Tài liệu Luận văn thạc sĩ quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng hà nội

  • Số trang: 118 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 62 |
  • Lượt tải: 0
tailieuonline

Đã đăng 39869 tài liệu

Mô tả:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC BÙI XUÂN VIỆT QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH RÈN LUYỆN KỶ LUẬT CỦA SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI I LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2013 1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC BÙI XUÂN VIỆT QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH RÈN LUYỆN KỶ LUẬT CỦA SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI I LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 60 14 05 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Hữu Châu HÀ NỘI - 2013 2 LỜI CẢM ƠN Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc tôi trân trọng cảm ơn tới Ban Giám hiệu, Khoa Quản lí giáo dục, Phòng đào tạo trường Đại học Giáo dục, các giáo sư, tiến sĩ, các thầy cô giáo đã nhiệt tình giảng dạy, tư vấn và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Đặc biệt cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của GS.TS Nguyễn Hữu Châu Thầy đã trực tiếp hướng dẫn tận tình chỉ bảo, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Vụ Giáo dục quốc phòng, Bộ Giáo dục và đào tạo, Đảng ủy ban giám hiệu trường Đại học Sư phạm thể dục thể thao Hà Nội, Ban giám đốc Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội I và các đồng chí cán bộ, giảng viên của trung tâm đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi được theo học khóa học cao học này và cho tôi những điều chỉ bảo quý báu, những thông tin quan trọng trong quá trình tiến hành nghiên cứu đề tài này. Dù có nhiều nỗ lực song chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong các thầy giáo, cô giáo và các đồng nghiệp chỉ dẫn, góp ý để luận văn được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng 11 năm 2013 Tác giả Bùi Xuân Việt 3 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Chính phủ CP 2 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNH, HĐH 3 Chủ nghĩa xã hội CNXH 4 Chủ nghĩa tư bản CNTB 5 Giáo dục quốc phòng GDQP 6 Nhà xuất bản Nxb 7 Trung ương TW 8 Xã hội chủ nghĩa XHCN STT 4 DANH MỤC CÁC BẢNG STT Tên bảng Trang 01 Bảng 2.1: Thống kê số lượng, chất lượng sỹ quan biệt phái 42 02 Bảng 2.2: Thời gian biểu sinh hoạt và học tập và rèn luyện kỷ luật trong ngày của sinh viên tại trung tâm GDQP Hà Nội I.... 45 03 Bảng 2.3: Tổng hợp số liệu sinh viên bị kỷ luật 3 năm học (2009-2012).......................................................................... 46 04 Bảng 2.4: Kết quả huấn luyện sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I từ 6/2007 đến 6/2012................................. 47 05 Bảng 2.5: Kết quả đánh giá mức độ rèn luyện kỷ luật của sinh viên (Dùng cho cán bộ, giảng viên).............................. 48 06 Bảng 2.6: Kết quả đánh giá mức độ rèn luyện kỷ luật của sinh viên (Dùng cho sinh viên)............................................ 49 07 Bảng 2.7: Đánh giá mức độ chuyển biến rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I (Dùng cho cán bộ, giảng viên)............................................................... 60 Bảng 2.8: Đánh giá mức độ chuyển biến rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I (Dùng cho sinh viên)............................................................................. 61 08 09 Bảng 3.1. Kết quả khảo sát về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp ........................................................................................ 62 5 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ STT Tên sơ đồ Trang 01 Sơ đồ 1.1: Bộ máy tổ chức của Trung tâm GDQP .................................... 34 02 Sơ đồ 2.1: Bộ máy tổ chức của Trung tâm GDQP Hà Nội I… 03 04 05 06 07 40 Biểu đồ 2.1: Trung bình các mức xử lý kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội 1 (2009-2012) ……………… 46 Biểu đồ 2.2: Trung bình kết quả huấn luyện của sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I (2007-2012) …………………… 47 Biểu đồ 2.3: Tính phù hợp của kế hoạch quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên ………………………………….. 52 Biểu đồ 2.4: Tính phù hợp của quản lý nội dung quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên …………………………………. 54 Biểu đồ 2.5: Tính phù hợp của phương pháp quản lý trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên ………………………………….. 58 Biểu đồ 3.1: Tính cấp thiết của các biện pháp quản lý quá 08 trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I …………………………………. 93 Biểu đố 3.2: Tính khả thi của các biện pháp quản lý quá 09 trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I …………………………………. 93 6 MỤC LỤC Lời cảm ơn .................................................................................................. Danh mục chữ viết tắt ................................................................................. Danh mục các bảng ..................................................................................... Danh mục các sơ đồ .................................................................................... Mục lục ........................................................................................................ MỞ ĐẦU .................................................................................................... Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH RÈN LUYỆN KỶ LUẬT CỦA SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề………………………………………..… 1.2. Một số khái niệm về kỷ luật ……………………………………… 1.2.1. Kỷ luật ……………………………………………………………. 1.2.2. Kỷ luật quân sự…………………………………………………… 1.2.3. Kỷ luật quân sự của sinh viên …………………………………… 1.3. Quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên…………………………... 1.3.1. Khái niệm quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên……………… 1.3.2. Nội dung rèn luyện kỷ luật của sinh viên……………………….. 1.4. Quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên …………………. 1.4.1. Khái niệm ………………………………………………………… 1.4.2. Nội dung quản lý quá trình trình rèn luyện kỷ luật cho sinh viên.. 1.5. Trung tâm giáo dục quốc phòng đối với rèn luyện kỷ luật của sinh viên..... 1.5.1. Trung tâm giáo dục quốc phòng.................................................... 1.5.2. Vai trò của trung tâm giáo dục quốc phòng đối với rèn luyện kỷ luật của sinh viên ................................................................................... 1.6. Những yếu tố ảnh hưởng tới quản lý rèn luyện kỷ luật của sinh viên..... Tiểu kết chương 1………………………………………………….…… Chƣơng 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÍ QÚA TRÌNH RÈN LUYỆN KỶ LUẬT CỦA SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI I ............................................................ 2.1. Những nét chính về Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I ... Trang i ii iii iv v 1 14 14 19 19 21 22 23 23 24 25 25 26 30 30 32 34 36 37 37 7 2.1.1. Khái quát quá trình hình thành, phát triển của trung tâm .............. 2.1.2. Tổ chức bộ máy quản lý học tập, rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I.................................................................. 2.1.3. Đặc điểm về quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội I ……………….…………….. 2.2. Vài nét về điều tra, khảo sát .................................................................... 2.2.1. Mục đích của điều tra, khảo sát ........................................................... 2.2.2. Nội dung của điều tra, khảo sát ............................................................ 2.2.3. Đối tượng tiến hành điều tra, khảo sát ................................................. 2.2.4. Phương pháp điều tra, khảo sát ....................................................... 2.3. Thực trạng rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I ................................................................................. 2.4. Thực trạng quản lý rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I ................................................................ 2.4.1. Thực trạng quản lý kế hoạch rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I ................................................ 2.4.2. Thực trạng quản lý nội dung rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I ................................................. 2.4.3. Thực trạng về phương pháp quản lý rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I .................................... 2.4.4. Thực trạng đánh giá về mức độ chuyển biến kết quả quản lý rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I.. 2.5. Nguyên nhân của thực trạng ................................................................. 2.5.1. Nguyên nhân của những kết quả đạt được ........................................ 2.5.2. Nguyên nhân của những hạn chế .................................................... Tiểu kết chương 2……………………………………………………..… Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH RÈN LUYỆN KỶ LUẬT CỦA SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI I ....................................................................................... 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật cho sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I ........... 37 39 40 42 42 43 43 43 44 51 51 53 55 58 61 63 64 66 68 68 8 3.1.1. Nguyên tắc phải đảm bảo tính đồng bộ, khoa học .......................... 3.1.2. Nguyên tắc phát huy vai trò của các chủ thể .................................. 3.1.3. Nguyên tắc tính khả thi và bám sát thực tiễn .................................. 3.2. Biện pháp quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I 3.2.1. Xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm ........................................................... 3.2.2. Đổi mới nội dung quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật cho sinh 68 69 69 viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I ……………………………………. 75 3.2.3. Đổi mới phương pháp quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I ............................................... 3.2.4. Xây dựng các quy định phù hợp để quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm GDQP..................................................... 3.2.5. Đảm bảo các điều kiện thuận lợi để thực hiện quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật cho sinh viên tại Trung tâm GDQP Hà Nội I................ 3.2.6. Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm ................................................................. 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp.................................................................. 3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I ………………………………………………………… 3.4.1. Các bước khảo nghiệm ………………………………………… 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm …………………………………………….. Tiểu kết chương 3………………………………………………..……… KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……………………………..……… 1. Kết luận………………………………………………………..……… 2. Khuyến nghị…………………………………………………...……… TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………...………… PHỤ LỤC……………………………………………………..………… 70 70 78 82 84 87 90 91 91 92 95 96 96 97 99 103 9 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Kỷ luật là một thuộc tính vốn có, tạo nên sự gắn bó chặt chẽ, liên kết hành động một cách thống nhất giữa các thành viên trong một tổ chức xã hội. Trong quân đội, kỷ luật quân sự là một trong những nhân tố quan trọng, tăng cường sức mạnh bảo đảm sự tồn tại, trưởng thành và chiến đấu của quân đội. Sinh viên các trường đại học khi về trung tâm học GDQP, đó là nơi sinh viên được trải nghiệm cuộc sống quân ngũ, sống trong môi trường quân đội. Vì vậy, yêu cầu tất yếu đặt ra là sinh viên phải thực hiện theo các nền nếp quy định, kỷ luật quân sự tại trung tâm. Mặt khác, việc đẩy mạnh quản lý rèn luyện kỷ luật của sinh viên là xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu GDQP đã được Đảng, Nhà nước xác định, góp phần đào tạo toàn diện, cả phẩm chất, năng lực. Nghị định số 116/NĐ-CP của Thủ tướng chính phủ về giáo dục quốc phòng- an ninh ngày 1 tháng 5 năm 2007 xác định: “Giáo dục quốc phòng- an ninh nhằm góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện có đạo đức, có sức khỏe và kiến thức quốc phòng, kĩ năng quân sự cần thiết để tham gia vào xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ vững chắc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” [9, tr.4]. Luật Giáo dục Việt Nam cũng xác định: “Giáo dục cho thế hệ trẻ có đầy đủ phẩm chất và năng lực để xây dựng và bảo vệ vững chắc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Thực hiện mục tiêu đó đòi hỏi giáo dục vừa phải đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao, vừa phải giáo dục cho thế hệ trẻ biết phát huy truyền thống dân tộc tinh thần yêu nước, yêu tổ quốc xã hội chủ nghĩa” [37, tr.4]. 10 Như vậy, GDQP cho học sinh, sinh viên là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN. Do vậy, sinh viên không chỉ cần có kiến thức chuyên môn, mà quan tâm làm tốt công tác GDQP, nhằm trang bị kiến thức quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, trong đó phải làm quen với chấp hành kỷ luật quân sự. Yêu cầu phải làm tốt công tác quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên cũng xuất phát từ thực tiễn GDQP và công tác rèn luyện kỷ luật tại Trung tâm GDQP Hà Nội I hiện nay. Trung tâm giáo GDQP Hà Nội 1 là một trong những trung tâm được thành lập đầu tiên trong hệ thống các trung tâm GDQP trên cả nước thực hiện nhiệm vụ GDQP cho học sinh, sinh viên. Trung tâm GDQP Hà Nội I thường phải tiếp nhận số lượng lớn sinh viên về học tập, rèn luyện tập trung theo đợt. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị định của Đảng, Chính phủ về công tác GDQP, những năm qua, Trung tâm GDQP Hà Nội I đã tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành liên quan, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ GDQP cho học sinh, sinh viên. Công tác GDQP cho sinh viên tại Trung tâm đã được triển khai thực hiện thống nhất, đồng bộ và ngày càng đi vào nền nếp, chất lượng từng bước được nâng cao; nội dung, chương trình và giáo trình, giáo khoa, tài liệu cũng như các điều kiện đảm bảo cho môn học đã được quan tâm đầu tư, từng bước đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Một số cán bộ, HS,SV nhận thức chưa đầy đủ, sâu sắc về vị trí, vai trò của môn học. Đặc biệt, việc chấp hành rèn luyện kỷ luật và quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên vẫn có những mặt hạn chế, chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đặt ra, vẫn còn có sinh viên vi phạm các chế độ như nội vụ vệ sinh, đi lại, phát 11 ngôn. Đặc biệt, còn có những sinh viên vi phạm qui chế, qui định nội qui của đơn vị buộc phải đình chỉ trả về trường. Đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu đầy đủ, hệ thống về các biện pháp quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm GDQP Hà Nội I. Vì vậy, nghiên cứu các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng rèn luyện kỷ luật quân đội cho sinh viên tại trung tâm GDQP Hà Nội I là yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi phải nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng công tác quản lí hoạt động rèn luyện kỷ luật quân sự để từ đó đề ra những biện pháp quản lí phù hợp với yêu cầu thiết thực trong tình hình hiện nay. Xuất phát từ những lí do vậy, tôi chọn đề tài “Quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 1” làm luận văn thạc sĩ, chuyên ngành quản lý giáo dục. 2. Mục đích nghiên cứu Nhằm đề xuất các biện pháp quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên góp phần nâng cao chất lượng chấp hành kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu 3.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên về học GDQP tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I. 3.2. Đánh giá thực trạng quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm GDQP Hà Nội I. 3.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm GDQP Hà Nội I 4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 4.1. Khách thể nghiên cứu 12 Quản lí quá trình hoạt động rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I. 4.2. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên học giáo dục quốc phòng- an ninh tại trung tâm giáo dục quốc phòng. 5. Vấn đề nghiên cứu 5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I 5.2. Đánh giá thực trạng quản lý rèn luyện kỷ luật của sinh viên học chương trình giáo dục quốc phòng tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I 5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I 6. Giả thuyết khoa học Nêu đề xuất được một số biện pháp có hệ thống về việc tổ chức quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, tổ chức chặt chẽ, động viên tạo động lực cho thầy và trò thì sẽ nâng cao chất lượng rèn luyện kỷ luật ở trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I. 7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I 8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 8.1.Về mặt lí luận Tổng kết công tác quản lý và rèn luyện kỷ luật của sinh viên khi tham gia học tập GDQP, chỉ ra những bài học thành công và hạn chế, trên cơ sở đó xây dựng qui trình quản lý và rèn luyện kỷ luật cho sinh viên 8.2. Về mặt thực tiễn 13 Kết quả nghiên cứu sẽ giúp giám đốc các trung tâm giáo dục quốc phòng an ninh có những biện pháp quản lí duy trì các hoạt động rèn luyện kỷ luật của sinh viên học giáo dục quốc phòng an ninh có hiệu quả. 9. Phƣơng pháp nghiên cứu 9.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận Nghiên cứu các khái niệm, phạm trù quy luật các công trình nghiên cứu, tổng hợp tài liệu, sách báo, tạp chí, văn bản (liên quan đến lí luận của quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của sinh viên). Tổng hợp phân tích các vấn đề có liên quan đến đề tài. 9.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn Phương pháp quan sát: Vận dụng phương pháp này vào việc tìm hiểu quản lí hoạt động rèn luyện kỷ luật của sinh viên ở các trung tâm giáo dục quốc phòng- an ninh. Phương pháp phỏng vấn: Đối với Giám đốc, Phó Giám đốc, các trưởng phòng, các trưởng, phó khoa, các giảng viên và sinh viên các trung tâm giáo dục quốc phòng về thực trạng và biện pháp quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên. Phương pháp điều tra bằng phiếu câu hỏi: Xây dựng hệ thống câu hỏi điều tra với mục đích là thu thập các số liệu nhằm chứng minh được thực trạng, biện pháp quản lí hoạt động rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại các trung tâm GDQP Hà Nội I. Phương pháp khảo nghiệm: Lựa chọn một số chuyên gia, cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên để khảo nghiệm tính hợp lí và khả thi của các biện pháp quản lí rèn luyện kỷ luật đề xuất. Phương pháp thống kê toán học: Phương pháp này được sử dụng để xử lí số liệu khảo sát. 14 10. Cấu trúc luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương: Chương 1: Một số vấn đề về quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng. Chương 2: Thực trạng về quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I Chương 3: Biện pháp quản lí quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội I. 15 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH RÈN LUYỆN KỶ LUẬT CỦA SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Kỷ luật là một hiện tượng xã hội thuộc kiến trúc thượng tầng, có tính tất yếu khách quan của sự tồn tại trong lịch sử xã hội loài người. Ngay từ khi con người mới hình thành, cuộc sống cá nhân từng con người đã bị chi phối bởi tập thể, mặc dù lúc đó trình độ tổ chức xã hội còn quá sơ khai, đơn giản, cũng vì sự tồn tại, phát triển và duy trì cuộc sống của cộng đồng, con người đã phải suy nghĩ tìm tòi và đặt ra được những qui tắc, qui ước, qui định về cách thức sử sự và hoạt động của cộng đồng và các thành viên trong một tập thể để gắn vào cộng đồng buộc các thành viên trong cộng đồng phải tuân thủ các nguyên tắc đã được đề ra đó chính là kỷ luật. Kỷ luật được hình thành và được con người chấp nhận như là một trật tự hành vi nhất định giữa những con người với nhau và được coi là công cụ hữu hiệu nhất bảo đảm cho quyền lợi và công việc của họ, đó chính là tính kỷ luật của cộng đồng có sự ràng buộc cấu kết các hoạt động của các thành viên trong một tổ chức xã hội với nhau để duy trì sự tồn tại và phát triển. Qua nghiên cứu về kỷ luật, bản chất và các thuộc tính của kỷ luật V.I Lênin khẳng định: “Sự sản xuất tinh thần cũng biến đổi theo sự sản xuất vật chất, những tư tưởng thống trị của một thời đại bao giờ cũng là những tư tưởng của giai cấp thống trị. Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị sử dụng kỷ luật như một thứ vũ khí, công cụ, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của mình” [28. tr.235]. Đối với chế độ xã hội chủ nghĩa, kỷ luật được xây dựng trên cơ sở thái độ tự giác có ý thức của mỗi cá nhân và tính tập thể của cả cộng đồng xã hội, 16 như vậy khác hẳn về bản chất so với kỷ luật dưới chế độ CNTB, kỷ luật xã hội chủ nghĩa là kỷ luật tự giác, nghiêm minh, dựa trên nguyên tắc dân chủ, bình đẳng và bảo vệ lợi ích của mọi tầng lớp trong xã hội đặc biệt là tầng lớp những người lao động. Nhờ có tính kỷ luật cao đã tập hợp được những người lao động, tạo sự thống nhất thành một khối vững chắc, tạo cho họ có được suy nghĩ và hành động đúng đắn, biết chấp hành đúng các nội qui, từ đó tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ thực hiện tốt các công việc được giao, kỷ luật còn tạo ra tính gắn bó liên kết mật thiết giữa con người, cộng đồng và xã hội, là cơ sở để trải nghiệm tính thực thi của một tổ chức hoặc con người, là thước đo giá trị và chất lượng, bao giờ cũng được gắn bó để xây dựng cho con người luôn phát triển, đề cao đảm bảo quyền lợi chính đáng của con người. Đối với quân đội mang đặc thù hoạt động riêng của mình, thực hiện các chức năng bảo vệ là chủ yếu nên tính kỷ luật có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nên sức mạnh trong quân đội, nề nếp tác phong chiến sĩ đặc biệt là sự thống nhất từ cấp trên đến cấp dưới. Do vậy mới có thể hoàn thành được các nhiệm vụ được giao. Kỷ luật quân đội cách mạng là kỷ luật nghiêm khắc, dựa trên cơ sở của tính ý thức, tính tự giác chấp hành các qui định của điều lệnh, điều lệ quân đội, pháp luật của nhà nước, mệnh lệnh của người chỉ huy. Đây chính là cái khác biệt căn bản giữa kỷ luật của quân đội các nước XHCN với kỷ luật quân sự của quân đội các nước TBCN. Kỷ luật quân sự của quân đội các nước XHCN là kỷ luật công bằng và nghiêm minh với tất cả các quân nhân với nhau từ người có chức vụ cao nhất trong quân đội đến người có quân hàm thấp nhất, tất cả mọi quân nhân đều phải thực hiện đúng chức trách và nhiệm vụ của mình, được khen thưởng và sử phạt đúng theo điều lệnh và pháp luật qui định, kỷ luật được xây dựng trên cơ sở những những nguyên tắc thống nhất, dưới lòng tin tưởng vào tổ 17 chức lãnh đạo, tính độc lập chủ động sáng tạo và kinh nghiệm được rút ra từ cuộc chiến tranh. Việt Nam ta ngay từ khi các triều đại phong kiến được thành lập, những người trị vì đất nước họ đã nghĩ ra cách thành lập những đội vệ sĩ, những đoàn quân để bảo vệ tổ quốc, những nhà lãnh đạo quân đội họ đã tự ý thức được mình và đã nhìn ra được sức mạnh của kỷ luật đối với các hoạt động của chiến sĩ, nên trong quá trình tổ chức và thực hiện nhiệm vụ của mình họ luôn chú trọng việc rèn luyện kỷ luật cho cấp dưới của mình, theo các vị vua như Trần Hưng Đạo thì người cầm quân phải có tầm nhìn xa trông rộng mới có thể rèn luyện được chiến sĩ của mình mình, những tư tưởng rèn luyện kỷ luật cho binh sĩ của các nhà quân sự thời phong kiến đã chứng tỏ cho ta thấy rằng muốn xây dựng được một quân đội mạnh, có kỷ luật nghiêm thì cần có tầm nhìn xa trông rộng, chọn đúng hình thức, cách thức tổ chức và duy trì rèn luyện quân đội, luôn giáo dục củng cố tăng cường rèn luyện kỷ luật, mới xây dựng một quân đội mạnh, đảm bảo đủ sức mạnh chiến thắng được kẻ thù. Sinh viên về học GDQP tại các trung tâm GDQP không chỉ nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng về quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ quốc, mà còn cần phải giúp sinh viên làm quen với môi trường quân đội, ý thức chấp hành kỷ luật quân sự, quy định của đơn vị. Do đó quá trình rèn luyện kỷ luật, điều lệnh phải nghiêm túc, chu đáo, cụ thể và thường xuyên liên tục, nội dung giáo dục phải thiết thực, luôn bám sát vào đường lối, quan điểm chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, diều lệnh của quân đội, rèn luyện kỷ luật cho sinh viên mục đích chính là hoàn thiện phẩm chất nhân cách, tính tự chủ trong mọi công việc, để có kỷ luật tự giác nghiêm minh thì mỗi sinh viên phải tích tực, tự giác, tự học tập, tự rèn luyện bản thân mình. Trong quá trình học tập và 18 rèn luyện không phải diễn ra một cách tùy tiện, không có tự phát mà phải có một kế hoạch hành động chính xác có hiệu quả và thiết thực, luôn gắn chặt việc học tập và rèn luyện kỷ luật để xây dựng cho sinh viên giỏi cả lý thuyết và thực hành nhằm nâng cao kỷ luật tự giác của bộ đội. Việc rèn luyện kỷ luật cho sinh viên không chỉ đơn thuần giúp cho họ có kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo mà còn tạo cho sinh viên luôn có khả năng, thói quen hành vi kỷ luật đúng đắn, do vậy trong quá trình rèn luyện kỷ luật cho sinh viên không được quá cứng nhắc theo điều lệnh mà phải biến tấu một cách thật mềm dẻo và linh hoạt, bám sát điều kiện thực tiễn của đời sống xã hội hiện tại, biết tiếp thu có chắt lọc những tinh hoa của nhân loại và truyền thống lịch sử quí báu của dân đó chính là nền tảng, cốt lõi để xây dựng tính kỷ luật tự giác nghiêm minh cho sinh viên, đó là “kỷ luật tự giác và nghiêm minh”. Thực tiễn hoạt động rèn luyện kỷ luật của sinh viên ở các trung tâm GDQP đã cho thấy, khi sinh viên chưa tự đặt ra được mục đích cụ thể về việc chấp hành kỷ luật, chưa có ý thức tự giác thực hiện một cách nghiêm túc thì cán bộ, chỉ huy các cấp cần thực hiện nghiêm chỉnh các qui định, đó chính là hình ảnh sống trực tiếp tác động vào cấp dưới của mình thông qua những hình ảnh thực tiễn, điều đó có tác dụng rất tốt với sinh viên, giúp họ hình thành thái độ và hành vi mẫu mực, kiên quyết thực hiện nhiệm vụ của người chỉ huy giao cho ở mọi lúc, mọi nơi. Qua nghiên cứu và tìm hiểu những tư tưởng của những nhà quân sự nước ngoài, tư tưởng giáo dục binh sĩ của các triều đại phong kiến Việt Nam, đặc biệt khi đọc và tìm hiểu tư tưởng quân sự về rèn luyện kỷ luật của chủ tịch Hồ Chí Minh cho thấy, đó là những giá trị rất sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn, những tư tưởng ấy mãi mãi là kim chỉ nam cho các hoạt động rèn luyện kỷ luật quân sự 19 nói chung và của sinh viên tại các trung tâm GDQP nói riêng. Nhận thức rõ những tư tưởng về rèn luyện kỷ luật quân sự chính là cơ sở để đề xuất quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật cho sinh viên các trường cao đẳng và đại học trên toàn nước đang theo học GDQP ở các trung tâm giáo dục quốc phòng. Thực chất rèn luyện kỷ luật đó chính là thực hiện điều lệnh và các qui định trong môi trường quân đội một cách nghiêm túc và chính xác. Trong môi trường quân đội muốn rèn luyện kỷ luật được tốt trước hết chúng ta phải nâng cao được ý thức, có thái độ đúng đắn, xây dựng được thói quen hành vi trong rèn luyện, có trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ, đó là những tiêu chí cơ bản để tiến hành. Muốn có hiệu quả cao thì chúng ta phải tiến hành sắp xếp nó đi theo một quá trình từ thấp đến cao, dễ đến khó, đơn giản đến phức tạp, ngay từ đầu khi tiến hành phải hết sức khoa học, cụ thể, thiêt thực ( bao gồm từ việc xác định mục tiêu rèn luyện, nội dung, phương pháp, hình thức rèn luyện kỷ luật ). Bên cạnh đó phải chuẩn bị chu đáo tốt cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ, có đầy đủ các thành phần tham gia, tập trung chính vào việc nâng cao nhận thức về kỷ luật, xây dựng niềm tin, tình cảm, thái độ về kỷ luật, khi người học đã được học tập và có kiến thức về rèn luyện kỷ luật thì cần phải tổ chức rèn luyện họ, biến những kiến thức thành những thói quen, hành vi sử sự đúng đắn và phải đặt trong sự kiểm tra đánh giá kêt quả thật chặt chẽ, từ đó mới có thể phân loại cụ thể từng đối tượng, mới có kế hoạch bồi dưỡng, rèn luyện cụ thể cho từng đối tượng. Trên thực tế đã có nhiều đề tài nghiên cứu về rèn luyện kỷ luật của quân đội cho cán bộ, chiến sĩ nhưng chưa có một đề tài nào nghiên cứu về quản lý quá trình rèn luyện kỷ luật của sinh viên tại các trung tâm GDQP. Đối tượng được rèn luyện kỷ luật là sinh viên, họ không phải là những chiến sĩ đang thực hiện nhiệm vụ ở các đơn vị, không phải là đối tượng phục vụ trong quân đội lâu dài,
- Xem thêm -