Tài liệu Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán cho vay tại nhno và ptnt huyện quế võ

  • Số trang: 34 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 79 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 20010 tài liệu

Mô tả:

Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán cho vay tại NHNo và PTNT huyện Quế Võ
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Lêi nãi ®Çu Qua qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®æi míi kinh tÕ, chóng ta ®· kh¼ng ®Þnh ®−îc nh÷ng thµnh tùu to lín trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. Tèc ®é t¨ng tr−ëng ®¹t kh¸ cao, ViÖt Nam ®· ra khái cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ. §êi sèng cña nh©n d©n ngµy cµng ®−îc c¶i thiÖn vµ b−íc vµo thêi kú míi nh− §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VIII ®· chØ râ: “ thêi kú tiÕp tôc sù nghiÖp ®æi míi, ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ thùc hiÖn môc tiªu d©n giÇu n−íc m¹nh x· héi c«ng b»ng v¨n minh v÷ng b−íc ®i nªn chñ nghÜa x· héi ”. Trong nh÷ng thµnh tùu ®ã, b−íc ph¸t triÓn cã hiÖu qu¶ cu¶ c«ng t¸c tµi chÝnh ng©n hµng, ho¹t ®éng cña ng©n hµng trong nh÷ng n¨m qua ®· gãp phÇn thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ®Êt n−íc: æn ®Þnh tiÒn tÖ, k×m chÕ l¹m ph¸t. Ho¹t ®éng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, c¸c doanh nghiÖp chÞu sù t¸c ®éng m¹nh mÏ cña c¸c quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan: quy luËt c¹nh tranh, quy luËt cung cÇu,...do vËy nªn ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã tÝnh linh ho¹t cho c¸c s¶n phÈm, thÝch hîp víi thÞ hiÕu ng−êi tiªu dïng, ®ång thêi doanh nghiÖp cÇn n©ng cao chÊt l−îng lao ®éng, cñng cè vµ hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ, chÕ ®é h¹ch to¸n kÕ to¸n, c¶i tiÕn m¸y mãc thiÕt bÞ, ®æi míi d©y chuyÒn, më réng quy m« s¶n xuÊt hîp lý nh»m ®¹t ®−îc hiÖu qu¶ kinh tÕ cao theo luËt chung cña thÞ tr−êng th× míi ®øng v÷ng trong c¹nh tranh. §Ó thùc hiÖn ®−îc nh÷ng ho¹t ®éng trªn ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i cã méi khèi l−îng vèn lín nhiÒu khi v−ît qu¸ kh¶ n¨ng vèn tù cã cña m×nh. Vµ ®Ó gi¶i quyÕt khã kh¨n nµy doanh nghiÖp cã thÓ t×m ®Õn ng©n hµng xin vay vèn, th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông ng©n hµng ®· ®¸p øng ®−îc nhu cÇu vèn rÊt lín cho viÖc s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp, gãp phÇn thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Do ®èi t−îng kinh doanh cña ng©n hµng lµ tiÒn, nã kh«ng chuyÓn giao quyÒn së h÷u mµ nã chØ chuyÓn giao quyÒn sö dông cho ng−êi vay, do ®ã ®é rñi ro thÊt tho¸t vèn cña ng©n hµng vÉn lµ nguy c¬ th−êng xuyªn khi ng©n hµng bá vèn ra cho vay khi ch−a thu håi ®óng h¹n c¶ vèn lÉn l·i. §Ó kh«ng xÈy ra ®iÒu trªn th× ng©n hµng ph¶i theo dâi qu¸ tr×nh cho vay, thu nî, thu l·i chÆt chÏ, ®©y chÝnh lµ c«ng viÖc cña kÕ to¸n cho vay trong ng©n hµng. §©y lµ nghiÖp vô quan träng vµ chiÕm tØ träng lín trong c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i ng©n hµng. 1 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Víi nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng nh− hiÖn nay th× mäi ng−êi ®−îc tù do s¶n xuÊt kinh doanh kÓ c¶ doanh nghiÖp nhµ n−íc hay doanh nghiÖp t− nh©n, c¸ thÓ. VËy nªn thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh ngµy cµng ®−îc ph¸t triÓn, nhu cÇu vèn ngµy cµng t¨ng lªn, nªn viÖc cho vay thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi quèc doanh ngµy cµng chiÕm tØ träng lín chñ yÕu trong ho¹t ®éng cho vay cña ng©n hµng dÉn ®Õn rñi ro thÊt tho¸t vèn cña ng©n hµng lµ kh«ng thÓ tr¸nh khái. Do vËy c«ng t¸c kÕ to¸n cho vay c¸c ®¬n vÞ ngoµi quèc doanh ngµy cµng phøc t¹p vµ khã kh¨n. HiÖn nay c¸c ng©n hµng ®ang tõng b−íc ®æi míi nghiÖp vô tÝn dông ®Ó hoµn thiÖn h¬n n÷a nghiÖp vô nµy nh»m ®em l¹i hiÖu qu¶ cao cho ng©n hµng. §Ó thùc hiÖn tèt nghiÖp vô tÝn dông nµy th× ph¶i tæ chøc tèt nghiÖp vô kÕ to¸n cho vay, bëi kÕ to¸n cho vay lµm nhiÖm vô ghi chÐp ph¶n ¸nh toµn bé viÖc cho vay, thu nî, theo dâi thu nî ®Òu thuéc nghiÖp vô tÝn dông. XuÊt ph¸t tõ tÇm quan trong cña kÕ to¸n cho vay nªn trong nh÷ng n¨m ®æi míi nhµ n−íc nãi chung còng nh− trong ng©n hµng nãi riªng ®L tËp trung gi¶i quyÕt, hoµn thiÖn chÕ ®é kÕ to¸n cho vay ®èi víi tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nªn kÕ to¸n cho vay ®L thu ®−îc kÕt qu¶ b−íc ®Çu. Tuy vËy kÕ to¸n cho vay nãi chung vµ kÕ to¸n cho vay khu vùc kinh tÕ ngoµi quèc doanh nãi riªng lµ mÆt nghiªp vô kÕ to¸n phøc t¹p nªn cßn cã nh÷ng tån t¹i cÇn gi¶i quyÕt ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kÕ to¸n. Qua nghiªn cøu vµ thêi gian thùc tÕ t¹i ng©n hµng N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n huyÖn QuÕ Vâ ®L thÊy râ ®−îc tÇm quan träng cña c«ng t¸c kÕ to¸n cho vay. §Ó ph¶n ¸nh kÕt qu¶ häc tËp trong thêi gian võa qua, t«i ®L m¹nh d¹n lùa chän ®Ò tµi “Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kÕ to¸n cho vay t¹i NHNo vµ PTNT huyÖn QuÕ Vâ ”. V× tÝnh chÊt phøc t¹p cña nghiÖp vô, thêi gian nghiªn cøu ng¾n, tr×nh ®é vµ kh¶ n¨ng cßn h¹n chÕ nªn bµi chuyªn ®Ò cña t«i kh«ng tr¸nh khái khiÕm khuyÕt. RÊt mong ®−îc sù gióp ®ì cña c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c b¹n ®Ó chuyªn ®Ò nµy ®−îc hoµn thiÖn h¬n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! Sinh viªn: NguyÔn ThÞ H¹nh 2 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ch−¬ng 1 Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ tÝn dông ng©n hµng vµ kÕ to¸n cho vay trong ho¹t ®éng kinh doanh ng©n hµng 1. Sù ra ®êi cña tÝn dông ng©n hµng vµ vai trß cña tÝn dông ng©n hµng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. 1.1. Sù ra ®êi cña tÝn dông. LÞch sö ph¸t triÓn kinh tÕ thÕ giíi cho thÊy h×nh thøc tÝn dông ®Çu tiªn xuÊt hiÖn trªn thÕ giíi lµ tÝn dông nÆng lLi. §Æc ®iÓm cña tÝn dông nµy lµ lLi xuÊt cao nh»m tho¶ mLn nhu cÇu chi tiªu cña ng−êi cho vay tiÒn. §èi víi c¸c th−¬ng gia, ng−êi s¶n xuÊt, hä kh«ng thÓ chÊp nhËn h×nh thøc tÝn dông nµy. ChÝnh ®iÒu ®ã ®É lµm cho tÝn dông nÆng lLi bÞ thu hÑp dÇn, thay vµo ®ã lµ c¸c h×nh thøc tÝn dông víi lLi xuÊt cho vay thÊp h¬n, phï hîp h¬n víi lîi Ých kinh tÕ cña ng−êi kinh doanh. ë ViÖt Nam, sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña quan hÖ tÝn dông ®L tr¶i qua c¸c giai ®o¹n lÞch sö kh¸c nhau. Tr−íc c¸ch m¹ng th¸ng 8/1945, ë ViÖt Nam tån t¹i quan hÖ tÝn dông t− b¶n chñ nghÜa vµ n¹n cho vay nÆng lLi. Sau c¸ch m¹ng th¸ng 8 thµnh c«ng, cïng víi nh÷ng c¶i c¸ch lín vÒ kinh tÕ xL héi, c¸c quan hÖ tÝn dông trong nÒn kinh tÕ n−íc ta b¾t ®Çu mang néi dung míi. Thèng nhÊt ®Êt n−íc n¨m 1975, n−íc ta ®L thi hµnh chÝnh s¸ch tÝn dông thèng nhÊt trong ph¹m vi c¶ n−íc. C¸c nguån vèn tÝn dông huy ®éng ®−îc cïng víi vèn viÖn trî, vèn vay cña n−íc ngoµi ®L ®−îc ®Çu t− vµo viÖc kh«i phôc kinh tÕ sau chiÕn tranh, x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho khu vùc kinh tÕ quèc doanh, kinh tÕ tËp trung lµ hai thµnh phÇn kinh tÕ quan träng cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. HiÖn nay víi viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ tr−êng víi sù qu¶n lý ®iÒu tiÕt cña nhµ n−íc, chÝnh s¸ch tÝn dông cña ta thÓ hiÖn sù ®èi xö b×nh ®¼ng víi tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn m«i tr−êng c¹nh tranh cã hiÖu qu¶ gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ víi nhau ®Ó t¹o ra nhiÒu hµng ho¸ cã chÊt l−îng cao, gi¸ thµnh h¹, mÉu mL ®Ñp ®¸p øng nhu cÇu cña xL héi. Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr−êng n−íc ta hiÖn nay th× c¸c quan hÖ tÝn dông sÏ ph¸t triÓn ngµy mét ®a d¹ng d−íi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau: tÝn dông th−¬ng m¹i, tÝn dông ng©n hµng,… 1.2. TÝn dông ng©n hµng. TÝn dông cã nghÜa lµ tÝn nhiÖm, tin t−ëng, lµ ph¹m trï kinh tÕ cã s¶n xuÊt vµ tra« ®æi hµng ho¸ nªn bÊt cø ë ®©u cã s¶n xuÊt hµng ho¸ th× ë ®ã cã ho¹t ®éng tÝn dông. TÝn dông lµ sù chuyÓn nh−îng t¹m thêi mét l−îng gi¸ trÞ tõ ng−êi së h÷u sang ng−êi sö dông ®Ó sau mét thêi gian sÏ thu håi ®−îc mét l−îng gi¸ trÞ lín h¬n gi¸ trÞ ban ®Çu. Quan hÖ giao dÞch nµy thÓ hiÖn ë c¸c n«Þ dung: 3 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ng−ßi cho vay chuyÓn giao quyÒn sö dông vèn t¹m thêi nhµn rçi cña m×nh sang ng−êi vay theo nguyªn t¾c cã hoµn tr¶ dùa trªn c¬ së sù tin t−ëng, sù tÝn nhiÖm. NÕu cã thÓ coi kho¶n tiÒn cho vay lµ mét lo¹i “tµi s¶n” ®Æc biÖt th× tµi s¶n nµy khi cho vay vÉn thuéc quyÒn së h÷u hîp ph¸p cña ng−êi cho vay, thùc ra nã chØ chuyÓn giaol cho ng−êi kh¸c sö dông trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh víi gi¸ c¶ nhÊt ®Þnh. Sau ®ã, “tµi s¶n” nµy ®−îc tr¶ vÒ cho chñ së h÷u ®Ých thùc cña nã - ®ã lµ ng−êi cho vay. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, ho¹t ®éng tÝn dông kh«ng ngõng hoµn thiÖn vµ ph¸t triÓn trë thµnh h×nh thøc tÝn dông ng©n hµng. TÝn dông ng©n hµng lµ quan hÖ chuyÓn nh−îng vèn gi÷a ng©n hµng víi c¸c chñ thÓ kinh tÕ kh¸c trong xL héi, trong ®ã ng©n hµng gi÷ vai trß võa lµ ng−êi ®i vay võa lµ ng−êi cho vay. 1.3. Vai trß cña tÝn dông ng©n hµng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. Th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông, c¸c ng©n hµng huy ®éng vµ tËp trung ®−îc c¸c kho¶n vèn tiÒn tÖ t¹m thêi nhµn rçi cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi ch−a cã nhu cÇu sö dông cña ng©n s¸ch nhµ n−íc, cña c¸c tæ chøc, cña c¸c tÇng líp d©n c− trªn quy m« toµn xL héi. Do ®ã, ng©n hµng cã ®−îc mét nguån vèn tÝn dông dåi dµo ®Ó ®Çu t− cho c¸c ngµnh kinh tÕ, ®Ó phôc vô nhu cÇu ®Çu t− cña toµn xL héi. Nh− vËy, sù ra ®êi cña ng©n hµng cïng víi sù xuÊt hiÖn cña tÝn dông ng©n hµng lµ hÕt søc cÇn thiÕt vµ cã vai trß to lín trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ xL héi, nã ®−îc thÓ hiÖn trªn c¸c ph−ong diÖn: 1.3.1. TÝn dông ng©n hµng ®¸p øng vèn ®Ó duy tr× qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt, ®ång thêi ®Çu t− ph¸t triÓn kinh tÕ. Do qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt xL héi lµ th−ßng xuyªn vµ liªn tôc nªn nhu cÇu vÒ vèn th−êng xuyªn ë møc ®é cao. Trong khi ®ã l¹i cã tæ chøc, c¸ nh©n cã nguån vèn nhµn rçi t¹m thêi trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh. §©y lµ mét vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt sao cho hµi hoµ, c¶ hai bªn ®Òu cã lîi. Bªn cÇn vèn th× cã thÓ vay ®−îc vèn víi chi phÝ thÊp vµ kÞp thêi ®Ó hoµn thµnh c«ng viÖc cña m×nh, bªn cã vèn th× thu ®−îc kho¶n lîi trong thêi gian m×nh kh«ng dïng tíi kho¶n vèn ®ã. Ho¹t ®éng tÝn dông ra ®êi biÕn c¸c nguån vèn tiÒn tÖ t¹m thêi nhµn rçi trong xL héi thµnh nh÷ng nguån vèn ®−a vµo ho¹t ®éng kinh doanh cã hiÖu qu¶ cho c¸c doanh nghiÖp trong c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh còng nh− phôc vô cho mäi tÇng líp d©n c− khi cÇn vèn. Cïng víi nguån lù c s½n cã, doanh nghiÖp ®−a vµo s¶n xuÊt, phôc vô s¶n xuÊt vµ thóc ®Èy s¶n xuÊt, l−u th«ng, ®Èy nhanh qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt më réng. MÆt kh¸c, viÖc cung øng vèn kÞp thêi cña tÝn dông ng©n hµng ®L ®¸p øng ®−îc nhu cÇu vèn quay vßng (l−u ®éng), vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp s¶n xuÊt ®−îc liªn tôc vµ cã thÓ øng dông ®−îc c«ng nghÖ khoa häc kü thuËt thóc ®Èy s¶n xuÊt. ViÖc ph©n phèi l¹i vèn tÝn dông ®L gãp phÇn cung cÊp, ®iÒu hoµ vèn khiÕn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®−îc tr«i ch¶y. Ngoµi ra, tÝn dông cßn lµ cÇu nèi gi÷a tiÕt kiÖm vµ ®Çu t−. TÝn dông lµ ®éng lùc kÝch thÝch tiÕt kiÖm, ®ång thêi lµ ph−¬ng tiÖn ®¸p øng nhu cÇu vèn cho ®Çu t− ph¸t triÓn kinh tÕ. 4 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Th«ng qua tÝn dông c¸c nguån vèn ®−îc tËp trung vµ c¸c nguån vèn ®ã ®−îc ®−a vµo qu¸ trÝnh s¶n xuÊt kinh doanh. §iÒu nµy khiÕn ®Çu t− cho nÒn kinh tÕ ®−îc më réng gãp phÇn thóc ®Èy, kÝch thÝch t¨ng tr−ëng kinh tÕ. 1.3.2. TÝn dông ng©n hµng lµ c«ng cô thóc ®Èy qu¸ tr×nh tËp trung vèn vµ tËp trung s¶n xuÊt. TÝn dông th«ng qua viÖc ho¹t ®éng ®i vay ®Ó cho vay, lµm nhiÖm vô ®−a vèn tõ n¬i thõa ®Õn n¬i thiÕu. Nguån vèn tÝn dông ®−îc h×nh thµnh tõ: nguån vèn tiÒn tÖ t¹m thêi nhµn rçi ®−îc gi¶i phãng ra khái qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi kh¸c trong xL héi. Nã lµ ho¹t ®éng quan träng cña ng©n hµng, nã t¹o ®iÒu kiÖn cho ng©n hµng ®Çu t− vµo c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ. Bªn c¹nh ®ã, viÖc s¶n xuÊt s¶n phÈm trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng lu«n ph¶i ®¸p øng nhu cÇu ng−êi tiªu dïng: mÉu mL, chÊt l−îng, gi¸ c¶ hîp lÝ,… §iÒu nµy ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®æi míi d©y chuyÒn c«ng nghÖ, khoa häc kü thuËt ®Ó ®−a vµo s¶n xuÊt, tõ ®ã thóc ®Èy nhu cÇu vÒ vèn ngµy cµng t¨ng lªn. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy hîp lÝ vµ cã hiÖu qu¶ th× tÝn dông ng©n hµng lµ c«ng cô quan träng. TÝn dông ng©n hµng kh«ng chØ ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn cña nÒn kinh tÕ mµ cßn gióp c¸c doanh nghiÖp ph¸t huy ®−îc thÕ m¹nh vÒ kü thuËt, lao ®éng,… cña m×nh. Trong qu¸ tr×nh ®Çu t−, tÝn dông ch−a d¶i ®Òu cho mäi chñ thÓ cã nhu cÇu mµ viÖc ®Çu t− ®−îc thùc hiÖn mét c¸ch tËp trung chñ yÕu vµo nh÷ng doanh nghiÖp kinh doanh cã hiÖu qu¶. §Çu t− tËp trung lµ qu¸ tr×nh tÊt yÕu võa ®¶m b¶o tr¸nh rñi ro, võa thóc ®Èy ®−îc qu¸ tr×nh t¨ng tr−ëng kinh tÕ. 1.3.3. TÝn dông ng©n hµng thóc ®Èy qu¸ tr×nh lu©n chuyÓn hµng ho¸, tiÒn tÖ, ®iÒu tiÕt trong l−u th«ng vµ kiÓm so¸t l¹m ph¸t. Chóng ta cÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng, nÕu kh«ng cã sù tham gia cña tÝn dông th× c¸c kho¶n vèn tiÒn tÖ nhµn rçi cña c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi kh¸c trong xL héi sÏ kh«ng ®−îc sö dông mét c¸ch thÝch ®¸ng cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt, l−u th«ng hµng ho¸ vµ phôc vô c¸c nhu cÇu kh¸c cña xL héi. Song, trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸ lu«n lu«n tån t¹i c¸c ho¹t ®éng tÝn dông nªn c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi b»ng nhiÒu h×nh thøc ®L ®−îc huy ®éng l¹i ®Ó ®Çu t− cho nÒn kinh tÕ vµ phôc vô nhu cÇu kh¸c cña xL héi vµ d©n c−. Sù gÆp gì gi÷a cung vµ cÇu vÒ vèn ®−îc thùc hiÖn th«ng qua thÞ tr−êng nµy, nh÷ng n¬i ®ang cã vèn tiÒn tÖ t¹m thêi thõa ®−îc ®iÒu chuyÓn ®Õn nh÷ng n¬i cÇn bæ sung vÒ vèn nhê vµo ho¹t ®éng tÝn dông cña c¸c c¬ quan ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian. ViÖc ®iÒu hoµ vèn tÝn dông trong nÒn kinh tÕ kh«ng chØ lµ gi¶i quyÕt mèi quan hÖ cung cÇu vÒ vèn trong nÒn kinh tÕ mµ cßn t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó më réng ph¹m vi thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt vµ h¹n chÕ viÖc sö dông tiÒn mÆt, tõ ®ã tiÕt kiÖm ®−îc chi phÝ l−u th«ng cho xL héi, gãp phÇn vµo viÖc ®iÒu hoµ vµ æn ®Þnh l−u th«ng tiÒn tÖ, ®ång thêi kiÓm so¸t ®−îc l¹m ph¸t. 5 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1.3.4. TÝn dông ng©n hµng t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn c¸c quan hÖ kinh tÕ víi n−íc ngoµi. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi n−íc ®Òu g¾n liÒn víi thÞ tr−êng thÕ giíi, nÒn kinh tÕ “®ãng” cña c¸c n−íc tr−íc kia nay ®L nh−êng chç cho nÒn kinh tÕ “më” ph¸t triÓn. TÝn dông ng©n hµng lµ mét trong c¸c biÖn ph¸p tèt nhÊt gióp c¸c n−íc t¨ng c−êng mèi quan hÖ kinh tÕ. TÝn dông ®−îc më réng sÏ kÐo theo quan hÖ ®Çu t− trong nÒn kinh tÕ t¨ng khiÕn cho c¸c quan hÖ th−¬ng m¹i kh¸c còng t¨ng theo. Quan hÖ tÝn dông lµ tiÒn ®Ò ®Ó thùc hiÖn c¸c quan hÖ kinh tÕ kh¸c. Th«ng qua qu¸ tr×nh nhËn vµ cho vay, tµi trî, xuÊt nhËp khÈu cña c¸c n−íc cÊp tÝn dông còng nh− c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c còng tham gia trùc tiÕp vµo quan hÖ thanh to¸n quèc tÕ. §ång thêi tÝn dông ng©n hµng thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu, thóc ®Èy s¶n xuÊt trong n−íc ph¸t triÓn vµ lµm mèi quan hÖ gi÷a c¸c n−íc trë nªn tèt ®Ñp. 2. Vai trß, nhiÖm vô cña kÕ to¸n cho vay. Cho vay lµ mét h×nh thøc cÊp tÝn dông, theo ®ã tæ chøc tÝn dông giao cho kh¸ch hµng sö dông mét kho¶n tiÒn ®Ó sö dông vµo môc ®Ých vµ thêi gian nhÊt ®Þnh theo tho¶ thuËn víi nguyªn t¾c cã hoµn tr¶ c¶ gèc vµ lLi. Do ®ã, ®Ó cã tÝnh ph¸p lý cña nh÷ng kho¶n cÊp tÝn dông nµy ®L ®−îc ph¶n ¸nh trªn c¸c chøng tõ cña kÕ to¸n cho vay vµ c¸c chøng tõ nµy ®−îc ph¸p luËt thõa nhËn. KÕ to¸n cho vay lµ viÖc ghi chÐp, ph¶n ¸nh b»ng con sè cña tÊt c¶ c¸c kho¶n cho vay, thu nî,.. thuéc nghiÖp vô tÝn dông ng©n hµng. 2.1. Vai trß cña kÕ to¸n cho vay. KÕ to¸n cho vay gi÷ vÞ trÝ quan träng trong nghiÖp vô kÕ to¸n ng©n hµng, v× kÕ to¸n cho vay tham gia trùc tiÕp vµo qu¸ tr×nh cho vay. Bªn c¹nh ®ã, kÕ to¸n cho vay cung cÊp cho c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc kinh tÕ, d©n c−,… nh÷ng kh¸ch hµng cã quan hÖ tÝn dông víi ng©n hµng, nh−ng th«ng tin vÒ qu¸ tr×nh cho vay, thu nî, thu lLi, thêi h¹n cho vay, lLi xuÊt,… mét c¸ch nhanh chãng vµ chÝnh x¸c. §ång thêi kÕ to¸n cho vay gióp cho ban lLnh ®¹o ng©n hµng n¾m ®−îc c¸c th«ng tin, sè liÖu vÒ d− nî cho vay, doanh sè thu nî, thu lLi, doanh sè cho vay, t×nh h×nh vÒ nî khoanh, nî ®äng, t×nh h×nh nî qu¸ h¹n,… mét c¸ch chÝnh x¸c. Tõ ®ã, ban lLnh ®¹o ng©n hµng cã ph−¬ng h−íng chØ ®¹o, ®iÒu hµnh cho phï hîp nh»m ®¹t ®−îc c¸c môc tiªu ®Ò ra: an toµn, lµnh m¹nh vµ lîi nhuËn trong ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng. KÕ to¸n cho vay gióp ng©n hµng ®¸nh gi¸ ®−îc kh¶ n¨ng hÊp thô vèn cña c¸c doanh nghiÖp nh− thÕ nµo: doanh nghiÖp sö dông vèn cã hiÖu qu¶ hay kh«ng, cã ®óng môc ®Ých kh«ng,… ®Ó tõ ®ã ®¸nh gi¸ ®−îc doanh nghiªp, gióp ng©n hµng cã nh÷ng chiÕn l−îc ®Çu t− phï hîp vµ cã hiÖu qu¶. Th«ng qua viÖc ghi chÐp qu¸ tr×nh cho vay, thu nî, l−u hå s¬, theo dâi kú tr¶ nî hµng ngµy,… kÕ to¸n cho vay cßn lµ c«ng cô ®Ó ®¶m b¶o an toµn kho¶n vèn cho vay, b¶o vÖ an toµn l−îng tµi s¶n lín cña ng©n hµng. 2.2. NhiÖm vô cña kÕ to¸n cho vay. KÕ to¸n cho vay ph¶i thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô cña m×nh: 6 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp - KÕ to¸n cho vay tr−íc khi gi¶i ng©n (ph¸t tiÒn) ph¶i kiÓm tra, kiÓm so¸t hå s¬ cho vay. - KÕ to¸n cho vay thùc hiÖn viÖc ghi chÐp, ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh cho vay, thu nî, thu lLi,… - KÕ to¸n cho vay tÝnh vµ thu lLi ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c ®Ó ®¶m b¶o thu nhËp cho ng©n hµng vµ quyÒn lîi kh¸ch hµng. - KÕ to¸n cho vay cã tr¸ch nhiÖm qu¶n lý toµn bé hå s¬ vay cña kh¸ch hµng gåm hå s¬ ph¸p lý ( lµ c¸c lo¹i giÊy tê minh chøng kh¸ch hµng cã ®ñ t− c¸ch ph¸p lý ®Ó thiÕt lËp quan hÖ vay vèn víi ng©n hµng) vµ hå s¬ vay vèn, theo dâi kú h¹n nî ®Ó thu håi nî kÞp thêi, ®Çy ®ñ. Cïng víi bé phËn tÝn dông, kÕ to¸n cho vay qu¶n lý c¸c kho¶n cho vay ®em l¹i hiÖu qu¶ cao. KÕ to¸n cho vay cung cÊp vÒ th«ng tin, sè liÖu vÒ nh÷ng mãn vay qu¸ h¹n, s¾p ®Õn h¹n thu håi ®Ó c¸n bé tÝn dông cã kÕ ho¹ch ®«n ®èc thu håi nî kÞp thêi. KÕ to¸n cho vay cïng víi c¸c nghiÖp vô kÕ to¸n ng©n hµng kh¸c th«ng qua ho¹t ®éng cña m×nh gióp ng©n hµng thùc hiÖn tèt chøc n¨ng kinh doanh. Víi vai trß quan träng cña m×nh, hÖ thèng kÕ to¸n ng©n hµng nãi chung vµ kÕ to¸n cho vay nãi riªng cÇn ®−îc hoµn thiÖn h¬n ®Ó ®¸p øng ®−îc nh÷ng ®ßi hái ngµy cµng cao cña ngµnh ng©n hµng vµ nÒn kinh tÕ. 3. C¸c ph−¬ng thøc cho vay. 3.1. Ph−¬ng thøc cho vay. Thêi h¹n cho vay cña tÝn dông ng©n hµng còng phong phó vµ ®a d¹ng. Nã cã thÓ cung cÊp c¸c kho¶n tÝn dông: ng¾n h¹n, trung h¹n, còng cã thÓ cho vay dµi h¹n tuú vµo nhu cÇu vµ ®iÒu kiÖn cña kh¸ch hµng cÇn nguån vèn (Theo quyÕt ®Þnh 1672/2001/Q§-NHNN ngµy 31/12/2001 vÒ viÖc ban hµnh quy chÕ cho vay cña tæ chøc tÝn dông ®èi víi kh¸ch hµng). Cã 9 ph−¬ng thøc cho vay sau ®©y. 3.1.1 Ph−¬ng thøc cho vay tõng lÇn. Ph−¬ng thøc cho vay tõng lÇn ¸p dông ®èi víi kh¸ch hµng cã nhu cÇu vay vèn tõng lÇn. Mçi lÇn vay vèn, kh¸ch hµng vµ tæ chøc tÝn dông thùc hiÖn thñ tôc vay vèn cÇn thiÕt vµ kÝ hîp ®ång tÝn dông. Ph−¬ng thøc nµy th−êng ®−îc ¸p dông ®èi víi kh¸ch hµng kh«ng cã nhu cÇu vay th−êng xuyªn. Kh¸ch hµng cã vßng quay vèn l−u ®éng thÊp, kh¸ch hµng lµ c¸ thÓ. 3.1.2. Ph−¬ng thøc cho vay theo h¹n møc tÝn dông. Cho vay theo h¹n møc tÝn dông lµ c¸ch thøc cho vay b»ng c¸ch ng©n hµng x¸c ®Þnh cho kh¸ch hµng cña m×nh mét h¹n møc tÝn dông trong kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh. §èi víi kh¸ch hµng s¶n xuÊt , kinh doanh tæng hîp th× ph−¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng lµ tæng hîp ph−¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh cña tõng ®èi t−îng. Theo ®ã, ng©n hµng n¬i cho vay x¸c ®Þnh møc tÝn dông cho c¶ ph−¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doah tæng hîp. 7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ph−¬ng thøc cho vay nµy ¸p dông cho kh¸ch hµng cã nhu cÇu vay vèn (th−êng xuyªn) víi ng©n hµng, kh¸ch hµng cã vßng quay vèn l−u ®éng cao. Trong ph¹m vi h¹n møc tÝn dông, thêi h¹n hiÖu lùc cña h¹n møc tÝn dông, mçi lÇn rót vèn vay kh¸ch hµng vµ ng©n hµng lËp giÊy nhËn nî kÌm theo c¸c chøng tõ phï hîp víi môc ®Ých sö dông vèn trong hîp ®ång tÝn dông, ®¶m b¶o d− nî kh«ng v−ît qu¸ h¹n møc tÝn dông ®L ký kÕt. 3.1.3 Ph−¬ng thøc cho vay theo dù ¸n ®Çu t−. Ph−¬ng htøc nµy ®−îc ¸p dông ®èi víi kh¸ch hµng vay vèn ®Ó thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t− ph¸t triÓn s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch vô vµ c¸c dù ¸n ®Êu t− phôc vô ®êi sèng. Ng©n hµng cïng kh¸ch hµng cïng kÝ hîp ®ång tÝn dông vµ tho¶ thuËn møc vèn ®Çu t− duy tr× cho c¶ thêi gian ®Çu t− cña dù ¸n, ph©n ®Þnh c¸c kú tr¶ nî. Ng©n hµng thùc hiÖn gi¶i ng©n theo tiÕn ®é thùc hiÖn dù ¸n. Trong ph−¬ng thøc nµy, kÕ to¸n cho vay cã nhiÖm vô theo dâi, gi¸m s¸t kh¸ch hµng vay vèn kh«ng qu¸ h¹n møc mçi mét lÇn rót vèn vay kh¸ch hµng ph¶i lËp giÊy nhËn nî tiÒn vay, trong ph¹m vi møc vèn ®Çu t− ®L tho¶ thuËn kÌm theo c¸c chøng tõ xin vay phï hîp. 3.1.4. Cho vay hîp vèn. ViÖc cho vay hîp vèn thùc hiÖn theo quy chÕ ®ång tµi trî cña tæ chøc tÝn dông do Thèng ®èc Ng©n hµng nhµ n−íc ban hµnh v¨n b¶n h−íng dÉn vµ c¸c tho¶ thuËn gi÷a c¸c tæ chøc tham gia ®ång tµi trî. 3.1.5. Cho vay tr¶ gãp. Ph−¬ng thøc nµy khi cho vay, NHNo n¬i cho vay vµ kh¸ch hµng cïng tho¶ thuËn sè lLi tiÒn vay ph¶i tr¶ céng víi sè nî gèc ®−îc chia ra ®Ó tr¶ nî theo nhiÒu kú trong thêi h¹n cho vay. 3.1.6. Cho vay theo h¹n møc tÝn dông dù phßng. Khi cho vay theo ph−¬ng nµy th× ng©n hµng cho vay vµ kh¸ch hµng tho¶ thuËn trong hîp ®ång tÝn dông: h¹n møc tÝn dông dù phßng thêi h¹n hiÖu lùc cña tÝn dông dù phßng: ng©n hµng cho vay cam kÕt ®¸p øng nguån vèn cho kh¸ch hµng b»ng ViÖt Nam ®ång hoÆc ngo¹i tÖ. Trong thêi gian hiÖu lùc cña hîp ®ång nÕu kh¸ch hµng kh«ng sö dông hoÆc sö dông kh«ng hÕt h¹n møc tÝn dông dù phßng, kh¸ch hµng vÉn ph¶i tr¶ phÝ cam kÕt tÝnh cho h¹nn møc tÝn dông dù phßng ®ã. Møc phÝ nµy ph¶i ®−îc tho¶ thuËn gi÷a kh¸ch hµng vµ NHNo n¬i cho vay. 3.1.7. Cho vay th«ng qua nghiÖp vô ph¸t hµnh vµ sö dông thÎ tÝn dông. Ng©n hµng n¬i cho vay sÏ chÊp thuËn cho kh¸ch hµng sö dông sè vèn vay trong ph¹m vi h¹n møc tÝn dông ®Ó thanh to¸n tiÒn mua hµng ho¸, dÞch vô vµ rót tiÒn mÆt t¹i m¸y rót tiÒn tù ®éng. Ng©n hµng n¬i cho vay vµ kh¸ch hµng ph¶i tu©n thñ theo c¸c quy ®Þnh cña chÝnh phñ vµ ng©n hµng nhµ n−íc ViÖt Nam vµ theo h−íng dÉn cña NHNo ViÖt Nam vÒ ph¸t hµnh vµ sö dông thÎ tÝn dông. Ph−¬ng thøc cho vay nµy th«ng qua nghiÖp vô ph¸t hµnh vµ sö dông thÎ tÝn dông thùc hiÖn theo h−íng dÉn cña thèng ®èc NHNo ViÖt Nam. 8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3.1.8. Cho vay theo h¹n møc thÊu chi. Lµ viÖc cho vay mµ NHNo ViÖt Nam tho¶ thuËn b»ng v¨n b¶n chÊp thuËn cho kh¸ch hµng chi v−ît qu¸ sè tiÒn cã trªn tµi kho¶n thanh to¸n cña kh¸ch hµng phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña chÝnh phñ vµ NHNN ViÖt Nam vÒ ho¹t ®éng thanh to¸n qua c¸c tæ chøc cung øng dÞch vô thanh to¸n. Ph−¬ng thøc nµy ®−îc thùc hiÖn theo h−íng dÉn cña Tæng gi¸m ®èc NHNo ViÖt Nam. 3.1.9. Ph−¬ng thøc cho vay kh¸c. 3.1.9.1. Cho vay l−u vô. Ph−¬ng thøc nµy chØ ¸p dông trong cho vay hé gia ®×nh c¸ nh©n, ë vïng chuyªn canh trång lóa vµ c¸c vïng xen canh trång lóa víi c¸c c©y trång ng¾n ngµy kh¸c. 3.1.9.2. C¸c ph−¬ng thøc cho vay kh¸c. Thùc hiÖn cô thÓ cña Tæng gi¸m ®èc NHNN ViÖt Nam khi ®−îc chñ tÞch héi ®ång qu¶n trÞ chÊp thuËn. 4. Chøng tõ vµ tµi kho¶n dïng trong kÕ to¸n cho vay. 4.1. Chøng tõ kÕ to¸n cho vay. Chøng tõ dïng trong kÕ to¸n cho vay lµ nh÷ng chøng minh b»ng giÊy vÒ nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ®L ph¸t sinh vµ thùc sù hoµn thµnh vµ lµ c¬ së ®Ó h¹ch to¸n vµo sæ s¸ch kÕ to¸n vµ cËp nhËt vµo hÖ thèng m¸y tÝnh cña ng©n hµng. Chøng tõ kÕ to¸n cho vay gåm: Chøng tõ gèc: lµ lo¹i chøng tõ lµm c¨n cø ph¸p lý chøng minh mét nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh vµo hoµn thµnh. Chøng tõ gèc ®−îc lËp ngay khi nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh vµ hoµn thµnh. Chøng tõ ghi sæ: lµ chøng tõ ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh vµo sæ s¸ch kÕ to¸n. Chøng tõ ghi sæ ®−îc lËp trªn c¬ së chøng tõ gèc hoÆc chøng tõ gèc kiªm chøng tõ ghi sæ . C¸c giÇy tê trong quan hÖ tÝn dông ®ßi hái ph¶i cã ®Çy ®ñ tÝnh ph¸p lý ®−îc thÓ hiÖn trªn chøng tõ kÕ to¸n cho vay lµ c¸c yÕu tè x¸c ®Þnh quyÒn chñ thÓ cho vay cña ng©n hµng chØ lµ ng−¬i chÞu tr¸ch nhiÖm nhËn nî vµ cam kÕt tr¶ gèc vµ lLi ®óng h¹n cho ng©n hµng. 4.2. Tµi kho¶n dïng trong kÕ to¸n cho vay. §Ó ph¶n ¸nh nghiÖp vô cho vay thuéc tµi s¶n cã cña ng©n hµng, tµi kho¶n dïng ®Ó ghi chÐp, ph¶n ¸nh toµn bé sè tiÒn cho vay cña ng©n hµng ®èi víi ng−êi vay ®ång thêi ghi chÐp, ph¶n ¸nh sè tiÒn ng−êi vay tr¶ nî ng©n hµng theo nh÷ng kú h¹n nhÊt ®Þnh. øng víi mçi ph−¬ng thøc cho vay cã tµi kho¶n kh¸c nhau. TµI kho¶n ph¶n ¸nh nghiÖp vô cho vay TK 21:cho vay c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸ nh©n trong n−íc. TµI kho¶n nµy ph¶n ¸nh sè tiÒn (sè tiÒn ®ång viÖt nam vµ ngo¹i tÖ) tæ chøc tÝnh dông cho tæ chøc c¸ nh©n trong n−íc vay: 211: cho vay ng¾n han b»ng ®ång viÖt nam . 9 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 212: cho vay trung han b»ng ®ång viÖt nam . 213: cho vay dµI h¹n b»ng viÖt nam ®ång. 214: cho vay ng¾n han b»ng ngo¹i tÖ . 215: cho vay trung han b»ng ngo¹i tÖ. 216: cho vay dµI h¹n b»ng ngo¹i tÖ . tµI kho¶n :211 dïng ®Ó ph¶n ¸nh sè tiÒn dång viÖt nam cña tæ chøc tÝn dông cho c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸ nh©n trong n−íc vay. TK: 211cã c¸c tµI kho¶n cÊp 3 sau: 2111: nî cho vay trong h¹n vµ ®−îc gia h¹n nî. 2112: nî qu¸ h¹n ®Õn 180 ngµy cã kh¶ n¨ng thu håi . 2113: nî qu¸ h¹n tõ 181 ngµy ®Õn 360 ngµy cã kh¶ n¨ng thu håi . 2118: nî khã ®ßi. C¸c tµI kho¶n nµy ding ®Ó ho¹ch to¸n sè tiÒn, tæ chøc tÝn dông cho c¸c tæ chøc kinh tÕ c¸ nh©n trong n−íc vay ng¾n h¹n, trung h¹n vµ dµI h¹n. KÕt cÊu tµI kho¶n: TK : 2111, 2112, 2113, cã kÕt cÊu gièng nhau. Bªn nî: ph¶n ¸nh sè tiÒn tæ chøc tÝn dông cho kh¸ch hµng vay ®ang nî trong h¹n hoÆc ®L ®−îc gia h¹n nî. Bªn cã : ph¶n ¸nh sè tiÒn kh¸ch hµng tr¶ nî gèc . :ph¶n ¸nh sè tiÒn chuyÓn nî qu¸ h¹n . D− nî :ph¶n ¸nh sè tiÒn tæ chøc cho vay ®ang trong h¹n. KÕt cÊu tµI kho¶n :2118 nî khã ®ßi( nî qu¸ h¹n) . TµI kho¶n nµy ph¶n ¸nh sè tiÒn kh¸ch hµng ®ang nî qu¸ h¹n tõ 186 ngµy dÕn 360 ngµy: Bªn nî: ph¶n ¸nh ph¸t sinh t¨ng sè tiÒn kh¸ch hµng ®ang nî qu¸ h¹n ®Ó chuyÓn tõ tµI kho¶n nî trong han hoÆc nî qu¸ h¹n ë cÊp thÊp sang . Bªn cã: ph¶n ¸nh sè tiÒn kh¸ch hµng tr¶ nî qu¸ h¹n hoÆc nî khã ®ßi Ph¶n ¸nh sè tiÒn chuyÓn sang cÊp cao h¬n. D− nî : ph¶n ¸nh sè tiÒn nî qu¸ h¹n mµ kh¸ch hµng ch−a thanh to¸n ®−îc. TµI KHO¶N :217 tiÒn lLI céng dån dù thu. TµI kho¶n dïng ®Ó ph¶n ¸nh sè lLI céng dån tinhs trªn tµI kho¶n tiÒn cho vay c¸c tæ chøc kinh tÕ c¸c c¸ nh©n trong n−íc mµ tæ chøc tÝn dông sÏ ®−îc nhËn khi ®Õn h¹n. ViÖc h¹ch to¸n trªn tµI kho¶n tiÒn lLI céng dån, tæ chøc tÝn dông tÝnh trªn c¸c tµI kho¶n tiÒn cho vay th× kh«ng quan y©m tíi viÖc liÖu tiÒn ®L ®−îc nhËn hay ch−, mµ thu nhËp lLI ®−îc h¹ch to¸n khi ph¸t sinh ®−îc ghi nhËn trong k× tÝnh lLI(trªn c¬ së trÝch tr−íc) ®Ó ®¶m b¶o c¸c b¸o c¸o tµI chÝnh sÏ ph¶n ¸nh c¸c kho¶n thu nhËp ®óng ®¾n cña tæ chøc tÝn dông trong mét thêi kú kÕ to¸n x¸c ®Þnh b»ng viÖc thÝch øng chi phÝ víi c¸c thu nhËp ®−îc t¹o ra. TµI kho¶n :217 cã c¸c tµI kho¶n cÊp 3 2171: tiÒn lLI céng dån tõ cho vay ng¾n han b»ng ®ång VN. 10 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 2172: tiÒn lLI céng dån tõ cho vay trung vµ dµI h¹n b»ng ®ång VN 2173: tiÒn lLI céng dån tõ cho vay ng¾n h¹n b»ng ngo¹i tÖ . 2174: tiÒn lLI céng dån tõ cho vay trung vµ dµI h¹n b»ng ngo¹i tÖ . kÕt cÊu : Bªn nî: ph¶n ¸nh sè tiÒn lLI tÝnh céng dån Bªn cã : ph¶n ¸nh sè tiÒn lLI kh¸ch hµng vay tiÒn tr¶ Ph¶n ¸nh sè tiÒn lLI ®Õn kú h¹n mµ kh«ng nhËn ®−îc(trong ,mét thêi gian theo qui ®Þnh ) chuyÓn sang lLI ch−a thu ®−îc. D− nî : ph¶n ¸nh sè lLI tiÒn cho vay mµ tæ chøc tÝn dông ch−a ®−îc thanh to¸n . TµI kho¶n : 219 dù phßng ph¶I thu khã ®ßi . TµI kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh viÖc lËp dù phßng vµ xö lý c¸c kho¶n dù phßng vÒ c¸c kho¶n cho c¸c tæ chøc kinh tÕ c¸ nhan vay vµ cã kh¶ n¨ng kh«ng ®ßi ®−îc vµo cuèi niªn ®é kÕ to¸n. Trong thùc tÕ ho¹t ®éng kinh doanh cã nh÷ng kho¶n cho vay mµ ng−êi vay kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî. C¸c kho¶n bªn nî cña nh÷ng kh¸ch hµng nµy gäi lµ nî ph¶I thu khã ®ßi. ®Ó dÒ phßng nh÷ng tæn thÊt vÒ c¸c kháan ph¶I thu khã ®ßi cã thÓ x¶y ra. H¹n chÕ nh÷ng ®ét biÕn vÒ kÕt qu¶ kinh doanh trong kú h¹ch to¸n tæ chøc tÝn dông ph¶I trÝch tõ chi phÝ ®Ó lËp ra kho¶n dù phßng cho c¸c kho¶n nî ph¶I thu khã ®ßi . ®èi víi nh÷ng kho¶n ph¶I thu khã ®ßi kÐo dµI trong nhiÒu n¨m, tæ chøc tÝn dông ®L cè g¾ng lµm mäi biÖn ph¸p ®Ó thu nî mµ vÉn kh«ng thu ®−îc kh¸ch hµng vay thùc sù kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n th× doanh nghiÖp cã thÓ xo¸ c¸c kho¶n nîj ph¶I thu khã ®oi trong sæ kÕ to¸n vµ chuyÓn ra theo dâi ë tµI kho¶n 97(nî khã ®ßi ®L xö lý). Trong tr−¬pngf hîp thu ®−îc nî sÏ h¹ch to¸n vµo tµI kho¶n 79 c¸c kho¶n thu nhËp bÊt th−êng . kÕt cÊu tµI kho¶n: bªn cã: ph¶n ¸nh sè tiÒn dù phßng c¸c kho¶n ph¶I thu khã ®ßi tÝnh vµo chi phÝ . Bªn nî: ph¶n ¸nh c¸c kho¶n ph¶I thu khã ®ßi khong thu ®−îc phai xö lý xo¸ nî . KÕt chuyÓn sè chªng lªch vÒ dù phßng ph¶I thu khã ®ßi ®Lc lËp kh«ng sö dông cßn l¹i ®Õn cuèi niªn ®é kÕ to¸n lín h¬n sè ph¶I trÝch lËp dù phßng cho niªn ®ä sau . D− cã: ph¶n ¸nh sè dù phßng c¸c kho¶n ph¶I thu cßn l¹i cuèi kú. 5. Quy tr×nh kÕ to¸n cho vay – thu nî. Chóng ta sÏ nghiªn cøu chñ yÕu hai ph−¬ng thøc cho vay : 5.1. Ph−¬ng thøc cho vay tõng lÇn. 5.1.1. KÕ to¸n giai ®o¹n cho vay. Khi kh¸ch hµng cã nhu cÇu vay vèn, lµm giÊy tê ®Ò nghÞ vay vèn göi tíi ng©n hµng ®Ó tr×nh bµy lý do xin vay. Do vËy, ng©n hµng cã c¨n cø ®Ó xem xÐt, tÝnh to¸n quyÕt ®Þnh cho vay vµ lËp hîp ®ång tÝn dông. NÕu ®L ®−îc gi¸m 11 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®èc (ng−êi nhËn uû quyÒn gi¸m ®èc) ký duyÖt cho vay th× bé phËn tÝn dông chuyÓn hå s¬ cho bé phËn kÕ to¸n thùc hiÖn h¹ch to¸n vµ gi¶i ng©n. Khi ®ã bé phËn kÕ to¸n kiÓm tra l¹i bé hå s¬ vµ h−íng dÉn kh¸ch hµng lËp c¸c chøng tõ kÕ to¸n, gi¶i ng©n theo quy tr×nh quy ®inh, ghi chÐp ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè trªn chøng tõ. Nî: tµi kho¶n cho vay. Cã: tµi kho¶n tiÒn mÆt tai quü(nÕu cho vay b»ng tiÒn mÆt). hoÆc tµi kho¶n tiÒn göi cña ng−êi vay (thanh to¸n b»ng chuyÓn kho¶n). NÕu c¸c mãn vay cã tµi s¶n cÇm cè, thÕ chÊp th× kÕ to¸n ph¶i ghi nhËp vµo tµi kho¶n ngo¹i b¶ng. 5.1.2. KÕ to¸n giai ®o¹n thu nî, thu lHi. KÕ to¸n viªn gi÷ vµ theo dâi c¸c tµi kho¶n cña tõng ®¬n vÞ vay vèn qua sæ chi tiÕt. Khi hoµn thµnh hîp ®ång tÝn dông, ®−îc gi¶i ng©n. Hîp ®ång tÝn dông ®−ìc l−u tr÷ trong hå s¬ vay ®Ó theo dâi vµ thu håi nî ®ång thêi ®−îc s¾p xÕp mét c¸ch khoa häc vµ theo dâi chÆt chÏ kú h¹n tr¶ nî. §Æc ®iÓm cña ph−¬ng thøc cho vay tõng lÇn : Mçi lÇn vay ®Òu ®−îc x¸c ®Þnh thêi h¹n tr¶ cuèi cïng. Do ®ã , ng−êi vay ph¶i cã tr¸ch nhiÖm tr¶ nî ng©n hµng khi ®Õn h¹n. Trong tr−êng hîp ®Õn h¹n cuèi cïng mµ ng−êi vay kh«ng tr¶ ®ñ nî cho ng©n hµng th× kÕ to¸n sÏ trÝch tõ tµi kho¶n tiÒn göi cña kh¸ch hµng (nÕu cã) ®Ó thu nî. NÕu tr−êng hîp ng−êi vay kh«ng cã tµi kho¶n tiÒn göi hoÆc tµi kho¶n tiÒn göi ®L hÕt sè d− còng ch−a ®ñ tr¶ nî vµo kho¶n vay ®ã kh«ng ®−îc ng©n hµng ra h¹n nî, kÕ to¸n sÏ lµm thñ tôc chuyÓn sang tµi kho¶n nî qu¸ h¹n. C¸c bµi to¸n ph¶n ¸nh khi thu nî - Thu nî cÈ gèc vµ lLi cïng mét thêi ®iÓm th× h¹ch to¸n. Nî: tµi kho¶n tiÒn mÆt hoÆc tiÒn göi cña ng−êi vay (phÇn gèc vµ lLi). Cã: tµi kho¶n cho vay cña ng−êi vay (gèc). tµi kho¶n thu nhËp cña ng©n hµng (tiÓu kho¶n thu lai cho vay). - Thu nî gèc vµ lLi kh«ng cïng thêi ®iÓm. Thu theo ph−¬ng ph¸p tÝch sè, thu lLi hµng th¸ng theo sè d− nî tµi kho¶n cho vay. Do vËy viÖc thu nî, thu lLi sÏ ®−îc h¹ch to¸n ë c¸c ®iÓm kh¸c nhau: - H¹ch to¸n giai ®o¹n thu lLi. Nî: tµi kho¶n tiÒn mÆt t¹i quü (nÕu thu b»ng tiÒn mÆt). tµi kho¶n tiÒn göi cña ng−êi vay(nÕu thu b»ng chuyÓn kho¶n). Cã: tµi kho¶n thu nhËp cña ng©n hµng (tiÓu kho¶n thu lLi). - H¹ch to¸n giai ®o¹n thu lîi gèc. Nî: tµi kho¶n tiÒn mÆt tai quü (nÕu thu b»ng tiÒn mÆt). tµi kho¶n tiÒn göi cña ng−êi vay (nÒu thu b»ng chuyÓn kho¶n). Cã: tµi kho¶n cho vay cña ng−êi vay. 5.1.3. KÕ to¸n giai ®o¹n chuyÓn nî qu¸ h¹n. Khi ®Õn kú h¹n cuèi cïng tr¶ nî gèc hoÆc lLi trong thêi h¹n cho vay ®L tho¶ thuËn trong hîp ®ång tÝn dông, nÕu kh¸ch hµng kh«ng tr¶ ®−îc ®óng h¹n sè nî gèc hoÆc lLi ph¶i tr¶ cña kú h¹n ®ã vµ kh«ng ®−îc ng©n hµng n¬i cho 12 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp vay chÊp thuËn chuyÓn sè nî gèc hoÆc lLi ch−a ®−îc sang kú tiÕp theo th× kÕ to¸n sÏ lµm thñ tôc chuyÓn toµn bé sè d− nî sang tµi kho¶n nî qu¸ h¹n. Khi chuyÓn nî qua h¹n kÕ to¸n h¹ch to¸n ghi: Nî: tµi kho¶n qu¸ h¹n. Cã: tµi kho¶n cho vay cña ng−êi vay. Xö lý khi chuyÓn nî qu¸ h¹n . Trong tr−êng hîp ch−a tr¶ hÕt lLi th× ng©n hµng sau khi tÝnh lLi h¹ch to¸n ngo¹i b¶ng: ghi nhËp tµi kho¶n “lLi ch−a thu” vµ theo dâi khi nµo tµi kho¶n kh¸ch hµng cã tiÒn th× thu håi. Khi h¹ch to¸n ngo¹i b¶ng: xuÊt tµi kho¶n “lLi ch−a thu” ®ång thêi néi b¶ng ghi: Nî: tµi kho¶n tiÒn göi cña ng−êi vay (phÇn lLi). Cã: tµi kho¶n thu nhËp cña ng©n hµng (tiÓu kho¶n thu lLi cho vay). Khi thu håi nî, kÕ to¸n cho vay ph¶i xo¸ nî trªn khÕ −íc vay tiÒn. Nh÷ng khÕ −íc thu hÕt nî khi xo¸ xong sÏ ®ãng thµnh lËp riªng. Nh÷ng khÕ −íc chØ thu mét phÇn th× l−u l¹i hå s¬ vay vèn cña ng−êi vay ®Ó tiÕp tôc theo dâi. KhÕ −íc chuyÓn nî qua h¹n sÏ l−u ë hå s¬ nî qu¸ h¹n. 5.2. Ph−¬ng thøc cho vay theo h¹n møc tÝn dông. 5.2.1. KÕ to¸n giai ®o¹n cho vay. KÕ to¸n ph¸t tiÒn vay c¨n cø vµo h¹n møc tÝn dông ®L ®−îc tho¶ thuËn gi÷a ng©n hµng vµ kh¸ch hµng. Trong ph¹m vi cña h¹n møc thêi h¹n hiÖu lùc cña tÝn dông vµ mçi lÇn rót tiÒn kh¸ch hµng lËp giÊy nhËn nî, kÌm theo chøng tõ xin vay phï hîp. Nh− vËy, tr¸ch nhiÖm cña kÕ to¸n lµ ph¶i theo dâi chÆt chÏ d− nî trªn tµi kho¶n cho vay ®Ó d− nî kh«ng v−ît qu¸ h¹n møc hîp ®ång tÝn dông ®L ký, trong kú. KÕ to¸n cho vay sau khi kiÓm tra tÝnh hîp lÖ, hîp ph¸p cña chøng tõ vµ ®èi chiÕu víi h¹n møc tÝn dông nÕu hîp lÖ th× c¨n cø vµo chøng tõ ®Ó h¹ch to¸n. Nî: tµi kho¶n cho vay theo h¹n møc. Cã: tµi kho¶n tiÒn mÆt t¹i quü (nÕu cho vay b»ng tiÒn mÆt). tµi kho¶n ng−êi thu h−íng (nÕu thanh to¸n cïng ng©n hµng). tµi kho¶n thanh to¸n qua l¹i gi÷a c¸c ng©n hµng (nÕu thanh to¸n kh¸c ng©n hµng). 5.2.2. KÕ to¸n giai ®o¹n thu nî, thu lCi. Ph−¬ng thøc cho vay theo h¹n møc th× viÖc tr¶ nî cña kh¸ch hµng dùa vµo vßng quay vèn tÝn dông hoÆc kh¸ch hµng tr¶ theo th¸ng ®L tho¶ thuËn trong hîp ®ång tÝn dông. §¬n vÞ vay ph¶i nép tiÒn b¸n hµng còng nh− c¸c kho¶n thu nhËp kh¸c. Bªn cã cña tµi kho¶n cho vay ®Ó tr¶ nî ng©n hµng. Khi hÕt th¸ng, kh¸ch hµng kh«ng hoµn tr¶ ®−îc nî ®ång thêi kh«ng ®−îc xÐt ®Ó chuyÓn sang thu tiÕp ë th¸ng kÕ tiÕp th× kÕ to¸n chuyÓn sè tiÒn cßn nî sang tµi kho¶n nî qu¸ h¹n vµ ¸p dông lLi suÊt nî qu¸ h¹n. -Thu nî gèc : 13 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp H¹ch to¸n thu nî gèc theo sè tiÒn b¸n hµng cña ®¬n vÞ nép vµo ng©n hµng. Nî: tµi kho¶n tiÒn mÆt t¹i quü (thu b»ng tiÒn mÆt). Cã: tµi kho¶n cho vay theo h¹n møc. hoÆc Nî: tµi kho¶n trung gian cña ng−êi chi tr¶ (thu chuyÓn kho¶n, thanh to¸n cïng ng©n hµng). : tµi kho¶n thanh to¸n qua l¹i gi÷a c¸c ng©n hµng (thu chuyÓn kho¶n, thanh to¸n kh¸c ng©n hµng). Cã: tµi kho¶n cho vay theo h¹n møc. Nguyªn t¾c: Ng©n hµng chØ thu nî trong ph¹m vi sè tiÒn ng©n hµng ®L cho kh¸ch hµng vay. §èi víi ®¬n vÞ vay theo hai tµi kho¶n th× ng©n hµng chØ thu nî trong ph¹m vi d− nî cña tµi kho¶n cho vay. Trong tr−êng hîp ®¬n vÞ vay ®L tr¶ hÕt nî råi th× sè tiÒn b¸n hµng cña ®¬n vÞ sÏ ghi vµo bªn cã cña tµi kho¶n tiÒn göi thanh to¸n cña ®¬n vÞ. Khi ®ã, trong tµi kho¶n ®L cã sè d− (®¬n vÞ göi vèn vµo ng©n hµng), lóc nµy ng©n hµng sÏ tÝnh vµ tr¶ lLi suÊt phï hîp. - TÝnh vµ thu lLi: §èi víi nh÷ng kh¸ch hµng vay theo tµi kho¶n cho vay h¹n møc tÝn dông th× viÖc thu lLi ®−îc tiÕn hµnh hµng th¸ng theo ph−¬ng ph¸p tÝch sè, còng cã thÓ thu tõ tµi kho¶n tiÒn göi thanh to¸n ®Ó thu hoÆc kh¸ch hµng nép tiÒn mÆt. ViÖc h¹ch to¸n ®−îc thùc hiÖn: Nî: tµi kho¶n tiÒn mÆt t¹i quü (thu b»ng tiÒn mÆt). Cã: tµi kho¶n thu nhËp cña ng©n hµng. hoÆc Nî: tµi kho¶n tg cña ng−êi chi tr¶ (thu chuyÓn kho¶n, thanh to¸n cïng ng©n hµng). : tµi kho¶n thanh to¸n qua l¹i gi÷a c¸c ng©n hµng (thu chuyÓn kho¶n, thanh to¸n kh¸c ng©n hµng). Cã: tµi kho¶n thu nhËp cña ng©n hµng. 5.2.3. KÕ to¸n giai ®o¹n chuyÓn nî qu¸ h¹n. §Õn thêi ®iÓm cuèi cïng cña thêi h¹n cho vay ®L tho¶ thuËn trong hîp ®ång tÝn dông, nÕu kh¸ch hµng kh«ng tr¶ hÕt sè nî gèc hoÆc lLi ®óng h¹n vµ kh«ng ®−îc ng©n hµng chÊp thuËn ra h¹n nî, kÕ to¸n sÏ lËp phiÕu chuyÓn kho¶n, chuyÓn sè tiÒn ®ã sang tµi kho¶n nî qu¸ h¹n h¹ch to¸n. Nî: tµi kho¶n nî qu¸ h¹n. Cã: tµi kho¶n cho vay theo h¹n møc. Sè tiÒn ®¬n vÞ cßn nî ng©n hµng chuyÓn sang nî qu¸ h¹n tõ thêi ®iÓm nµo th× kÕ to¸n tÝnh lLi suÊt nî qu¸ h¹n thêi ®iÓm ®ã. 14 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ch−¬ng 2 Thùc tr¹ng kÕ to¸n cho vay t¹i NHNn vµ PTNt HuyÖn QuÕ Vâ - B¾c Ninh 1. §Æc ®iÓm kinh tÕ - x· héi ë ®Þa bµn QuÕ Vâ vµ ho¹t ®éng kinh doanh cña NHNN vµ PTNT huyÖn QuÕ Vâ B¾c Ninh. 1.1. §Æc ®iÓm kinh tÕ – xC héi ë ®Þa bµn QuÕ vâ. 1.1.1. §Æc ®iÓm tù nhiªn cña huyÖn QuÕ Vâ. QuÕ Vâ lµ mét huyÖn ®ång b»ng thuéc tØnh B¾c Ninh, n»m ë phÝa ®«ng tØnh lÞ tõ trung t©m huyÖn lªn trung t©m tØnh c¸ch nhau 10 km. - PhÝa B¾c gi¸p ViÖt Yªn, Yªn Dòng tØnh B¾c Giang. - PhÝa ®«ng gi¸p huyÖn ChÝ Linh tØnh H¶i D−¬ng. - PhÝa Nam gi¸p HuyÖn Gia B×nh vµ HuyÖn ThuËn Thµnh. - PhÝa T©y gi¸p huyÖn Tiªn Du vµ thÞ xL B¾c Ninh. HuyÖn QuÕ Vâ lµ mét huyÖn ®ång b»ng cã diÖn tÝch tù nhiªn lµ:17069,63 ha. §Êt thæ c− 774,89 ha chiÕm 4,54 % diÖn tÝch ®Êt vµ tù nhiªn (DT§TN). DiÖn tÝch ®Êt chuyªn dïng 2874,40 ha chiÕm kho¶ng 16,84 % diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn. §Êt l©m nghiÖp 257,90 ha chiÕm kho¶ng 1,51% diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn vµ diÖn tÝch ®Êt n«ng nghiÖp 10.738,70 ha chiÕm 62,91 % diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn, nh− vËy diÖn tÝch ®Êt huyÖn QuÕ Vâ ch−a ®−a vµo sö dông lín 2.423,74 ha chiÕm 14,20 % diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn chñ yÕu lµ s«ng vµ m¸ng n−íc. VÒ mÆt tæ chøc cña huyÖn gåm cã 1 thÞ trÊn vµ 23 xL víi sè d©n lµ 152.542 ng−êi. D©n c− sèng tËp trung trong 125 th«n vµ 6 khu thuéc thÞ trÊn ®−îc ph©n bè ®Òu trong toµn huyÖn nªn rÊt thuËn lîi cho qóa tr×nh s¶n xuÊt trªn ®Þa bµn. 1.1.2. T×nh h×nh kinh tÕ xH héi cña huyÖn QuÕ Vâ. Trªn con ®−êng ®æi míi, víi sù lLnh ®¹o cña huyÖn, §¶ng bé huyÖn QuÕ Vâ cã tèc ®é t¨ng tr−ëng ( GDP ) 10,8 %/n¨m, tØ träng thu tõ n«ng nghiÖp chiÕm 64,2 %, thu nhËp tõ c«ng nghiÖp vµ tiÓu thñ c«ng nghiÖp chØ cã 17,6 %, thu tõ th−¬ng m¹i dÞch vô chiÕm 18,2 %. Tõ kÕt qu¶ ®ã cho ta thÊy tØ lÖ GDP ch−a t−¬ng xøng víi thÕ m¹nh vµ tiÒm n¨ng cña huyÖn. Trªn huyÖn cã 3 c«ng ty TNHH s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, tiÓu thñ c«ng nghiÖp, HTX s¶n xuÊt c«ng nghiÖp tiÓu thñ c«ng nghiÖp vµ cã 8 HTX. Tæng sè lao ®éng trong huyÖn vÒ s¶n xuÊt tiÓu thñ c«ng nghiÖp lµ 3.100 ng−êi, trong ®ã hÖ c¸ thÓ 2.950 lao ®éng, doanh nghiÖp HTX lµ 150 ng−êi, ngµnh CNTTCN cßn chËm ph¸t triÓn do cÊp uû §¶ng chÝnh quyÒn ch−a n¾m b¾t kÞp thêi t×nh h×nh ph¸t triÓn cña trong vµ ngoµi n−íc, ngoµi ra cßn cã sù h¹n chÕ vÒ vèn. Ng−êi lao ®éng ch−a m¹nh d¹n ®Çu t− cho tiÓu thñ c«ng nghiÖp, vÉn coi s¶n xuÊt tiÓu thñ c«ng nghiÖp lµ nghÒ phô. Tµi chÝnh, tiÒn tÖ cã rÊt nhiÒu cè g¾ng, víi diÖn tÝch tù nhiªn lín nhÊt trong tØnh huyÖn QuÕ Vâ rÊt cã tiÒm n¨ng ph¸t triÓn kinh tÕ, nh−ng viÖc ®Çu t− cho c¬ së h¹ tÇng cßn h¹n chÕ. 15 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Nh×n vÒ xu h−íng ph¸t triÓn tõ nh÷ng n¨m ®Çu cña thiªn niªn kû míi, nÒn kinh tÕ huyÖn cã b−íc ph¸t triÓn kh¸, t¹o ®µ cho nh÷ng n¨m tiÕp theo víi tèc ®é ph¸t tiÓn cao vµ toµn diÖn trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc, nhÊt lµ x©y dùng khu c«ng nghiÖp vµ tiÓu thñ c«ng nghiÖp hoµn thµnh ®−êng quèc lé 18. 1.2. Kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh cña Ng©n hµng NN & PTNT huyÖn QuÕ Vâ. 1.2.1 LÞch sö ph¸t triÓn cña Ng©n hµng NN & PTNT huyÖn QuÕ Vâ. Ng©n hµng NN & PTNT huyÖn QuÕ Vâ lµ mét ng©n hµng th−¬ng m¹i quèc doanh n»m trong hÖ thèng ng©n hµng Nhµ n−íc ViÖt Nam, ®−îc phÐp ho¹t ®éng kinh doanh trªn lÜnh vùc thanh to¸n tiÒn tÖ, tÝn dông vµ c¸c dÞch vô ng©n hµng. Ng©n hµng QuÕ Vâ tiÒn th©n lµ ng©n hµng QuÕ D−¬ng ë §«ng Du vµ ng©n hµng Vâ Giµng ë V©n D−¬ng ®−îc thµnh lËp n¨m 1960. Ho¹t ®éng theo c¬ chÕ bao cÊp, võa lµm c«ng t¸c tÝn dông võa lµm qu¶n lý nhµ n−íc. §Õn n¨m 1964 ®−îc s¸p nhËp thµnh ng©n hµng QuÕ Vâ. Tõ khi hÖ thèng ng©n hµng ®−îc t¸ch thµnh hÖ thèng ng©n hµng hai cÊp th× ngNHNo QuÕ Vâ trë thµnh ng©n hµng th−¬ng m¹i ho¹t ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr−êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n−íc. Ng©n hµng QuÕ Vâ hiÖn nay cã 3 ®Þa bµn giao dÞch. Trô së hiÖn nay cña ng©n hµng ®L ®−îc x©y dùng vµ ®i vµo ho¹t ®éng n¨m 1997, n»m ë gi÷a trung t©m phè míi, s¸t quèc lé 18. §©y lµ n¬i tËp trung kinh tÕ xL héi vµ 2 ng©n hµng cÊp 4 (ng©n hµng liªn xL). Ng©n hµng liªn xL §«ng Du th¸ng 6/1997, ng©n hµng liªn xL chî Ch× ®i vµo ho¹t ®éng 6/2000. Nh÷ng n¨m qua, ng©n hµng QuÕ Vâ ®L kh¼ng ®Þnh h−íng ®i ®óng ®¾n thùc hiÖn ph−¬ng ch©m (nhanh chãng, chÝnh x¸c, an toµn, hiÖu qu¶) trong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng. øng dông c«ng nghÖ tiªn tiÕn, tiÕt kiÖm thêi gian, gi¶m chi phÝ, víi th¸i ®é nhiÖt t×nh ©n cÇn niÒm në víi kh¸ch hµng. Ng©n hµng ngµy cµng chiÕm ®−îc c¶m t×nh, lßng tin vµ sù tÝn nhiÖm cña kh¸c. Môc tiªu ho¹t ®éng cña ng©n hµng th−¬ng m¹i lµ lîi nhuËn, song ®èi víi ng©n hµng QuÕ Vâ ®iÒu quan träng h¬n lµ lîi Ých ph¸t triÓn kinh tÕ xL héi, thùc thi chÝnh s¸ch tiÒn tÖ . Qu¸n triÖt tinh thÇn nµy, ng©n hµng QuÕ Vâ lu«n chñ ®éng trong kinh doanh vµ ngµy cµng cã vai trß quan träng ®èi víi nÒn kinh tÕ cña huyÖn. 1.2.2. M« h×nh tæ chøc bé m¸y ng©n hµng QuÕ Vâ. §Õn ngµy 31/12/2002 tæng sè c¸n bé cña chi nh¸nh ng©n hµng QuÕ Vâ lµ 39 ng−êi vµ ®−îc ph©n bè nh− sau : Ban gi¸m ®èc: 03 ®ång chÝ, c¸n bé lµm trùc tiÕp lµm c«ng t¸c tÝn dông (phßng kinh doanh): 19 ®ång chÝ chiÕm tØ träng 48,7 % tæng sè c¸n bé trong c¬ quan. C¸n bé trùc tiÕp c«ng t¸c kÕ to¸n, kho quÜ lµ 14 ®ång chÝ chiÕm tØ träng lµ 35,9 %, c¸n bé lµm c«ng t¸c hµnh chÝnh 03 ®ång chÝ chiÕm tØ träng 7,7 % c¸n bé trong c¬ quan. Phßng kinh doanh: cã nhiÖm vô x©y dùng kÕ ho¹ch, chiÕn l−îc kinh doanh vµ cho vay, phôc vô c¸c nhu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh, x©y dùng c¬ së h¹ tÇng vµ dÞch vô ®êi sèng ®èi víi s¶n xuÊt vµ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. T×m 16 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp kiÕm kh¸ch hµng, thÈm ®Þnh c¸c dù ¸n cho vay, qu¶n lý vµ theo dâi qu¸ tr×nh sö dông tiÒn vay vµ tr¶ nî tiÒn vay cña kh¸ch hµng. Phßng KÕ to¸n - Ng©n quü: ph¸t huy vai trß kiÓm so¸t nghiÖp vô, c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh d−îc h¹ch to¸n kÞp thêi chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ lu©n chuyÓn chøng tõ nhanh chãng, gän gµng. Ngoµi ra, phßng KÕ to¸n cßn cã nhiÖm vô kÕt hîp víi phßng kinh doanh theo dâi t×nh h×nh ho¹t ®éng cña chi nh¸nh ng©n hµng cÊp 4. Phßng Hµnh chÝnh: bè trÝ m¹ng l−íi ho¹t ®éng c¸n bé nh©n viªn cho phï hîp víi yªu cÇu kinh doanh cã hiÖu qu¶ c«ng t¸c ®µo t¹o cña chi nh¸nh ®L ®−îc thùc hiÖn ®óng h−íng, gióp c¸n bé nh©n viªn trau dåi kiÕn thøc. Tõ sù ho¹t ®éng n¨ng næ nhiÖt t×nh cña c¸c phßng ban ®L cung cÊp th«ng tin kÞp thêi chÝnh x¸c cho ban gi¸m ®èc ®−a ra nh÷ng quyÕt ®Þnh s¸ng suèt duy tr× vµ ph¸t triÓn theo ®óng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n−íc. 1.3. T×nh h×nh ho¹t ®énh kinh doanh cña NHNo & PTNT QuÕ Vâ. QuÕ Vâ lµ mét huyÖn ®Êt réng, ng−êi ®«ng (mËt ®é d©n sè 884ng−êi/km2) tr×nh ®é d©n trÝ ch−a cao, c¸c ngµnh nghÒ tiÓu thñ c«ng nghiÖp, th−¬ng nghiÖp dÞch vô ch−a ph¸t triÓn m¹nh.Thu tõ n«ng nghiÖp chiÕm 65% tæng thu nhËp quèc d©n cña huyÖn. §iÒu ®ã, ®Æt ra nhiÖm vô nÆng nÒ cho c¸c cÊp, c¸c ngµnh nãi chung vµ NHNo & PTNT nãi riªng. 1.3.1. Ho¹t ®éng vÒ nguån vèn. Víi ph−¬ng ch©m “ ®i vay ®Ó cho vay “ NHNN QuÕ Vâ ®L ®Èy m¹nh khai th¸c vèn trong tÇng líp d©n c−, c¸c doang nghiÖp vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ xL héi víi nhiÒu biÖn ph¸t tÝch cùc: Më réng m¹ng l−íi giao dÞch, kÕt hîp víi bé m¸y qu¶n lý ®æi míi phong c¸ch lµm viÖc ,®Èy m¹nh khai th¸c nguån vèn víi h×nh thøc lLi suÊt ®−îc NHNN tØnh vµ NHNN ViÖt Nam chØ ®¹o. Trong c«ng t¸c huy ®éng vèn cña NHNN huyÖn QuÕ Vâ ®L ®¹t ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ kh¶ quan. Víi nguån vèn huy ®éng ngµy cµng cao gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc më réng kinh doanh. ChØ tiªu 31/12/2001 31/12/2002 TØ lÖ t¨ng gi¶m % 42,6 -TiÒn göi tiÕt kiÖm -TiÒn göi c¸c tæ chøc KT-XH -TiÒn göi kú phiÕu 1676 2389 ± +713 23964 19156 19858 24653 - 4106 +5497 17,134 28,696 Tæng nguån vèn 44796 46900 +2104 4,697 B¶ng 1: C¬ cÊu nguån vèn. 17 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Th«ng qua b¶ng c¬ cÊu nguån vèn cña NHNN QuÕ Vâ cho ta thÊy nguån vèn tiÒn göi ®Õn ngµy 31/12/2002 lµ 46.900 triÖu ®ång b»ng 105,7% tiÒn göi 31/12/2001 t¨ng 2.104 triÖu ®ång (trong ®ã 100% vèn néi tÖ), g¾n vèn t¨ng tr−ëng 4,0697%.xÐt vÒ kÕt cÊu nguån vèn h×nh thµnh do: TiÒn göi c¸c tæ chøc tÝn dông kinh tÕ xL héi ®¹t ®−îc 19.858 triÖu ®ång gi¶m so víi cïng kú n¨m tr−íc lµ 4.106 triÖu ®ång. Nguån vèn huy ®éng gi¶m do ng−êi göi c¸c doanh nghiÖp nhµ n−íc gi¶m, ®Æc biÖt lµ tiÒn göi cña kho b¹c nhµ n−íc gi¶m 3.914 triÖu ®ång chiÕm 42% vèn huy ®éng, bªn c¹nh ®ã møc t¨ng tr−ëng cßn thÊp (17.134% ). §èi víi tiÒn göi kú phiÕu chiÕm tû träng cao 52,56% tæng nguån vèn huy ®éng t¹i ®Þa ph−¬ng, ®¹t 24.653 triÖu ®ång t¨ng 5.497 triÖu ®ång so víi 31/12/2001 t¨ng tr−ëng 28.96 % lµ lo¹i tiÒn göi chiÕm tû träng cao nhÊt trong tæng nguån vèn. §−îc nh− vËy lµ do kh¸ch hµng nh¹y c¶m víi nh÷ng lLi suÊt tiÒn göi kú phiÕu cao h¬n lLi suÊt tiÒn göi tiÕt kiÖm, ®ång thêi l−îng tiÒn nhµn dçi ®ã phï hîp víi viÖc quay vßng vèn cã cña hä. Cho nªn kh¸ch hµng ®L rót ra mét phÇn tiÒn ®Ó tiÕt kiÖm ®Ó mua kú phiÕu víi kú väng sÏ thu ®−îc sè tiÒn lLi só©t cao h¬n . §©y lµ nguån vèn cè ®Þnh ®Ó ®Çu t− vµo c¸c doanh nghiÖp kinh doanh nh−ng ®ång thêi l¹i lµ nguån vèn huy ®éng víi lLi suÊt cao kh«ng cã lîi Ých cho ho¹ch to¸n kinh doanh cña Ng©n hµng. TiÒn göi tiÕt kiÖm tÝnh ®Õn 31/12/2002 ®¹t ®−îc 2.389 triÖu ®ång, chiÕm tû träng 5,09 %, tèc ®é t¨ng tr−ëng cao 42,6%, tæng nguån vèn huy ®éng t¹i ®i¹ ph−¬ng t¨ng 713 triÖu ®ång so víi 31/12/2001. Nguån vèn huy ®éng cña ng©n hµng ngµy cµng t¨ng, ®iÒu nµy cho ta thÊy kh¸ch hµng ®L cã lßng tin, sù tÝn nhiÖm vµo ng©n hµng, quan hÖ gi÷a ng©n hµng vµ kh¸ch hµng ®−îc c¶i thiÖn tèt h¬n. §ång thêi l−îng tiÒn nhµn rçi nµy phï hîp víi viÖc kh¸ch hµng dïng trong chi tiªu hoÆc mçi khi cÇn. Nguån vèn nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ng©n hµng sö dông vèn huy ®éng víi lLi suÊt thÊp ®Ó më réng c«ng t¸c kinh doanh trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh (ng¾n h¹n). Trong n¨m 2002, mÆc dï nhµ n−íc thay ®æi lLi suÊt vµ tiÒn vay cã xu thÕ gi¶m dÇn nh»m thùc hiÖn mét sè gi¶i ph¸p, nh−ng ng©n hµng vÉn cã t¨ng tr−ëng. §¹t ®−îc kÕt qu¶ nµy, tr−íc hÕt lµ do NHNo & PTNT huyÖn QuÕ Vâ lu«n ®a d¹ng, c¸c h×nh thøc huy ®éng vÒ thêi gian vµ lLi suÊt cho phï hîp víi thêi gian nhµn rçi cña c¸c tæ chøc, d©n c− sö dông ®Õn. Bªn c¹nh ®ã, lµ viÖc trang bÞ c¬ së vËt chÊt, thñ tôc tiÒn göi, rót tiÒn ®¬n gi¶n mµ vÉn ®¶m b¶o an toµn cho nguån vèn ®æi míi phong c¸ch giao dÞch. 1.3.2. C«ng t¸c sö dông vèn. Thùc hiÖn ®−êng lèi ph¸t triÓn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn cña §¶ng vµ Nhµ n−íc, NHNN QuÕ Vâ ®L thùc sù lµ ng©n hµng cña mäi nhµ mäi ng−êi, mäi doanh nghiÖp,... Víi ph−¬ng h−íng ®Çu t− cho c¸c doanh nghiÖp, hé s¶n xuÊt lµm ¨n cã hiÖu qu¶, gãp phÇn kh¬i dËy tiÒm n¨ng c¸c ngµnh nghÒ thñ c«ng truyÒn thèng cña ®Þa ph−¬ng: gèm Phï LLng, ®an cãi Chi L¨ng,... t¨ng c−êng x©y dùng më mang ngµnh nghÒ thñ c«ng nghiÖp, hîp t¸c xL vËn t¶i, hîp t¸c xL ®å gç d©n dông, x©y dùng vµ ph¸t triÓn trang tr¹i,... tõ ®ã t¹o thu nhËp cho ng−êi d©n ph¸t triÓn kinh tÕ xL héi. TÝnh ®Õn 31/12/2002 tæng d− nî ®L ®¹t 18 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 90.500 triÖu ®ång t¨ng tr−ëng ®¹t 42,6% so víi n¨m 2001, t¨ng 27.034 triÖu ®ång ®¹t 105,23% kÕ ho¹ch ®Ò ra. Tõ kÕt qu¶ nµy cho ta thÊy ng©n hµng ®L v−ît møc kÕ ho¹ch ®Ò ra 5,23%. §iÒu nµy ®L ph¶n ¸nh nhÞp ®é ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr−êng t¹o ra sù c¹nh tranh quyÕt liÖt, buéc c¸c doanh nghiÖp, c¸c hé s¶n xuÊt ®æi míi kü thuËt ®Ó t¹o nhiÒu s¶n phÈm cã uy tÝn, chÊt l−îng phï hîp víi nhu cÇu ng−êi tiªu dïng. §iÒu nµy ®ßi hái ng−êi s¶n xuÊt ph¶i ®Çu t− vèn rÊt lín, trong khi ®ã vèn cña ng©n hµng tham gia vµo qu¸ tr×nh ®æi míi l¹i ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh. ChÝnh v× thÕ, mµ viÖc cho vay cña ng©n hµng ®Õn 31/12/2002 ®L t¨ng lªn 27.34 triÖu ®ång so víi cïng kú n¨m tr−íc. Ng©n hµng ®L sö dông vèn cã hiÖu qu¶, ®ång vèn ®L ®i ®Õn ®−îc nh÷ng ng−êi cã nhu cÇu ®ång thêi ph¶n ¸nh sù lç lùc cña c¸n bé nh©n viªn trong ng©n hµng. 1.3.3. C«ng t¸c kÕ to¸n thanh to¸n. KÕ to¸n thùc hiÖn h¹ch to¸n ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c, kÞp thêi c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh, chÊp hµnh tèt chÕ ®é h¹ch to¸n, kÕ to¸n, thu chi, tµi chÝnh. Qu¶n lý tæ chøc, kho quü an toµn, chi tr¶ ®¶m b¶o ®óng kÕ ho¹ch TW vµ tØnh giao. 1.3.4. KÕt qu¶ tµi chÝnh. Nhê cã nh÷ng b−íc tiÕn ®¸ng kÓ trong ho¹t ®éng kinh doanh ng©n hµng mµ lîi nhuËn cña ng©n hµng ngµy cµng t¨ng, trong n¨m qua NHNN QuÕ Vâ ®L h¹ch to¸n ®Çy ®ñ c¸c qu¸ tr×nh thu nhËp, chi phÝ trong c«ng t¸c huy ®éng vèn kÞp thêi, chÝnh x¸c c¸c chØ tiªu kinh doanh tiÒn tÖ tÝn dông. Tæng thu n¨m 2002 lµ 9.653 triÖu ®ång t¨ng h¬n n¨m 2001 lµ 24,43% ®¹t 112% kÕ ho¹ch ®Ò ra. Trong ®ã, thu tõ ho¹t ®éng tÝn dông lµ 9.568 triÖu ®ång t¨ng 25% so víi n¨m 2001 ®¹t 116% kÕ ho¹ch n¨m 2002 ®Ò ra, chiÕm tû träng lín h¬n trong tæng thu cña ng©n hµng (99,12%). Thu tõ dÞch vô ng©n hµng 51 triÖu ®ång b»ng 135% n¨m 2001 ®¹t 50% kÕ ho¹ch ®Ò ra chiÕm 6,52% tæng doanh thu. Thu kh¸c 34 triÖu b»ng 80% n¨m 2001 ®¹t 86% kÕ ho¹ch ®Ò ra chiÕm 0,36% tæng doanh thu. Tæng chi n¨m 2002 lµ 4.533 triÖu ®ång b»ng 96% n¨m 2001 ®¹t 98% kÕ ho¹ch. Do hoµn thµnh tèt c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch n¨m 2002 nªn ®L ®¶m b¶o ®−îc chØ tiªu l−¬ng (hÖ sè l−¬ng ®¹t 1,337), thùc hiÖn tèt chÕ ®é chÝnh s¸ch ®èi víi ng−êi lao ®éng, ®êi sèng c¸n bé c«ng nh©n viªn æn ®Þnh vµ tõng b−íc ®−îc c¶i thiÖn. 2. T×nh h×nh cho vay t¹i ng©n hµng n«ng nghiÖp huyÖn QuÕ Vâ. 2.1. T×nh h×nh kÕ to¸n cho vay nãi chung. KÕ to¸n cho vay hé s¶n xuÊt trong n¨m 2001 lµ 12.203 hé b×nh qu©n d− nî cña mçi hé lµ 7,4 triÖu ®ång t¨ng so víi 31/12/2001 lµ 1,9 triÖu ®ång/ hé. Nh− vËy, c«ng t¸c cho vay t¹i ng©n hµng QuÕ Vâ chñ yÕu lµ cho vay hé s¶n xuÊt, ®©y lµ h×nh thøc ng©n hµng cho vay ®−îc kh¸ch hµng chuyªn dïng vµ phï hîp, h×nh thøc ng©n hµng cho vay nµy dïng chi phÝ s¶n xuÊt, thêi h¹n cho vay g¾n víi chu kú s¶n xuÊt l−u th«ng, ¸p dông thêi gian l−u vô song thêi gian kÐo dµi kh«ng qu¸ 12 th¸ng ®èi víi cho vay ng¾n h¹n, cho vay trung h¹n vµ dµi h¹n tõ 12 th¸ng ®Õn d−íi 5 n¨m, vèn cho vay dµi h¹n tõ 5 n¨m trë lªn. 19 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp KÕ to¸n cho vay ph¶i thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc : Ph¶i x¸c lËp c¸c hå s¬, chøng tõ cho vay mét c¸ch hîp lÖ, ®Çy ®ñ, khoa häc. KiÓm so¸t chøng tõ tr−íc khi ph¸t tiÒn vay. H¹ch to¸n c¸c kho¶n tiÒn vay kÞp thêi, chÝnh x¸c trong qu¸ tr×nh sö dông vèn nµy, tõ khi gi¶i ng©n ®Õn khi kho¶n vay ®−îc hoµn tr¶ c¶ gèc vµ lLi. Qu¶n lý hå s¬: C¸c chøng tõ ®−îc s¾p xÕp b¶o qu¶n chÆt chÏ vµ khoa häc ®Ó ®¶m b¶o thu håi nî kÞp thêi nh»m b¶o vÖ an toµn tµi s¶n. Cuèi th¸ng sao kª víi sæ phô ph¶i khíp nhau. ViÖc thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô kÕ to¸n cho vay diÔn ra tèt th× viÖc ®¶m b¶o vÒ mÆt ph¸p lý c¸c kho¶n cho vay cña ng©n hµng cµng tèt v× ng©n hµng ®Òu ph¶i dùa vµo c¸c lo¹i chøng tõ ho¹t ®éng cña kÕ to¸n cho vay, mäi liªn gi÷a kh¸ch hµng vµ thu ng©n vÒ thu nî, thu lLi cho kho¶n vay vµ c¨n cø c¸c chøng tõ ®ã ®Ó ng©n hµng xö lý nh÷ng kho¶n vay kh«ng thùc hiÖn ®óng hîp ®ång tÝn dông trong ®ã c¸c chøng tõ gèc vµ chøng tõ ghi sæ. 2.2. VÊn ®Ò l−u tr÷ hå s¬ cña kÕ to¸n cho vay. Theo quy chÕ cho vay ®èi víi kh¸ch hµng trong hÖ thèng NHNN vµ PTNN ViÖt Nam (Ban hµnh kÌm theo quyÕt ®Þnh sè 72/Q§ - H§QT - tÝn dông ngµy 31/3/2002 cña chñ tÞch héi ®ång qu¶n trÞ NHNo& PTNT ViÖt Nam). Trong kÕ to¸n cho vay( phßng kÕ to¸n) l−u tr÷ hå s¬, ngoµi bé hå s¬ kinh tÕ do phßng tÝn dông gi÷ tÊt c¶ hå s¬ ph¸p lý hå s¬ cho vay vèn vµ c¸c lo¹i giÊy tê kh¸c do phßng kÕ to¸n gi÷ viÖc l−u giò theo danh môc hå s¬ ®−îc thùc hiÖn trªn m¸y tÝnh. C¸c giÊy tê ®¶m b¶o tiÒn vay cña kh¸ch hµng ®−îc l−u gi÷ t¹i kho theo chÕ ®é quy ®Þnh nh− ®èi víi giÊy tê cã gi¸. §èi víi kh¸ch hµng lµ hé gia ®×nh, c¸c c¸ nh©n mµ kh«ng ph¶i thùc hiÖn thÕ chÊp, b¶o lLnh, cÇm cè dïng sæ vay vèn thay hîp ®ång tÝn dông. Kho¶n vay sau khi ®−îc ng©n hµng ký duyÖt cho vay th× bé phËn tÝn dông chuyÓn hå s¬ cho bé phËn kÕ to¸n thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô h¹ch to¸n. Khi nhËn ®−îc hå s¬ cña c¸n bé tÝn dông chuyÓn ®Õn c¸n bé kÕ to¸n cho vay kiÓm tra l¹i hå s¬ cho vay theo nh÷ng danh môc quy ®Þnh sau khi kiÓm tra tÝnh hîp ph¸p, hîp lÖ. §ñ ®iÒu kiÖn kÕ to¸n tiÕn hµnh ®¨ng ký sæ khÕ −íc cho kh¸ch hµng vµo sæ ®¨ng ký khÕ −íc. Sau ®ã kÕ to¸n viªn ph¶i göi b¶n hîp ®ång tÝn dông cïng c¸c giÊy tê cã liªn quan ®Ó lµm c¨n cø gi¶i ng©n. ViÖc thùc hiÖn tèt c¸c quy ®Þnh chung cña ng©n hµng vÒ l−u tr÷ hå s¬ vay vèn cña kh¸ch hµng gióp phßng kÕ to¸n cho vay t¹i ng©n hµng huyÖn QuÕ Vâ l−u tr÷ hå s¬ cho vay an toµn, hîp lý, khoa häc. 2.3. Giai ®o¹n gi¶i ng©n. ViÖc gi¶i ng©n cho kh¸ch hµng ®−îc thùc hiÖn sau khi c¸n bé tÝn dông ®L ®¸nh gi¸ thÈm ®Þnh dù ¸n s¶n xuÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng cã kh¶ n¨ng. Giao cho bé phËn kÕ to¸n khi ®ã bé phËn kÕ to¸n cho vay kiÓm so¸t, ®èi chiÕu ®óng ®ñ theo danh môc hå s¬ cho vay, kiÓm tra va qu¶n lý theo quy ®Þnh cho vay hiÖn hµnh, kiÓm so¸t tÝnh hîp lÖ, hîp ph¸p cña bé hå s¬. Sau ®ã, c¨n cø vµo sè tiÒn cho vay ®L ®−îc ký kÕt kÕ to¸n lËp chøng tõ gi¶i ng©n theo quy tr×nh giao dÞch trùc tiÕp trªn m¸y vi tÝnh. 20
- Xem thêm -