M KOH  0, 2  1,5M  0,7 n  0,7mol  C   3,5M KOH M KOH  0, 2  Chän A ®óng Bµi 10: Cho 200ml dung dÞch HCl vµo 200ml dung dÞch NaAlO 2 2M thu ®­îc 15,6 gam kÕt tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch HCl lµ: A: 1 hoÆc 2 B: 2 hoÆc 5 C: 1 hoÆc 5 D: 2 hoÆc 4 Bµi gi¶i: n Al(OH) 2  Al(OH)3 15,6  0, 2mol 78 0,4 0,2 n H+ 0,2 1,6 1 0,4 0, 2   n H   0, 2mol  C M HCl  0, 2  1M   C ®óng 1  n  1mol  C  5M M HCl   H  0, 2 Bµi 11: Cho 200ml dung dÞch H 2SO4 vµo 400ml dung dÞch NaAlO2 1M thu ®­îc 7,8 gam kÕt tña. Nång ®é M cña dung dÞch H 2SO4 lµ: A: 0,125 vµ 1,625 B: 0,5 vµ 6,5 C: 0,25 vµ 0,5 D: 0,25 vµ 3,25 Bµi gi¶i: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ: n NaAlO 2  0, 4mol; n Al(OH)3  7,8  0,1mol 78 Al(OH)3 0,4 n H+ 1,6 0,1 0,4 Design and coppyright by Master NGUYEN 1,3 AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com 1  0,1 0,05   n H 2SO4  2 H  2  0,05mol  C M  0, 2  0, 25M   D ®óng 1  1,3 0,65 n  H 2SO4  2 H  2  0,65mol  C M  0, 2  3, 25M Bµi 12: Sôc V lÝt khÝ CO 2 vµo 150ml dung dÞch Ba(OH) 2 1M. Sau ph¶n øng thu ®­îc 19,7 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 3,36 hoÆc 4,48 B: 2,24 hoÆc 3,36 C: 2,24 hoÆc 4,48 D: 3,36 hoÆc 6,72 Bµi gi¶i: n Ba (OH) 2  0,15mol; n BaCO3  19,7  0,1mol 197 ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®­îc n CaCO3  0,1mol n BaCO3 th× sè mol CO 2 sÏ cã hai gi¸ trÞ n CO2  0,1mol hoÆc n CO2  0, 2mol 0,15 0,1 n CO2 0,1 0,5 0,2 0,3  VCO2  0,1.22, 4  0, 24lit   VCO2  0, 2.22, 4  4, 48lit  C ®óng Chó ý: + NÕu n CO2  0,1 hoÆc 0,5  VCO2 = 2,24 hoÆc 3,36  B sai + NÕu n CO2  0,15 hoÆc 0,3  VCO2 = 3,36 hoÆc 6,72  D sai + NÕu n CO2  0,15 hoÆc 0,2  VCO2 = 3,36 hoÆc 4,48  A sai Bµi 13: HÊp thô hoµn toµn V lÝt khÝ CO 2 (®ktc) vµo 2 lÝt dung dÞch Ca(OH) 2 0,01M th× ®­îc 1gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A. 0,224 hoÆc 0,448 B. 0,448 hoÆc 0,672 C. 0,448 hoÆc 1,792 C. 0,224 hoÆc 0,672 Bµi gi¶i: n Ca (OH) 2  2  0,01  0,02mol; n CaCO3  1  0,01mol 100 Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®­îc n CaCO3  0,01mol n CaCO3 th× sè mol CO 2 sÏ cã hai gi¸ trÞ n CO2  0,01mol hoÆc n CO2  0,03mol 0,02 0,01 0,01 0,02 0,03 0,04 n CO2  VCO2  0,01.22, 4  0, 224l   VCO2  0,03.22, 4  0,672l  D ®óng Chó ý: + NÕu n CO2  0,01 hoÆc 0,02  V = 0,224 hoÆc 0,448 lÝt  A sai + NÕu n CO2  0,02 hoÆc 0,03  V = 0,448 hoÆc 0,672 lÝt  B sai + NÕu n CO2  0,02 hoÆc 0,04  V = 0,448 hoÆc 1,792 lÝt  C sai Bµi 14: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam bét l­u huúnh råi ch o s¶n phÈm ch¸y sôc hoµn toµn vµo 200ml dung dÞch Ba(OH) 2 0,5M. Khèi l­îng gam kÕt tña thu ®­îc lµ: A: 21,70 B: 43,40 C: 10,85 D: 32,55 Bµi gi¶i: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ: S + O 2 = SO2 n SO2  n S  1,6  0,05mol; n Ba (OH)2  0, 2.0,5  0,1mol 32 Tõ ®å thÞ sè mol SO 2 = 0,05 n BaCO3  n BaO3  0,05mol 0,1  m BaSO3  0,05.217  10,85gam 0,5 n SO2  C ®óng O 0,5 0,1 0,15 0,2 Bµi 15: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO 2 vµ N2 vµo b×nh chøa 0,08mol n­íc v«i trong thu ®­îc 6gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO 2 trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 30% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 20% hoÆc 60% Bµi gi¶i: Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com n Ca (OH) 2  0,08mol; n CaCO3  6 4, 48  0,06mol; n h 2khÝ   0, 2mol 100 22, 4 ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ: n CaCO3 Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®­îc 0,06 mol kÕt tña th× sè 0,08 0,06 mol CO2 cã 2 gi¸ trÞ: n CO2 0,06 0,08 0,1 0,16 0,06  n  0,06mol  %VCO  .100  30% 2  CO2 0, 2   B ®óng 0,1 n  CO2  0,1mol  %VCO 2  0, 2 .100  50% + C¸ch 2: Ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng Do n CaCO3  0,06mol  n Ca (OH) 2  0,08mol nªn cã hai tr­êng hîp - TH1: Ca(OH) 2 d­: CO2 + Ca(OH) 2  CaCO3 + H2O n CO2  n CaCO3  0,06mol  %VCO2  0,06 .100%  30% 0, 2 - TH2: T¹o 2 muèi CO2 + Ca(OH) 2  CaCO3 + H2O 0,06 0,06 0,06 (1) 2CO2 + Ca(OH) 2  Ca(HCO3)2 + H2O 0,04 0,02 (2) Tõ (1) vµ (2)  n CO2  0,06  0,04  0,1mol  %VCO2  0,1 .100  50% 0, 2  B ®óng Chó ý: + NÕu n CO2  0,06 hoÆc 0,08mol  %VCO2  30% hoÆc 40%  A sai + NÕu n CO2  0,08 hoÆc 0,1mol  %VCO2  40% hoÆc 50%  C sai Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 + NÕu n CO2 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com  0,04 hoÆc 0,12mol  %VCO2  20% hoÆc 60%  D sai NhËt xÐt: Ph­¬ng ph¸p ®å thÞ - Ph­¬ng ph¸p míi nhÊt - DÔ hiÓu nhÊt - DÔ ¸p dông nhÊt - Sö dông ph¹m vi réng nhÊt - Thêi gian nhanh nhÊt - §¸p ¸n chÝnh x¸c nhÊt - Kh«ng ph¶i viÕt ph­¬ng tr×nh - Ph­¬ng ph¸p míi ®éc ®¸o nhÊt - Ph­¬ng ph¸p cã tÝnh t­ duy nhÊt Ph­¬ng ph¸p 3. ph­¬ng ph¸p quy ®æi ®Ó nhÈm nhan h c©u hái tr¾c nghiÖm 1. Ph­¬ng ph¸p Nh­ c¸c em ®· biÕt: viÖc n¾m v÷ng c¸c ph­¬ng ph¸p gi¶i to¸n tr¾c nghiÖm cña Bé gi¸o dôc - §µo t¹o lµ v« cïng quan träng, cho phÐp chóng ta gi¶i nhanh chãng c¸c bµi to¸n phøc t¹p, ®Æc biÖt lµ to¸n ho¸ Èn sè, l­îng bµi rÊt nhiÒu (40 c©u tr¾c nghiÖm rÊt ng¾n, nh­ng ®ßi hái c¸c em ph¶i n¾m v÷ng c¸c bÝ quyÕt, ph­¬ng ph¸p gióp gi¶i nhanh bµi to¸n ho¸ häc. VÝ dô: §Ò thi §H C§ - KA – 2008. Cho 11,36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe 2 O3 vµ Fe3O4 ph¶n øng hÕt víi dung dÞch HNO 3 lo¶ng (d­) thu ®­îc 1,344 lÝt khÝ NO (s¶n phÈm khö duy nhÊt ë ®ktc) vµ dung dÞch X. C« c¹n dung dÞch X thu ®­îc m gam muèi khan gi¸ trÞ m lµ: A: 34,36g B: 35,50g C: 49,09g D: 38,72g - NÕu chóng ta dïng c¸c ph­¬ng ph¸p ®¹i sè th«ng th­êng, viÕt ph­¬ng tr× nh ph¶n øng ®Æt Èn sè: x, y, z … lËp hÖ ph­¬ng tr×nh sÏ mÊt nhiÒu thêi gian vµ ®«i khi viÕt ph­¬ng tr×nh ph¶n øng kÕt côc l¹i kh«ng t×m ra ®¸p ¸n cho bµi to¸n. ThËm chÝ ¸p dông c¸c ph­¬ng ph¸p b¶o toµn khèi l­îng, ph­¬ng ph¸p b¶o toµn nguyªn tè, ph­¬ng ph¸ p b¶o toµn e… còng mÊt rÊt nhiÒu thêi gian mµ vÉn kh«ng ra kÕt qu¶ cña bµi toµn tr¾c nghiÖm cña ®Ò §H C§ 2007 - 2008 vµ nh÷ng n¨m tíi. - §Ó gi¶i quyÕt nhanh gän c¸c bµi to¸n trªn th× ta ph¶i sö dông ph­¬ng ph¸p quy ®æi duy nhÊt, liÖu r»ng nÕu kh«ng sö dô ng ph­¬ng ph¸p quy ®æi nµy c¸c em cã t×m ra ®­îc kÕt qu¶ mét trong nh÷ng vÝ dô cña ®Ò thi §H -C§ - KA - 2008 trªn hay kh«ng? H·y thö xem nhÐ. 2. Néi dung ph­¬ng ph¸p quy ®æi: Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com a) Khi quy ®æi hçn hîp nhiÒu chÊt (hçn hîp X) (tõ 3 chÊt trë lªn) thµnh hçn hîp hai chÊt hoÆc mét chÊt ta ph¶i b¶o toµn sè mol nguyªn tè vµ b¶o toµn khèi l­îng hçn hîp. b) Cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ bÊt kú cÆp chÊt nµo, thËm chÝ quy ®æi vÒ mét chÊt. Tuy nhiªn ta nªn chän cÆp chÊt nµo ®¬n gi¶n cã Ýt ph¶n øng oxi ho¸ khö nhÊt, ®Ó ®¬n gi¶n trong viÖc tÝnh to¸n. c) Trong qu¸ tr×nh tÝnh to¸n theo ph­¬ng ph¸p quy ®æi ®«i khi ta gÆp sè ©m ®ã lµ do sù bï trõ khèi l­îng cña c¸c chÊt trong hçn hîp, trong tr­êng hîp nµy ta vÉn tÝnh to¸n b×nh th­êng vµ kÕt qu¶ cuèi cïng vÉn tho¶ m·n. d) Khi quy ®æi hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ Fe xOy th× Oxit Fe xOy t×m ®­îc chØ lµ oxit gi¶ ®Þnh kh«ng cã thùc. 3. KÕt luËn: Mét sè bµi to¸n ho¸ häc cã thÓ gi¶i nhanh b»ng ph­¬ng ph¸p b¶o toµn khèi l­îng, b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn e… song ph­¬ng ph¸p quy ®æi còng t×m ra ®¸p ¸n rÊt nhanh, chÝnh x¸c vµ ®ã lµ ph­¬ng ph¸p t­¬ng ®èi ­u viÖt, kÕt qu¶ ®¸ng tin cËy, cã thÓ vËn dông vµo c¸c bµi tËp tr¾c nghiÖm ®Ó ph©n lo¹i häc sinh (nh­ ®Ò §HC§ - 2007 - 2008 mµ Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®· lµm). 4. Bµi tËp ¸p dông: VÝ dô 1: Nung 8.4 gam Fe trong kh«ng khÝ, sau ph¶n øng thu ®­îc m gam X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . Hoµ tan m gam hh X b»ng HNO 3 d­, thu ®­îc 2.24 lÝt khÝ NO 2 (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 11.2 gam. B. 25.2 gam. C. 43.87 gam D. 6.8 gam. Bµi gi¶i. - C¸ch 1: + Sö dông ph­¬ng ph¸p quy ®æi, quy hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe 2O3 hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO 3 d­ ta cã: Fe + 6HNO 3  Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O: n NO2  0,1mol  0,1/3 0,1  Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe 2O3 lµ: n Fe  8, 4 0,1 0,35 1 0,35   (mol)  n Fe2O3  n Fe  56 3 3 2 2.3 VËy m X  m Fe  m Fe 2O 3  0,35 0,35 33,6 .56  .160   11, 2g  A ®óng 3 6 3 Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com Chó ý: + NÕu n Fe2O3  n Fe  0,35 0,35  mX  (56  160)  25, 2g  B sai 3 3 + NÕu n Fe2O3  2n Fe  2. 0,35 0,35  mX  (56  320)  43,87g  C sai 3 3 + NÕu kh«ng c©n b»ng pt : n Fe  n NO 2  0,1mol  n Fe  8, 4  0,1  0,05mol 56  mX = 0,05 (56 + 80) = 6,8  D sai TÊt nhiªn m X > 8,4 do vËy D lµ ®¸p ¸n v« lý) - C¸ch 2: Quy ®æi hæn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe 2O3 FeO + 4HNO 3  Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O 0,1  n Fe  0,1  2Fe  O 2  2FeO 0,1mol 0,1 8, 4  1,5mol 56 Ta cã: 0,15mol  4Fe  3O 2  2Fe 2O 3 0,05    m h 2X  0,1.72  0,025.160  11, 2g 0,025mol   A ®óng Chó ý: VÉn cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt (FeO vµ Fe 3O4) hoÆc (Fe vµ FeO) hoÆc (Fe vµ Fe3O4) nh­ng viÖc gi¶i trë nªn phøc t¹p h¬n, cô thÓ lµ ta ph¶i ®Æt Èn sè mol mçi chÊt, lËp hÖ ph­¬ng tr×nh, gi¶i hÖ ph­¬ng tr×nh hai Èn sè). C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt Fe xOy: FexOy + (6x - 2y) HNO3  xFe(NO3)3 + (3x - 2y) NO2 + (3x -y) H2O 0,1 mol 3x  2y 0,1mol ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t:  n Fe  8, 4 0,1.x x 6    56 3x  2y y 7 VËy c«ng thøc quy ®æi lµ: Fe6O7 (M = 448) vµ n Fe6O7  0,1  0,025mol 3.6  2.7  mX = 0,025 . 448 = 11,2g  A ®óng NhËn xÐt: Quy ®æi hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 vÒ hçn hîp hai chÊt FeO, Fe 2O3 lµ ®¬n gi¶n nhÊt. Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com VÝ dô 2: Nung m gam Fe trong kh«ng khÝ, sau mét thêi gian ta thu ®­îc 11,2 gam hçn hîp chÊt r¾n X gåm Fe, Fe 2O3, Fe3O4, FeO. Hoµ tan hÕt 11,2g hçn hîp chÊt r¾n X vµo dung dÞch HNO 3 d­ thu ®­îc 2,24 lÝt khÝ NO 2 (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A: 7,28g B: 5,60g C: 8,40g D: 7,40g Bµi gi¶i: T­¬ng tù nh­ vÝ dô 1, ®èi víi c¸ch 1 - Quy vÒ hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe 2O3: Fe  6HNO 3  Fe(NO 3 ) 3  3NO 2  3H 2O 0,1 0,1 3  Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe 2O3 lµ: 1  m 0,1   m 0,1  n Fe     mol  n Fe 2O 3     2  56 3   56 3  VËy mX = mFe + m Fe2O3  11, 2  56. 0,1 1  m 0,1     .160  m = 8,4  C ®óng 3 2  56 3  T­¬ng tù c¸ch 2 quy ®æi hçn hîp X vÒ FeO vµ Fe 2O3  m = 8,4 g T­¬ng tù c¸ch 3 quy ®æi hçn hîp X vÒ Fe xOy  m = 8,4 g VÝ dô 3: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, Fe 2O3, Fe3O4 trong dung dÞch HNO 3 ®Æc nãng thu ®­îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng thu ®­îc 145,2gam muèi khan, g i¸ trÞ m lµ: A: 78,4g B: 139,2g C: 46,4g D: 46,256g Bµi gi¶i: ¸p dông ph­¬ng ph¸p quy ®æi: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt C¸ch 1: Quy hçn hîp X vÒ 2 chÊt Fe vµ Fe 2O3: hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO 3 ®Æc nãng d­. Ta cã: Fe + 6HNO 3  Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O 0,2/3 0,2/3 0,2 Fe2O3 + 6HNO3  2Fe(NO3)3 + 3H2O Ta cã: n NO2  (1) (2) 4, 48 145, 2  0, 2mol ; n muèi khan  n Fe( NO3 )3   0,6mol 22, 4 242 Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com  Tõ pt (2): n Fe2O3  1 1 0, 2  0,8 n Fe( NO3 )3   0,6  (mol)  2 2 3  3  m h 2X  m Fe  n Fe 2O3  0, 2 0,8 .56  .160  46, 4g  C ®óng 3 3 m h 2X  m Fe  n Fe 2O3  0,66.56  0, 266.160  46, 256g  D ®óng C¸ch 2: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp 2 chÊt FeO vµ Fe 2O3 ta cã: FeO + 4HNO 3  Fe(NO 3 ) 3 + NO 2 + 2H 2O (3) 0,2 0,2 0,2 Fe 2 O3 + 6HNO3  2Fe(NO3 )3 +3H 2 O 0,2mol  n Fe( NO3 )3  (4) 0,4mol 145, 2  0, 6mol , mX = 0,2 (72 + 160) = 46,4gam  C ®óng 242 Chó ý: + NÕu tõ (4) kh«ng c©n b»ng  n Fe2O3  0, 4mol  mX = 0,2 (72 + 2 . 160) = 78,4 gam  A sai C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ Fe xOy: FexOy + (6x -2y) HNO3  xFe(NO3)3 + (3x - 2y)NO2 + (3x - y) H2O 0, 2 0,6 0,2 3x  2y ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe:  x 3   Fe3O4 y 4  mh2  0, 2 0, 6  6y= 8x  3x  2y x 0, 2 .232  46, 4g  C ®óng 3.3  4.2 Chó ý: + NÕu m hh = 0,6  232 = 139,2 g  B sai VÝ dô 4: Hoµ tan hÕt m gam hh X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO 3 thu ®­îc 2.24 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®­îc 96.8 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 55.2 gam. B. 31.2 gam. C. 23.2 gam D. 46.4 gam. VÝ dô 5: Hoµ tan 52.2 gam hh X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO 3 ®Æc, nãng thu ®­îc 3.36 lÝt khÝ NO 2 (đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®­îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 36.3 gam. B. 54.45 gam. C. 46.4 gam D . 72.6 gam. VÝ dô 6: Hoµ tan hoµn toµn 49.6 gam hh X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng H2SO4 ®Æc, nãng thu ®­îc dung dÞch Y vµ 8.96 lÝt khÝ SO 2 (đktc). Thµnh phÇn phÇn tr¨m vÒ khèi l­îng cña oxi trong hh X vµ khèi l­îng muèi trong dd Y lÇn l­ît lµ: Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com A. 20.97% vµ 140 gam. B. 37.50% vµ 140 gam. C. 20.97% vµ 180 gam D.37.50% vµ 120 gam. Bµi gi¶i: + Quy hçn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe 2O3 ta cã:  2FeO  4H 2SO 4  Fe 2 (SO 4 ) 3  SO 2  4H 2O    0, 4 0, 4mol  49,6gam 0,8   Fe 2 O3  3H 2SO 4  Fe 2 (SO 4 )3  3H 2 O   0, 05   0, 05 m Fe2O3  49, 6  0,8.72  8g  n Fe2O3   8  0, 05mol 160  noxi (X) = 0,8 + 3.(-0,05) = 0,65mol  %m O  0, 65.16.100  20, 97%  A vµ C 49, 6 m Fe2 (SO4 )3  [0, 4  ( 0, 05)).400  140gam  A ®óng Chó ý: + NÕu m Fe2 (SO4 )3  (0, 4  0, 05).400  180g  C sai + T­¬ng tù quy ®æi vÒ hai chÊt kh¸c… VÝ dô 7: §Ó khö hoàn toàn 3,04 gam hh X gåm FeO, Fe 3O4, Fe2O3, cÇn 0,05 mol H 2. MÆt kh¸c hoà tan hoàn toàn 3,04 gam hh X trong dd H 2SO4 ®Æc nãng th× thu ®­îc thÓ tÝch V ml SO2 (san®ktc). Gi¸ trÞ V(ml) là: A.112 ml B. 224 ml C. 336 ml D. 448 ml. ( Gièng bµi 7 phÇn §L BT NT, chóng ta gi¶i xem c¸ch nµo nhanh h¬n, ­u viÖt h¬n, dÔ hiÓu h¬n). Bµi gi¶i: Quy ®æi hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt FeO vµ Fe 2O3 víi sè mol lµ x, y 0 t Ta cã: FeO  H 2   Fe  H 2O x x x Fe2O3 + 3H2  2Fe + 3H 2O y 3y 2y (1) (2)  x  3y  0, 05  x  0, 02mol  72x  160y  3, 04  y  0, 01mol Tõ (1) vµ (2) ta cã:  Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791 Welcome to http://www.trithucbonphuong.com 2FeO + 4 H 2SO4  Fe2(SO4)3 + SO2 + 4H2O (3) 0,02mol 0,01mol VËy VSO2  0,01  22,4 = 0,224 lÝt hay 224ml  B ®óng Chó ý: NÕu (3) kh«ng c©n b»ng: VSO2 = 0,02  22,4 = 0,448 lÝt = 448ml  D sai VÝ dô 8: Nung m gam bét s¾t trong oxi thu ®ù¬c 3 gam hh chÊt r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn hîp X trong dung dÞch HNO 3 d­ tho¸t ra 0.56 lÝt NO (® ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 2.52 gam B. 1.96 gam. C. 3.36 gam. D. 2.10 gam. Bµi gi¶i: C¸ch 1: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt Fe, Fe 2O3 Fe + 4HNO 3  Fe(NO3)3 + NO + 2H 2O 0,025mol  n NO  0,025mol 0, 56  0, 025mol 22, 4  m Fe2O3 = 3 - 0,025 .56 = 1,6gam  n Fe(trong Fe 2O3 )  1, 6  0, 02mol 160  mFe = 56(0,025 + 0,02) = 2,52 gam  A ®óng Chó ý: NÕu n Fe(trong Fe2O3 )  1, 6  0, 01mol  mFe = 56.(0,035) = 1,96g B sai 160 C¸ch 2: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt FeO, Fe 2O3 3FeO + 10HNO 3  3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 3.0,025 0,025  mFeO = 3.0,025 . 72 = 5,4g  n Fe(FeO)  5, 4  0, 075mol 72  m Fe2O3 = 3 - 5,4 = -2,4g  n Fe(Fe 2O3 )  2.( 2, 4) 4,8   0, 03mol 160 160 mFe = 56 .(0,075 + (-0,03)) = 2,525 gam  A ®óng Chó ý: + KÕt qu¶ ©m ta vÉn tÝnh b×nh th­êng v× ®©y lµ ph­¬ng ph¸p quy ®æi + NÕu n Fe(Fe 2O3 )  0,015mol  mFe = 56.0,06 = 3,36g  C sai C¸ch 3: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ mÆt chÊt lµ Fe x Oy Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
- Xem thêm -