Tài liệu Một số giải pháp nhằm hoàn thiện nghiệp vụ bảo lãnh tại ngân hàng công thương cầu giấy

  • Số trang: 81 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 137 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 20010 tài liệu

Mô tả:

Một số giải pháp nhằm hoàn thiện nghiệp vụ bảo lãnh tại Ngân hàng Công thương Cầu Giấy
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Lêi më ®Çu Tõ sau ®æi míi hÖ thèng ng©n hµng ViÖt Nam (1998) ®Õn nay, c¸c Ng©n hµng th−¬ng m¹i ViÖt nam ®# cã ®−îc nh÷ng b−íc ph¸t triÓn ®¸ng kÓ, trë thµnh kªnh dÉn vèn quan träng cho nÒn kinh tÕ ®Êt n−íc. C¸c nghiÖp vô ng©n hµng còng ngµy cµng ph¸t triÓn ®a d¹ng vµ phong phó. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña toµn hÖ thèng, ng©n hµng c«ng th−¬ng CÇu GiÊy còng ®# tranh thñ mäi c¬ héi vµ b»ng nç lùc chñ quan lu«n v−¬n lªn ®Ó ®ñ søc ®−¬ng ®Çu víi nh÷ng th¸ch thøc míi, n¾m b¾t nh÷ng vËn héi míi, t¹o nªn nh÷ng b−íc tiÕn næi bËt. Trong ®ã, ph¶i kÓ ®Õn sù ph¸t triÓn theo h−íng tÝch cùc cña nghiÖp vô b¶o l#nh ng©n hµng - mét ho¹t ®éng ®# tõng b−íc ®¸p øng ®−îc yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®−êng lèi më cöa vµ héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi. Tuy nhiªn b¶o l#nh lµ mét nghiÖp vô hÕt søc phøc t¹p, ®ßi hái ph¶i tu©n thñ tËp qu¸n vµ th«ng lÖ quèc tÕ. ë ViÖt Nam, do b¶o l#nh lµ mét nghiÖp vô cßn míi nªn sù ph¸t triÓn vµ khëi s¾c cña b¶o l#nh trong thêi gian qua cßn nhá bÐ so víi nh÷ng ®ßi hái bøc b¸ch cña nÒn kinh tÕ. Do v©y, mét trong nh÷ng môc tiªu, ®Þnh h−íng quan träng cña ngµnh ng©n hµng nãi chung vµ Ng©n hµng C«ng th−¬ng CÇu GiÊy nãi riªng trong thêi gian tíi lµ ph¶i hoµn thiÖn vµ ph¸t triÓn nghiÖp vô nµy, t¹o cho b¶o l#nh mét vÞ thÕ v÷ng ch¾c vµ ph¸t huy cao ®é tÝnh h÷u dông cña nã. XuÊt ph¸t tõ nhËn thøc trªn, qua mét thêi gian thùc tËp t¹i Ng©n hµng C«ng th−¬ng CÇu GiÊy, cïng víi viÖc nghiªn cøu gi÷a lý luËn vµ t×nh h×nh thùc tÕ, em ®# m¹nh d¹n chän ®Ò tµi ‘Mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn nghiÖp vô b¶o lnh t¹i Ng©n hµng C«ng th−¬ng CÇu GiÊy”. Ngoµi lêi më ®Çu, kÕt luËn, vµ phô lôc tham kh¶o, chuyªn ®Ò ®−îc t×nh bµy theo kÕt cÊu: Ch−¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ b¶o l#nh ng©n hµng. Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng b¶o l#nh t¹i Ng©n hµng C«ng th−¬ng CÇu GiÊy. Ch−¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn nghiÖp vô b¶o l#nh t¹i 1 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ng©n hµng C«ng th−¬ng CÇu GiÊy. §Ó hoµn thµnh ®−îc chuyªn ®Ò nµy, ngoµi sù nç lùc cña b¶n th©n em cßn nhËn ®−îc sù gióp ®ì tõ nhiÒu phÝa: - Sù h−íng dÉn nhiÖt t×nh, ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u cña c« gi¸o – Th¹c sü Phan ThÞ H¹nh. - Sù quan t©m gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸c anh chÞ Phßng Kinh doanh ®èi ngo¹i Ng©n hµng C«ng th−¬ng CÇu GiÊy. Tuy nhiªn, do thêi gian thùc tËp còng nh− tr×nh ®é cã h¹n nªn chuyªn ®Ò ch¾c ch¾n sÏ kh«ng tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ, khiÕm khuyÕt. V× vËy, em rÊt mong nhËn ®−îc sù ®ãng gãp ý kiÕn cña thÇy c« vµ b¹n bÌ. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n. 2 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ch−¬ng I. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ b¶o lnh Ng©n hµng 1.1. Kh¸i niÖm: B¶o l#nh lµ mét kh¸i niÖm cã tõ rÊt xa x−a trong x# héi loµi ng−êi. Cho ®Õn nay, b¶o l#nh kh«ng nh÷ng tån t¹i mµ cßn ph¸t triÓn rÊt phong phó vµ bao trïm lªn mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng kinh tÕ – chÝnh trÞ – x# héi cña mçi quèc gia. VËy b¶o l#nh lµ g×? B¶o l#nh lµ sù nhËn cam kÕt cña ng−êi nhËn b¶o l#nh sÏ thùc hiÖn ®Çy ®ñ quyÒn lîi vµ nghÜa vô nÕu ng−êi xin b¶o l#nh kh«ng thùc hiÖn nh÷ng cam kÕt ®ã ®èi víi ng−êi thô h−ëng b¶o l#nh. B¶o l#nh cÇn thiÕt khi hai bªn tham gia vµo mét mèi quan hÖ kinh tÕ, chÝnh trÞ hay x# héi cßn ch−a tÝn nhiÖm nhau. Uy tÝn vµ lêi høa cña bªn nµy ch−a ®ñ tin cËy ®èi víi bªn kia nh−ng bªn kia còng kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng vÒ thêi gian; Chi phÝ vµ kü thuËt nghiÖp vô ®Ó ®¸nh gi¸ vÒ bªn kia. Lóc ®ã sù xuÊt hiÖn cña bªn thø 3 cã ®ñ ®é tin cËy ®èi víi c¶ hai bªn thùc hiÖn b¶o l#nh sÏ lµ cÇu nèi gi÷a hai bªn, ®−a hä ®Õn mét quan ®iÓm thèng nhÊt. Tõ kh¸i niÖm trªn, ta thÊy râ hai ®Æc tÝnh c¬ b¶n cña b¶o l#nh: + Trong ho¹t ®éng b¶o l#nh lu«n cã ba bªn tham gia: Ng−êi thô h−ëng b¶o l#nh; Ng−êi xin b¶o l#nh vµ ng−êi nhËn b¶o l#nh. + Tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn c¸c nghÜa vô tr−íc tiªn thuéc vÒ ng−êi xin b¶o l#nh. Ng−êi nhËn b¶o l#nh chØ thùc hiÖn c¸c nghÜa vô ®ã trong tr−êng hîp ng−êi xin b¶o l#nh kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®Çy ®ñ nghÜa vô cña m×nh. B¶o l#nh cã rÊt nhiÒu h×nh thøc. C¨n cø vµo chñ thÓ b¶o l#nh cã thÓ chia thµnh: + B¶o l#nh cña mét tæ chøc quèc tÕ víi mét chÝnh phñ. + B¶o l#nh cña nhµ n−íc ®èi víi mét tæ chøc quèc tÕ. + B¶o l#nh cña C«ng ty lín ®èi víi C«ng ty con. + B¶o l#nh cña Ng©n hµng ®èi víi Ng©n hµng. 3 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Nh− vËy, xÐt trong ph¹m vi chung cña x# héi th× b¶o l#nh rÊt ®a d¹ng. Riªng b¶o l#nh ng©n hµng b¾t ®Çu ®−îc sö dông réng r#i tõ ®Çu thËp niªn 70. Sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña c¸c n−íc s¶n xuÊt dÇu ho¶ ë Trung §«ng trong thêi gian nµy ®# cho phÐp hä më réng quan hÖ ngo¹i th−¬ng, tham gia ký kÕt nhiÒu hîp ®ång lín víi c¸c ®èi t¸c ë Ph−¬ng T©y vÒ nh÷ng dù ¸n lín nh− c¶i thiÖn c¬ së h¹ tÇng, c¸c c«ng tr×nh c«ng céng, c¸c dù ¸n c«ng, n«ng nghiÖp vµ quèc phßng … Do ®ã, cã thÓ nãi ®©y lµ khu vùc ph¸t sinh ®Çu tiªn cña ho¹t ®éng b¶o l#nh ng©n hµng. Víi sù ph¸t triÓn cña th−¬ng m¹i quèc tÕ, c¸c giao dÞch ngµy cµng mang tÝnh toµn cÇu. TÇm cì vµ sù phøc t¹p cña c¸c giao dÞch ®ßi hái vµ còng lµ ®éng lùc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña b¶o l#nh ng©n hµng. B¶o l#nh ng©n hµng lµ cam kÕt c¶u ng©n hµng d−íi h×nh thøc th− b¶o l#nh vÒ viÖc thùc hiÖn nghÜa vô tµi chÝnh thay cho kh¸ch hµng cña ng©n hµng khi kh¸ch hµng kh«ng thùc hiÖn ®óng vµ ®Çy ®ñ c¸c nghÜa vô ®# tho¶ thuËn víi bªn yªu cÇu b¶o l#nh, ®−îc quy ®Þnh cô thÓ t¹i th− b¶o l#nh cña ng©n hµng. B¶o l#nh ng©n hµng cã mét sè ®Æc tÝnh hÕt søc quan träng ®ã lµ tÝnh ®éc lËp víi hîp ®ång. MÆc dï môc ®Ých cña b¶o l#nh ng©n hµng lµ båi hoµn cho ng−êi thô h−ëng nh÷ng thiÖt h¹i tõ viÖc kh«ng thùc hiÖn hîp ®ång cña ng−êi ®−îc b¶o l#nh trong quan hÖ hîp ®ång nh−ng viÖc thanh to¸n mét b¶o l#nh chØ hoµn toµn c¨n cø vµo c¸c ®iÒu kho¶n vµ c¸c ®iÒu kiÖn nh− ®−îc quy ®Þnh trong th− b¶o l#nh vµ ng©n hµng kh«ng thÓ dùa vµo nh÷ng quyÒn kh¸ng nghÞ cã ®−îc tõ quan hÖ hîp ®ång. Nh− vËy, mét khi c¸c ®iÒu kho¶n vµ ®iÒu kiÖn cña b¶o l#nh ®−îc ®¸p øng th× vÒ mÆt ph¸p lý, ng−êi thô h−ëng cã quyÒn yªu cÇu thanh to¸n tiÒn mµ kh«ng cÇn thiÕt ph¶i chøng minh c¸c vi ph¹m cña ng−êi ®−îc b¶o l#nh mµ chØ cÇn lËp chøng tõ nh− yªu cÇu cña b¶o l#nh. Tuy nhiªn, tÝnh ®éc lËp cña b¶o l#nh lµ phô thuéc vµo chÝnh c¸c ®iÒu kiÖn cña b¶o l#nh. NÕu b¶o l#nh quy ®Þnh viÖc thanh to¸n lµ theo v¨n b¶n yªu cÇu cña ng−êi thô h−ëng th× ng−êi thô h−ëng cã quyÒn yªu cÇu thanh to¸n mµ kh«ng cÇn mét ®iÒu kiÖn nµo, ng©n hµng ph¸t hµnh ph¶i thanh to¸n vµ ng−êi 4 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®−îc b¶o l#nh sÏ båi hoµn l¹i cho ng©n hµng ph¸t hµnh. MÆt kh¸c, b¶o l#nh yªu cÇu mét chøng tõ nh−: Ph¸n quyÕt cña toµ ¸n, mét quyÕt ®Þnh cña träng tµi, v¨n b¶n cña bªn thø ba x¸c nhËn sù vi ph¹m cña ng−êi ®−îc b¶o l#nh hay v¨n b¶n cña ng−êi ®−îc b¶o l#nh hay v¨n b¶n cña ng−êi ®−îc b¶o l#nh thõa nhËn sù vi ph¹m cña m×nh th× tÝnh ®éc lËp cña b¶o l#nh Ýt nhiÒu bÞ gi¶m ®i. TÝnh ®éc lËp cßn thÓ hiÖn ë tr¸ch nhiÖm thanh to¸n cña ng©n hµng ph¸t hµnh. Tr¸ch nhiÖm nµy hoµn toµn ®éc lËp víi mèi quan hÖ gi÷a ng©n hµng ph¸t hµnh víi ng−êi ®−îc b¶o l#nh. NÕu nh− chøng tõ hoµn toµn phï hîp th× ng©n hµng kh«ng thÓ tõ chèi thanh to¸n v× bÊt cø lý do g× n¶y sinh trong quan hÖ gi÷a hä vµ ng−êi ®−îc b¶o l#nh, nh÷ng lý do nh−: Ng−êi ®−îc b¶o l#nh ph¸ s¶n, ng−êi ®−îc b¶o l#nh vÉn cßn nî ng©n hµng… 1.1.1 Chøc n¨ng b¶o l·nh ng©n hµng: 1.1.1.1 B¶o lnh ®−îc dïng nh− c«ng cô b¶o ®¶m : Trong cuéc sèng cña chóng nãi chung vµ trong ho¹t ®éng kinh tÕ nãi riªng, chóng ta lu«n ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng biÕn ®éng kinh tÕ x# héi vµ thiªn nhiªn … g©y ra cho chóng ta nh÷ng thiÖt h¹i mÊt m¸t gäi lµ rñi ro. Rñi rolµ yÕu tè tiÒm Èn vµ cã thÓ x¶y ra bÊt cø lóc nµo. Do ®ã chøc n¨ng quan träng nhÊt cña b¶o l#nh lµ cung cÊp cho ng−êi thô h−ëng b¶o l#nh mét sù b¶o ®¶m ch¾c ch¾n víi quyÒn lîi cña hä. Môc ®Ých cña b¶o l#nh lµ cung cÊp cho ng−êi thô h−ëng mét kho¶n båi hoµn tµi chÝnh cho nh÷ng thiÖt h¹i do hµnh vi vi ph¹m hîp ®ång cña ng−êi xin b¶o l#nh g©y ra. MÆc dï trªn thùc tÕ, khi ®ßi hái ph¶i cã ho¹t ®éng b¶o l#nh, ng−êi nhËn b¶o l#nh hoµn toµn kh«ng mong ®îi bªn ®−îc b¶o l#nh vi ph¹m hîp ®ång ®Ó ®−îc båi hoµn tõ bªn b¶o l#nh. Hä chØ coi ®ã lµ mét c«ng cô cã tÝnh chÊt ®¶m b¶o an toµn cho m×nh khi cã biÕn cè vi ph¹m hîp ®ång cña bªn ®−îc b¶o l#nh. H¬n n÷a, b¶o l#nh ®−îc dïng trong nh÷ng hîp ®ång thi c«ng, hîp ®ång b¶o hµnh s¶n phÈm, dù thÇu c«ng tr×nh… th× ®©y lµ nh÷ng tho¶ thuËn kh«ng mang tÝnh mua b¸n hay thanh to¸n. V× vËy b¶o l#nh lµ mét c«ng cô ®¶m b¶o chø kh«ng ph¶i lµ mét c«ng cô thanh to¸n (nh− L/C). NghiÖp vô L/C cã chøc n¨ng ®¶m b¶o thanh to¸n cho ng−êi thô h−ëng khi hä thùc hiÖn ®óng 5 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp viÖc giao hµng. Vµ nã còng kh¸c so víi b¶o hiÓm. MÆc dï c¶ b¶o l#nh vµ b¶o hiÓm ®Òu lµ nh÷ng ph−¬ng thøc phßng chèng rñi ro ®−îc sö dông ®Ó bï ®¾p thiÖt h¹i ph¸t sinh. Tuy nhiªn, b¶o l#nh ®Ó kh¾c phôc rñi ro vµ ng¨n ngõa rñi ro ph¸t sinh cßn b¶o hiÓm chØ cã t¸c dông kh¾c phôc hËu qu¶ rñi ro chø kh«ng cã t¸c dông ng¨n chÆn. 1.1.1.2. B¶o lnh ®−îc dïng nh− lµ c«ng cô tµi trî: Nhu cÇu vÒ vèn lu«n lµ mét vÊn ®Ò cÇn thiÕt ®èi víi mäi chñ thÓ khi tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. ®Æc biÖt lµ trong c¸c hîp ®ång x©y dùng hoÆc hîp ®ång mua b¸n cã gi¸ trÞ lín, thêi gian thùc hiÖn kÐo dµi th× vÊn ®Ò t×m nguån tµi trî cµng trë nªn bøc xóc. ®Æc biÖt lµ trong ®iÒu kiÖn c¸c c«ng ty khã tiÕp cËn ®−îc víi nguån vèn vay tõ c¸c tæ chøc tÝn dông. C¸c c«ng ty x©y dùng sÏ rÊt khã kh¨n vÒ tµi chÝnh vµ chÞu nhiÒu rñi ro nÕu nh− ph¶i hoµn tÊt c«ng tr×nh hay tõng h¹ng môc c«ng tr×nh th× míi nhËn ®−îc thanh to¸n cña ng−êi chñ c«ng tr×nh. Do ®ã, c«ng ty x©y dùng sÏ th−¬ng l−îng víi chñ c«ng tr×nh vÒ mét kho¶n tiÒn tµi trî cho m×nh. Kho¶n tiÒn øng tr−íc cho c«ng ty x©y dùng thÓ hiÖn sù tµi trî cña chñ c«ng tr×nh, ®ång thêi còng nãi lªn sù cïng tham gia vµo c«ng tr×nh cña ng−êi chñ c«ng tr×nh. Ng©n hµng cña C«ng ty xay dùng sÏ ph¸t hµnh b¶o l#nh thanh to¸n nh− lµ mét c«ng cô tµi trî ®Ó cho c«ng ty nhËn ®−îc kho¶n tiÒn øng tr−íc tõ chñ c«ng tr×nh. Nguån tiÒn øng tr−íc nµy cã thÓ ®−îc cung cÊp tõng phÇn, kÐo dµi trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn hîp ®ång. Ng©n hµng chÊp nhËn ph¸t hµnh b¶o l#nh cho c«ng ty x©y dùng còng lµ mét ph−¬ng thøc tµi trî. Ng©n hµng ph¸t hµnh cam kÕt b¶o l#nh cho c«ng ty x©y dùng ®Ó thanh to¸n cho ng−êi thô h−ëng trong tr−êng hîp c«ng ty x©y dùng vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh trong b¶o l#nh. Râ rµng ng©n hµng kh«ng ®øng ra cho vay mµ chØ tµi trî trªn danh nghÜa ®Ó nhµ thÇu (c«ng ty x©y dùng) cã thÓ nhËn ®−îc vèn øng tr−íc cña chñ thÇu, gi¶i quyÕt khã kh¨n vÒ vèn. §ã lµ mét minh chøng cho vai trß tµi trî cña b¶o l#nh ng©n hµng. §©y còng lµ mét chøc n¨ng kh¸c so víi b¶o hiÓm bëi ë b¶o l#nh ng−êi h−ëng lîi lµ 6 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp bªn ký kÕt mét hîp ®ång th−¬ng m¹i víi bªn xin më b¶o l#nh, cßn trong b¶o hiÓm th× ng−êi h−ëng lîi lµ ng−êi mua b¶o hiÓm. 1.1.1.3 B¶o lnh ®−îc dïng nh− c«ng cô ®«n ®èc hoµn thµnh hîp ®ång: Kh¸c víi c¸c ph−¬ng thøc phßng chèng rñi ro kh¸c nh−: B¶o hiÓm th× thùc chÊt lµ ph©n chia tæn thÊt mét sè ng−êi cho tÊt c¶ mäi ng−êi tham gia b¶o hiÓm cïng g¸nh chÞu. Vµ trong tr−êng hîp x¶y ra rñi ro, thiÖt h¹i ph¶i cã mét thêi gian chê ®îi ®Ó x¸c ®Þnh thiÖt h¹i, tr¸ch nhiÖm thanh to¸n phô thuéc vµo c¸c b»ng chøng cßn ®èi víi th− tÝn dông th× viÖc thanh to¸n thùc hiÖn khi ng−êi thô h−ëng xuÊt tr×nh chøng tõ hîp lÖ. Riªng ®èi víi b¶o l#nh th× viÖc thanh to¸n ®−îc thùc hiÖn dùa trªn sù vi ph¹m hîp ®ång cña bªn ®−îc b¶o l#nh. Trong suèt thêi h¹n hiÖu lùc cña b¶o l#nh, ng−êi thô h−ëng lu«n cã quyÒn yªu cÇu ng©n hµng ph¸t hµnh thanh to¸n b¶o l#nh nÕu nh− ng−êi ®−îc b¶o l#nh vi ph¹m hîp ®ång. Do ®ã, ng©n hµng lu«n ph¶i theo dâi kiÓm tra gi¸m s¸t vµ ®«n ®èc viÖc thùc hiÖn hîp ®ång cña bªn ®−îc b¶o l#nh. MÆt kh¸c trong tr−êng hîp ng©n hµng b¶o l#nh ph¶i thanh to¸n tiÒn båi hoµn cho bªn nhËn b¶o l#nh th× bªn ®−îc b¶o l#nh còng sÏ ph¶i cã tr¸ch nhiÖm nî vµ hoµn tr¶ kho¶n båi hoµn ®ã cho ng©n hµng b¶o l#nh. V× vÒ thùc chÊt b¶o l#nh lµ lÊy tiÒn vi ph¹m tr¶ cho ng−êi h−ëng lîi. Ng−êi ®−îc b¶o l#nh lu«n bÞ mét ¸p lùc cho viÖc båi hoµn b¶o l#nh. Nh− vËy, b¶o l#nh cã chøc n¨ng ®«n ®èc ng−êi ®−îc b¶o l#nh thùc hiÖn hoµn tÊt Hîp ®ång ®# ký kÕt. §iÒu nµy cµng lµm t¨ng thªm tÝnh b¶o ®¶m cho ng−êi thô h−ëng vµ cã mèi liªn quan chÆt chÏ gi÷a chøc n¨ng b¶o ®¶m vµ chøc n¨ng ®«n ®èc hoµn thµnh hîp ®ång. MÆc dï vËy, khi ký kÕt hîp ®ång vµ thô h−ëng b¶o l#nh, ng−êi thô h−ëng vÉn mong muèn ng−êi ®−îc b¶o l#nh thùc hiÖn hîp ®ång chø kh«ng mong chê ë kho¶n båi hoµn tµi chÝnh tõ b¶o l#nh. 1.1.1.4 B¶o lnh cã chøc n¨ng lµ c«ng cô ®¸nh gi¸: BÊt kú mét ng©n hµng nµo tr−íc khi ph¸t hµnh th− b¶o l#nh ®Òu cÇn ph¶i kiÓm tra mét c¸ch toµn diÖn vÒ bªn ®−îc b¶o l#nh nh− : Kh¶ n¨ng tµi 7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp chÝnh, uy tÝn, kh¶ n¨ng thùc hiÖn hîp ®ång. Mµ ®©y lµ mét vÊn ®Ò mµ bªn thô h−ëng kh«ng cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn. V× vËy ®iÒu nµy còng sÏ gióp cho bªn nhËn b¶o l#nh cã thÓ ®¸nh gi¸ tèt h¬n vÒ ®èi t¸c cña m×nh, phôc vô cho mèi quan hÖ gi÷a hai bªn. 1.1.2. Vai trß cña b¶o l·nh ng©n hµng: HiÖn nay b¶o l#nh ®# ph¸t triÓn réng r#i trªn hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc. Cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng nh÷ng th−¬ng vô cã gi¸ trÞ lín vÒ mÆt tµi chÝnh vµ phøc t¹p vÒ mÆt kü thuËt, ®Æc biÖt lµ cã ®èi t¸c n−íc ngoµi tham gia th× kh«ng thÓ kh«ng cã mét h×nh thøc b¶o l#nh h×nh thøc b¶o l#nh nµo ®ã ®i kÌm. B¶o l#nh kh«ng chØ hç trî cho c¸c hîp ®ång th−¬ng m¹i mµ c¶ c¸c giao dÞch phi th−¬ng m¹i, tµi chÝnh còng nh− phi tµi chÝnh. B¶o l#nh kh«ng chØ lµ mét ho¹t ®éng t¹o sù ph¸t triÓn cña ng©n hµng mµ cßn cã vai trß quan träng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nãi riªng vµ víi tÊt c¶ nÒn kinh tÕ nãi chung. 1.1.2.1 §èi víi doanh nghiÖp: Thóc ®Èy c¹nh tranh, më réng ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh. - Víi bªn h−ëng b¶o l#nh: Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, víi sù c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t th× mÆc dï ph¶i ®èi ®Çu víi rñi ro nh−ng nÕu kh«ng n¾m b¾t mét c¸ch kÞp thêi c¸c c¬ héi kinh doanh, c¸c doanh nghiÖp còng khã c¹nh tranh vµ tån t¹i ®−îc. B¶o l#nh Ng©n hµng gióp c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn tèt, yªn t©m h¬n khi ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång mµ kh«ng tèn nhiÒu thêi gian vµ chi phÝ. MÆt kh¸c b¶o l#nh ng©n hµng cßn gióp cho c¸c doanh nghiÖp chän ®−îc b¹n hµng tèt nhÊt vµ gi¶m rñi ro trong kinh doanh. H¬n n÷a khi cã rñi ro x¶y ra, bªn nhËn b¶o l#nh vÉn ®−îc ®¶m b¶o bï ®¾p mäi thiÖt h¹i do ®èi t¸c vi ph¹m hîp ®ång mét c¸ch nhanh chãng vµ thuËn lîi nhÊt ®Ó tiÕp tôc ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. - Víi bªn ®−îc b¶o l#nh: B¶o l#nh ng©n hµng gióp c¸c doanh nghiÖp cã thÓ ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång ngay c¶ khi ch−a ®ñ uy tÝn vµ lßng tin ®èi víi bªn ®èi t¸c. B¶o l#nh còng gióp c¸c doanh nghiÖp nhËn ®−îc nguån tµi trî tõ ®èi t¸c (®èi víi b¶o l#nh tiÒn øng tr−íc), hoÆc tõ c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c (b¶o l#nh vay vèn), lóc 8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®ã sÏ gióp c¸c doanh nghiÖp cã ®ñ kh¶ n¨ng tµi chÝnh ®Ó thùc hiÖn hîp ®ång, tham gia giao dÞch vµ ký kÕt hîp ®ång. Víi chøc n¨ng ®«n ®èc hoµn thµnh hîp ®ång th× b¶o l#nh thóc ®Èy c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n nghiªm tóc h¬n, cã tr¸ch nhiÖm h¬n vµ thùc hiÖn hîp ®ång ®óng quy ®Þnh h¬n. MÆt kh¸c ®èi víi c¸c doanh nghiÖp khi ®−îc Ng©n hµng b¶o l#nh th× ph¶i chÞu phÝ b¶o l#nh, ®ã lµ mét kho¶n chi phÝ cña doanh nghiÖp do ®ã ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ®ång vèn mét c¸ch tèi ®a tõ ®ã sÏ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng chung cña Doanh nghiÖp, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. 1.1.2.2 §èi víi Ng©n hµng: Tr−íc hÕt ®èi víi ng©n hµng b¶o l#nh lµ mét trong c¸c dÞch vô mµ ng©n hµng cung cÊp cho nÒn kinh tÕ. §ång thêi b¶o l#nh ®em l¹i lîi Ých trùc tiÕp cho ng©n hµng th«ng qua phÝ b¶o l#nh. PhÝ b¶o l#nh ®ãng gãp vµo lîi nhuËn ng©n hµng mét kho¶n kh«ng nhá, nã chiÕm tû lÖ kh¸ lín trong tæng phÝ dÞch vô cña c¸c ng©n hµng hiÖn nay. Mét −u ®iÓm cña b¶o l#nh ng©n hµng lµ kh«ng ph¶i chi phÝ huy ®éng nh− cho vay, kh«ng mÊt chi phÝ c¬ héi cho môc ®Ých kinh doanh kh¸c. vµ khi thùc hiÖn b¶o l#nh cho kh¸ch hµng th× ch¾c ch¾n thu ®−îc phÝ b¶o l#nh. Ngoµi viÖc ®em l¹i mét kho¶n thu nhËp th× nghiÖp vô b¶o l#nh ng©n hµng cßn gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc më réng quan hÖ cña ng©n hµng víi kh¸ch hµng. Sù ra ®êi cña nghiÖp vô b¶o l#nh ng©n hµng ®# hoµn thiÖn kh¶ n¨ng ®¸p øng c¸c nhu cÇu cña kh¸ch hµng, ®a d¹ng ho¸ ho¹t ®éng kinh doanh còng nh− gia t¨ng nguån vèn th«ng qua viÖc më réng c¸c quan hÖ thanh to¸n, c¸c tµi kho¶n giao dÞch. NghiÖp vô b¶o l#nh hç trî c¸c h×nh thøc thanh to¸n cña ng©n hµng nh− thanh to¸n quèc tÕ (b¶o l#nh hèi phiÕu, b¶o l#nh L/C tr¶ chËm…). NghiÖp vô b¶o l#nh hç trî cho nghiÖp vô tÝn dông qua b¶o l#nh vay vèn n−íc ngoµi tøc lµ ng©n hµng kh«ng dïng vèn cña m×nh cho doanh nghiÖp vay mµ chØ dïng vèn cña ng©n hµng ®Ó ®¶m b¶o cho c¸c kho¶n vay cña doanh nghiÖp víi c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. 9 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp B¶o l#nh n©ng cao uy tÝn vµ t¨ng c−êng quan hÖ cña ng©n hµng trªn thÞ tr−êng ®Æc biÖt lµ thÞ tr−êng quèc tÕ. Th«ng qua b¶o l#nh ng©n hµng t¹o ®−îc thÕ m¹nh, uy tÝn gióp t¨ng kh¸ch hµng vµ lîi nhuËn. 1.1.2.3 §èi víi nÒn kinh tÕ: Sù tån t¹i cña b¶o l#nh ng©n hµng lµ mét kh¸ch quan ®èi víi nÒn kinh tÕ, ®¸p øng cho nhu cÇu ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. Nã tån t¹i ®−îc nh− vËy lµ do vai trß to lín cña nã víi nÒn kinh tÕ. Ho¹t ®éng b¶o l#nh ng©n hµng t¹o ®iÒu kiÖn thóc ®Èy s¶n xuÊt, hç trî cho c¸c ngµnh kinh tÕ mòi nhän, c¸c khu vùc träng ®iÓm ph¸t triÓn vµ ngµnh kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn. Th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch ng©n hµng: Më réng b¶o l#nh cho vay vèn n−íc ngoµi, h¹n møc b¶o l#nh, … cã thÓ t¨ng n¨ng lùc s¶n xuÊt, khuyÕn khÝch c¸c ngµnh nµy ph¸t triÓn, gia t¨ng ®Çu t− vµo c¸c lÜnh vùc then chèt trong nÒn kinh tÕ. Ng−îc l¹i víi nh÷ng ngµnh cßn h¹n chÕ, ng©n hµng cã chÝnh s¸ch b¶o l#nh kh¾t khe, gãp phÇn lµm c©n ®èi c¬ cÊu kinh tÕ. B¶o l#nh ng©n hµng cã vai trß nh− chÊt xóc t¸c ®èi víi c¸c hîp ®ång kinh tÕ. Nhê cã b¶o l#nh mµ c¸c bªn cã thÓ yªn t©m ký kÕt vµ cã tr¸ch nhiÖm víi hîp ®ång m×nh ®# ký kÕt. B¶o l#nh ®em l¹i lîi Ých cho tÊt c¶ c¸c bªn tham gia vµ lµ c«ng cô thóc ®Èy trao ®æi bu«n b¸n gi÷a c¸c bªn do ®ã cã t¸c dông thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ. B¶o l#nh ng©n hµng cßn cã vai trß rÊt quan träng ®èi víi viÖc ®¸p øng nhu cÇu vèn cho c¸c chñ thÓ kinh tÕ. C¸c ®¬n vÞ kinh tÕ cã thÓ dÔ dµng trong vÞªc t×m kiÕm nh÷ng nguån vèn rÎ c¶ trong vµ ngoµi n−íc khi cã ®−îc sù b¶o l#nh cña ng©n hµng. §iÒu nµy cßn cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng h¬n ®èi víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. Víi ®Æc®iÓm ®ang ph¸t triÓn theo h−íng kinh tÕ thÞ tr−êng, nghiÖp vô b¶o l#nh thóc ®Èy qu¸ tr×nh chu chuyÓn vèn trong nÒn kinh tÕ th«ng qua c¸c quan hÖ Hµng – TiÒn, gãp phÇn t¨ng tæng s¶n phÈm quèc d©n. B¶o l#nh gióp t¹o dùng uy tÝn cho c¸c Doanh nghiÖp ViÖt Nam, gióp cho c¸c doanh nghiÖp më réng thÞ tr−êng ra n−íc ngoµi, t¨ng vÞ thÕ cña hµng ViÖt Nam, ®ång 10 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp thêi t¹o ®−îc nguån thu ngo¹i tÖ, gióp c©n b»ng c¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ, æn ®Þnh gi¸ trÞ ®ång tiÒn. B¶o l#nh ng©n hµng còng lµ mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ó phßng chèng rñi ro cã hiÖu qu¶ vµ ®−îc sö dông phè biÕn trong c¸c ho¹t ®éng tÝn dông, x©y dùng vµ th−¬ng m¹i. Do ®ã víi b¶o l#nh ng©n hµng, nÒn kinh tÕ cã ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn mét c¸ch æn ®Þnh vµ an toµn h¬n. NghiÖp vô b¶o l#nh ng©n hµng ngµy cµng më réng vµ ph¸t triÓn, nã ®# chøng minh sù cÇn thiÕt còng nh− vai trß vµ t¸c dông h÷u hiÖu kh«ng chØ tõng doanh nghiÖp mµ cßn c¶ nÒn kinh tÕ mét n−íc vµ nÒn kinh tÕ thÕ giíi. 1.2. C¸c h×nh thøc b¶o lnh ng©n hµng: 1.2.1 Ph©n lo¹i theo ph−¬ng thøc ph¸t hµnh: B¶o l#nh trùc tiÕp: Lµ lo¹i b¶o l#nh mµ trong ®ã ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh chÞu tr¸ch nhiÖm b¶o l#nh trùc tiÕp cho bªn ®−îc b¶o l#nh. Ng−êi ®−îc b¶o l#nh chÞu tr¸ch nhiÖm båi hoµn trùc tiÕp cho ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh. Quy tr×nh: B¶o l#nh Ng©n hµng ph¸t hµnh ChØ thÞ ph¸t hµnh b¶o l#nhl#nh (3) (2) Ng©n hµng th«ng b¸o (4) Th«ng b¸o b¶o l#nh (5) Ng−êi ®−îc b¶o l#nh Ng−êi thô h−ëng (1) S¬ ®å b¶o l#nh trùc tiÕp (1) A vµ B tho¶ thuËn ký kÕt mét hîp ®ång vµ B yªu cÇu A ph¶i më mét b¶o l#nh. 11 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp (2) A ®Õn ng©n hµng m×nh (ng©n hµng ph¸t hµnh) ®Ò nghÞ ph¸t hµnh b¶o l#nh theo nh÷ng ®iÒu kho¶n vµ ®iÒu kiÖn ®# tho¶ thuËn vµ ký víi Ng©n hµng mét hîp ®ång b¶o l#nh. A ph¶i ch¾c ch¾n r»ng nh÷ng chØ thÞ ph¸t hµnh b¶o l#nh cña m×nh cho NH lµ chÝnh x¸c vµ râ rµng. NH ph¸t hµnh sÏ kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng chØ thÞ ph¸t hµnh sai, kh«ng chÝnh x¸c, kh«ng râ rµng. Ng−êi xin b¶o l#nh cã thÓ ph¶i ký quü thÕ chÊp cÇm cè tµi s¶n cña m×nh theo yªu cÇu cña Ng©n hµng ®Ó xin ng©n hµng më b¶o l#nh. Ng©n hµng sÏ xem xÐt t×nh h×nh tµi chÝnh, t− c¸ch ph¸p nh©n, ph−¬ng ¸n kinh doanh ®Ó quyÕt ®Þnh xem cã b¶o l#nh hay kh«ng. (3) Theo nh÷ng chØ thÞ ph¸t hµnh b¶o l#nh cña ng−êi ®−îc b¶o l#nh, ng©n hµng ph¸t hµnh sÏ ph¸t hµnh th− b¶o l#nh cho ng−êi thô h−ëng th«ng qua ng©n hµng th«ng b¸o còng cã thÓ ph¸t hµnh b¶o l#nh trùc tiÕp cho ng−êi thô h−ëng (3*). (4) Ng©n hµng th«ng b¸o khi nhËn ®−îc b¶o l#nh tõ ng©n hµng ph¸t hµnh ph¶i kiÓm tra tÝnh ch©n thùc cña b¶o l#nh sau ®ã th«ng b¸o cho ng−êi thô h−ëng. Ng©n hµng th«ng b¸o chØ nh− lµ mét ®¹i lý cña ng©n hµng ph¸t hµnh, thùc hiÖn mét nhiÖm vô ®−îc uû th¸c bëi ng©n hµng ph¸t hµnh. (5) Ng©n hµng ph¸t hµnh thùc hiÖn båi hoµn cho bªn thô h−ëng khi cã sù vi ph¹m cña bªn ®−îc b¶o l#nh. ¦u ®iÓm: §©y lµ lo¹i b¶o l#nh ®¬n gi¶n nhÊt vµ ng−êi xin b¶o l#nh th× kh«ng ph¶i mÊt phÝ hoa hång cho bªn ng©n hµng ®¹i lý. B¶o l#nh nµy th−êng ®−îc sö dông trong c¸c quan hÖ kinh tÕ trong n−íc vµ chÞu sù ®iÒu chØnh cña luËt hoÆc c¸c quy ®Þnh vÒ b¶o l#nh cña n−íc mµ ng©n hµng b¶o l#nh trùc thuéc. • B¶o l#nh gi¸n tiÕp: Lµ b¶o l#nh mµ trong ®ã ng©n hµng b¶o l#nh ®# ph¸t hµnh b¶o l#nh theo chØ thÞ cña mét ng©n hµng trung gian phôc vô cho ng−êi ®−îc b¶o l#nh dùa trªn mét b¶o l#nh kh¸c gäi lµ b¶o l#nh ®èi øng. B¶o l#nh ®èi øng lµ mét cam kÕt cña ng©n hµng trung gian thanh to¸n 12 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cho ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh (gäi lµ ng−êi thô h−ëng cña b¶o l#nh ®èi øng) khi mµ ng©n hµng ph¸t hµnh thùc hiÖn ®óng nh÷ng ®iÒu kho¶n ®−îc quy ®Þnh trong b¶o l#nh ®èi øng. Quy tr×nh: B¶o l#nh Ng©n hµng ph¸t hµnh Ng©n hµng th«ng b¸o (4) B¶o l#nh ®èi øng (3) (7) Ng©n hµng ph¸t hµnh (8) ChØ thÞ Th«ng b¸o (5) (6) (2) Ng−êi ®−îc b¶o l#nh Hîp ®ång Ng−êi thô h−ëng (1) (1) A vµ B tho¶ thuËn ký mét hîp ®ång vµ B yªu cÇu A më mét b¶o (2) . NÕu B kh«ng tin t−ëng vµo tiÒm lùc tµi chÝnh cña ng©n hµng cña l#nh. A hoÆc muèn ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh ph¶i lµ mét ng©n hµng trong n−íc m×nh th× sÏ chØ ®Þnh ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh. NÕu A kh«ng cã quan hÖ víi ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh do B chØ ®Þnh th× chØ thÞ cho ng©n hµng cña m×nh (ng©n hµng trung gian) yªu cÇu ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh më b¶o l#nh. 13 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp (3) NH trung gian nhËn ®−îc chØ thÞ ph¸t hµnh sÏ yªu cÇu NH ph¸t hµnh b¶o l#nh theo mÉu hoÆc nh÷ng ®iÒu kho¶n vµ ®iÒu kiÖn ®Ó tho¶ thuËn ®ång thêi më b¶o l#nh ®èi øng cho ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh. (4) C¨n cø vµo b¶o l#nh ®èi øng, ng©n hµng ph¸t hµnh sÏ ph¸t hµnh b¶o l#nh vµ göi b¶o l#nh cho ng©n hµng th«ng hoÆc còng cã thÓ ph¸t hµnh b¶o l#nh trùc tiÕp cho ng−êi thô h−ëng. (5) Ng©n hµng th«ng b¸o sau khi nhËn ®−îc b¶o l#nh tõ ng©n hµng ph¸t hµnh th× kiÓm tra tÝnh ch©n thùc cña b¶o l#nh vµ th«ng b¸o cho ng−êi thô h−ëng. (6) Ng©n hµng ph¸t hµnh thanh to¸n nÕu ng−êi thô h−ëng xuÊt tr×nh nh÷ng chøng tõ phï hîp víi yªu cÇu vµ trong thêi h¹n hiÖu lùc cña b¶o l#nh. (7) Ng©n hµng trung gian båi hoµn cho ng©n hµng ph¸t hµnh. (8) Bªn ®−îc b¶o l#nh ®Òn bï cho ng©n hµng trung gian: Trong b¶o l#nh gi¸n tiÕp th× ng−êi thô h−ëng hoµn toµn kh«ng cã quyÒn yªu cÇu ng©n hµng trung gian thanh to¸n b¶o l#nh. Gi÷a ng©n hµng trung gian vµ ng−êi thô h−ëng hoµn toµn kh«ng cã quan hÖ g× hay nãi c¸ch kh¸c ng©n hµng trung gian kh«ng cã nghÜa vô thanh to¸n cho ng−êi thô h−ëng. T−¬ng tù nh− vËy th× ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh hoµn toµn kh«ng cã quyÒn yªu cÇu ng−êi ®−îc b¶o l#nh båi hoµn. ChØ cã trung gian míi cã nghÜa vô båi hoµn cho ng©n hµng ph¸t hµnh theo b¶o l#nh ®èi øng. Víi b¶o l#nh gi¸n tiÕp ng−êi ®−îc b¶o l#nh th−êng ph¶i chÞu chi phÝ b¶o l#nh cao h¬n so víi b¶o l#nh trùc tiÕp. • B¶o l#nh ®−îc x¸c nhËn: Lµ b¶o l#nh do tæ chøc tÝn dông ph¸t hµnh cho bªn nhËn b¶o l#nh vÒ viÖc ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l#nh cña tæ chøc tÝn dông ®−îc x¸c nhËn b¶o l#nh (bªn ®−îc x¸c nhËn b¶o l#nh) ®èi víi kh¸ch hµng. 14 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Quy tr×nh: Göi b¶o l#nh Ng©n hµng ph¸t hµnh BL ChÝnh Ng©n hµng X¸c nhËn Yªu cÇu x¸c nhËn b¶o l#nh ChØ thÞ ph¸t hµnh Th«ng b¸o vµ x¸c nhËn b¶o l#nh Hîp ®ång Ng−êi ®−îc b¶o l#nh Ng−êi thô h−ëng Ng−êi thô h−ëng cã thÓ muèn mét ng©n hµng trong n−íc cña m×nh x¸c nhËn b¶o l#nh do mét ng©n hµng n−íc ngoµi ph¸t hµnh vµ nh− vËy ng−êi thô h−ëng cã thÓ xuÊt tr×nh nh÷ng chøng tõ theo yªu cÇu cña b¶o l#nh ®Õn ng©n hµng x¸c nhËn vµ thanh to¸n. • §ång b¶o l#nh: Lµ lo¹i b¶o l#nh do nhiÒu ng©n hµng cïng ®øng ra ph¸t hµnh b¶o l#nh. Trong ®ã mét ng©n hµng sÏ ®−îc chän lµm ng©n hµng ph¸t hµnh chÝnh, c¸c ng©n hµng thµnh viªn sÏ cam kÕt theo tõng phÇn ®ãng gãp cña m×nh b»ng c¸c b¶o l#nh ®èi øng. 15 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Quy tr×nh: (3) NH1 Göi b¶o l#nh Ng©n hµng ph¸t hµnh Ng©n hµng X¸c nhËn NH2 NH3 ChØ thÞ ph¸t hµnh Th«ng b¸o (6) (2) (5) (4) Th«ng b¸o b¶o l#nh b¶o l#nh (1) Hîp ®ång Ng−êi ®−îc b¶o l#nh Ng−êi thô h−ëng (1) Quan hÖ hîp ®ång gi÷a bªn ®−îc b¶o l#nh vµ bªn ®−îc thô h−ëng. (2) Ng−êi ®−îc b¶o l#nh chØ thÞ cho Ng©n hµng b¶o l#nh chÝnh ph¸t hµnh b¶o l#nh. (3) C¸c ng©n hµng thµnh viªn ph¸t hµnh b¶o l#nh ®èi øng cho ng©n hµng b¶o l#nh chÝnh. (4) C¨n cø vµo c¸c b¶o l#nh ®èi øng cña c¸c ng©n hµng thµnh viªn, ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh chÝnh më b¶o l#nh. Ng−êi thô h−ëng sÏ ®−îc th«ng b¸o th«ng qua ng©n hµng th«ng b¸o nÕu cã. (5) Ng©n hµng ph¸t hµnh b¶o l#nh chÝnh båi hoµn cho ng−êi thô h−ëng khi ng−êi ®−îc b¶o l#nh vi ph¹m hîp ®ång. (6) Ng−êi ®−îc b¶o l#nh båi hoµn l¹i cho ng©n hµng b¶o l#nh chÝnh. 16 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1.2.2 Ph©n lo¹i theo h×nh thøc sö dông: * B¶o l#nh cã ®iÒu kiÖn: B¶o l#nh cã ®iÒu kiÖn lµ lo¹i b¶o l#nh mµ viÖc thanh to¸n chØ cã thÓ ®−îc tiÕn hµnh khi ng−êi thô h−ëng xuÊt tr×nh kÌm theo th− b¶o l#nh mét sè chøng tõ hay giÊy chøng nhËn ®−îc quy ®Þnh tr−íc. C¸c yªu cÇu v¨n b¶n ë mçi b¶o l#nh còng kh¸c nhau cã thÓ lµ th− tÝn dông dù phßng, x¸c nhËn cña mét chuyªn gia, tæ chøc träng tµi vÒ viÖc vi ph¹m cña ng−êi ®−îc b¶o l#nh. B¶o l#nh nµy cã −u ®iÓm ®èi víi ng−êi xin b¶o l#nh lµ tr¸nh ®−îc viÖc gi¶ dèi, l¹m dông chøng tõ hµng ho¸ hoÆc viÖc khiÕu n¹i kh«ng trung thùc cña ng−êi thô h−ëng. Nh−ng l¹i cã nh−îc ®iÓm ®èi víi ng−êi thô h−ëng ®ã lµ sù chËm trÔ trong viÖc tr¶ tiÒn båi th−êng cho ng−êi thô h−ëng khi cã yªu cÇu cña ng−êi nµy, kh«ng ®¶m b¶o lîi Ých cho ng−êi thô h−ëng. • B¶o l#nh v« ®iÒu kiÖn: B¶o l#nh v« ®iÒu kiÖn lµ lo¹i b¶o l#nh mµ viÖc thanh to¸n sÏ ®−îc thùc hiÖn ngay khi ng©n hµng nhËn ®−îc yªu cÇu ®Çu tiªn b»ng v¨n b¶n cña ng−êi thô h−ëng th«ng b¸o r»ng ng−êi ®−îc b¶o l#nh ®# vi ph¹m hîp ®ång. Xem yªu cÇu nµy nh− mét mÖnh lÖnh thanh to¸n ®¬n gi¶n kh«ng ®ßi hái ph¶i cã chøng tõ kÌm theo. B¶o l#nh nµy cã −u ®iÓm ®èi víi ng−êi thô h−ëng ®ã lµ ®¶m b¶o tuyÖt ®èi quyÒn lîi. Nh−ng rÊt bÊt lîi cho ng−êi më b¶o l#nh khi cã sù l¹m dông b¶o l#nh qua nh÷ng yªu cÇu kh«ng trung thùc cña ng−êi thô h−ëng. 1.2.3. Ph©n lo¹i theo môc ®Ých sö dông: • B¶o l#nh thùc hiÖn hîp ®ång: Kh¸i niÖm: B¶o l#nh thùc hiÖn hîp ®ång lµ cam kÕt cña ng©n hµng vÒ viÖc chi tr¶ tæn thÊt thay cho kh¸ch hµng nÕu kh¸ch hµng kh«ng thùc hiÖn ®Çy ®ñ hîp ®ång nh− cam kÕt, g©y tæn thÊt cho bªn thø ba. C¸c hîp ®ång ®−îc b¶o l#nh nh− hîp ®ång cung cÊp hµng ho¸, x©y dùng, thiÕt kÕ… Môc ®Ých: Trong tr−êng hîp kh¸ch hµng vi ph¹m hîp ®ång nh− cung cÊp kh«ng ®óng h¹n, kh«ng ®óng chÊt l−îng cam kÕt.. th× ®Òu g©y tæn thÊt cho 17 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp bªn thø ba. Vµ b¶o l#nh ng©n hµng mét mÆt bï ®¾p mét phÇn tæn thÊt cho bªn thø ba (§¶m b¶o cho hä tr¸nh ®−îc rñi ro) mÆt kh¸c thóc ®Èy kh¸ch hµnh nghiªm chØnh thùc hiÖn hîp ®ång. TrÞ gi¸ cña b¶o l#nh: Tïy theo lo¹i h×nh vµ quy m« hîp ®ång, gi¸ trÞ b¶o l#nh thùc hiÖn hîp ®ångtõ 10 – 15 % tæng gi¸ trÞ hîp ®ång. Tr−êng hîp ®Æc biÖt, møc b¶o l#nh thùc hiÖn hîp ®ång cã thÓ yªu cÇu trªn 15% nh−ng ph¶i ®−îc ng−êi cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh ®Çu t− chÊp thuËn. Tuy nhiªn sè tiÒn b¶o l#nh cã thÓ gi¶m dÇn theo tiÕn ®é thùc hiÖn hîp ®ång. Thêi h¹n hiÖu lùc: Th− b¶o l#nh cã gi¸ trÞ cho ®Õn ngµy hoµn thµnh hîp ®ång. Thêi h¹n hiÖu lùc ®−îc x¸c ®Þnh cô thÓ theo tho¶ thuËn gi÷a hai bªn. Thêi h¹n sÏ b¾t ®Çu tõ ngµy kÕt thóc ®Êu thÇu kÐo dµi ®Õn khi hoµn thµnh hîp ®ång nh−: Hµng ho¸ ®# giao xong, m¸y mãc thiÕt bÞ ®# ®−îc vËn hµnh, c«ng tr×nh ®# ®−a vµo sö dông… • B¶o l#nh thanh to¸n: - Kh¸i niÖm: B¶o l#nh ®¶m b¶p thanh to¸n lµ cam kÕt cña ng©n hµng vÒ viÖc thanh to¸n tiÒn theo ®óng hîp ®ång thanh to¸n cho ng−êi thô h−ëng nÕu kh¸ch hµng cña ng©n hµng kh«ng thanh to¸n ®ñ. - Môc ®Ých: Cung cÊp sù ®¶m b¶o cho ng−êi thô h−ëng cã thÓ nhËn ®−îc kho¶n thanh to¸n mét c¸ch thuËn lîi, ®Çy ®ñ ®óng h¹n vÒ c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ hay dÞch vô ®# cung øng cho ng−êi ®−îc b¶o l#nh - TrÞ gi¸ b¶o l#nh: Sè tiÒn b¶o l#nh th−êng b»ng 100% gi¸ trÞ hîp ®ång. - Thêi h¹n hiÖu lùc: Do c¸c bªn tù tho¶ thuËn. • B¶o l#nh ®¶m b¶o hoµn tr¶ vèn vay (B¶o l#nh vay vèn): - Kh¸i niÖm: Lµ cam kÕt cña ng©n hµng ®èi víi ng−êi cho vay (tæ chøc tÝn dông, c¸c c¸ nh©n..) vÒ viÖc sÏ tr¶ gèc vµ l#i ®óng h¹n nÕu kh¸ch hµng (ng−êi ®i vay) kh«ng tr¶ ®−îc. ViÖc b¶o l#nh nµy th−êng rÊt phøc t¹p, khèi l−îng tiÒn b¶o l#nh lín nªn rñi ro cña ng©n hµng trong tr−êng hîp ng−êi ®i vay kh«ng tr¶ ®−îc nî còng 18 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp lín theo. V× vËy ng©n hµng cÇn ph¶i xem xÐt kü tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n, tµi s¶n thÕ chÊp.. tr−íc khi ph¸t hµnh th− b¶o l#nh. TrÞ gi¸ cña b¶o l#nh: Theo tho¶ thuËn, cã thÓ chØ gåm phÇn gèc hoÆc cã tÝnh c¶ l#i vµ chi phÝ, ph¶i quy ®Þnh râ l#i vµ chi phÝ ®# tho¶ thuËn ch−a hay cßn ph¶i tÝnh tiÕp. Thêi h¹n hiÖu lùc: Lµ thêi h¹n hoµn tr¶ tÝn dông ®# tho¶ thuËn, tèt nhÊt quy ®Þnh kho¶ng 10 ngµy kÓ tõ ngµy nî ®Õn h¹n. • B¶o l#nh dù thÇu: - Kh¸i niÖm: Lµ cam kÕt cña ng©n hµng víi chñ ®Çu t− (hay chñ thÇu) vÒ viÖc tr¶ tiÒn ph¹t thay cho bªn dù thÇu nÕu bªn dù thÇu vi ph¹m c¸c quy ®Þnh trong hîp ®ång dù thÇu. - Môc ®Ých: §¶o b¶o cho viÖc ng−êi dù thÇu kh«ng rót lui, kh«ng ký hîp ®ång hay thay ®æi ý ®Þnh ®# ®−îc tróng thÇu. NÕu ng−êi dù thÇu ®# tróng thÇu nh−ng kh«ng ký hîp ®ång th× chñ thÇu (ng−êi thô h−ëng) sÏ rót dÇn thanh to¸n tõ b¶o l#nh ®Ó trang tr¶i cho chi phÝ ®Êu thÇu, thiÖt h¹i do chËm tiÕn ®é thi c«ng hay chi phÝ ®Ó tæ chøc l¹i mét cuéc ®Êu thÇu kh¸c. - TrÞ gi¸ cña b¶o l#nh: Th«ng th−êng cã gi¸ trÞ tõ 1- 5% gi¸ trÞ hîp ®ång ®Êu thÇu. - Thêi h¹n hiÖu lùc: Thêi h¹n hiÖu lùc cña b¶o l#nh sÏ chØ chÊm døt khi bªn ®−îc b¶o l#nh (ng−êi tham gia dù thÇu) kh«ng tróng thÇu hoÆc sau khi ký kÕt hîp ®ång hoÆc chÊp nhËn ký kÕt hîp ®ång nÕu bªn ®−îc b¶o l#nh tróng thÇu. * B¶o l#nh ®¶m b¶o hoµn tr¶ tiÒn øng tr−íc: - Kh¸i niÖm: lµ cam kÕt cña ng©n hµng vÒ viÖc sÏ hoµn tr¶ tiÒn øng tr−íc cho bªn mua ng−êi h−ëng b¶o l#nh) nÕu bªn cung cÊp (ng−êi ®−îc b¶o l#nh) kh«ng tr¶ hoÆc tr¶ kh«ng ®Çy ®ñ. - Môc ®Ých: §¶m b¶o cho bªn yªu cÇu b¶o l#nh sÏ nhËn l¹i sè tiÒn tr−íc kia ®# ®Æt cäc cho bªn ®−îc b¶o l#nh ®Ó gióp thùc hiÖn hîp ®ång nh− ®# tho¶ thuËn, nh−ng thùc tÕ kh«ng thùc hiÖn ®−îc. B¶o l#nh tiÒn øng tr−íc th−êng ®−îc sö dông trong c¸c hîp ®ång mua b¸n m¸y mãc thiÕt bÞ hoÆc c¸c hîp 19 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®ång cã gi¸ trÞ lín. - TrÞ gi¸ cña b¶o l#nh: Sè tiÒn b¶o l#nh b»ng sè tiÒn ®Æt cäc (kÓ c¶ tiÒn l#i) ®−îc tÝnh tõ ngµy nhËn ®−îc sè tiÒn ®Æt cäc tíi ngµy giao hµng cuèi cïng céng thªm mét sè ngµy ®Ó ng−êi thô h−ëng lµm thñ tôc ®ßi tiÒn. B¶o l#nh lo¹i nµy còng cã mét sè ®iÒu kho¶n quy ®Þnh gi¶m gi¸ trÞ b¶o l#nh t−¬ng øng víi sè l−îng hµng ho¸ ®−îc giao ®èi víi c¸c lo¹i hµng ho¸ s¶n xuÊt, m¸y mãc, c«ng tr×nh… sè tiÒn ®Æt cäc th−êng tõ 5- 10% gi¸ trÞ hîp ®ång. - Thêi h¹n hiÖu lùc: b»ng thêi gian thùc hiÖn hîp ®ång tøc lµ kÓ tõ khi ng−êi ®−îc b¶o l#nh nhËn ®−îc sè tiÒn ®Æt cäc cho ®Õn ngµy giao hµng cuèi cïng, cã thÓ céng thªm mét sè ngµy lµm thñ tôc ®ßi tiÒn do hai bªn quy ®Þnh. * B¶o l#nh b¶o hµnh hay b¶o l#nh ®¶m b¶o chÊt l−îng s¶n phÈm theo hîp ®ång: - Kh¸i niÖm: lµ lo¹i b¶o l#nh mµ ng©n hµng b¶o l#nh cam kÕt víi chñ thÇu trong tr−êng hîp chñ thÇu vi ph¹m hîp ®ång vÒ chÊt l−îng s¶n phÈm ph¶i båi th−êng cho chñ thÇu mµ nhµ thÇu kh«ng båi th−êng hoÆc båi th−êng kh«ng ®ñ th× ng©n hµng b¶o l#nh ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tr¶ thay cho nhµ thÇu. - Môc ®Ých: lo¹i b¶o l#nh nµy ¸p dông chñ yÕu trong x©y dùng vµ c¸c hîp ®ång cung øng thiÕt bÞ ®ång bé ®Ó b¶o hµnh thiÕt bÞ m¸y mãc… Trong thêi gian b¶o hµnh nµy nÕu cã sù cè x¶y ra ®èi víi s¶n phÈm ph¸t sinh do chÊt l−îng s¶n phÈm kh«ng ®¶m b¶o th× bªn nhËn b¶o l#nh cã quyÒn yªu cÇu ®−îc båi th−êng tõ phÝa ng©n hµng b¶o l#nh. - TrÞ gi¸ b¶o l#nh: Theo tho¶ thuËn th−êng b»ng 5 – 10% gi¸ trÞ hîp ®ång. - Thêi h¹n hiÖu lùc: Tõ lóc b¾t ®Çu l¾p r¸p sö dông thiÕt bÞ cho ®Õn hÕt thêi h¹n b¶o hµnh cña thiÕt bÞ. • B¶o l#nh miÔn khÊu trõ gi¸ trÞ ho¸ ®¬n: - Kh¸i niÖm: lµ cam kÕt cña ng©n hµng víi ng−êi mua vÒ viÖc thanh to¸n sè tiÒn khÊu trõ gi¸ trÞ hîp ®ång trong tr−êng hîp ng−êi b¸n vi ph¹m hîp ®ång. - Môc ®Ých: Mét sè hîp ®ång giao dÞch th−êng quy ®Þnh mét ®iÒu 20
- Xem thêm -