Tài liệu Luận văn ứng dụng quản trị tinh gọn tại tổng công ty cổ phần bưu chính viettel

  • Số trang: 114 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 654 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Tham gia: 02/08/2015

Mô tả:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------o0o--------- NGUYỄN QUỐC HÙNG ỨNG DỤNG QUẢN TRỊ TINH GỌN TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN BƢU CHÍNH VIETTEL LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ CÔNG NGHỆ VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP Hà Nội - 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------o0o--------- NGUYỄN QUỐC HÙNG ỨNG DỤNG QUẢN TRỊ TINH GỌN TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN BƢU CHÍNH VIETTEL Chuyên ngành: Quản trị Công nghệ và Phát triển doanh nghiệp Mã số: Chuyên ngành thí điểm LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ CÔNG NGHỆ VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN ĐĂNG MINH XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƢỚNG DẪN XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CHẤM LUẬN VĂN Hà Nội - 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chƣa từng đƣợc sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đƣợc ghi rõ nguồn gốc. Tác giả luận văn Nguyễn Quốc Hùng LỜI CẢM ƠN Để thực hiện và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận đƣợc sự quan tâm giúp đỡ tận tình, sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể: Trƣớc tiên, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban Giám Hiệu, Khoa Quản Trị Kinh Doanh, Chƣơng trình định hƣớng thực hành Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến thầy giáo TS. Nguyễn Đăng Minh đã trực tiếp tận tình hƣớng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu luận văn. Tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn tới nhóm nghiên cứu khoa học của thầy giáo TS. Nguyễn Đăng Minh đã nhiệt tình giúp đỡ, tƣ vấn, góp ý cho tôi hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp của mình. Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Hội đồng quản trị, Đảng ủy, Ban Tổng Giám đốc, các phòng ban chức năng và toàn bộ công nhân viên Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel đã tạo điều kiện giúp đỡ, cung cấp số liệu, tƣ liệu khách quan giúp tôi hoàn thành luận văn này. MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................................................................. i DANH MỤC CÁC BẢNG .............................................................................. ii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ........................................................................ iv MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TINH GỌN ................... 4 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ........................................................... 4 1.2 Cơ sở lý luận về quản trị tinh gọn ......................................................... 8 1.2.1 Khái niệm ....................................................................................... 8 1.2.2 Mục tiêu của quản trị tinh gọn ..................................................... 13 1.2.3 Các công cụ và phƣơng pháp trong quản trị tinh gọn .................. 14 1.2.4 Các đặc điểm của phƣơng pháp quản trị tinh gọn ....................... 21 1.3. Thiết kế nghiên cứu: .......................................................................... 28 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................................ 29 2.1. Phƣơng pháp nghiên cứu: .................................................................. 29 2.2 Phƣơng pháp lập bảng khảo sát: ......................................................... 31 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG QUẢN TRỊ TINH GỌN TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN BƢU CHÍNH VIETTEL ........................... 33 3.1 Giới thiệu về Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel ...................... 33 3.1.1 Tổng quan về Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel .............. 33 3.2 Thực trạng áp dụng các công cụ quản trị tinh gọn trong hoạt động kinh doanh tại Tổng công ty cổ phần bƣu chính Viettel ................................... 43 3.2.1 Hoạt động 5S:............................................................................... 43 3.2.2 Hoạt động Kaizen......................................................................... 50 3.2.3 Hoạt động quản lý trực quan ........................................................ 53 3.3. Phân tích các kết quả điều tra ............................................................ 54 3.3.1 Phƣơng pháp lập bảng khảo sát ................................................... 54 3.3.2 Phân tích kết quả điều tra ............................................................. 57 3.3.3 Đánh giá kết quả phân tích khảo sát: ........................................... 67 3.4 Những nguyên nhân cản trở hiệu quả việc áp dụng quản trị tinh gọn tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel .................................................. 69 3.4.1 Những nguyên nhân ảnh hƣởng đến hiệu quả việc áp dụng quản trị tinh gọn ............................................................................................. 69 CHƢƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO ỨNG DỤNG QUẢN TRỊ TINH GỌN TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN BƢU CHÍNH VIETTEL ....................................................................................................... 78 4.1. Quan điểm, chiến lƣợc, mục tiêu phát triển của Tổng công ty Cổ phần Bƣu chính Viettel đến năm 2020 .............................................................. 78 4.2 Một số giải pháp ứng dụng quản trị tinh gọn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Tổng Công ty Cổ phần Bƣu chính Viettel ....... 78 4.2.1 Doanh nghiệp cần hoạch định chiến lƣợc dài hạn cho việc áp dụng QTTG ........................................................................................... 79 4.2.2 Cần có sự cam kết lâu dài từ ban lãnh đạo trong việc áp dụng QTTG .................................................................................................... 79 4.2.3 Mời các chuyên gia hỗ trợ: .......................................................... 80 4.2.4 Tạo điều kiện thúc đẩy sự tham gia của ngƣời lao động: ............ 81 4.2.5 Hoạt động đào tạo cần đƣợc chú trọng: ....................................... 83 4.2.6 Chính sách khuyến khích, khen thƣởng:...................................... 85 4.3 Đề xuất mô hình áp dụng quản trị tinh gọn tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel ...................................................................................... 86 KẾT LUẬN .................................................................................................... 90 TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 93 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Stt Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 Bƣu chính Viettel Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel 2 CBCNV Cán bộ công nhân viên 3 DN Doanh nghiệp 4 DNSXVVN Doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ 5 JIT Quy trình sản xuất liên tục/ làm đúng ngay từ đầu 6 QTTG Quản trị tinh gọn 7 SXTG Sản xuất tinh gọn 8 TNHH 1TV Trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên 9 TQM Quản lý chất lƣợng tổng thể 10 TPM Duy trì năng suất tổng thể 11 TPS Phƣơng thức sản xuất Toyota 12 Viettel Tập đoàn Viễn thông quân đội 13 VTP Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel i DANH MỤC CÁC BẢNG Stt Bảng Nội dung 1 Bảng 2.1 Nội dụng khảo sát phƣơng pháp 5S 31 2 Bảng 2.2 Nội dung khảo sát phƣơng pháp kaizen 32 3 Bảng 3.1 Giá trị tài sản, nguồn vốn của VTP 41 4 Bảng 3.2 5 Bảng 3.3 Nội dụng khảo sát phƣơng pháp 5S 55 6 Bảng 3.4 Nội dung khảo sát phƣơng pháp kaizen 56 7 Bảng 3.5 8 Bảng 3.6 9 Bảng 3.7 10 Bảng 3.8 11 Bảng 3.9 12 Bảng 3.10 13 Bảng 3.11 Báo cáo kết quả kinh doanh (rút gọn) từ 2010-2013 của VTP Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về hoạt động "S1 - Sàng lọc" Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về hoạt động "S2 - Sắp xếp" Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về hoạt động "S3 - Sạch sẽ" Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về hoạt động "S4 - Săn sóc" Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về hoạt động " S5 – Tâm thế" Tổng hợp kết quả khảo sát về các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động 5S Tổng hợp kết quả khảo sát về hoạt động Kaizen tại doanh nghiệp ii Trang 42 57 58 58 59 59 60 61 14 Bảng 3.12 15 Bảng 3.13 Tổng hợp kết quả khảo sát các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả việc cải tiến Tổng hợp kế quả khảo sát về hoạt động quản lý trực quan tại doanh nghiệp 63 64 Tổng hợp kết quả khảo sát các yếu tố ảnh 16 Bảng 3.14 hƣởng đến hiệu quả hoạt động quản lý trực quan tại doanh nghiệp iii 66 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Stt Hình Nội dung 1 Hình 1.1 Mô hình các bƣớc thực hiện 26 2 Hình 1.2 Sơ đồ ngôi nhà quản trị tinh gọn 27 3 Hình 2.1 Các bƣớc nghiên cứu thực hiện luận văn 30 4 Hình 3.1 5 Hình 3.2 6 Hình 3.3 7 Hình 3.4 8 Hình 3.5 9 Hình 3.6 10 Hình 3.7 11 Hình 3.8 12 Hình 3.9 Hình ảnh tại văn phòng giao dịch 48 13 Hình 3.10 Hình ảnh vệ sinh tại nơi làm việc 49 14 Hình 3.11 Sơ đồ tổ chức Tổng Công ty Cổ phần Bƣu chính Viettel Hình ảnh tuyên truyền ứng dụng 5S Hình ảnh cửa hàng giao dịch trƣớc khi áp dụng 5S Hình ảnh cửa hàng sau khi áp dụng 5S Hình ảnh tủ để tài liệu của nhân viên trƣớc và sau áp dụng 5S Bàn làm việc trƣớc và sau khi thực hiện 5S Hình ảnh trung tâm khai thác trƣớc khi áp dụng 5S Hình ảnh trung tâm khai thác sau khi thực hiện 5S Hình ảnh sắp xếp hàng hóa trƣớc và sau khi áp dụng 5S iv Trang 39 43 44 45 46 46 47 47 50 15 Hình 3.12 16 Hình 3.13 17 Hình 4.1 18 Hình 4.2 Hình ảnh quản lý trực quan tại văn phòng Phân tích các nguyên nhân tại sao Bƣu chính Viettel chƣa áp dụng hiệu quả QTTG Đề xuất mô hình cơ cấu nhân sự triển khai 5S tại Bƣu chính Viettel Mô hình quản trị tổng quát theo tƣ duy quản trị tinh gọn tại các doanh nghiệp Việt Nam v 53 71 82 87 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Sứ mạng của Viettel là “Sáng tạo để phục vụ con ngƣời” với triết lý kinh doanh “coi mỗi khách hàng là một con ngƣời – một cá thể riêng biệt, cần đƣợc tôn trọng, quan tâm và lắng nghe, thấu hiểu và phục vụ một cách riêng biệt; Liên tục đổi mới, cùng với khách hàng sáng tạo ra các sản phẩm, dịch vụ ngày càng hoàn hảo; Nền tảng cho một doanh nghiệp phát triển là xã hội. VIETTEL cam kết tái đầu tƣ lại cho xã hội thông qua việc gắn kết các hoạt động sản xuất kinh doanh với các hoạt động xã hội, hoạt động nhân đạo” đẵ khẳng định đƣợc vị thế là doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam và có tên tuổi trên thế giới. Tuy nhiên, sự cạnh tranh khốc liệt của thị trƣờng đòi hỏi Viettel phải không ngừng cải tiến, không ngừng đổi mới, sáng tạo và sáng tạo hơn nữa. Với mục đích không ngừng sáng tạo, đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả hơn nữa trong kinh doanh. Sau thời gian đƣợc học Chƣơng trình Thạc sĩ Quản trị Công nghệ và phát triển doanh nghiệp, tôi nhận thấy có rất nhiều phƣơng pháp, công cụ giúp các doanh nghiệp cải tiến sản xuất, giảm thiểu chi phí và nâng cao lợi nhuận. Tôi nhận thấy quản trị tinh gọn là một công cụ hiệu quả giúp các doanh nghiệp loại bỏ tối đa các loại lãng phí, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động, nâng cao chất lƣợng sản phẩm và dịch vụ cung cấp tới khách hàng. Đã có rất nhiều các doanh nghiệp và trên thế giới, đặc biệt tại Nhật Bản, đã áp dụng quản trị tinh gọn từ khá lâu và đạt nhiều thành công lớn, góp phần phát triển doanh nghiệp. Với thâm niên hơn 13 năm công tác tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel – Tập đoàn Viễn Thông Quân đội, tôi nhận thấy Viettel cũng đã áp dụng quản trị tinh gọn, tuy nhiên chƣa hệ thống lại và áp dụng triệt để quản trị tinh 1 gọn, do vậy hiệu quả còn rất hạn chế. Trƣớc thực tế đó, tôi đã nghiên cứu luận văn: “Ứng dụng quản trị tinh gọn tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel” qua đó góp phần phân tích thực trạng ứng dụng quản trị tinh gọn vào hoạt động kinh doanh, tìm ra những quy trình, hoạt động đang gây ra lãng phí và nguyên nhân của nó, để từ đó trả lời câu hỏi “Làm thế nào để ứng dụng quản trị tinh gọn hiệu quả hơn tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel” giúp Tổng công ty có thể đứng vững và phát triển trƣớc sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt của thị trƣờng, cũng nhƣ nền kinh tế nhiều biến động hiện nay. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: Nghiên cứu ứng dụng Lean management trong Tổng Công ty Cổ phần Bƣu chính Viettel nhằm mục đích đƣa ra đƣợc giải pháp áp dụng Quản trị tinh gọn nhằm nâng cao hiệu quả việc ứng dụng quản trị tinh gọn trong hoạt động kinh doanh của Tổng công ty. Nhiệm vụ đặt ra đối với luận văn nhƣ sau: Một là, nghiên cứu, cập nhật và hệ thống hóa các kiến thức về quản trị tinh gọn qua đó trình bày đƣợc mô hình quản trị tinh gọn phù hợp áp dụng tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel. Hai là, vận dụng lý luận vào phân tích, đánh giá hiệu quả việc ứng dụng quản trị tinh gọn của Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel. Ba là, từ lý luận và kết quả phân tích thực tiễn, luận văn hƣớng tới việc ứng dụng quản trị tinh gọn đề xuất các giải pháp mới và hoàn thiện các giải pháp hiện có nhằm ứng dụng quản trị tinh gọn tốt hơn để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel trong những năm tới. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu ứng dụng quản trị tinh gọn vào doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ mà cụ thể là Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel. 2 Phạm vi nghiên cứu: 3.1. Phạm vi về không gian: Luận văn nghiêu cứu tập trung điển hình tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel. 3.2. Phạm vi về nội dung: Đề tài nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động và đề xuất giải pháp ứng dụng quản trị tinh gọn tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel. 3.3. Phạm vi về thời gian: Luận văn lấy số liệu thống kê, báo cáo của Bƣu chính Viettel trong 4 năm 2010, 2011, 2012 và 2013. Đề xuất một số giải pháp ứng dụng quản trị tinh gọn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Tổng công ty hƣớng tới năm 2020. 4. Kết cấu luận văn: Luận văn đƣợc chia thành 6 phần: Phần 1: Lời mở đầu Phần 2: Cơ sở lý luận về quản trị tinh gọn Phần 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Phần 4: Thực trạng ứng dụng quản trị tinh gọn tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel. Phần 5: Một số giải pháp nhằm nâng cao ứng dụng Quản trị tinh gọn tại Tổng công ty cổ phần Bƣu chính Viettel. Phần 6: Kết luận 3 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TINH GỌN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Khái niệm quản trị tinh gọn đã đƣợc hình thành từ cách đây rất lâu, nhƣng chỉ từ khi Toyota bắt đầu áp dụng và biến nó thành một công cụ thần kỳ đƣa nhà sản xuất ô tô này lên vị trí hàng đầu thế giới và khẳng định phong cách riêng của mình bằng hệ thống sản xuất Toyota (TPS), phƣơng pháp quản trị này mới bắt đầu đƣợc quan tâm nghiên cứu nhiều hơn. Quản trị tinh gọn có thể đƣợc hiểu đơn giản là phƣơng pháp quản lý, kiểm soát nhằm loại bỏ các tối đa lãng phí trong quá trình sản xuất thông qua việc áp dụng các công cụ nhƣ: 5S, Kaizen, Quản lý trực quan … Dƣới đây là một số nghiên cứu đáng chú ý mà tôi đã tìm hiểu: Nguyễn Đăng Minh, Quản trị tinh gọn tại Việt Nam – Đường tới thành công, 2015. Tác giả đã chỉ ra tâm thế, tƣ duy, phƣơng pháp quản trị tinh gọn vào thực tiễn các doanh nghiệp Việt. Hệ thống hóa tƣ duy, mô hình quản trị tinh gọn “ Made in Vietnam” phạm trù quản trị “Tâm thế” và mô hình “Ánh xạ” làm cơ sở để triển khai các mô hình “ Quản trị” vào thực tiễn doanh nghiệp Việt nhằm hƣớng tới văn hóa sáng tạo, đổi mới, cải tiến không ngừng để đem lại giá trị gia tăng từng ngày cho doanh nghiệp/ tổ chức vì sự phồn thịnh của các doanh nghiệp/ tổ chức. Nguyễn Đăng Minh, Ứng dụng thực tiễn của “Bảo trì sản xuất tổng thể TPM tại các nhà máy sản xuất công nghiệp ở Nhật Bản”, (“Total Productive Maintenance: an Application for Japanese Automobile Plant”), 2011. Tác giả đã chỉ ra duy trì năng suất tổng thể (TPM) là công cụ hữu hiệu và phải đƣợc thực hiện từ các cấp lãnh đạo đến từng nhân viên, đồng thời nêu ra một số công cụ khác nhƣ 5S, 6 sigma cũng nhƣ hiệu quả của chúng. 4 Phan Chí Anh, Yoshiki Matsui “Đóng góp của quản lý chất lượng và sản xuất đúng lúc vào hiệu quả sản xuất”, (Contribution of quality management and just-in-time production practices to manufacturing performance), 2010. Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả đã phân tích những đóng góp của quản lý chất lƣợng và sản xuất đúng lúc tới hiệu suất và tính linh hoạt của các xƣởng sản xuất thông qua khảo sát 163 xƣởng sản xuất tại 5 quốc gia. Tại hội thảo “Áp dụng lean trong ngành cơ khí và sản xuất công nghiệp” TS. Đặng Minh Trang nêu ra các điều kiện để các doanh nghiệp có thể áp dụng sản xuất tinh gọn và một số vấn đề các doanh nghiệp gặp phải. Bài báo của trang Baothuongmai.com.vn với tựa đề “Lean- sản xuất tinh gọn trong ngành may mặc” cũng nêu ra các lợi ích của sản xuất tinh gọn trong quá trình áp dụng tại các doanh nghiệp may mặc ở Việt Nam đồng thời chỉ ra một số vấn đề còn gặp phải trong các doanh nghiệp. Năm 2004, Mekong Capital, đã cung cấp một tài liệu bằng tiếng Việt, “Giới thiệu về Lean manufacturing cho các doanh nghiệp Việt Nam”. Bản báo cáo đã trình bày tƣơng đối đầy đủ lý thuyết về sản xuất tinh gọn tuy nhiên do đƣợc cung cấp bởi một tổ chức nƣớc ngoài và chỉ đề cập đến lý thuyết đơn thuần. Nghiên cứu “Áp dụng lean manufacturing tại Việt Nam thông qua một số tình huống” của nhóm tác giả Nguyễn Thị Đức Nguyên và Bùi Nguyên Hùng, nhóm tác giả đã sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định tính mutiliple cases để nghiên cứu 3 doanh nghiệp ở Việt Nam để tìm ra sự khác biệt của cơ sở lý thuyết với thực tiễn Việt Nam. Từ đó, nhóm tác giả cũng đã đƣa ra mô hình 4 bƣớc cơ bản áp dụng sản xuất tinh gọn cho các doanh nghiệp Việt Nam nói chung áp dụng vào sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị hiện tại và tƣơng lai cho bản thân doanh nghiệp. Tuy nhiên nghiên cứu này chƣa đề cập chi tiết đến các yếu tố mềm của doanh nghiệp nhƣ nguồn nhân lực hay các bƣớc chuẩn bị để có thể thực hiện đƣợc. 5 Năm 2012-2013, tác giả Nguyễn Đăng Minh và cộng sự đã nghiên cứu về tổng thể tình hình áp dụng sản xuất tinh gọn tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đi sâu vào phƣơng pháp 5S. Nhóm tác giả đã chỉ ra số lƣợng doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng sản xuất tinh gọn còn rất nhỏ và mức độ triển khai ở các doanh nghiệp đã áp dụng cũng hạn chế. Nguyễn Đăng Minh và cộng sự (2013) trong bài báo “Áp dụng 5S tại các DNSXVVN ở Việt Nam - Thực trạng và khuyến nghị” đã chỉ ra thực trạng của việc áp dụng 5S tại các DNSXVVN Việt Nam thông qua việc thực hiện khảo sát 52 doanh nghiệp. Bằng phƣơng pháp phân tích nhân quả 5WHYS nhóm tác giả đã tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề tồn tại trong hiện trạng áp dụng 5S tại 52 doanh nghiệp, đồng thời nhóm tác giả đã khuyến nghị đƣa chữ S thứ 5 (sẵn sàng) làm trung tâm tác động đến 4 chữ S còn lại. Jens J. Dahlgaard,Su Mi Dahlgaard-Park, "Sản xuất tinh gọn, 6 sigma, quản lý chất lượng toàn diện và văn hóa DN", (Lean production, six sigma quality, TQM and company culture), 2006. Nghiên cứu cho thấy triết lý sản xuất tinh gọn và 6 sigma cơ bản giống nhau, có chung nguồn gốc, quản lí chất lƣợng tổng thể (TQM) Nhật Bản. Bên cạnh đó, tác giả còn khẳng định sản xuất tinh gọn và 6 sigma là các công cụ mới thay thế cho TQM, đồng thời tác giả cũng chỉ ra rằng đôi khi tập trung quá nhiều vào công cụ đào tạo con ngƣời mà bỏ qua ý thức, hiểu biết của họ. Michael A. Lewis, “Sản xuất tinh gọn và lợi thế cạnh tranh bền vững”, (Lean production and sustainable competitive advantage), 2000. Với nghiên cứu này, tác giả phân tích chi tiết sản xuất tinh gọn, 6 sigma, TQM. Đồng thời đi sâu vào ba trƣờng hợp cụ thể để kết luận rằng sản xuất tinh gọn góp phần nâng cao lợi thế cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp, và tác giả cũng đƣa ra một số đề xuất cho các nghiên cứu sau này. 6 Hiroshi Katayama, David Bennett “Sản xuất tinh gọn trong thế giới cạnh tranh thay đổi: viễn cảnh Nhật Bản”, (Lean production in a changing competitive world: a Japanese perspective), 1996. Nhóm tác giả đã phân tích các khái niệm cơ bản của sản xuất tinh gọn và xu hƣớng của Nhật Bản, giải thích đƣợc tại sao trong giai đoạn khủng hoảng, các yếu tố môi trƣờng bên trong và bên ngoài lại ảnh hƣởng đến khả năng tồn tại của sản xuất tinh gọn ở Nhật Bản. Nhóm tác giả cũng đi khảo sát 4 trƣờng hợp cụ thể để tìm ra các vấn đề trong việc áp dụng SXTG ở Nhật và đƣa ra một số khái niệm mới phù hợp với điều kiện môi trƣờng. Yang Pingyu, Yuyu “Những rào cản trong việc áp dụng sản xuất tinh gọn tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa và một số giải pháp: trường hợp các daonh nghiệp nhỏ và vừa ở Wenzhou” (The barriers to SMEs’ implementation of lean production and countermeasures- Based on SME in Wenzhou). Bằng việc khảo sát các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thành phố Wenzhou, nhóm tác giả phân tích những khó khăn mà doanh nghiệp gặp phải khi áp dụng sản xuất tinh gọn, từ đó đƣa ra một số giải pháp tập trung vào 4 điểm: sự quan tâm của ban lãnh đạo, kỹ năng giao tiếp, tổ chức đào tạo và xây dựng hệ thống đánh giá năng suất. Có thể nói cùng với sự phát triển về nghiên cứu sản xuất tinh gọn trên thế giới, ở nƣớc ta, khá nhiều tác giả đã chú ý vào vấn đề áp dụng sản xuất tinh gọn trong các ngành công nghiệp nhƣ may mặc, cơ khí, giày da ... Nhìn chung, các nghiên cứu trong nƣớc cũng chỉ ra lợi ích của các doanh nghiệp khi áp dụng quản trị tinh gọn thông qua một số ngành nghề cụ thể, nhƣng chủ yếu vẫn chỉ là áp dụng vào các doanh nghiệp sản xuất. Hơn nữa mỗi doanh nghiệp mang đặc thù riêng nên cần khảo sát cụ thể và trực tiếp để có thể xây dựng mô hình áp dụng quản trị tinh gọn cho phù hợp. 7 1.2 Cơ sở lý luận về quản trị tinh gọn 1.2.1 Khái niệm Nguyễn Đăng Minh, “ Quản trị tinh gọn tại Việt Nam – đường tới thành công”, 2015 thì Quản trị tinh gọn là tƣ duy quản trị tạo ra lợi nhuận/giá trị gia tăng cho doanh nghiệp, tổ chức bằng cách dung trí tuệ của con ngƣời ( hoặc trí tuệ của tổ chức), cắt giảm tối đa chi phí lãng phí. Khái niệm này có thể đƣợc diễn giải thông qua hệ công thức (1,2,3) trong bảng dƣới đây: Lợi nhuận = Doanh thu - Chi phí (1) Trong đó : Chi phí = Chi phí thực + Chi phí lãng phí (2) Chi phí lãng phí = Chi phí lãng phí hữu hình + Chi phí lãng phí vô hình (3). Lãng phí trong tƣ duy làm việc và lãng phí trong phƣơng pháp làm việc (lãng phí vô hình) đƣợc cho là nhiều hơn rất nhiều so với các lãng phí hữu hình chúng ta vẫn thƣờng đề cập đến (nhƣ quên không tắt đèn, tắt van nƣớc, hàng hỏng phế phẩm...). Quản trị tinh gọn là tƣ duy quản trị mới, xuất phát từ phƣơng pháp sản xuất tinh gọn – một phƣơng pháp đang đƣợc rất nhiều các doanh nghiệp sản xuất lớn trên thế giới áp dụng. Sản xuất tinh gọn là một hệ thống các phƣơng pháp áp dụng trong sản xuất nhằm hạn chế tối đa sự lãng phí thông qua tập trung vào chính xác những gì khách hàng mong muốn. Đƣợc bắt nguồn sâu xa từ lý luận về phân công lao động của Adam Smith, lý thuyết này đã giúp các nhà sản xuất nâng cao hiệu quả lao động cao hơn, tiết kiệm thời gian sản xuất bằng cách thay vì phân một công việc lớn cho một ngƣời làm, nó đƣợc chia nhỏ thành các công việc phụ cho nhiều ngƣời cùng thực hiện. Sau đó, Eli Whitney (1765-1825), ngƣời đầu tiên đặt ra tiêu chuẩn cho việc chế tạo súng ở Mỹ, đã đặt ra tiêu chuẩn cho sản phẩm để dựa vào đó, các nhà sản xuất hoàn thành công việc tốt hơn. Ngƣời đóng góp 8 thứ ba trong lịch sử hình thành lý thuyết về Quản trị tinh gọn là Federick Taylor - một kỹ sƣ cơ khí ngƣời Mỹ - đƣợc coi là cha đẻ của “quản lý theo khoa học”, ông cho rằng để nâng cao năng suất công nghiệp, cần nghiên cứu cẩn thận quá trình làm việc để khai thác chính xác chuỗi thao tác và “làm theo cách tốt nhất”. Ngƣời có cống hiến to lớn tiếp theo chính là Henry Ford (1863-1947), ông không chỉ làm nên cuộc cách mạng trong nền công nghiệp Hoa Kỳ mà còn là cha đẻ của phƣơng pháp sản xuất hàng loạt, nền tảng cho tƣ duy Quản trị tinh gọn ngày nay. Là ngƣời đầu tiên áp dụng dây chuyền lắp ráp, đồng thời đã kết hợp các tƣ tƣởng tiến bộ của ba thiên tài đi trƣớc: thuyết phân chia lao động của Adam Smith, đặt ra tiêu chuẩn cho từng bộ phận của Eli Whitney và việc “làm theo cách tốt nhất” của Federick Taylor, Henry Ford đã tạo ra bƣớc ngoặt lớn trong ngành công nghiệp sản xuất ô tô. Tiếp theo là Kiichiro Toyoda (1894-1952), ngƣời đã học hỏi từ hệ thống và cách làm của Ford, áp dụng ý tƣởng về JIT và đƣa vào công ty ô tô Toyota, cùng với cách sử dụng dây chuyền sản xuất. Edward Deming (1900-1993) là cái tên tiếp theo đƣợc nhắc đến, ngƣời đƣa ra quy trình “Plan - Do - Check - Act” mà đến nay vẫn đang đƣợc áp dụng rộng rãi trên thế giới, bên cạnh đó là quan điểm về quản lý chất lƣợng hiện đại - nền tảng quan trọng cho quản lý chất lƣợng trong Quản trị tinh gọn hiện nay. Ngƣời có đóng góp quan trọng tiếp theo là Taiichi Ohno, cha đẻ của phƣơng thức sản xuất Toyota (TPS), phát triển chi tiết hơn về khái niệm JIT và Jidoka cũng nhƣ cách kết hợp chúng trong sản xuất. Năm 2000, Jim Womack cho ra đời cuốn sách đầu tiên về tƣ duy Quản trị tinh gọn: “Machine that Changed the World” - “Cỗ máy làm thay đổi thế giới” và khái niệm “tƣ duy Lean”, ông đã so sánh hệ thống sản xuất trong các công ty sản xuất ô tô Nhật với các công ty khác trên thế giới. Quản trị tinh gọn cung cấp các công cụ/ phƣơng pháp (5S, Kaizen, Quản lý trực quan) giúp doanh nghiệp nhận thức đƣợc những lãng phí đang 9
- Xem thêm -