Tài liệu Một số biện pháp bồi dưỡng cảm thụ văn học cho học sinh năng khiếu lớp 4-5

  • Số trang: 14 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 66 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 20010 tài liệu

Mô tả:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CẢM THỤ VĂN HỌC CHO HỌC SINH LỚP 4-5 I-ĐẶT VẤN ĐỀ Lâu nay, trong các đề thi học sinh giỏi, học sinh năng khiếu môn Tiếng Việt bậc Tiểu học, thường có một câu hỏi dành cho bài tập về cảm thụ văn học. Mặc dù số lượng điểm chiếm tỉ lệ không cao. Thế nhưng, trên thực tế, việc rèn luyện để năng cao năng lực cảm thụ văn học là một nhiệm vụ rất cần thiết đối với học sinh Tiểu học, đặc biệt là học sinh được bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Tiếng Việt. Một học sinh có năng lực cảm thụ văn học tốt sẽ cảm nhận được nhiều nét đẹp trong mỗi bài văn, bài thơ. Những nét đẹp đó được tích lũy dần dần sẽ làm phong phú cho các em về cách nói Tiếng Việt sao cho thật trong sáng, thật sinh động. Có năng lực cảm thụ văn học tốt còn giúp cho các em viết văn tốt hơn, bài văn dễ đi sâu vào lòng người đọc. Trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Việt khối 4-5, việc giúp cho các em năng cao năng lực cảm thụ văn học là một việc làm không thể thiếu được. Dạy môn Tiếng Việt ở Tiểu học, các thầy cô thường chỉ quan tâm tới nhiệm vụ bồi dưỡng và nâng cao năng lực cảm thụ văn học cho học sinh thông qua các giờ Tập đọc. Một số giáo viên có tập trung vào bồi dưỡng cảm thụ nhưng không nắm chắc được phương pháp dạy, chủ yếu là dạy theo cảm tính và cũng chưa có một loại sách nào hướng dẫn cụ thể phương pháp dạy cảm thụ văn học cho học sinh, cụ thể là cách viết cảm thụ đoạn văn, đoạn thơ thế nào cho đúng, cho hay. Mấy năm gần đây, tôi luôn được BGH nhà trường phân công nhiệm vụ “Bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Tiếng Việt”. Chính vì thế nên tôi suy nghĩ, tìm tòi, nghiên cứu cố gắng tìm ra những biện pháp tích cực nhằm phục vụ cho công tác giảng dạy và tháo gỡ những khó khăn trên. Tôi nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp bồi dưỡng cảm thụ văn học cho học sinh năng khiếu lớp 4-5” với mong Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 1 muốn góp phần trong việc thực hiện nhiệm vụ công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu cho nhà trường mà tôi được phân công. II-NỘI DUNG: 1-Thực trạng: * Về giáo viên: - Giáo viên tiểu học có một đặc thù riêng là phái dạy tất cả các môn học. Nhưng trình độ năng lực về môn Toán và Tiếng Việt không đồng đều, có người lại thiên về Toán. Chính vì vậy khi dạy phần cảm thụ văn học cho học sinh bài dạy trở nên khô khan, không hấp dẫn, không tạo cho các em niềm say mê văn học. - Việc bồi dưỡng học sinh cách viết một đoạn văn, đoạn thơ cảm thụ còn nhiều hạn chế, chất lượng còn thấp. Một phần do thiếu sách hướng dẫn và tài liệu tham khảo. Một phần do nhận thức của giáo viên chưa thấy rõ tầm quan trọng của công việc bồi dưỡng cho học sinh khi học phần cảm thụ văn học. * Về học sinh -Vốn sống của các em còn hạn chế, các em chưa thật sự rung động khi tiếp xúc với một văn bản nghệ thuật. Các em còn phụ thuộc theo sự hướng dẫn của thầy cô, tự viết bài theo cảm hứng. Bài viết của các em thường rất ngắn, nhiều bài viết còn mang tính trả lời câu hỏi. - Thông qua phân môn Tập đọc các em đã phần nào nắm được nội dung của đoạn thơ, đoạn văn, một số biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng như nhân hóa, so sánh, điệp từ, điệp ngữ. Nhưng sự cảm nhận của các em về nội dung đoạn văn, đoạn thơ hết sức đơn giản và sơ sài. Các em chưa biết sử dụng biện pháp nghệ thuật để bật ra nội dung hay từ nội dung bật ra biện pháp nghệ thuật. * Về phía nhà trường: - Nhà trường có mở các chuyên đề nâng cao chất lượng dạy và học ở môn Tiếng Việt và môn Toán, chỉ đạo cho giáo viên soạn giảng theo phân hóa đối tượng từng năng lực học tập của các em nhưng chưa có chuyên đề bồi dưỡng cho giáo viên Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 2 dạy cảm thụ văn học cho học sinh. Giáo viên được nhà trường “khoán” giảng dạy theo kinh nghiệm của bản thân. 2- Các biện pháp thực hiện Để xây dựng tốt các biện pháp bồi dưỡng học sinh cảm thụ văn học, điều đầu tiên phải hiểu thế nào là cảm thụ văn học. Cảm thụ văn học chính là giúp cho học sinh cảm nhận được những giá trị nổi bật, những điểm sâu sắc, tế nhị và đẹp đẽ của văn học được thể hiện thông qua các tác phẩm văn học, hay một bộ phận của tác phẩm, thậm chí chỉ là một từ ngữ, hình ảnh có giá trị nghệ thuật trong câu văn, câu thơ. Học sinh Tiểu học mặc dù còn ít tuổi, song các em vẫn có khả năng rèn luyện, trau dồi để từng bước nâng cao khả năng cảm thụ văn học, giúp cho các em học tập môn Tiếng Việt ngày càng tốt hơn Sau đây là một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cảm thụ văn học cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 4,5. 2.1/ Giúp học sinh trau dồi hứng thú khi tiếp xúc thơ văn: - Có hứng thú khi tiếp xúc thơ văn, các em sẽ vượt qua được khó khăn trở ngại, cố gắng luyện tập để cảm thụ văn học tốt hơn và học giỏi môn Tiếng Việt. Khi dạy các bài tập đọc giáo viên nên chú ý rèn đọc diễn cảm một bài văn, một bài thơ, đoạn văn. Các em biết chăm chú quan sát, lắng nghe để tìm hiểu cái đẹp của thiên nhiên và cuộc sống quanh ta, tập dùng từ ngữ cho đúng và hay, nói và viết câu cho rõ ý sinh động và gợi cảm…tất cả đều giúp các em phát triển năng lực cảm thụ văn học. - Trau dồi hứng thú khi tiếp xúc thơ văn cũng chính là tự rèn luyện mình để có nhận thức đúng, tình cảm đẹp, từ đó các em sẽ đến với văn học một cách tự giác say mê. 2.2/ Giúp học sinh tích lũy vốn hiểu biết về thực tế cuộc sống và văn học: - Giáo viên nên hướng dẫn các em tích lũy vốn hiểu biết và cảm xúc của bản thân qua sự hoạt động và quan sát hàng ngày trong cuộc sống. Có những cảnh vật, Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 3 con người, sự việc diễn ra quanh ta tưởng chừng như rất quen thuộc nhưng nếu ta không chú ý quan sát, nhận xét để có cảm xúc và ghi nhớ thì chúng ta không thể làm giàu vốn hiểu biết về cuộc sống quanh ta. Chính vì vậy, tập cho học sinh có thói quen quan sát thường xuyên và biết cách quan sát là rất cần thiết để rèn luyện trở thành một học sinh giỏi, giúp các em viết được những bài văn hay mà còn tạo điều kiện cho các em cảm nhận được vẻ đẹp của thơ văn một cách sâu sắc. - Bên cạnh vốn hiểu biết về thực tế, giáo viên giúp học sinh tích lũy vốn hiểu biết về văn hóa thông qua việc đọc sách thường xuyên. Giúp các em chọn, tìm đọc những cuốn sách phù hợp vói lứa tuổi, có ích cho việc học tập. Đọc sách, các em sẽ được “sống” cùng nhân vật, biết vui - buồn - sướng - khổ hay yêu - ghét …đồng thời cũng cảm nhận được những hình ảnh đẹp, những câu văn hay, những chi tiết xúc động…. 2.3/ Cảm thụ văn học qua việc khai thác các biện pháp nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ: Một trong những biên pháp giúp cho các em có năng lực cảm thụ văn học tốt là giúp cho học sinh nhận biết được các biện pháp nghệ thuật và tác dụng của nó được tác giả sử dụng trong các tác phẩm văn học. Các biện pháp nghệ thuật thường gặp trong các bài văn, bài thơ ở bậc Tiểu học là: So sánh, nhân hóa, điệp từ và đảo ngữ. Để cảm thụ tốt các tác phẩm văn học thông qua việc khai thác các biện pháp nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ, giáo viên cần hướng dẫn học sinh thực hiện tốt các yêu cầu sau đây: - Hiểu được thế nào là biện pháp nghệ thuật: So sánh, nhân hóa, điệp từ và đảo ngữ..., ( thông qua phân môn Luyện từ và câu.) - Xác định đúng những biện pháp nghệ thuật trong bài văn, bài thơ. - Xác định đúng những từ, cụm từ, hình ảnh( ngữ liệu) thể hiện biện pháp nghệ thuật. Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 4 - Cảm nhận được giá trị nghệ thuật làm tăng giá trị nội dung, ý nghĩa của bài văn, bài thơ. * Một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu thường gặp: a . Biện pháp nghệ thuật so sánh. - So sánh là việc đối chiếu hai hay nhiều sự vật, sự việc cùng có một nét giống nhau nào đó, nhằm diễn tả một cách đầy đủ các hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng. Ví dụ : “ Quê hương là chùm khế ngọt Cho con trèo hái mỗi ngày…” + Học sinh xác định được : - Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ trên là: Nghệ thuật so sánh - Hình ảnh so sánh : Quê hương (là) chùm khế ngọt + Học sinh cảm nhận được: Chùm khế ngọt, là hình ảnh quen thuộc, gần gũi với làng quê, gắn bó với con người Việt Nam. Đặc biệt là gắn liền với những kỉ niệm của thời thơ ấu mỗi người. Qua đó cho ta thấy hình ảnh quê hương trong tâm trí của người Việt Nam luôn thân quen, thanh bình và không bao giờ quên được. * Vì vậy khi so sánh, cần biết lựa chọn những sự vật, hình ảnh quen thuộc, gần gũi, sẽ có tác dụng gợi hình ảnh để cho lời nói hay câu văn thêm sinh động hơn. b. Biện pháp nghệ thuật nhân hóa. - Nhân hóa là sự diễn đạt bằng cách biến các sự vật không phải là người thành những nhân vật mang tính chất như con người. Ví dụ : Cho đoạn thơ : “ Rừng mơ ôm lấy núi Sương trắng đọng thành hoa Gió chiều đông gờn gợn Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 5 Hương bay gần bay xa.” ( Rừng mơ- Trần Lê Văn.) - Hãy nêu những cảm nhận của em về vẽ đẹp của rừng mơ Hương Sơn được gợi tả trong đoạn thơ trên. + Học sinh xác định được : Nghệ thuật được sử dụng : Nghệ thuật nhân hóa Hình ảnh nhân hóa : ôm lấy núi. + Cảm nhận được : Rừng mơ bao quanh núi được nhân hóa (ôm lấy núi) cho thấy sự gắn bó gần gũi, thân mật và thắm đượm tình cảm của cảnh thiên nhiên. Hoa mơ nở trắng như mây trên trời đọng (kết) lại. Gió chiều đông nhè nhẹ (gờn gợn) đưa hương hoa mơ lan tỏa đi khắp nơi. Có thể nói, đoạn thơ trên đã vẽ ra bức tranh mang vẻ đẹp của đất trời hòa quyện trong rừng mơ Hương Sơn. * Vì vậy, khi sử dụng nghệ thuật nhân hóa hợp lý sẽ tạo cho sự vật trở nên sinh động, gợi hình ảnh biểu cảm. c. Nghệ thuật điệp ngữ - Điệp ngữ là cách diễn đạt một từ, một ngữ được nhắc lại nhiều lần nhằm mục đích nhấn mạnh ý, khẳng định, gây ấn tượng mạnh hoặc gợi ra những cảm xúc trong lòng người đọc, người nghe. Ví dụ: Mai sau Mai sau Mai sau Đất xanh tre mãi xanh màu tre xanh + Học sinh xác định được: Nghệ thuật được sử dụng : Điệp ngữ Từ ngữ được nhắc lại trong hai câu thơ (Mai sau, xanh) Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 6 + Học sinh cảm nhận được thay đổi cách ngắt nhịp và ngắt dòng (Mai sau/ Mai sau/ Mai sau) và biện pháp sử dụng điệp ngữ (Mai sau) góp phần gợi cảm xúc về thời gian và không gian như mở ra vô tận, tạo cho ý thơ âm vang bay bổng và đem đến cho người đọc những liên tưởng phong phú. - Dùng từ điệp từ (xanh) ba lần trong một dòng thơ với những kết hợp khác nhau (xanh tre, xanh màu, tre xanh) tạo những nét nghĩa đa dạng, phong phú và khẳng định sự tường tồn của màu sắc, của sức sống dân tộc. Vì vậy, sử dụng điệp ngữ có chọn lọc, hợp lí sẽ có tác dụng làm nổi bật ý, giúp câu văn, câu thơ mạnh mẽ, nhịp nhàng và tạo nên âm điệu, tính nhạc cho đoạn thơ, câu văn. * Nghệ thuật đảo ngữ. - Nghệ thuật đảo ngữ là hình thức đảo trật tự thông thường của cụm chủ - vị trong câu. Nhằm mục đích nhấn mạnh hoạt động, tính chất, trạng thái...của đối tượng trình bày. Ví dụ : Câu đảo ngữ : Xanh biêng biếc nước sông Hương, đỏ rực hai bên bờ màu hoa phượng vĩ. + Học sinh xác định đúng bộ phận chủ - vị của câu đảo ngữ. Thông qua đó để hiểu được giá trị về nội dung, ý nghĩa của câu. Làm nổi bật vẻ đẹp của dòng sông Hương vừa nên thơ vừa rực rỡ. 2.4/ Cảm thụ văn học thông qua việc tìm hiểu nội dung, ý nghĩa. - Biện pháp này, chính là hình thức tìm hiểu nội dung khi dạy tập đọc. Song trong việc tìm hiểu nội dung, ý nghĩa của tác phẩm, chúng ta không chỉ dừng lại ở mức tái hiện những kiến thức có trong tác phẩm mà dựa trên những vấn đề học sinh đã phát hiện được như : các biện pháp nghệ thuật, các ngữ liệu thể hiện biện pháp nghệ thuật… để định hướng cho học sinh cảm nhận được giá trị nghệ thuật của tác phẩm. Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 7 + Ví dụ: Trong bài thơ Cô giáo lớp em , nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh có viết: “Cô dạy em tập viết Gió đưa thoảng hương nhài. Nắng ghé vào cửa lớp Xem chúng em học bài.” Em hãy cho biết: khổ thơ trên tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nổi bật? Biện pháp nghệ thuật đó giúp em thấy được điều gì đẹp đẽ ở các bạn học sinh? Học sinh nêu được.: + Biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của + Biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa. đọan thơ trên là gì? + Các từ ngữ nào thể hiện nghệ + Được thể hiên qua các từ ngữ ( ghé, xem) thuật ? + Cho ta thấy được tinh thần học tập rất chăm chỉ của các bạn học sinh ( làm cho + Tác dụng của biện pháp nghệ thuật nắng như đứa trẻ nhỏ đang tung tăng chạy nhân hóa trong khổ thơ trên ? nhãy cũng muốn dừng lại ghé vào cửa lớp để xem các bạn học bài.) + Ví dụ : Trong bài thơ Bóc lịch, nhà thơ Bế Kiến Quốc có đoạn viết : « Ngày hôm qua ở lại Trong vở hồng của con Con học hành chăm chỉ Là ngày mai vẫn còn… » Theo em, qua đoạn thơ trên nhà thơ muốn nói với các em điều gì ? - Học sinh xác định được : - Em hiểu thế nào là trang vở hồng ? + Trang vở hồng là trang vở đẹp đẽ nhất của Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 8 tuổi thơ. - Cái đọng lại trên trang vở hồng là những gì ? + Cái đọng lại trên trang vở hồng là những thành tích tốt đẹp đã đạt được của các em trong học tập - Hiểu như thế nào về hai dòng thơ + Kết quả của sự chăm chỉ học tập của ngày Con học tập chăm chỉ hôm qua như (điểm giỏi, những lời khen của Là ngày mai vẫn còn… thầy cô…) được thể hiện rõ trên trang vở ( Gợi ý :Kết quả của học tập chăm hồng đẹp đẽ của tuổi thơ; nó sẽ được lưu giữ chỉ là cái gì ?Là ngày mai vẫn còn lại mãi mãi cùng với thời gian.Vì vậy có thể nghĩa là thế nào ?) nói ngày hôm qua cũng không thể nào bị mất đi Cảm nhận được : + Sự liên kết giữa : Ngày hôm qua là thì quá khứ, ngày mai là thì tương lai. + Hiểu được ý nghĩa : Khuyên mỗi một học sinh cần phải cố gắng chăm chỉ học hành để ngày mai, tương lai của các em càng thêm tươi sáng và đẹp đẽ hơn. Ví dụ : Trong bài Vàm Cỏ Đông, nhà thơ Hoài Vũ có viết : « Đây con sông như dòng sữa mẹ Nước về xanh ruộng lúa, vườn cây Và ăm ắp như lòng người mẹ Chở tình thương trang trải đêm ngày. » Đọc đoạn thơ trên, em cảm nhận được vẻ đẹp đáng quý của dòng sông quê hương như thế nào ? - Học sinh phải trả lời được các câu hỏi. - Biện pháp nghệ thuật của đoạn thơ + Nghệ thuật so sánh là gì ? Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 9 - Hình ảnh so sánh trong đoạn thơ ? + Dòng sông- dòng sữa mẹ. + Nước dòng sông đầy- tấm lòng người mẹ - Học sinh nêu được : + Hai dòng thơ đầu ý gợi tả gì ? + Hai dòng thơ đầu : Ý nói dòng sông quê ( Gọi ý : Vì sao được ví như dàng sửa hương đưa nước về làm cho ruộng lúa, vườn mẹ) cây thêm xanh tươi, đầy sức sống. Vì vậy, nó được ví như dòng sữa mẹ nuôi dưỡng các con khôn lớn. + Hai dòng tiếp theo : Nước dòng sông đầy + Hai dòng tiếp theo ý nói gì ? ăm ắp như tấm lòng người mẹ tràn đầy tình ( Gợi ý : Tấm lòng người mẹ luôn thương yêu, luôn sẵn sàng chia sẻ ( trang trải đầy ăm ắp những gì ?) đêm ngày) cho những đứa con, cho cả mọi người. *Cảm nhận được : Dòng sông quê hương luôn mang một vẻ đẹp hiền hòa và đầy ắp những kỉ niệm của mỗi con người. Những vẻ đẹp đầy ăm ắp tình người, làm cho chúng ta càng thêm yêu quý và gắn bó với dòng sông quê hương. 2.5/ Hướng dần học sinh cách viết một bài văn cảm thụ: - Giáo viên rèn kĩ năng cho học sinh viết một bài văn cảm thụ thông qua 3 bước sau: + Bước 1: Sơ lược về tác giả, tác phẩm. + Bước 2: Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn, đoạn thơ như: những từ ngữ có giá trị gợi tả, gợi cảm, những hình ảnh đẹp, những từ láy, từ tượng thanh, tượng hình, cách gieo vần và một số biện pháp tu từ thường gặp… + Bước 3: Chỉ rõ nội dung cơ bản của đoạn văn, đoạn thơ - Dựa trên 3 bước cơ bản nêu trên, học sinh sẽ viết thành một đoạn văn cảm thụ có “Mở đoạn” “Phân tích nội dung” và “Kết đoạn” để viết nội dung cảm thụ. Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 10 - Đoạn văn có nội dung về cảm thụ cần được diễn đạt một cách hồn nhiên, trong sáng và bộc lộ cảm xúc, cần tránh mắc các lỗi về chính tả, dùng từ, đặt câu, tránh diễn đạt dài dòng về nội dung đoạn văn. Sau đây là ví dụ về cách hướng dẫn học sinh viết một bài cảm thụ: *Bài tập minh họa: Mở đầu bài Nhớ con sông quê hương, nhà thơ Tế Hanh viết: Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng Đoạn thơ trên có những hình ảnh nào đẹp? Nhũng hình ảnh ấy giúp em cảm nhận được điều gì? *Hướng dẫn làm nháp theo 3 bước - Bước 1: Sơ lược về tác giả, tác phẩm Nhà thơ Tế Hanh thể hiện tình yêu quê hương qua bài thơ “Nhớ con sông quê hương” - Bước 2: Biện pháp nghệ thuật: + Nhân hóa: Nước gương trong soi tóc những hàng tre + So sánh: Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè + Đảo ngữ : Soi tóc những hàng tre + Từ láy : Lấp loáng + Hình ảnh đẹp : Con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre - Bước 3: Nội dung cơ bản + Hình ảnh đẹp: Hình ảnh con sông xanh biếc có nước sông như mặt gương để tre hàng ngày soi bóng. Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 11 Hình ảnh lòng sông lấp loáng phản chiếu ánh nắng trưa hè. + Cảm nhận : Con sông quê hương có vẻ đẹp quyến rũ lòng người. Tình yêu quê hương tha thiết của tác giả Mỗi người ai cũng có quê hương để nhớ, để thương. Bởi vì quê hương là nơi chứa đựng bao kỉ niệm thời thơ ấu. - Học sinh viết bài văn cảm thụ theo ý trên. 3- Kết quả đạt được - Sau khi áp dụng một số biện pháp trên, khả năng cảm thụ văn học của học sinh ở lớp được tăng lên, không còn học sinh yếu kém môn Tiếng Việt, tỉ lệ học sinh khá giỏi được nâng dần lên. Trong giờ học, các em hứng thú tìm hiểu hơn,tinh thần tự học tự rèn luyện và tư duy ssng tạo của các em được phát triển. - Trong nhiều năm học qua, đội tuyển học sinh năng khiếu lớp 4-5 của trường do tôi bồi dưỡng luôn đạt kết quả qua các lần thi vòng huyện và tỉnh do ngành tổ chức. * Kết quả cụ thể trong 3 năm gần đây nhất: Năm học: 2011-2012 đạt giải : + Vòng huyện : 1em lớp 4; 2 em lớp 5 + Vòng tỉnh : 1em lớp 5 Năm học 2012-2013 đạt giải: + Vòng huyện: 1em lớp 4; 2 em lớp 5 + Vòng tỉnh : 1 em lớp 5 Năm học 2013-2014 đạt giải + Vòng huyện 3 em lớp 5 + Vòng tỉnh có 1em lớp 5 Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 12 Tuy kết quả đạt được với số lượng học sinh đạt giải trong các lần thi học sinh năng khiếu vòng huyện, tỉnh chưa nhiều, do số học sinh của trường quá ít, không đủ nguồn để bồi dưỡng nhưng phần nào cũng cho thấy kết quả của đề tài nghiên cứu. 4- Bài học kinh nghiệm: Qua thực tế công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Tiếng Việt khối 4-5 và việc nghiên cứu, thực hiện sáng kiến. Bản thân tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm về việc bồi dưỡng năng lực cảm thụ văn học cho học sinh giỏi lớp 4-5 như sau : - Phải cung cấp đầy đủ kiến thức về luyện từ và câu cho học sinh( đặc biệt là kiến thức về ngữ pháp như: từ vựng và các kiến thức về biện pháp tu từ…) - Trong giảng dạy phân môn tập đọc, giáo viên cần thực hiện tốt việc đọc diễn cảm, cần cho các em làm quen dần ( ở lớp,2,3) và rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm( ở lớp 4,5). - Cần trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về cuộc sống, tập tục văn hóa... Những mảng hình ảnh điển hình trong văn thơ Việt Nam được chọn lọc đưa vào giảng dạy ở chương trình Tiểu học - Phát hiện và khai thác tốt các ngữ liệu thể hiện biện pháp nghệ thuật để cảm nhận được giá trị nội dung, ý nghĩa và nghệ thuật của tác phẩm. - Cần khai thác tốt nội dung tác phẩm, giúp học sinh cảm nhận được những điểm sâu sắc, tế nhị và đẹp đẽ của văn học . - Phải phối hợp tốt giữa các biện pháp để rèn luyện kĩ năng cảm thụ cho học sinh. - Tránh lạm dụng vào việc tổ chức hoạt động tìm hiểu nội dung trong tiết dạy tập đọc. Chỉ để tham khảo và áp dụng cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi. III- KẾT LUẬN : Luyện tập để nâng cao năng lực cảm thụ văn học là một yêu cầu cần thiết đối vói học sinh tiểu học, đặc biệt là đối với những học sinh năng khiếu. Chính vì vậy, Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 13 đòi hỏi người giáo viên phải thật kiên trì, thật bền bỉ, biết phát huy trí lực, khả năng sáng tạo của học sinh, tạo cho các em nguồn cảm hứng, sự say mê khi tiếp xúc với thơ văn. Người giáo viên phải tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu các tài liệu và trao đổi kinh nghiệm với bạn bè đồng nghiệp,chịu khó tìm tòi phương pháp giảng dạy để có những giờ dạy cuốn hút học sinh say mê học tập. Với kinh nghiệm của bản thân trong nhiều năm phụ trách công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu. Bản thân tôi mạnh dạn xây dựng sáng kiến này.Mặc dù đây chỉ là một số giải pháp để bồi dưỡng cho học sinh giỏi cảm thụ văn học, song cũng đã đem lại hiệu quả cao cho các em được bồi dưỡng Tiếng Việt của đơn vị đi dự thi cấp huyện. Trong khi trình bày không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong sự góp ý chân thành của hội đồng khoa học và quý đồng nghiệp để tôi được hoàn thiện hơn sáng kiến này. Tân Thạnh, ngày 18 tháng 4 năm 2014 Người viết Trần Phương Oanh Sangkienkinhnghiem:Motsobienphapboiduongcamthuvanhocchohslop4-5/2013-2014 14
- Xem thêm -