Tài liệu Một số biện pháp nâng cao năng lực giáo viên dạy học hoà nhập trẻ khuyết tật cấp tiểu học ở hoà bình

  • Số trang: 106 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 58 |
  • Lượt tải: 0
nguyetha

Đã đăng 8489 tài liệu

Mô tả:

-1- Bé Gi¸o Dôc vµ ®µo t¹o Tr­êng ®¹i häc s­ ph¹m hµ néi 2 NguyÔn ThÞ L©m Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc Gi¸o Viªn d¹y häc hoµ nhËp TrÎ khuyÕt tËt cÊp tiÓu häc ë hoµ b×nh Chuyªn ngµnh: Gi¸o Dôc häc (bËc tiÓu häc) M· sè: 601401 luËn v¨n th¹c sÜ Gi¸o Dôc häc Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: TS, Lª V¨n T¹c Hµ néi . 2009 -2- Lêi c¶m ¬n ! Trong suèt qu¸ tr×nh nghiªn cøu luËn v¨n "Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc gi¸o viªn d¹y häc hoµ nhËp trÎ khuyÕt tËt cÊp tiÓu häc ë Hoµ B×nh", do n¨ng lùc cßn h¹n chÕ, ch¾c ch¾n luËn v¨n kh«ng tr¸nh khái thiÕu sãt. Chóng t«i rÊt mong nhËn ®­îc sù gióp ®ì vµ ý kiÕn ®ãng gãp cña ng­êi ®äc . Nh©n ®©y chóng t«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n TiÕn sÜ Lª V¨n T¹c, Trung t©m Gi¸o dôc chuyªn biÖt-ViÖn ChiÕn l­îc vµ Ch­¬ng tr×nh Gi¸o dôc- Bé GD&§T ®· h­íng dÉn tËn t×nh vµ ®ãng gãp ý kiÕn quý b¸u cho suèt qu¸ tr×nh thùc hiÖn vµ hoµn thµnh luËn v¨n nµy . LuËn v¨n ®­îc hoµn thµnh cßn nhê sù ®ãng gãp ý kiÕn cña TiÕn sÜ §oµn Quèc TuÊn - Së GD&§T Hßa B×nh vµ sù gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cña Ban l·nh ®¹o, c¸c thÇy c« gi¸o - Tr­êng §¹i häc S­ ph¹m Hµ Néi 2, Uû ban d©n sè- Gia ®×nh vµ trÎ em tØnh Hoµ B×nh, Së GD&§T tØnh Hoµ B×nh, c¸c phßng GD&§T huyÖn- thÞ vµ mét sè tr­êng tiÓu häc trªn ®Þa bµn tØnh Hoµ B×nh, Ban Gi¸m hiÖu tr­êng C§SP Hßa B×nh, c¸c ®ång nghiÖp, b¹n bÌ cïng toµn thÓ gia ®×nh. Xin tr©n träng c¶m ¬n ! Hµ Néi, th¸ng 10 n¨m 2009 T¸c gi¶ -3- Lêi cam ®oan Luận văn giáo dục học “Một số biện pháp nâng cao năng lực giáo viên dạy học hòa nhập trẻ khuyết tật cấp tiểu học ở Hòa Bình” do tác giả nghiên cứu và thực nghiệm ở một số cơ sở. Các số liệu khảo sát và thực nghiệm là kết quả nghiên cứu trung thực và chưa công bố ở các tài liệu khác. Tác giả luận văn xin cam đoan về sự trung thực của công trình. Nếu có gì sai, tác giả xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. T¸c gi¶ -4- Môc lôc Trang Trang phô b×a ................................................................................................... 1 Lêi c¶m ¬n ........................................................................................................2 Lời cam đoan.....................................................................................................3 Môc lôc .............................................................................................................4 Danh môc c¸c kÝ hiÖu viÕt t¾t ............................................................................ 6 Danh môc c¸c b¶ng ........................................................................................... 7 Danh môc c¸c biÓu ®å ....................................................................................... 8 Më ®Çu .......................................................................................................... 9 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi ............................................................................. 9 2. Môc ®Ých nghiªn cøu ................................................................................. 10 3. NhiÖm vô nghiªn cøu ................................................................................ 10 4. Kh¸ch thÓ, ®èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu ......................................... 11 5. Gi¶ thuyÕt khoa häc .................................................................................. 11 6. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu .......................................................................... 11 7. §ãng gãp cña luËn v¨n.............................................................................. 12 8. Bè côc cña luËn v¨n................................................................................... 12 Néi dung..................................................... Error! Bookmark not defined. Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn cña biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV d¹y häc hoµ nhËp TKT cÊp tiÓu häc ....................... 13 1.2. C¬ së lÝ luËn cña viÖc d¹y häc hßa nhËp cã trÎ khuyÕt tËt ................. 16 1.3. Mét sè kh¸i niÖm c«ng cô vµ thuËt ng÷ ............................................... 21 1.3.1.Mét sè thuËt ng÷ th«ng dông trong GDHN .................................... 21 1.3.2. Mét sè kh¸i niÖm c«ng cô.............................................................. 21 1.4. NhiÖm vô vµ yªu cÇu c¬ b¶n cña GV tiÓu häc ..................................... 39 1.4.1. NhiÖm vô ...................................................................................... 39 1.4.2. Yªu cÇu c¬ b¶n cña GV tiÓu häc ................................................. 40 1.5. NhiÖm vô cña GV d¹y häc hoµ nhËp cÊp tiÓu häc ................................... 40 1.6. N¨ng lùc cña GV trong GD hoµ nhËp TKT .............................................. 42 KÕt luËn ch­¬ng 1............................................................................................ 44 -5- Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng n¨ng lùc GV d¹y häc hoµ nhËp TrÎ khuyÕt tËt cÊp tiÓu häc ....................................................... 45 2.1. T×nh h×nh gi¸o dôc nãi chung vµ gi¸o dôc hßa nhËp TKT cÊp tiÓu häc ë Hoµ B×nh .......................................................................................................... 45 2.1.1. Thùc tr¹ng GD nãi chung .............................................................. 45 2.1.2. Thùc tr¹ng GDHN TKT................................................................. 47 2.2. Kh¶o s¸t ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng nhiÖm vô vµ n¨ng lùc cña GV d¹y häc hoµ nhËp ................................................................................................................. 51 2.2.1. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ kh¶o s¸t................................................... 51 2.2.2. KÕt qu¶ vµ ph©n tÝch kÕt qu¶ kh¶o s¸t .......................................... 53 KÕt luËn ch­¬ng 2............................................................................................ 69 Ch­¬ng 3: §Ò XUÊT BIÖN PH¸P N¢NG CAO N¡NG LùC GV DHHN TRÎ KHUYÕT TËT CÊP TIÓU HäC ë TØNH HOµ B×NH ..... 70 3.1. Nh÷ng nguyªn t¾c trong viÖc ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p................................ 70 3.1.1. §¶m b¶o tÝnh ®ång bé cña c¸c biÖn ph¸p .................................... 70 3.1.2. §¶m b¶o tÝnh thùc tiÔn cña c¸c biÖn ph¸p ................................... 70 3.1.3. §¶m b¶o tÝnh kh¶ thi cña c¸c biÖn ph¸p ...................................... 71 3.2. BiÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV d¹y häc hoµ nhËp trÎ khuyÕt tËt cÊp tiÓu häc ë Hoµ B×nh ................................................................................................ 72 3.2.1. §µo t¹o GV DHHN cÊp tiÓu häc .................................................. 72 3.2.2. Båi d­ìng chuyªn m«n vÒ GDHN ®¸p øng nhu cÇu thùc tiÔn ...... 80 3.2.3. Cô thÓ ho¸ vËn dông c¸c v¨n b¶n trong d¹y häc hoµ nhËp cÊp tiÓu häc ®èi víi GV ......................................................................................... 84 3.3. Kh¶o nghiÖm tÝnh cÇn thiÕt vµ kh¶ thi cña c¸c biÖn ph¸p ........................ 87 3.3.1. VÊn ®Ò chung vÒ kh¶o nghiÖm ....................................................... 87 3.3.2. KÕt qu¶ kh¶o nghiÖm ..................................................................... 88 KÕt luËn ch­¬ng 3............................................................................................ 91 KÕt luËn vµ khuyÕn nghÞ ............................................................... 92 1. KÕt luËn ....................................................................................................... 92 2. KhuyÕn nghÞ ................................................................................................ 93 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o ..................................................... 95 Phô lôc ........................................................................................................ 97 -6- Danh môc c¸c kÝ hiÖu viÕt t¾t 1. BD Bồi dưỡng 2. CĐSP Cao đẳng sư phạm 3. CNH, H§H C«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa 4. DHHN Dạy học hòa nhập 5. ĐT Đào tạo 6. đvht Đơn vị học trình 7. GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo 8. GDHN Giáo dục hòa nhập 9. GD§B Gi¸o dôc ®Æc biÖt 10. GDTH GD tiÓu häc 11. GD Gi¸o dôc 12. GV Giáo viên 13. GVTH GV tiÓu häc 14. HS Học sinh 15. HSBT Học sinh bình thường 16. HSKT Học sinh khuyết tật 17. KTTT Khuyết tật trí tuệ 18. KHGDVN Khoa học giáo dục Việt Nam 19. NKT Người khuyết tật 20.QLGD Quản lí giáo dục 21. TBT Trẻ bình thường 22. TKT Trẻ khuyết tật 23. UBDS-GD&TE Ủy ban dân số - Gia đình và Trẻ em 24. UBND Ủy ban nhân dân -7- Danh môc c¸c b¶ng B¶ng 2.1. KÕt qu¶ h¹nh kiÓm, häc lùc cña HS tiÓu häc häc k× 1- n¨m häc 2008 - 2009. B¶ng 2.2. T×nh h×nh ®éi ngò GV tiÓu häc ®Õn th¸ng 01 n¨m 2009 B¶ng 2.3. Sè trÎ em khuyÕt tËt tØnh Hßa B×nh B¶ng 2.4. Sè trÎ em khuyÕt tËt ®· ®­îc ®Õn tr­êng B¶ng 2.5. KÕt qu¶ h¹nh kiÓm, häc lùc cña HS khuyÕt tËt häc k× I n¨m häc 2008 - 2009. B¶ng 2.6. T×nh h×nh ®éi ngò GV tiÓu häc DHHN ®Õn th¸ng 1 n¨m 2009. B¶ng 2.7. §¸nh gi¸ n¨ng lùc thùc hiÖn nhiÖm vô cña GV DHHN TKT ë c¸c tr­êng tiÓu häc(§èi t­îng ®· ®­îc ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) B¶ng 2.8. X¸c ®Þnh nhiÖm vô DHHN TKT ë c¸c tr­êng tiÓu häc (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) B¶ng 2.9. §¸nh gi¸ nhËn thøc cña GV vÒ n¨ng lùc DHHN (§èi t­îng ®· ®­îc ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) B¶ng 2.10. §¸nh gi¸ nhËn thøc cña GV vÒ n¨ng lùc DHHN (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) B¶ng 2.11. §¸nh gi¸ nhËn thøc cña GV vÒ møc ®é cÇn thiÕt cña viÖc n©ng cao n¨ng lùc trong DHHN cÊp tiÓu häc (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) B¶ng 2.12. Thùc tr¹ng nhu cÇu n¨ng lùc cÇn ®­îc n©ng cao cña GV DHHN (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN). B¶ng 3.1. §¸nh gi¸ møc ®é cÇn thiÕt vµ kh¶ thi cña c¸c biÖn ph¸p. -8- Danh môc c¸c biÓu ®å BiÓu ®å 2.1. Sè l­îng TKT Hßa B×nh BiÓu ®å 2.2. Sè TKT tíi tr­êng häc hßa nhËp BiÓu ®å 2.3. Kh¶o s¸t GV ®­îc ®µo t¹o tr×nh ®é DHHN BiÓu ®å 2.4. KÕt qu¶ sè liÖu thùc tr¹ng n¨ng lùc thùc hiÖn nhiÖm vô DHHN (§èi t­îng ®· ®­îc ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN). BiÓu ®å 2.5. KÕt qu¶ sè liÖu thùc tr¹ng n¨ng lùc thùc hiÖn nhiÖm vô DHHN (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn DHHN) BiÓu ®å 2.6. BiÓu ®å n¨ng lùc kiÕn thøc (§èi t­îng ®· ®­îc ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) BiÓu ®å 2.7. BiÓu ®å n¨ng lùc kÜ n¨ng S­ ph¹m (§èi t­îng ®· ®­îc ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) BiÓu ®å 2.8. BiÓu ®å n¨ng lùc th¸i ®é (§èi t­îng ®· ®­îc ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) BiÓu ®å 2.9. BiÓu ®å n¨ng lùc kiÕn thøc (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) BiÓu ®å 2.10. BiÓu ®å n¨ng lùc kÜ n¨ng S­ ph¹m (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) BiÓu ®å 2.11. BiÓu ®å n¨ng lùc th¸i ®é (§èi t­îng ch­a qua ®µo t¹o, båi d­ìng kiÕn thøc DHHN) BiÓu ®å 3.1. BiÓu ®å møc ®é cÇn thiÕt BiÓu ®å 3.2. BiÓu ®å møc ®é kh¶ thi BiÓu ®å 3.3. BiÓu ®å t­¬ng quan møc ®é cÇn thiÕt vµ kh¶ thi. -9- Më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Sù tån t¹i cña trÎ khuyÕt tËt (TKT) lµ mét thùc tÕ kh¸ch quan kh«ng phô thuéc vµo ®Æc ®iÓm kinh tÕ, v¨n hãa x· héi, t«n gi¸o, chÕ ®é chÝnh trÞ,... Do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau, sè l­îng ng­êi khuyÕt tËt nãi chung vµ trÎ bÞ khuyÕt tËt nãi riªng ë ViÖt Nam kh¸ lín vµ ®a d¹ng. H­íng tíi mét x· héi hoµ nhËp vµ v× quyÒn cña ng­êi khuyÕt tËt (NKT), tõ nh÷ng n¨m 50 cña thÕ kû tr­íc, Liªn hiÖp quèc ®· ban hµnh nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ NKT. ViÖt Nam ®· tham gia ký cam kÕt vµ phª chuÈn “C«ng ­íc quèc tÕ vÒ QuyÒn trÎ em” n¨m 1989, C«ng ­íc quèc tÕ vÒ QuyÒn cña ng­êi khuyÕt tËt” n¨m 2006. HiÕn ph¸p (1946, 1992), LuËt Gi¸o dôc (2005), LuËt B¶o vÖ, Ch¨m sãc vµ Gi¸o dôc trÎ em (1998),... Ph¸p lÖnh ng­êi tµn tËt (1999) vµ ®Æc biÖt “Qui ®Þnh vÒ gi¸o dôc hßa nhËp cho ng­êi khuyÕt tËt/tµn tËt” cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o (GD&§T) n¨m 2005 ®· kh¼ng ®Þnh trÎ khuyÕt tËt ®­îc b×nh ®¼ng vÒ c¬ héi gi¸o dôc, ®Æc biÖt gi¸o dôc hßa nhËp (GDHN) ®­îc x¸c ®Þnh lµ con ®­êng chÝnh thùc hiÖn quyÒn ®­îc gi¸o dôc trªn. Gi¸o dôc hßa nhËp ®· ®­îc thùc hiÖn ë ViÖt Nam h¬n m­êi n¨m qua. B»ng ph­¬ng thøc gi¸o dôc nµy, ®Õn nay c¶ n­íc ®· cã h¬n bèn tr¨m ngh×n häc sinh khuyÕt tËt ®­îc ®i häc tõ mÇm non ®Õn phæ th«ng. Tuy nhiªn, chÊt l­îng gi¸o dôc hßa nhËp cßn ®ang lµ vÊn ®Ò cÇn ph¶i gi¶i quyÕt. Trong m«i tr­êng nµy, häc sinh khuyÕt tËt cßn ch­a ®­îc gi¸o dôc, ph¸t triÓn hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh. Mét trong nh÷ng lý do dÉn ®Õn thùc tÕ trªn lµ gi¸o viªn ch­a ®­îc båi d­ìng ®Ó cã n¨ng lùc d¹y häc hßa nhËp hiÖu qu¶. Dï ®· cã kh¸ nhiÒu c¸c líp båi d­ìng chuyªn m«n cho gi¸o viªn d¹y häc hßa nhËp, song chÊt l­îng c¸c líp båi d­ìng nµy ®Õn ®©u, cã ®¸p øng nhu cÇu vÒ kiÕn thøc, kü n¨ng vµ th¸i ®é ®èi víi viÖc d¹y häc hßa nhËp, néi dung, ph­¬ng ph¸p, c¸ch thøc tæ chøc, h×nh thøc tæ chøc thÓ nµo vÉn ch­a cã mét nghiªn cøu cô thÓ vÒ vÊn ®Ò nµy. - 10 - Hoµ B×nh lµ mét trong nh÷ng tØnh thµnh cña c¶ n­íc ®ang triÓn khai GDHN trÎ khuyÕt tËt, trong ®ã cã cÊp tiÓu häc. Tuy nhiªn, do ®iÒu kiÖn kinh tÕ cßn khã kh¨n, nhËn thøc cña x· héi vÒ TKT cßn thÊp, ®Æc biÖt lµ n¨ng lùc vµ tr×nh ®é chuyªn m«n vÒ GDHN trÎ khuyÕt tËt cña gi¸o viªn cßn h¹n chÕ do vËy hiÖu qu¶ gi¸o dôc ch­a cao. Thùc tiÔn d¹y häc hßa nhËp (DHHN), yªu cÇu gi¸o viªn ph¶i cã kiÕn thøc, kÜ n¨ng nhÊt ®Þnh nh­: LËp kÕ ho¹ch gi¸o dôc c¸ nh©n; vËn dông c¸c kÜ n¨ng ®Æc thï (ch÷ næi Braille, ng«n ng÷ kÝ hiÖu,...) d¹y c¶ hai ®èi t­îng trong cïng mét líp häc,... Nh­ng hiÖn nay, ®éi ngò gi¸o viªn tiÓu häc cã tr×nh ®é chuyªn m«n vÒ DHHN qu¸ Ýt, kh«ng ®¸p øng ®­îc nhu cÇu thùc tiÔn cña tØnh. Nh÷ng h¹n chÕ nµy ®· ¶nh h­ëng lín ®Õn TKT vµ gia ®×nh TKT, t¸c ®éng tiªu cùc ®Õn sù ph¸t triÓn chung cña toµn x· héi. Tõ nh÷ng vÊn ®Ò cÊp thiÕt nãi trªn vµ tõ t×nh h×nh thùc tÕ ë ®Þa ph­¬ng, chóng t«i thÊy r»ng tØnh Hoµ B×nh cÇn ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc DHHN trÎ khuyÕt tËt cho GVTH, nh»m gãp phÇn ®æi míi c«ng t¸c §T vµ BD gi¸o viªn, cËp nhËt nh÷ng ®æi míi vÒ néi dung, ph­¬ng ph¸p d¹y häc vµ kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ gi¸o dôc theo ch­¬ng tr×nh SGK tiÓu häc míi. §ång thêi t¹o ¶nh h­ëng tÝch cùc ®Õn viÖc GDHN ®èi víi trÎ khuyÕt tËt, gióp c¸c em ph¸t triÓn nh­ mäi trÎ b×nh th­êng. V× vËy, chóng t«i ®· chän ®Ò tµi nghiªn cøu: "Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc gi¸o viªn d¹y häc hoµ nhËp trÎ khuyÕt tËt cÊp tiÓu häc ë Hoµ B×nh". 2. Môc ®Ých nghiªn cøu Nghiªn cøu lý luËn vµ thùc tiÔn nh»m x¸c ®Þnh c¸c biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV DHHN TKT cÊp tiÓu häc t¹i Hoµ B×nh. 3. NhiÖm vô nghiªn cøu 3.1. Nghiªn cøu c¬ së lý luËn Nghiªn cøu c¬ së lý luËn cña GDHN TKT; lý luËn vÒ n¨ng lùc GV DHHN TKT cÊp tiÓu häc. - 11 - 3.2. Nghiªn cøu thùc tiÔn Kh¶o s¸t vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng n¨ng lùc GV DHHN TKT ë mét sè tr­êng tiÓu häc tØnh Hoµ B×nh. 3.3. §Ò xuÊt vµ kh¶o nghiÖm mét sè biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV DHHN trÎ khuyÕt cÊp tiÓu häc tØnh Hßa B×nh 4. Kh¸ch thÓ, ®èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu 4.1. Kh¸ch thÓ nghiªn cøu Nhu cÇu n¨ng lùc cña gi¸o viªn d¹y häc hßa nhËp trÎ khuyÕt tËt cÊp tiÓu häc. 4.2. §èi t­îng nghiªn cøu Nhu cÇu båi d­ìng n¨ng lùc d¹y häc hßa nhËp cã trÎ khuyÕt tËt cña gi¸o viªn cÊp tiÓu häc. 4.3. Ph¹m vi nghiªn cøu Kh¶o s¸t n¨ng lùc d¹y häc hßa nhËp t¹i mét sè tr­êng tiÓu häc trªn ®Þa bµn tØnh Hoµ B×nh. 5. Gi¶ thuyÕt khoa häc Chóng t«i cho r»ng n¨ng lùc cña GV DHHN cÊp tiÓu häc sÏ hiÖu qu¶ h¬n nÕu dùa vµo chøc n¨ng, nhiÖm vô vµ nh÷ng yªu cÇu cô thÓ vÒ kiÕn thøc vµ kü n¨ng cña viÖc DHHN. 6. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 6.1. C¸c ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu lý luËn Nghiªn cøu vµ kh¸i qu¸t ho¸ nh÷ng tµi liÖu, nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu thuéc c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ë trong n­íc vµ n­íc ngoµi vÒ GDHN TKT, c¸c v¨n b¶n ph¸p quy cña thÕ giíi vµ cña ViÖt Nam, nh÷ng ®Þnh h­íng vÒ GDHN cña Bé GD & §T vµ c¸c s¸ch tham kh¶o cÇn thiÕt kh¸c . 6.2. C¸c ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu thùc tiÔn - Quan s¸t ho¹t ®éng qu¶n lý GD cña hoµ nhËp, viÖc tæ chøc GDHN TKT cña GV. - Kh¶o s¸t thùc tr¹ng b»ng phiÕu hái vÒ GDHN TKT, GV d¹y hoµ nhËp TKT cÊp tiÓu häc ë Hoµ B×nh - 12 - - Thu thËp ý kiÕn chuyªn gia vÒ viÖc x©y dùng c¸c biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc DHHN TKT cÊp tiÓu häc tØnh Hoµ B×nh. - Ph­¬ng ph¸p xö lý sè liÖu b»ng thèng kª to¸n häc 7. §ãng gãp cña luËn v¨n - Gãp phÇn lµm phong phó c¬ së lý luËn cña viÖc x©y dùng c¸c biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc DHHN TKT cÊp tiÓu häc ë tØnh Hoµ B×nh. Lµm râ nhiÖm vô, n¨ng lùc cña GV DHHN TKT cÊp tiÓu häc. - §¸nh gi¸ thùc tr¹ng vÒ GDHN TKT vµ GV DHHN TKT cÊp tiÓu häc tØnh Hoµ B×nh. - §­a ra nh÷ng biÖn ph¸p ®­îc x©y dùng dùa trªn nh÷ng c¬ së khoa häc, cã thÓ vËn dông hîp lý trong DHHN TKT, ®¸p øng ®­îc yªu cÇu n©ng cao chÊt l­îng, d¹y häc hiÖu qu¶ ë tiÓu häc hiÖn nay vµ t­¬ng lai, phï hîp víi giai ®o¹n c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ cña ®Êt n­íc. - §Ò xuÊt c¸ch thøc vµ sö dông hîp lý biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV DHHN TKT cÊp tiÓu häc ®· x©y dùng. 8. Bè côc cña luËn v¨n LuËn v¨n gåm nh÷ng phÇn sau: PhÇn më ®Çu PhÇn néi dung: Gåm 3 ch­¬ng - Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn cña biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV d¹y häc hoµ nhËp TKT cÊp tiÓu häc. - Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng n¨ng lùc gi¸o viªn DHHN TKT cÊp tiÓu häc. - Ch­¬ng 3: §Ò xuÊt biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV d¹y häc hoµ nhËp TKT cÊp tiÓu häc tØnh Hoµ B×nh. PhÇn kÕt luËn vµ khuyÕn nghÞ - 13 - Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn cña biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng lùc GV d¹y häc hoµ nhËp TKT cÊp tiÓu häc 1.1. LÞch sö vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.1.1.Trªn thÕ giíi Trªn thÕ giíi ®· cã mét sè tµi liÖu nghiªn cøu vÒ qu¸ tr×nh d¹y, häc vµ ®¸nh gi¸ häc sinh cã nhu cÇu gi¸o dôc ®Æc biÖt, nh­: Towards inclusive schools, Catherine Clark, Alan Dyson vµ Alan Millward (2000), Assessing students with special needs, James A. Macloughlin (1999), Creativity and Collaborative Learning, Rena B. Lewis, Villa A., Thousand, J., & Nevin A. (1994), Including everyone: teaching students with special needs in regular classrooms, Baltimore, Thorburn, J. (1998), Qualitative evaluation and research methods, Allegro press, Patton, Q. (1990), Research methods in special education, Mertens D., & McLaughlin J. (1995), Action for Inclusion: How to Improve School by Welcoming Children with Special Needs into Regular Classrooms, Forest M., & O’Brien J. (1989). C¸c tµi liÖu trªn kh¸i qu¸t c¸c qu¸ tr×nh DHHN ë c¸c cÊp häc vµ h­íng dÉn gi¸o viªn sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p, kü n¨ng ®Æc thï d¹y häc kh¸c nhau vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ gi¸o dôc c¸c ®èi t­îng häc sinh cã nhu cÇu GD§B (trÎ cã c¸c d¹ng khuyÕt tËt kh¸c nhau), ®ång thêi còng nªu c¸c ®iÒu kiÖn, nh÷ng yªu cÇu cña gi¸o viªn vÒ kiÕn thøc, kü n¨ng vµ th¸i ®é trong gi¸o dôc vµ DHHN trong bèi c¶nh v¨n ho¸ x· héi ë mét sè n­íc sö dông tiÕng Anh. Trong c¸c tµi liÖu trªn ®Òu kh¼ng ®Þnh ®Ó cã thÓ d¹y häc cã hiÖu qu¶ häc sinh khuyÕt tËt trong tr­êng hoµ nhËp th× ®iÒu kiÖn b¾t buéc lµ ng­êi gi¸o viªn ph¶i ®­îc trang bÞ nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn, kh¶ n¨ng, nhu cÇu cña trÎ cã c¸c d¹ng khuyÕt tËt kh¸c nhau; biÕt sö dông nh÷ng kü n¨ng ®Æc thï trong giao tiÕp vµ trong d¹y häc cho nh÷ng trÎ trªn. ViÖc båi d­ìng chuyªn m«n DHHN cã trÎ khuyÕt tËt - 14 - ë mét sè n­íc trªn thÕ giíi (Hoa Kú, Thôy §iÓn, Italy, T©y Ban Nha, V­¬ng quèc Anh, New-Zealand, ) cã thÓ chia ra lµm hai giai ®o¹n: 1) giai ®o¹n ®µo t¹o hoÆc sau ®µo t¹o tr­íc khi d¹y häc t¹i c¸c tr­êng líp hßa nhËp; vµ 2) giai ®o¹n båi d­ìng chuyªn m«n nghiÖp vô trong qu¸ tr×nh t¸c nghiÖp. ViÖc tiÕn hµnh ®µo t¹o chuyªn m«n tr­íc khi t¸c nghiÖp tËp trung vµo c¸c kiÕn thøc vµ kü n¨ng c¬ b¶n vÒ c¸c lÜnh vùc nh­: D¹y häc trong líp häc cã häc sinh ®a d¹ng vÒ nÒn v¨n hãa, t«n gi¸o, ®iÒu kiÖn kinh tÕ vµ c¸c ®Æc ®iÓm vÒ n¨ng lùc, nhu cÇu ®a d¹ng cña nh÷ng ®èi t­îng nµy; c¸c chiÕn l­îc thiÕt kÕ vµ tiÕn hµnh d¹y häc hiÖu qu¶; c¸c gi¶i ph¸p/biÖn ph¸p kü thuËt d¹y häc nh»m ph¸t triÓn n¨ng lùc häc tËp vµ ®¸p øng nhu cÇu häc tËp cña tõng häc sinh, ViÖc ®µo t¹o chuyªn m«n vÒ GDHN ®­îc ®­a vµo ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o nh­ phÇn b¾t buéc nh­ ë Thôy §iÓn, ë T©y Ban Nha, Mü tÊt c¶ sinh viªn s­ ph¹m buéc ph¶i häc 10 ®¬n vÞ häc tr×nh (10 tuÇn, mçi ®¬n vÞ häc tr×nh lµ 40 tiÕt qui ®æi lý thuyÕt). Mét sè n­íc nh­ Italy, New-zealand, V­¬ng quèc Anh chuyªn ®Ò GDHN ®­îc biªn so¹n thµnh c¸c chuyªn ®Ò cÊp chøng chØ sau ®µo t¹o. Gi¸o viªn ®­îc båi d­ìng chuyªn m«n vÒ GDHN th­êng cã nhiÒu c¬ héi viÖc lµm h¬n, do chÝnh s¸ch cña c¸c n­íc ­u tiªn tuyÓn chän gi¸o viªn cã thÓ d¹y ®­îc häc sinh ®a d¹ng trong líp häc. ViÖc tiÕn hµnh båi d­ìng nghiÖp vô trong qu¸ tr×nh t¸c nghiÖp ®­îc còng ®­îc c¸c n­íc nh­ ®· ®Ò cËp ë trªn tiÕn hµnh th­êng xuyªn. §iÓn h×nh lµ T©y Ban Nha, Thôy §iÓn, Italy, gi¸o viªn cã tr¸ch nhiÖm tham gia c¸c khãa tËp huÊn vÒ gi¸o dôc hßa nhËp Ýt nhÊt 02 tuÇn/n¨m. §Ó cã nh÷ng tËp huÊn hiÖu qu¶, néi dung c¸c khãa tËp huÊn ®­îc thiÕt kÕ dùa trªn nhu cÇu do gi¸o viªn ®Ò xuÊt vµ ®­îc tæ chøc chñ yÕu qua h×nh thøc héi th¶o, chia sÎ kinh nghiÖm, thùc hµnh trªn ®èi t­îng cô thÓ (T¹c, M« h×nh trung t©m, 2008). Tãm l¹i, viÖc båi d­ìng chuyªn m«n nghiÖp vô cho GDHN cã TKT ®­îc nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi chó träng vµ ®­îc tiÕn hµnh tr­íc khi t¸c nghiÖp vµ trong qu¸ tr×nh t¸c nghiÖp; néi dung, ph­¬ng ph¸p tæ chøc dùa vµo nhu cÇu cña gi¸o viªn. Tuy nhiªn, c¸c néi dung cô thÓ, c¸ch thøc tiÕn hµnh ch­a ®­îc - 15 - tµi liÖu nµo m« t¶ mét c¸ch kü cµng vµ chi tiÕt theo nh÷ng g× mµ t¸c gi¶ luËn v¨n cã ®­îc. 1.1.2. ë ViÖt Nam Gi¸o dôc hßa nhËp ®· ®­îc tiÕn hµnh ë ViÖt Nam tõ n¨m 1991. NhiÒu tµi liÖu tËp huÊn gi¸o viªn DHHN ®­îc biªn so¹n, c«ng bè chÝnh thøc vµ kh«ng chÝnh thøc. Cã thÓ ®iÓm l¹i tµi liÖu tËp huÊn do Trung t©m nghiªn cøu GD#B (tr­íc ®©y lµ Trung t©m nghiªn cøu gi¸o dôc TKT – 1986, Trung t©m nghiªn cøu ChiÕn l­îc vµ Ph¸t triÓn ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc chuyªn biÖt – 2003) ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam biªn so¹n vµ sö dông trong c¸c dù ¸n GDHN t¹i hÇu hÕt c¸c tØnh thµnh trong c¶ n­íc tõ tr­íc ®Õn nay. GÇn ®©y, mét sè tµi liÖu do Dù ¸n Ph¸t triÓn GVTH, Dù ¸n GDTH cho trÎ em cã hoµn c¶nh khã kh¨n (PEDC) vµ mét sè tæ chøc kh¸c ®· ®­îc biªn so¹n vµ sö dông trong vïng dù ¸n. Mét sè s¸ch chuyªn kh¶o còng ®· ®­îc xuÊt b¶n nh­: “Gi¸o dôc hoµ nhËp trÎ khuyÕt tËt cÊp tiÓu häc” cña t¸c gi¶ Lª V¨n T¹c (2006), “Gi¸o dôc hoµ nhËp TKT ë ViÖt Nam - Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn” cña c¸c t¸c gi¶ Lª V¨n T¹c, NguyÔn §øc Minh, Ph¹m Minh Môc (2006), Gi¸o dôc hßa nhËp cho häc sinh khiÕm thÝnh cÊp tiÓu häc (2006), Gi¸o dôc hßa nhËp cho häc sinh khiÕm thÞ cÊp tiÓu häc (2006), Gi¸o dôc hßa nhËp cho häc sinh cã khã kh¨n vÒ häc cÊp tiÓu häc (2006), Gi¸o dôc hßa nhËp cho häc sinh khuyÕt tËt ng«n ng÷ cÊp tiÓu häc (2006), vµ mét sè c¸c tµi liÖu kh¸c ®Ò cËp ®Õn quy tr×nh gi¸o dôc TKT nãi chung vµ quy tr×nh gi¸o dôc cho c¸c nhãm trÎ thuéc c¸c d¹ng khuyÕt tËt kh¸c nhau ®Òu ®Ò cËp ®Õn nh÷ng kiÕn thøc, ph­¬ng ph¸p vµ kü n¨ng ®Æc thï cÇn thiÕt trong thùc hiÖn GDHN cÊp tiÓu häc. C¸c tËp huÊn gi¸o viªn d¹y häc hßa nhËp cÊp tiÓu häc ®­îc tiÕn hµnh theo h×nh thøc tËp trung theo ®ît kho¶ng 1-2 tuÇn vµ th«ng th­êng trong dÞp nghØ hÌ. C¸ch thøc båi d­ìng ®· cã nhiÒu thay ®æi tõ chç gi¶ng gi¶i cña nh÷ng n¨m tr­íc 2000 ®Õn cã nhiÒu t­ liÖu vµ minh chøng cô thÓ h¬n (nh÷ng n¨m gÇn ®©y) trong c¸c ®Þa bµn thuéc c¸c dù ¸n. ChiÕn l­îc båi d­ìng còng - 16 - cã nh÷ng thay ®æi tõ chç c¸c chuyªn gia cña ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam vµ chuyªn gia quèc tÕ trùc tiÕp cho gi¸o viªn ®Õn båi d­ìng cèt c¸n, råi cèt c¸n båi d­ìng l¹i cho gi¸o viªn. Ngoµi nh÷ng kh·a tËp huÊn tËp trung, mét sè vïng dù ¸n cßn më c¸c thao gi¶ng chuyªn ®Ò cho gi¸o viªn theo h×nh thøc: quan s¸t giê d¹y hßa nhËp cã trÎ Kh¨n mét d¹ng tËt, gi¸o viªn tham gia thao gi¶ng cïng rót kinh nghiÖm, sau ®ã cung thiÕt kÕ c¸c giê häc hßa nhËp tiÕp theo, thùc hiÖn c¸c giê nµy vµ rót kinh nghiÖm sau d¹y häc. Tãm l¹i, c¸c tµi liÖu tËp huÊn chuyªn m«n d¹y häc hßa nhËp cho häc sinh khuyÕt tËt ®· ®­îc biªn so¹n kh¸ nhiÒu, c¸c h×nh thøc båi d­ìng còng kh¸ ®a d¹ng t¹i c¸c ®Þa bµn thuéc c¸c dù ¸n. Song, ch­a cã nghiªn cøu nµo ®Ò cËp nhu cÇu cña gi¸o viªn d¹y hßa nhËp trÎ thuéc c¸c d¹ng khuyÕt tËt, tÝnh hiÖu qu¶ cña c¸c tËp huÊn nµy ë ®Þa bµn cô thÓ. 1.2. C¬ së lÝ luËn cña viÖc d¹y häc hßa nhËp cã trÎ khuyÕt tËt C¸c v¨n b¶n ph¸p lÝ: Cïng víi sù tiÕn bé vÒ khoa häc kÜ thuËt, kinh tÕ x· héi ngµy cµng ph¸t triÓn, quyÒn cña ng­êi kÐm may m¾n h¬n ®· ®­îc nhËn diÖn vµ trë thµnh mét trong nh÷ng tiªu chÝ ®¸nh gi¸ sù tiÕn bé cña x· héi. Tõ thËp kØ 60, 70 cña thÕ kØ XX thÕ giíi ®· cã nhiÒu phong trµo vÒ quyÒn cña NKT. Sang thËp kØ 80, 90 cã nh÷ng cam kÕt toµn cÇu vÒ sù b×nh ®¼ng c¬ héi cña NKT,... C¸c tuyªn bè, tuyªn ng«n quèc tÕ ®· lÇn l­ît ra ®êi, ghi nhËn quyÒn cña NKT vÒ c¬ héi b×nh ®¼ng gi¸o dôc. Nh÷ng v¨n b¶n Quèc tÕ vÒ gi¸o dôc cho TKT, quyÒn b×nh ®¼ng vÒ c¬ héi dµnh cho NKT ®­îc ®Æc biÖt chó ý. HiÖp ­íc Quèc tÕ c¸c quyÒn Kinh tÕ, X· héi vµ V¨n ho¸ (1966) ®Ò cËp ®Õn nguyªn t¾c c«ng b»ng, nhÊn m¹nh ®Õn tr¸ch nhiÖm cña c¸c ChÝnh phñ trong viÖc ®¶m b¶o cho mäi trÎ em ®­îc tiÕp cËn gi¸o dôc víi mét chÊt l­îng cã thÓ chÊp nhËn (acceptable quality). HiÖp ­íc chØ râ QuyÒn ®­îc gi¸o dôc lµ mét ®iÒu tiªn quyÕt ®Ó ph¸t triÓn con ng­êi vµ c¬ b¶n cho phÈm chÊt con ng­êi. TÊt c¶ mäi ng­êi, kh«ng kÓ lµ cã kh¶ n¨ng lÜnh héi häc hµnh hay kh«ng ®Òu cã quyÒn ®­îc h­ëng mét - 17 - nÒn gi¸o dôc. N¨m 1971, lÇn ®Çu tiªn Liªn hiÖp quèc ®­a ra Tuyªn bè vÒ C¸c quyÒn cña ng­êi thiÓu n¨ng trÝ tuÖ; n¨m 1975 tiÕp tôc cã Tuyªn bè vÒ C¸c quyÒn cña NKT. N¨m 1982, §¹i héi ®ång Liªn hiÖp quèc th«ng qua: Ch­¬ng tr×nh hµnh ®éng thÕ giíi, liªn quan ®Õn ng­êi khuyÕt tËt (WPA). N¨m 1989 C«ng ­íc Quèc tÕ vÒ QuyÒn trÎ em: §iÒu 18, 23 vµ 28 nªu râ quyÒn ®­îc häc tËp vµ hßa nhËp x· héi cña TKT vµ ®iÒu 29 thÓ hiÖn nh÷ng cam kÕt m¹nh mÏ vµ chi tiÕt vÒ môc ®Ých gi¸o dôc, trong ®ã cã hµm ý vÒ néi dung vµ chÊt l­îng gi¸o dôc. C«ng ­íc còng chØ râ r»ng gi¸o dôc ph¶i t¹o ®iÒu kiÖn cho tÊt c¶ mäi trÎ em, kÓ c¶ TKT ®­îc ph¸t triÓn hÕt mäi tiÒm n¨ng cña b¶n th©n xÐt vÒ c¸c ph­¬ng diÖn nhËn thøc, c¶m xóc vµ tÝnh s¸ng t¹o. N¨m 1990, Héi nghÞ Gi¸o dôc ThÕ giíi ®­îc tæ chøc ë Jomtien, Th¸i Lan, ®¹i biÓu cña 155 quèc gia tham dù, trong ®ã cã ViÖt Nam, ®· ra Tuyªn bè chung vÒ gi¸o dôc cho mäi ng­êi: “Mäi ng­êi, trÎ em, thanh niªn vµ ng­êi lín ®Òu ph¶i ®­îc h­ëng c¸c c¬ héi gi¸o dôc ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu häc tËp c¬ b¶n cña hä”. §Õn n¨m 1994, C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n vÒ b×nh ®¼ng c¬ héi ®èi víi NKT, ®­îc §¹i héi ®ång Liªn Hîp quèc th«ng qua t¹i phiªn häp toµn thÓ lÇn thø 48 tæ chøc ngµy 20/12/93, ®· bæ sung ®Çy ®ñ h¬n quyÒn cña NKT cho nh÷ng v¨n b¶n tr­íc ®ã. C¸c thiÕt kÕ bæ sung cho viÖc triÓn khai thùc hiÖn chÝnh s¸ch vÒ NKT t¹i mçi c¸c quèc gia thµnh viªn ®­îc ®­a ra. Cho dï c¸c nguyªn t¾c nµy kh«ng rµng buéc ph¸p lÝ, nh­ng ®· ®Þnh ra c¸c nguyªn t¾c tiªu chuÈn mang tÝnh Quèc tÕ, c¬ b¶n cho c¸c ch­¬ng tr×nh, luËt ph¸p vµ chÝnh s¸ch vÒ NKT,... TÊt c¶ ®· t¹o thµnh nÒn t¶ng cho hÇu hÕt c¸c chÝnh s¸ch vÒ NKT hiÖn nay. C­¬ng lÜnh hµnh ®éng vÒ nhu cÇu gi¸o dôc ®Æc biÖt ®­îc phª chuÈn t¹i Héi nghÞ ThÕ giíi vÒ gi¸o dôc cho tÊt c¶ mäi ng­êi do chÝnh phñ T©y Ban Nha phèi hîp víi UNESCO tæ chøc t¹i Salamanca tõ 7-10/6/1994 x¸c ®Þnh: Gi¸o dôc cho trÎ em cã nhu cÇu gi¸o dôc ®Æc biÖt nªn ®­îc cung cÊp trong hÖ thèng gi¸o dôc chung cã tiÒm n¨ng tèt nhÊt ®Ó xo¸ bá nh÷ng th¸i ®é ph©n biÖt ®èi xö, t¹o ra nh÷ng céng ®ång th©n ¸i vµ x©y dùng mét x· héi hoµ nhËp. - 18 - DiÔn ®µn Gi¸o dôc thÕ giíi, Dakar, Senegal, 4/2000 cô thÓ ho¸ Tuyªn bè vÒ gi¸o dôc cho mäi ng­êi b»ng c¸ch th«ng qua Khu«n khæ hµnh ®éng Dakar víi 6 môc tiªu. Môc tiªu 2: §¶m b¶o ®Õn n¨m 2015 tÊt c¶ trÎ em, nhÊt lµ trÎ em g¸i, trÎ em cã hoµn c¶nh khã kh¨n vµ con em d©n téc thiÓu sè ®­îc tiÕp cËn vµ hoµn thµnh gi¸o dôc tiÓu häc b¾t buéc miÔn phÝ víi chÊt l­îng tèt. C¸c v¨n b¶n Quèc tÕ ®­îc c¸c quèc gia trªn thÕ giíi cam kÕt thùc hiÖn ®¶m b¶o c¸c quyÒn c¬ b¶n cho TKT vµ h­íng tíi mét cuéc sèng tèt ®Ñp, b×nh ®¼ng vµ ph¸t triÓn cho trÎ khuyÕt tËt. C¸c quèc gia tiªn tiÕn trªn thÕ giíi ®· cã c¸c ®¹o luËt vµ chÝnh s¸ch cô thÓ trong gi¸o dôc TKT. Khu«n khæ hµnh ®éng thiªn niªn kØ Biwako (2001): h­íng tíi mét x· héi hoµ nhËp, kh«ng vËt c¶n vµ v× quyÒn cña ng­êi khuyÕt tËt khu vùc Ch©u ¸ – Th¸i B×nh D­¬ng ®· ®Ò ra 7 lÜnh vùc ­u tiªn, trong ®ã ­u tiªn 3 – Ph¸t hiÖn sím, can thiÖp sím vµ gi¸o dôc trÎ khuyÕt tËt ®· nªu 4 môc tiªu cô thÓ: TrÎ khuyÕt tËt lµ mét phÇn kh«ng thÓ thiÕu trong nhãm ®èi t­îng cña Môc tiªu ph¸t triÓn thiªn niªn kØ, trong ®ã ®¶m b¶o tíi n¨m 2015, trÎ em ë mäi n¬i, em trai còng nh­ em g¸i, ®Òu cã thÓ hoµn thµnh bËc tiÓu häc. Tíi n¨m 2010, cã Ýt nhÊt 75% trÎ em vµ thanh thiÕu niªn khuyÕt tËt trong ®é tuæi ®i häc cã thÓ hoµn thµnh bËc tiÓu häc. §Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò chÊt l­îng gi¸o dôc vµ Ph¸p chÕ quèc tÕ vÒ QuyÒn con ng­êi, B¸o c¸o gi¸m s¸t toµn cÇu vÒ gi¸o dôc cho mäi ng­êi cña UNESCO n¨m 2005 chØ râ: “TÊt c¶ mäi trÎ em ®Òu cã thÓ ph¸t triÓn nh÷ng kü n¨ng nhËn thøc c¬ b¶n nÕu ®­îc häc trong mét m«i tr­êng häc tËp thÝch hîp, ®óng víi nghÜa cña nã, vµ nÕu cã nh÷ng em nµo kh«ng ®¹t ®­îc nh­ vËy th× Ýt nhÊt còng phÇn nµo bëi t¹i sù yÕu kÐm cña hÖ thèng gi¸o dôc (Education System Deficiencies)”. C«ng ­íc Quèc tÕ vÒ ng­êi khuyÕt tËt ®· ®­îc §¹i héi ®ång liªn hiÖp quèc th«ng qua t¹i k× häp 61, ngµy 6 th¸ng 12 n¨m 2006, ®­îc Nhµ n­íc ViÖt - 19 - Nam phª chuÈn ngµy 18 th¸ng 4 n¨m 2007 vµ cã hiÖu lùc tõ ngµy 18 th¸ng 4 n¨m 2008. Trong C«ng ­íc nµy, ®iÒu 24 ®· nªu: “§iÒu 24 – Gi¸o dôc 1. C¸c quèc gia tham gia cÇn c«ng nhËn quyÒn häc tËp cña ng­êi khuyÕt tËt. Víi quan ®iÓm c«ng nhËn quyÒn nµy mµ kh«ng ph©n biÖt ®èi xö vµ dùa trªn c¬ héi b×nh ®¼ng, c¸c quèc gia tham gia b¶o ®¶m cã mét hÖ thèng gi¸o dôc hoµ nhËp ë mäi cÊp vµ ch­¬ng tr×nh häc tËp suèt ®êi, h­íng tíi c¸c môc tiªu sau: (a) Ph¸t triÓn ®Çy ®ñ tiÒm n¨ng, phÈm gi¸ vµ gi¸ trÞ cña con ng­êi; vµ t¨ng c­êng sù t«n träng nh©n quyÒn, quyÒn tù do c¬ b¶n vµ tÝnh ®a d¹ng cña con ng­êi. (b) Ng­êi khuyÕt tËt cã thÓ ph¸t triÓn c¸ tÝnh, tµi n¨ng vµ sù s¸ng t¹o riªng cña hä, còng nh­ nh÷ng kh¶ n¨ng vÒ trÝ tuÖ vµ thÓ chÊt, ®Ó ph¸t huy hÕt nh÷ng tiÒm n¨ng cña hä. (c) §¶m b¶o NKT ®­îc tham gia hiÖu qu¶ trong mét x· héi tù do. 2. Víi viÖc c«ng nhËn quyÒn nµy, c¸c quèc gia tham gia sÏ b¶o ®¶m: (a) Ng­êi khuyÕt tËt kh«ng bÞ t¸ch ra khái hÖ thèng gi¸o dôc chung v× lý do khuyÕt tËt vµ trÎ em khuyÕt tËt kh«ng bÞ t¸ch ra khái c¬ chÕ gi¸o dôc tiÓu häc hoÆc trung häc c¬ së miÔn phÝ vµ b¾t buéc v× lý do khuyÕt tËt. (b) Ng­êi khuyÕt tËt cã thÓ tiÕp cËn gi¸o dôc tiÓu häc vµ trung häc c¬ së hoµ nhËp, cã chÊt l­îng vµ miÔn phÝ, trªn c¬ së b×nh ®¼ng víi ng­êi kh¸c trong céng ®ång n¬i hä sinh sèng. (c) Cã nh÷ng ®iÒu chØnh hîp lý theo yªu cÇu cña tõng ng­êi. (d) Ng­êi khuyÕt tËt nhËn ®­îc sù hç trî cÇn thiÕt trong hÖ thèng gi¸o dôc chung, gióp hä häc tËp cã hiÖu qu¶. (e) Cung cÊp c¸c biÖn ph¸p hç trî cã hiÖu qu¶, ®­îc thiÕt kÕ cho tõng c¸ nh©n, trong c¸c ®iÒu kiÖn ph¸t huy tèi ®a sù ph¸t triÓn vÒ häc thøc vµ x· héi, phï hîp víi môc tiªu hoµ nhËp toµn diÖn. - 20 - 3. C¸c quèc gia tham gia sÏ b¶o ®¶m ng­êi khuyÕt tËt cã thÓ tiÕp cËn víi bËc ®¹i häc hoÆc cao ®¼ng, hÖ d¹y nghÒ, gi¸o dôc dµnh cho ng­êi lín vµ ch­¬ng tr×nh häc tËp suèt ®êi chung, dùa trªn c¬ së b×nh ®¼ng víi ng­êi kh¸c vµ kh«ng bÞ ph©n biÖt ®èi xö. §Ó ®¹t ®­îc ®iÒu ®ã, c¸c quèc gia tham gia sÏ b¶o ®¶m cung cÊp sù ®iÒu chØnh hîp lý dµnh cho ng­êi khuyÕt tËt.” Tãm l¹i, ba xu thÕ trªn thÓ hiÖn râ ®Þnh h­íng Liªn hiÖp quèc, cña UNESCO lµ: 1) Kh«ng khuyÕn khÝch ph¸t triÓn h×nh thøc gi¸o dôc chuyªn biÖt t¸ch biÖt; 2) T¨ng c­êng ph¸t triÓn vµ x©y dùng hÖ thèng gi¸o dôc hoµ nhËp vµ; 3) X©y dùng míi c¸c Trung t©m hç trî gi¸o dôc trÎ khuyÕt tËt ë nh÷ng n¬i ch­a cã hoÆc n©ng cÊp, chuyÓn ®æi tr­êng chuyªn biÖt thµnh c¸c trung t©m hç trî cho gi¸o dôc hßa nhËp. C¸c chØ dÉn nµy ®· ®­îc x©y dùng trªn nh÷ng kinh nghiÖm cña nhiÒu n­íc ®· tiÕn hµnh GDHN. §ång thêi còng lµ nh÷ng ®Þnh h­íng cho c¸c n­íc tiÕn hµnh gi¸o dôc cho trÎ khuyÕt tËt, trong ®ã cã ViÖt Nam. Chñ tr­¬ng cña §¶ng, Nhµ n­íc: VÊn ®Ò TKT lu«n ®­îc §¶ng vµ Nhµ n­íc quan t©m. §iÒu nµy ®­îc thÓ hiÖn qua c¸c v¨n kiÖn cña §¶ng c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc. Ngay trong giai ®o¹n ®Êt n­íc cßn ch­a thèng nhÊt, tõ n¨m 1969, Nhµ n­íc ®· cö ®éi ngò c¸n bé gi¸o dôc ®i häc n­íc ngoµi vÒ gi¸o dôc TKT. §Õn n¨m 1975, Bé Gi¸o dôc ®· cã ®éi ngò chuyªn gia vÒ gi¸o dôc khuyÕt tËt. Nh÷ng n¨m sau n#y, cïng víi sù t¨ng tr­ëng cña nÒn kinhh tÕ, ®êi sèng v¨n hãa, x· héi ®­îc c¶i thiÖn, vÇn ®Ò gi¸o dôc TKT ®­îc thÓ hiÖn râ nÐt h¬n, ®­îc thÓ chÕ hãa vµo c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cña Nhµ n­íc. Cã thÓ liÖt kª nh­ sau: HiÕn ph¸p 1946; HiÕn ph¸p 1992; LuËt Gi¸o dôc 1998; LuËt gi¸o dôc 2005; Ph¸p lÖnh vÒ ng­êi tµn tËt 1998; QuyÕt ®Þnh sè 1121/1997/Q§ TTg ngµy 23 th¸ng 12 n¨m 1997; QuyÕt ®Þnh sè 70/1998/Q§ - TTG ngµy 31 th¸ng 3 n¨m 1998; NghÞ ®Þnh 75/2006/N§ - CP ngµy 02 th¸ng 08 n¨m 2006; V¨n b¶n d­íi luËt cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o; QuyÕt ®Þnh sè 23/2006/Q§ BGD§T ngµy 22 th¸ng 5 n¨m 2006. TÊt c¶ c¸c v¨n b¶n trªn ®Òu qui ®Þnh râ
- Xem thêm -