Tài liệu Luận văn quản lý đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước tại huyện vị xuyên, tỉnh hà giang

  • Số trang: 97 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 1500 |
  • Lượt tải: 2
dangvantuan

Tham gia: 02/08/2015

Mô tả:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------o0o--------- LÊ HÀ THÁI QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI HUYỆN VỊ XUYÊN, TỈNH HÀ GIANG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội - 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------o0o--------- LÊ HÀ THÁI QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI HUYỆN VỊ XUYÊN, TỈNH HÀ GIANG Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế Mã số: 60 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. LÊ XUÂN ĐÌNH XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƢỚNG DẪN XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CHẤM LUẬN VĂN PGS.TS. Lê Xuân Đình GS.TS. Phan Huy Đƣờng Hà Nội - 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy giáo hướng dẫn khoa học. Các số liệu và trích dẫn được sử dụng trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin cậy. LỜI CẢM ƠN Trong quá trình tham gia lớp học Thạc Sỹ Quản lý kinh tế tại trƣờng Đại học kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội, tôi đã đƣợc học các môn học về Quản lý kinh tế, Quản trị chiến lƣợc tài chính công; Quản lý nhà nƣớc về kinh tế nâng cao, Phân tích chính sách, quản lý nguồn nhân lực, ... do các giảng viên của Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐH Quốc Gia Hà Nội giảng dạy. Các thầy cô đã rất tận tình và truyền đạt cho chúng tôi khối lƣợng kiến thức rất lớn, giúp cho tôi có thêm lƣợng vốn tri thức để phục vụ tốt hơn cho công việc nơi công tác. Xuất phát từ kinh nghiệm trong quá trình công tác, với vốn kiến thức đƣợc học và qua tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu, văn bản qui định của pháp luật, Nhà nƣớc về lĩnh vực đầu tƣ xây dựng cơ bản, tôi đã lựa chọn đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ tiêu đề “ Quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc tại địa bàn huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang” Với thời gian nghiên cứu có hạn, trong khi vấn đề nghiên cứu rộng và phức tạp. Mặc dù đã đƣợc sự tận tình giúp đỡ của các đồng nghiệp mà đặc biệt là sự chỉ bảo tận tình của giáo viên hƣớng dẫn PGS - TS. Lê Xuân Đình, nhƣng bản thân còn có hạn chế nhất định, chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc sự góp ý chia sẻ của các thầy giáo, cô giáo và những ngƣời quan tâm đến lĩnh vực đầu tƣ xây dựng để đề tài nghiên cứu đƣợc hoàn thiện hơn. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Nhà trƣờng, các thầy cô, thầy hƣớng dẫn đã tham gia giảng dạy, trang bị kiến thức cho tôi trong toàn khóa học và hoàn thành luận văn này. Sau cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình tôi, các anh chị trong lớp cao học QLKT 4 – K22, các đồng nghiệp, các bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôi hoàn thành khóa học này. Trân trọng cảm ơn. TÁC GIẢ LUẬN VĂN Lê Hà Thái MỤC LỤC DANH MỤC VIẾT TẮT ................................................................................... i DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ..................................................................... ii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ .............................................................................. iii MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐTXDCB BẰNG VỐN NSNN ............ 5 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ............................................................. 5 1.2. Cơ sở lý luận ........................................................................................... 6 1.2.1. Khái niệm cơ bản về quản lý dự án đầu tư. ..................................... 6 1.2.2. Sự cần thiết Quản lý các dự án đầu tư bằng vốn NSNN. ................. 9 1.3. Nội dung quản lý các dự án đầu tƣ bằng vốn ngân sách nhà nƣớc ...... 10 1.3.1. Lập quy hoạch dự án ...................................................................... 12 1.3.2. Kế hoạch hoá nguồn vốn cho các dự án đầu tư ............................ 13 1.3.3. Quản lý thi công xây dựng công trình ............................................ 15 1.3.4. Quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình ....................... 17 1.4. Quản lý dự án đầu tƣ XDCB và các tiêu chí đánh giá quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc. .............................. 19 1.4.1. Quan niệm về quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn NSNN. 19 1.4.2. Các tiêu chí đánh giá quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước.................................................................. 19 1.4.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến Quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước........................................................... 25 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .................. 28 2.1. Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng ............................................... 28 2.2. Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu......................................... 28 2.3. Các công cụ đƣợc sử dụng .................................................................... 28 2.4. Mô tả các phƣơng pháp thực hiện trong đề tài ..................................... 28 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XDCB BẰNG VỐN NSNN Ở HUYỆN VỊ XUYÊN, TỈNH HÀ GIANG (Từ năm 2010 – 2014)..................................................................................... 30 3.1. Khái quát về tình hình đầu tƣ bằng nguồn ngân sách của huyện Vị Xuyên. 30 3.1.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế- xã hội của huyện Vị Xuyên ............ 30 3.1.2. Các dự án đầu tư xây dựng cơ bản và mô hình các Ban quản lý dự án đầu tư XDCB của huyện Vị Xuyên. ..................................................... 35 3.2. Thực trạng quản lý các dự án đầu tƣ bằng nguồn ngân sách của huyện Vị Xuyên giai đoạn 2010-2014. .................................................................. 39 3.2.1. Lập và quản lý quy hoạch dự án: ................................................... 39 3.2.2. Kế hoạch hóa nguồn vốn cho các dự án đầu tư ............................. 40 3.2.3. Lập dự án đầu tư. ........................................................................... 42 3.2.4. Công tác thực hiện dự án: .............................................................. 44 3.2.5. Công tác thanh, quyết toán vốn đầu tư .......................................... 51 3.2.6. Quản lý án toàn lao động. .............................................................. 54 3.2.7. Quản lý bảo vệ môi trường ............................................................ 54 3.2.8. Các vấn đề khác: ............................................................................ 55 3.3. Đánh giá chung về công tác quản lý các dự án đầu tƣ bằng nguồn ngân sách của huyện Vị Xuyên thời gian qua. ..................................................... 56 3.3.1. Những kết quả đã đạt được. ........................................................... 56 3.3.2. Các mặt hạn chế ............................................................................. 58 3.3.3. Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong quản lý các dự án đầu tư XDCB bằng vốn NSNN ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang .................. 60 CHƢƠNG 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XDCB BẰNG VỐN NSNN Ở HUYỆN VỊ XUYÊN, TỈNH HÀ GIANG ............................................................................................................ 64 4.1. Định hƣớng phát triển kinh tế - xã hội của huyện Vị Xuyên đến 2020...... 64 4.2. Định hƣớng đổi mới quản lý dự án các dự án đầu tƣ XDCB bằng NSNN ở huyện Vị Xuyên. ........................................................................... 67 4.2.1. Chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư dự án. ............................. 67 4.2.2. Quản lý về chất lượng khảo sát, thiết kế. ....................................... 68 4.2.3. Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình ......................... 71 4.2.4. Quản lý tiến độ thực hiện dự án ..................................................... 74 4.2.5. Quản lý chi phì đầu tư .................................................................... 75 4.2.6. Quản lý an toàn lao động ............................................................... 75 4.2.7. Quản lý bảo vệ môi trường ............................................................ 76 4.3. Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý các dự án đầu tƣ XDCB bằng vốn NSNN ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang trong thời gian tới. ........................................................................................................ 77 4.3.1. Tập trung hoàn thiện quy hoạch xây dựng và tuân thủ quy hoạch trong quá trình triển khai các dự án. ....................................................... 77 4.3.2. Thực hiện nguyên tắc bố trí vốn kế hoạch trung hạn và hằng năm cho các dự án ........................................................................................... 78 4.3.3. Áp dụng công nghệ thông tin trong việc công khai, minh bạch trong đầu tư xây dựng. ....................................................................................... 79 4.3.4. Các giải pháp quản lý tiến độ các dự án ....................................... 80 4.3.5. Hoàn thiện hệ thống tổ chức và cơ chế hoạt động của BQL dự án. .... 81 KẾT LUẬN ..................................................................................................... 84 TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 86 DANH MỤC VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 CĐT Chủ đầu tƣ 2 CNH - HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa 3 DAĐT Dự án đầu tƣ 4 ĐTXD Đầu tƣ xây dựng 5 ĐTXDCB Đầu tƣ xây dựng cơ bản 6 KT – XH Kinh tế - xã hội 7 NS Ngân sách 8 NSNN Ngân sách Nhà nƣớc 9 QLDA Quản lý dự án 10 QLNN Quản lý nhà nƣớc 11 TDT Tổng dự toán 12 TKKT Thiết kế kỹ thuật 14 TT Thị trấn 15 NTM Nông thôn mới 16 UBND Uỷ ban nhân dân 17 XDCB Xây dựng cơ bản i DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Stt Bảng Nội dung Trang 1 Bảng 3.1 Tỷ lệ trải nhựa, cứng hóa đƣờng giao thông 34 2 Bảng 3.2 Dự án phê duyệt mới 35 3 Bảng 3.3 Phân bổ vốn 41 4 Bảng 3.4 Tỷ lệ phân bổ vốn đầu tƣ và phê duyệt 44 5 Bảng 3.5 Dự án phải điều chỉnh bổ sung 46 6 Bảng 3.6 Dự án chậm quyết toán 52 7 Bảng 4.1 Cơ cấu kinh tế 67 ii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Stt Hình Nội dung Trang 1 Sơ đồ 1.1 Chức năng quản lý DA ĐTXD cơ bản 9 2 Sơ đồ 1.2 Quản lý theo chu kỳ dự án 12 3 Sơ đồ 1.3 Xác định tổng mức đầu tƣ 21 4 Sơ đồ 3.1 Ban quản lý dự án chuyên trách 38 iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Trong tiến trình đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội ở Việt nam, nhu cầu về đầu tƣ và xây dựng là rất lớn. Không những thế, đầu tƣ xây dựng còn là một trong những nhân tố quan trọng trong quá trình tăng trƣởng kinh tế và phát triển đất nƣớc, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH. Với vị trí và tầm quan trọng của lĩnh vực ĐTXD đối với nền kinh tế quốc dân thì vai trò quản lý nhà nƣớc về quản lý ĐTXD là hết sức to lớn. Trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN, đẩy mạnh CNH, HĐH và đang trong quá trình thực hiện lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế, thì vấn đề quản lý nhà nƣớc đối với đầu tƣ xây dựng nói chung, quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng bằng vốn ngân sách nhà nƣớc nói riêng, càng mang tính cấp bách và cần thiết hơn bao giờ hết. Hoạt động đầu tƣ xây dựng là một hoạt động có thời gian đầu tƣ kéo dài, đòi hỏi có một lƣợng vốn đầu tƣ lớn. Nên nguy cơ rủi ro, bất trắc ở mức độ cao; ngoài ra nó còn liên quan đến nhiều đối tƣợng khác nhau. Yêu cầu đối với một sản phẩm đầu ra của hoạt động đầu tƣ xây dựng là không đƣợc phạm một sai phạm nào, hay không đƣợc có phế phẩm đồng thời phải hạn chế rủi ro thất thoát nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc. Trong những năm qua việc đầu tƣ cho xây dựng cơ bản trên địa bàn đã góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng, từng bƣớc đồng bộ hóa mạng lƣới giao thông trên địa bàn tạo tiền đề cho kinh tế - xã hội của huyện không ngừng tăng trƣởng. Thực tế trong công tác quản lý các dự án trên địa bàn huyện còn nhiều hạn chế, bất cập, thiếu đồng bộ, tình trạng buông lỏng quản lý dẫn đến lãng phí, thất thoát vốn nhà nƣớc vẫn tồn tại. Các dự án trên địa bàn huyện Vị Xuyên hầu nhƣ chậm tiến độ, phát sinh vƣợt tổng mức đầu tƣ, chất lƣợng các 1 công trình thấp. Do đó công tác quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản sử dụng vốn ngân sách nhà nƣớc của huyện Vị Xuyên càng trở nên cấp thiết. Bên cạnh những hạn chế, bất cập nêu trên, một số quy phạm pháp luật liên quan đến đầu tƣ XDCB nhƣ Luật Xây dựng, Luật ngân sách, Luật Đất đai, Luật Đầu tƣ công… và các nghị định, thông tƣ liên quan đến quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản cũng còn có những chồng chéo, hƣớng dẫn chƣa rõ ràng nên đã có những tác động, ảnh hƣởng đến công tác quản lý đầu tƣ XDCB nói chung, quản lý đầu tƣ XDCB tại địa bàn huyện Vị Xuyên nói riêng. Từ những vấn đề nêu trên, yêu cầu cần phải quản lý và nâng cao hiệu quả các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc, chống thất thoát, lãng phí, dầu tƣ dàn trải, dự án kéo dài chậm tiến độ, nợ đọng vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản… đang đƣợc đặt ra rất cấp thiết. Vậy, tôi chọn đề tài: “Quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc tại huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang” làm luận văn thạc sĩ, chuyên ngành quản lý kinh tế. 2. Mục đích, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu: 2.1. Mục đích: Đánh giá công tác quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Vị Xuyên giai đoạn 2010-2014, từ đó đề xuất các giải pháp để quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc của huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang hiệu quả hơn. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn công tác quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. - Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. 2 - Đề xuất phƣơng hƣớng, giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc của huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. 2.3. Câu hỏi nghiên cứu: - Thực trạng các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang hiện nay nhƣ thế nào? - Nguyên nhân khiến công tác quản lý dự án đầu tƣ XDCB trên địa bàn huyện Vị Xuyên còn nhiều hạn chế, chƣa hiệu quả trong thời gian vừa qua? - Cần thực hiện những giải pháp nào để nâng cao chất lƣợng, hiệu quả quản lý dự án đầu tƣ XDCB bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang? 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: 3.1. Đối tượng nghiên cứu của luận văn: Công tác quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách. 3.2. Phạm vi nghiên cứu: Công tác quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng công trình là một phạm trù rộng cả về phƣơng diện lý luận và thực tiễn mà trong khuôn khổ của một luận văn thạc sĩ khó có thể nghiên cứu toàn diện. Vì vậy, luận văn đƣợc giới hạn nghiên cứu chủ yếu ở phạm vi quản lý dự án, kế hoạch vốn, chất lƣợng xây dựng, tiến độ, chi phí của các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc của huyện Vị Xuyên. Thời gian khảo sát từ năm 2010 đến năm 2014, giải pháp tính đến năm 2020. 4. Kết cấu của luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cầu thành 4 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc. 3 Chƣơng 2. Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu. Chƣơng 3. Thực trạng quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. Chƣơng 4. Giải pháp quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐTXD CƠ BẢN BẰNG VỐN NSNN 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Quản lý dự án đầu tƣ nói chung, quản lý dự án đầu tƣ XDCB nói riêng là hoạt động thƣờng xuyên và phổ biến ở hầu hết các cấp, các ngành, các cơ quan, các lĩnh vực nên chủ đề này luôn nhận đƣợc nhiều sự quan tâm trên nhiều phƣơng diện ví nhƣ: văn bản quy phạm pháp luật, nghiên cứu khoa học... Trên phƣơng diện nghiên cứu khoa học, Quản lý dự án đầu tƣ XDCB cũng là một chủ đề đƣợc đề cập khá phong phú, đa dạng với nhiều thể loại nhƣ sách, đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án, báo, tạp chí .... nhƣ: - Nguyễn Xuân Hải (2002), Quản lý dự án xây dựng nhìn từ góc độ Nhà nước, nhà đầu tư, nhà tư vấn, nhà thầu, NXB Xây dựng, Hà Nội năm 2002 : cuốn sách giới thiệu về những nội dung và phƣơng pháp mới của các nƣớc phát triển nhằm góp phần đẩy nhanh con đƣờng phát triển của nghành xây dựng. Bên cạnh đó, tác giả còn phân định rõ vai trò, trách nhiệm quản lý của từng chủ thể tham gia dự án xây dựng để tránh việc quản lý chồng chéo trong cùng một dự án. - Lê Văn Long (2006), Một số vấn đề quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng công trình, Tạp chí kinh tế xây dựng, số 4/2006 : Bài viết đã phân tích các rủi ro và đƣa ra quá trình quản lý rủi ro trong các giai đoạn của dự án đầu tƣ xây dựng công trình. - Trung tâm Thông tin và Tƣ vấn doanh nghiệp (2008), Quản lý chất lượng dự án, NXB Lao động- Xã hội, Hà Nội năm 2008: khái quát về quản lý dự án, đan xen giữa phân tích lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực quản lý chất lƣợng dự án nói chung. 5 - Hoàng Đỗ Quyên (2008), Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án Công trình điện Miền Bắc, Luận văn thạc sỹ kinh tế (Đại học Kinh tế quốc dân). Đề tài đề cập đến việc hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ tại Ban quản lý dự án Công trình điện Miền Bắc, đƣa ra những lý luận cơ bản về quản lý dự án, phân tích thực trạng và đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án tại Ban quản lý dự án Công trình điện Miền Bắc. Đề tài tập trung chủ yếu vào việc công tác quản lý dự án trong giai đoạn thực hiện dự án tại các dự án thuộc phạm vi quản lý của Ban quản lý dự án. Hoàng Thị Ngọc Diệp (2013), Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Nội dung đề tài tập trung thống kê, mô tả quá trình tổ chức đầu tƣ xây dựng của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2006 đến 2010. Đề tài làm rõ một số vấn đề về quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản của tỉnh Quảng Ninh; Qua đó, tác giả đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ xây dựng tỉnh Quảng Ninh. Các đề tài và bài viết trên đã nghiên cứu, phân tích ở các lĩnh vực và khía cạnh khác nhau, song điểm mới của đề tài này là đƣa ra những đánh giá về công tác quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách Nhà nƣớc ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang và đề xuất các giải pháp cụ thể phù hợp với tình hình địa phƣơng nhằm quản lý các dự án đầu tƣ từ nguồn ngân sách của địa phƣơng. Là đề tài mới không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã công bố. Đề tài luận văn đƣợc hoàn thành sẽ góp phần làm phong phú thêm cho tình hình nghiên cứu khoa học ở lĩnh vực đầu tƣ xây dựng cơ bản thuộc địa bàn cấp địa phƣơng. 1.2. Cơ sở lý luận 1.2.1. Khái niệm cơ bản về quản lý dự án đầu tư. 1.2.1.1. Quản lý Theo giáo trình khoa học quản lý của trƣờng Đại học Quốc gia Hà Nội: “Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến đối tƣợng quản lý nhằm đạt 6 đến mục tiêu của tổ chức trong điều kiện biến động của môi trƣờng.” (Nguyễn Hồng Sơn- Phan Huy Đƣờng, 2013, tr. 17) 1.2.1.2.Dự án đầu tư (DAĐT) Theo Luật Đầu tƣ Việt Nam số 67/2014/QH13, thuật ngữ DAĐT đƣợc giải thích: “Dự án đầu tƣ là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tƣ kinh doanh trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định”. (Luật Đầu tƣ, Điều 3, Mục 2). Theo tài liệu Kinh tế xây dựng của tác giả Nguyễn Công Thạnh, DAĐT là tổng thể các giải pháp nhằm sử dụng các nguồn lực hiện có và hữu hạn để tạo ra những lợi ích thiết thực cho chủ đầu tƣ và cho xã hội. Giải pháp sử dụng các nguồn lực là các giải pháp kỹ thuật- công nghệ và biện pháp tổ chức quản lý (Nguyễn Công Thạnh, 2005, tr 73). Nhƣ vậy DAĐT có thể hiểu: - DAĐT nếu xét về mặt hình thức, DAĐT là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động, chi phí theo một kế hoạch để đạt đƣợc những kết quả và thực hiện đƣợc những mục tiêu nhất định trong tƣơng lai. - DAĐT nếu xét về mặt nội dung, DAĐT là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau đƣợc kế hoạch hoá nhằm đạt đƣợc các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực xác định. - DAĐT nếu xét trên góc độ quản lý, DAĐT là một công cụ quản lý việc sử dụng vốn, vật tƣ, lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế – xã hội trong một thời gian dài. 1.2.1.3. Dự án đầu tư xây dựng cơ bản Theo Luật Xây dựng số 50/2014/QH13: “Dự án đầu tƣ xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây 7 dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lƣợng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tƣ xây dựng, dự án đƣợc thể hiện thông qua báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tƣ xây dựng, báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tƣ xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế- kỹ thuật đầu tƣ xây dƣng.” (Luật Xây dựng số 50/2014/QH2013, điều 3, Mục 15). Nhƣ vậy DAĐT xây dựng cơ bản là một tập hợp các hồ sơ, tài liệu thuyết minh chi tiết kế hoạch khả thi xây dựng công trình và các tài liệu liên quan khác xác định chất lƣợng công trình cần đạt đƣợc, tổng mức đầu tƣ của dự án và thời gian thực hiện dự án, hiệu quả kinh tế tài chính, hiệu quả kinh tế - xã hội và đánh giá tác động môi trƣờng của dự án. 1.2.1.4. Quản lý DAĐT xây dựng cơ bản Là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hƣớng vào dự án đầu tƣ (bao gồm công tác chuẩn bị đầu tƣ, thực hiện đầu tƣ và vận hành kết quả đầu tƣ) bằng một hệ thống đồng bộ các biện pháp kinh tế - xã hội, tổ chức kỹ thuật và các biện pháp khác nhằm đạt đƣợc kết quả, hiệu quả đầu tƣ và hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất, trong điều kiện xác định và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những quy luật khách quan và quy luật đặc thù của đầu tƣ. Quản lý dự án đầu tƣ XDCB bao gồm ba chức năng chủ yếu là: lập kế hoạch, điều phối thực hiện dự án và giám sát. Các chức năng này hình thành một chu kỳ năng động từ việc lập kế hoạch triển khai dự án đến điều phối thực hiện và giám sát, sau đó phản hồi cho việc tái lập kế hoạch dự án (xem sơ đồ 1.1). 8 Lập kế hoạch - Thiết lập mục tiêu - Điều tra nguồn lực - Xây dựng kế hoạch Điều phối thực hiện - Điều phối tiến độ thời gian - Phân phối nguồn lực - Phối hợp các nỗ lực - Khuyến khích và động viên cán bộ và nhân viên Giám sát - Đo lƣờng kết quả - So sánh với mục tiêu - Giải quyết các vấn đề Sơ đồ 1.1- Chức năng chủ yếu quản lý DA ĐTXD cơ bản 1.2.1.5. Ngân sách nhà nước (NSNN) Theo luật ngân sách nhà nƣớc số 01/2002/QH11: “Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”. (Luật Ngân sách, điều 1). 1.2.1.6. Vốn Ngân sách nhà nước Vốn ngân sách nhà nƣớc là nguồn chi của ngân sách Nhà nƣớc cho đầu tƣ. Là một nguồn vốn đầu tƣ quan trọng trong chiến lƣợc phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia. Nguồn vốn này thƣờng đƣợc sử dụng cho các dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, hỗ trợ cho các dự án của doanh nghiệp đầu tƣ vào lĩnh vực cần sự tham gia của nhà nƣớc, chi cho công tác lập và thực hiện các dự án quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng, lãnh thổ, quy hoạch xây dựng đô thị và phát triển nông thôn. 1.2.2. Sự cần thiết Quản lý các dự án đầu tư bằng vốn NSNN. Đối với các dự án đầu tƣ sử dụng vốn ngân sách nhà nƣớc, thƣờng có Ban quản lý dự án làm đại diện thay mặt chủ đầu tƣ trực tiếp quản lý sử dụng 9 phần vốn của nhà nƣớc. Các ban quản lý này chỉ quan tâm quản lý một dự án hoặc một vài dự án khác nhau vì vậy thƣờng không có mối liên hệ chao đổi thông tin với các ban quản lý khác để thực hiện các giải pháp tổng thể, đúng quy hoạch của một địa bàn rộng lớn. Mặt khác hoạt động quản lý của các ban quản lý dự án chỉ giới hạn trong phạm vi quản trị dự án chứ không phải hoạt động quản lý nhà nƣớc đối với các dự án nhà nƣớc. Các ban quản lý dự án vẫn phải chịu sự quản lý của tất cả các cơ quan quản lý khác vì hai lý do: Thứ nhất: ban quản lý dự án thực hiện trách nhiệm với tƣ cách chủ đầu tƣ. Họ là ngƣời đại diện cho nhà nƣớc về mặt vốn đầu tƣ. Nhƣ vậy các ảnh hƣởng khác của dự án nhƣ tác động của môi trƣờng, anh ninh quốc phòng, trình độ công nghệ…, họ không có trách nhiệm và không đủ khả năng để quan tâm đến. Nếu không có sự quản lý nhà nƣớc đối với đối với các ban quản lý dự án này, các dự án nhà nƣớc trong khi theo đuổi các mục tiêu chuyên ngành có thể sẽ làm tổn hại quốc gia ở các mặt mà họ không lƣờng hết hoặc không quan tâm. Thứ hai: bản thân các ban quản lý dự án cũng có thể không thực hiện trọn vẹn trách nhiệm đại diện sở hữu vốn, từ đó sử dụng vốn sai mục đích, kém hiệu quả, thậm chí tham ô, chiếm đoạt vốn nhà nƣớc. Do vậy rất cần sự quản lý đối với các ban quản lý cũng chính là quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc. 1.3. Nội dung quản lý các dự án đầu tƣ bằng vốn ngân sách nhà nƣớc Để quản lý dự án đầu tƣ XDCB đạt hiệu quả cao nhất, ngƣời ta tiến hành xem xét trên rất nhiều góc độ khác nhau, dƣới đây là những nội dung chính: - Quản lý vĩ mô và vi mô đối với dự án: + Quản lý vĩ mô đôi với dự án Quản lý vĩ mô hay quản lý của nhà nƣớc đối với dự án bao gồm tổng thể các biện pháp vĩ mô tác động đến các yếu tố của quá trình hình thành, hoạt 10
- Xem thêm -