Tài liệu Luận văn khoa quản trị doanh nghiệp hiệu quả cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng tmcp công thương việt nam chi nhánh tây hà nội

  • Số trang: 57 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 76 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34345 tài liệu

Mô tả:

Luận văn tốt nghiệp 1 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI HIỆU QUẢ CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH TÂY HÀ NỘI 1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Tại Việt Nam hiện nay, DNVVN ngày càng phát triển mạnh mẽ và chiếm số lượng lớn trong tổng số lượng doanh nghiệp, đóng góp không nhỏ vào thành tựu tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Cùng với sự phát triển không ngừng của các DNVVN, các tổ chức tín dụng đặc biệt là các NHTM đã sớm coi các DNVVN là một khách hàng quan trọng trong chiến lược nhằm đa dạng hóa danh mục đầu tư cho vay, tăng thu nhập, phân tán rủi ro và nâng cao vị thế cạnh tranh. Đương nhiên, với đặc trưng quy mô nhỏ và vừa, ngành nghề kinh doanh đa dạng, năng lực quản lý và hiệu quả sử dụng vốn trong nhiều trường hợp còn hạn chế, nên các ngân hàng thương mại khi cung cấp tín dụng cho các DNVVN càng phải quan tâm tới việc hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả của hoạt động tín dụng cung cấp cho đối tượng khách hàng này. Qua quá trình thực tập, nghiên cứu hoạt động kinh doanh tại Vietinbank Tây Hà Nội, và thông qua cuộc khảo sát thực tế bằng phiếu điều tra thì phần lớn cán bộ, lãnh đạo của chi nhánh đều nhất trí rằng hiệu quả cho vay DNVVN chưa cao, chưa đạt được mục tiêu đề ra và còn chưa tương xứng với tiềm năng của chi nhánh. Thông qua hai cuộc phỏng vấn ông Trịnh Xuân Trứ- Giám đốc chi nhánh và ông Trương Đức Dũng Hà- Trưởng phòng tín dụng, đều nhất trí rằng hiệu quả cho vay DNVVN là chỉ tiêu kinh tế quan trọng và thực tế trong thời gian qua hiệu quả cho vay DNVVN chưa thỏa mãn yêu cầu của các nhà quản lý, vì vậy tiến hành nghiên cứu hiệu quả cho vay DNVVN là việc làm cần thiết, để cung cấp cho nhà lãnh đạo bức tranh sinh động về tình hình, hiệu quả hoạt động cho vay DNVVN. Đây là tiền đề để nhà quản trị phát huy thế mạnh và nhận biết những mặt tồn tại để đưa ra hướng giải quyết hiệu quả nhất. Do vậy, có thể thấy việc nghiên cứu hiệu quả cho vay DNVVN đáp ứng yêu cầu thực tiễn tại Vietinbank Tây Hà Nội. SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 2 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh 1.2. Xác lập và tuyên bố vấn đề Để làm xác định các vấn đề cần giải quyết, trong quá trình nghiên cứu, tôi đã đặt ra những câu hỏi như sau:  Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội trong các thương vụ cho vay mà ngân hàng đã thực hiện nhận các giá trị bao nhiêu?  Số liệu về các tổn thất trong các thương vụ cho vay DNVVN của ngân hàng ra sao?  Những yếu tố nào tác động tới kết quả và hiệu quả cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội  Trong thời gian tới, các bối cảnh môi trường kinh doanh sẽ tác động như thế nào tới hiệu quả cho vay DNVVN của Vietinbank Tây Hà Nội  Hiện tại công tác quản trị cho vay DNVVN, đặc biệt là công tác kiểm soát hiệu quả hoạt động cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội có được quan tâm đúng mức không?  Các tác nghiệp cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội có những thành công gì, do nguyên nhân nào?  Còn những tồn tại gì cần khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội? Nguyên nhân của những tồn tại đó là gì? Việc giải đáp các câu hỏi đó cũng chính là giải quyết những vấn đề cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội. Tất nhiên, trong điều kiện nghiên cứu hạn chế về thời gian và trình độ, Luận văn sẽ tập trung giải quyết các vấn đề chủ yếu nhằm thực hiện mục tiêu nghiên cứu, trong phạm vi nghiên cứu đã được lựa chọn 1.3. Các mục tiêu nghiên cứu Luận văn nghiên cứu nhằm đạt được 3 mục tiêu sau: Thứ nhất: Nhận diện các yếu tố cơ bản tác động tới hiệu quả cho vay DNVVN của Vietinbank Tây Hà Nội Thứ hai: Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 3 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh Thứ ba: Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho vay DNVVN tại Vietinbank Tây Hà Nội 1.4 . Phạm vi nghiên cứu Không gian: Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Tây Hà Nội Thời gian: số liệu thu thập từ năm 2008- 2010 Giới hạn nghiên cứu khách hàng vay: cho vay DNVVN 1.5. Kết cấu luận văn Ngoài phần tóm lược, lời cảm ơn, mục lục, các danh mục bảng biểu, phụ lục, tài liệu tham khảo …kết cấu luận văn gồm có 4 chương: Chương 1. Tổng quan nghiên cứu đề tài hiệu quả cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tây Hà Nội Chương 2. Một số vấn đề lý luận cơ bản về hiệu quả cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại Chương 3. Phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích thực trạng hiệu quả cho vay DNVVN của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tây Hà Nội Chương 4 Các kết luận và đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tây Hà Nội SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 4 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh CHƯƠNG 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2.1. Các khái niệm, định nghĩa có liên quan 2.1.1. Doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa Theo Ngân hàng thế giới(WB) và Công ty tài chính quốc tế (IFC) thì các doanh nghiệp được phân chia như sau:  Doanh nghiệp siêu nhỏ (10 lao động, tổng tài sản trị giá không quá 100.000USD và tổng doanh thu hàng năm không quá 100.000USD).  Doanh nghiệp nhỏ (không quá 50 lao động, tổng số tài sản trị giá không quá 3 triệu USD và tổng doanh thu hàng năm không quá 3 triệu USD).  Doanh nghiệp vừa (không quá 300 lao động, tổng tài sản trị giá không quá 15 triệu USD và tổng doanh thu hàng năm không quá 15 triệu USD). Theo Điều 3, Nghị định số 56/2009/NÐ-CP của Chính phủ ngày 30 tháng 06 năm 2009 về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa: Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên). Cụ thể doanh nghiệp có số lao động dưới 10 người trong mọi khu vực được coi là doanh nghiệp siêu nhỏ. Doanh nghiệp nhỏ là các hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng có tổng nguồn vốn từ 20 tỷ đồng trở xuống hoặc số lao động từ trên 10 người đến 200 người; còn đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ có tổng nguồn vốn từ 10 tỷ đồng trở xuống và có số lao động từ trên 10 người đến 50 người. Doanh nghiệp vừa là các hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng có tổng nguồn vốn từ trên 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng hoặc số lao động từ trên 200 người đến 300 người; còn đối với doanh SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 5 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ có tổng nguồn vốn từ trên 10 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng và có số lao động từ trên 50 người đến 100 người. 2.1.2. Hiệu quả cho vay DNVVN và rủi ro tín dụng DNVVN của NHTM * Hiệu quả cho vay DNVVN: Một cách tổng quát, hiệu quả cho vay DNVVN của NHTM là tổng hợp các lợi ích kinh tế, kỹ thuật, xã hội, môi trường, an ninh quốc phòng do hoạt động cho vay đối với DNVVN tạo ra và được xác định trong mối quan hệ so sánh giữa các kết quả do việc cho vay đối với DNVVN tạo ra với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. * Rủi ro tín dụng DNVVN của NHTM: Rủi ro tín dụng DNVVN của ngân hàng thương mại là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động cho vay đối với khách hàng là các DNVVN của ngân hàng thương mại do khách hàng vay (hoặc tổ chức bảo lãnh) không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán cho khoản vay (về gốc, lãi và các chi phí khác) theo cam kết * Nợ quá hạn của DNVVN Nợ quá hạn của các DNVVN là các khoản nợ của các DNVVN vay NHTM mà một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi đã quá hạn * Nợ xấu của DNVVN Nợ xấu (NPL) của các DNVVN là các khoản nợ của các DNVVN vay NHTM thuộc các nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) và nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) theo quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 của thông đốc NHNN về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của TCTD 2.2. Một số lý thuyết của vấn đề nghiên cứu 2.2.1. Một số quan điểm về hiệu quả cho vay DNVVN Quan điểm thứ nhất SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 6 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh Xuất phát từ lợi ích của các Ngân hàng thương mại, hiệu quả cho vay được đảm bảo bởi hai yếu tố là mức độ an toàn và khả năng sinh lời của ngân hàng do hoạt động cho vay đối với DNVVN mang lại. Khi quyết định tài trợ cho một DNVVN, các ngân hàng phải đứng trước hai sự lựa chọn là lợi nhuận và rủi ro. Thông thường, mức rủi ro càng cao thì khả năng sinh lời càng lớn. Vì thế trong một quyết định cho vay, ngân hàng có thể theo đuổi mục tiêu lợi nhuận cao hay thấp, song phải xác định được mối liên hệ giữa rủi ro và sinh lời để đảm bảo hoạt động cho vay đem lại lợi nhuận cao nhất với độ rủi ro thấp nhất. Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả cho vay của NHTM theo quan điểm này chủ yếu bao gồm các chỉ tiêu định lượng như doanh số cho vay, doanh số thu nợ, tổng dư nợ, nợ quá hạn, nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng, hiệu suất sử dụng vốn, các chỉ tiêu về lợi nhuận, chi phí,... Quan điểm thứ hai Xuất phát từ lợi ích tổng quát của cả NHTM, khách hàng và của toàn xã hội, hiệu quả tín dụng DNVVN của NHTM là một trong những biểu hiện của hiệu quả kinh tế trong lĩnh vực tài chính tín dụng dành cho khối các DNVVN, nó phản ánh khả năng cung ứng tín dụng phù hợp với yêu cầu phát triển của các mục tiêu kinh tế-xã hội và nhu cầu của các DNVVN, đảm bảo các nguyên tắc hoạt động tín dụng, mang lại lợi nhuận cho NHTM, phục vụ các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, trên cơ sở đó đảm bảo sự tồn tại và phát triển bền vững của NHTM. Vì vậy, hiệu quả tín dụng là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh khả năng thích nghi của tín dụng NHTM với sự thay đổi của các nhân tố chủ quan( khả năng quản lý, trình độ cán bộ tín dụng của NHTM…), các nhân tố khách quan (mức độ an toàn vốn tín dụng, các biến số môi trường kinh doanh, sự phát triển kinh tế-xã hội…) nghĩa là hiệu quả tín dụng DNVVN được nghiên cứu trong mối quan hệ biện chứng giữa NHTM – DNVVN – Nền kinh tế. Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay của NHTM theo quan điểm này gồm nhóm chỉ tiêu định lượng và nhóm chỉ tiêu định tính - Nhóm chỉ tiêu định tính được thể hiện qua nội dung các quy chế, chế độ, thể SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 7 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh lệ tín dụng, tuân thủ các nguyên tắc căn bản và chung nhất:  Mục tiêu sử dụng vốn của DNVVN phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế, xã hội, của Đảng, Nhà nước và của địa phương, theo cơ chế thị trường,  Đảm bảo các chính sách xã hội của Nhà nước trong cho vay  Đảm bảo các nguyên tắc cho vay, thủ tục cho vay đơn giản nhưng chặt chẽ về mặt pháp lý  Dịch vụ cho vay có chất lượng cao, đặc biệt là thái độ phục vụ khách hàng, góp phần tạo lập và nâng cao uy tín của ngân hàng đối với khách hàng  Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để làm tốt công tác cho vay Hướng tới hỗ trợ các DNVVN có chất lượng quản lý tốt, có kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh và có khả năng cạnh tranh cao, sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng, hoàn trả nợ gốc và lãi vay đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng - Nhóm chỉ tiêu định lượng: doanh số cho vay, doanh số thu nợ, tổng dư nợ, nợ quá hạn, nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng, hiệu suất sử dụng vốn, chỉ tiêu về lợi nhuận Quan điểm thứ ba Xuất phát từ tiếp cận khai thác nguồn nhân lực trong phát triển hiệu quả tín dụng DNVVN, hiệu quả tín dụng DNVVN không đơn thuần là các tiếp cận kinh tế tài chính trong nội bộ NHTM về hoạt động cho vay đối với DNVVN, mà trong bối cảnh kinh doanh hiện đại, những NHTM thành công không chỉ nhờ vào khai thác sự đầu tư vào vốn, mà còn nhờ vào khai thác sự đầu tư vào con người. Nói cách khác, quan điểm này nhấn mạnh việc sử dụng thước đo hiệu quả tín dụng DNVVN của NHTM theo đầu nhân viên tín dụng. Quan điểm này đề cao việc tìm kiếm kết quả tín dụng DNVVN từ khai thác tài năng, sức sáng tạo, uy tín, mối quan hệ và sự tận tụy của các nhân viên tín dụng trong việc tìm kiếm các khách hàng tiềm năng là DNVVN có chất lượng, có ý tưởng kinh doanh, kế hoạch kinh doanh có hiệu quả và từ đó tạo ra thu nhập cho NHTM một cách bền vững. SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 8 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh Sẽ là lý tưởng nếu luận văn tiếp cận nghiên cứu hiệu quả tín dụng DNVVN của NHTM theo quan điểm thứ hai và thứ ba, bởi lẽ trong thực tế, quan hệ tín dụng không chỉ có vậy mà còn phải đặt trong mối quan hệ với các mặt khác của xã hội. Một khoản cho vay được coi là có hiệu quả phải đáp ứng được rất nhiều các tiêu chí của các chủ thể tham gia hoạt động tín dụng, trong tiến trình đề cao nguồn nhân lực và khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, do chi nhánh NHTM khó có thể tiếp cận nghiên cứu một cách có hệ thống về hiệu quả kinh tế xã hội tổng quát của các thương vụ cho vay DNVVN, cũng như độ thỏa dụng dịch vụ cho vay của NHTM với DNVVN, do vậy, Luận văn chủ yếu tiếp cận nghiên cứu các chỉ tiêu định lượng phản ánh hiệu quả cho vay, trong mối quan hệ mật thiết với các nhận định về các tiêu chí định tính giúp xác định hiệu quả tín dụng DNVVN theo nghĩa rộng, và chú ý tới quan điểm thứ ba như một hướng phát triển tín dụng DNVVN trong tương lai. 2.2.2. Một số chỉ tiêu đo lường hiệu quả tín dụng DNVVN của NHTM 2.2.2.a) Nhóm chỉ tiêu về quy mô và cơ cấu tín dụng DNVVN của NHTM (1) Doanh số cho vay, doanh số thu nợ và dư nợ tích lũy - Doanh số cho vay DNVVN: phản ánh quy mô của hoạt động tín dụng mà NHTM dành cho khách hàng vay là DNVVN, là tổng số tiền mà NHTM đã cho các khách hàng là DNVVN vay trong kỳ (tính cho ngày, tháng, quý, năm) - Doanh số thu nợ DNVVN: phản ánh kết quả thu hồi nợ (gốc và lãi) của NHTM từ các khách hàng là DNVVN. - Dư nợ tích lũy của DNVVN: Dư nợ cuối kỳ của DNVVN Dư nợ = đầu kỳ của DNVVN SVTH: Nguyễn Thị Miền Doanh số + cho vay DNVVN trong kỳ Doanh số - thu nợ DNVVN trong kỳ Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh 9 (2) Tốc độ tăng dư nợ tín dụng (tổng dư nợ và từng loại tín dụng) Tốc độ tăng = Dư nợ DNVVN kỳ này - Dư nợ DNVVN kỳ trước (kế hoạch) dư nợ DNVVN Dư nợ DNVVN kỳ trước (kế hoạch) (3) Tỷ trọng dư nợ DNVVN trên tổng nguồn vốn huy động Tỷ trọng dư nợ DNVVN = Trên nguồn vốn huy động Tỷ trọng dư nợ DNVVN = Tín dụng DNVVN = Tổng nguồn vốn huy động Tổng dư nợ tín dụng DNVVN Trên tổng tài sản (5) Tỷ trọng tín dụng DNVVN trên tổng dư nợ Tỷ trọng Tổng dư nợ DNVVN Tổng tài sản Dư nợ tín dụng DNVVN Tổng dư nợ (6) Vòng quay vốn tín dụng DNVVN Vòng quay Doanh số thu nợ DNVVN Vốn tín dụng = DNVVN Dư nợ bình quân DNVVN Tỷ lệ này cho ta biết, trong một thời gian nhất định, vốn tín dụng DNVVN quay được bao nhiêu vòng. Tỷ lệ này càng lớn càng tốt vì ngân hàng luôn mong muốn tốc độ luân chuyển vốn nhanh, nó chứng tỏ ngân hàng thu được nợ nhanh và ngân hàng lại có thể sử dụng khoản tiền này để cho doanh nghiệp khác vay, qua đó thu được nhiều tiền lãi, tức là làm gia tăng lợi nhuận. Mặt khác, doanh nghiệp trả được nợ trong khoảng thời gian ngắn có nghĩa là doanh nghiệp đã sử dụng vốn vay có hiệu quả, việc sản xuất kinh doanh tốt. 2.2.2.b) Nhóm chỉ tiêu phân tích chất lượng tín dụng (1) Tỷ lệ nợ cho vay DNVVN quá hạn SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp Tỷ lệ nợ quá hạn Cho vay DNVVN trên tổng nợ Tỷ lệ nợ quá hạn Dư nợ cho vay 10 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh Nợ quá hạn cho vay DNVVN = Tổng dư nợ của NHTM Nợ quá hạn cho vay DNVVN = DNVVN của NHTMCho vay DNVVN trên dư nợ cho vay DNVVN Các hệ số này càng lớn, chất lượng cho vay DNVVN càng thấp và do vậy hiệu quả tín dụng DNVVN càng suy giảm. Tỷ lệ nợ quá hạn Cho vay DNVVN Trên tổng nợ quá hạn Nợ quá hạn cho vay DNVVN = T ổn g nợ qu á hạ n củ a N H T M Hệ số này càng lớn, chất lượng cho vay DNVVN càng thấp so với các thị phần cho vay khác của NHTM và do vậy sự đóng góp của hiệu quả tín dụng SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh 11 DNVVN trong hiệu quả kinh doanh nói chung của NHTM càng suy giảm. (2) Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay DNVVN Tỷ lệ nợ xấu cho vay DNVVN trên tổng nợ Tỷ lệ nợ xấu cho vay DNVVN trên dư nợ cho vay Nợ xấu cho vay DNVVN = Tổng dư nợ của NHTM Nợ xấu cho vay DNVVN = Dư nợ cho vay DNVVN của DNVVN NHTM Các hệ số này càng lớn, chất lượng cho vay DNVVN càng thấp đến mức nguy hiểm và do vậy hiệu quả tín dụng DNVVN càng suy giảm. Tỷ lệ nợ xấu Nợ xấu cho vay DNVVN Cho vay DNVVN = Trên tổng nợ xấu Tổng nợ xấu của NHTM Hệ số này càng lớn, chất lượng cho vay DNVVN càng thấp so với các thị phần cho vay khác của NHTM và do vậy sự đóng góp của hiệu quả tín dụng DNVVN trong hiệu quả kinh doanh nói chung của NHTM càng suy giảm. (3) Tỷ lệ nợ không thể thu hồi: Tỷ lệ nợ không thể thu hồi Cho vay DNVVN Trên tổng nợ = Nợ cho vay DNVVN không thể thu hồi Tỷ lệ nợ không thể thu hồi Cho vay DNVVN trên dư nợ cho vay = Tổng dư nợ của NHTM Nợ cho vay DNVVN không thể thu hồi Dư nợ cho vay DNVVN của NHTM DNVVN Các hệ số này càng lớn, tổn thất dự kiến trong cho vay DNVVN càng cao và do vậy hiệu quả tín dụng DNVVN càng suy giảm. Tỷ lệ nợ không thể thu hồi Cho vay DNVVN Trên tổng nợ không thể thu hồi Nợ cho vay DNVVN không thể thu hồi = Tổng nợ không thể thu hồi của NHTM Hệ số này càng lớn, tổn thất dự kiến trong cho vay DNVVN càng tham gia nhiều trong tổng giá trị tổn thất từ cho vay của NHTM. SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh 12 (4) Tỷ lệ lãi còn tồn đọng chưa thu được Tỷ lệ lãi cho vay DNVVN còn tồn đọng trên tổng nợ Lãi chưa thu được từ cho vay DNVVN = Tổng dư nợ của NHTM Tỷ lệ lãi cho vay DNVVN Lã i ch ưa th u đư ợc từ ch o va y D N V V N = còn tồn đọng trên dư nợ cho vay DNVVN Dư nợ cho vay DNVVN của NHTM Các tỷ lệ này càng cao cho thấy chất lượng thu hồi lãi của các khoản cho vay DNVVN càng kém và hiệu quả cho vay DNVVN theo đó cũng càng suy giảm. Tỷ lệ lãi cho vay DNVVN còn tồn động trên tổng lãi tồn đọng SVTH: Nguyễn Thị Miền Lãi chưa thu được từ cho vay DNVVN = Tổng lãi chưa thu được của NHTM Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 13 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh 2.2.2.c) Nhóm chỉ tiêu phân tích hiệu quả tín dụng DNVVN (1) Thu nhập từ lãi cho vay DNVVN trong kỳ (2) Mức tăng trưởng thu lãi cho vay DNVVN trong kỳ Mức tăng trưởng Thu lãi kỳ này – Thu lãi kỳ trước (kế hoạch) thu lãi trong kỳ = Mức tăng trưởng Thu lãi kỳ trước (kế hoạch) (3) Tỷ trọng thu nhập từ lãi cho vay DNVVN / Tổng thu nhập (4) Tỷ trọng thu nhập lãi cho vay DNVVN / Tổng lãi cho vay các đối tượng (5) Thu lãi thuần từ cho vay DNVVN – Chi phi dự phòng tín dụng DNVVN (6) Tỷ lệ thu lãi thuần DNVVN / Thu lãi DNVVN (7) Tỷ trọng thu nhập từ cho vay DNVVN trên tổng thu nhập dịch vụ cung ứng cho DNVVN (8) Tỷ trọng chi phí cho các chương trình giao tiếp DNVVN trên tổng chi phí xúc tiến khách hàng của NHTM 2.2.3. Các nhân tố tác động tới hiệu quả tín dụng DNVVN của NHTM 2.2.3.a) Đặc trưng của DNVVN tác động tới hiệu quả cho vay của NHTM * Hạn chế về năng lực tài chính Năng lực tài chính của 1 DN là nguồn lực tài chính của bản thân DN, là khả năng tạo tiền, tổ chức lưu chuyển tiền hợp lý, đảm bảo khả năng thanh toán thể hiện ở quy mô vốn, chất lượng tài sản và khả năng sinh lời,… đủ để đảm bảo và duy trì hoạt động kinh doanh được tiến hành bình thường. Năng lực tài chính được đánh giá dựa trên các yếu tố định lượng và các yếu tố định tính. + Các yếu tố định lượng thể hiện nguồn lực tài chính hiện có, bao gồm: quy mô vốn, chất lượng tài sản, khả năng thanh toán và khả năng sinh lời… SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 14 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh + Các yếu tố định tính thể hiện khả năng khai thác, quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính được thể hiện qua trình độ tổ chức, trình độ quản lý, trình độ công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực… Các DNVVN có năng lực tài chính thấp so với các DN lớn do vậy khi triển khai hoạt động cho vay, đặc trưng này có thể là rào cản hạn chế DNVVN việc tiếp cận các tiêu chuẩn tín dụng của NHTM, dẫn tới cản trở việc tăng trưởng tín dụng DNVVN, và nếu như các tiêu chuẩn tín dụng quá khắt khe và dựa trên năng lực tài chính, thì cơ cấu cho vay của NHTM có thể bỏ qua các DNVVN có năng lực tài chính hạn chế nhưng lại có khả năng sản xuất kinh doanh có hiệu quả cao, điều này làm suy giảm hiệu quả tín dụng DNVVN xét trên khía cạnh lợi ích NHTM -DNVVN – Xã hội. * Hạn chế về năng lực quản lý, đặc biệt là quản lý tài chính doanh nghiệp và kiến thức pháp lý Các DNVVN do quy mô vốn và nhân lực hạn chế, nên từ đó cũng có thể có hạn chế về năng lực quản lý, trình độ kế toán thấp (nhiều doanh nghiệp thuê kế toán làm theo thời vụ…) chính vì thế mà các doanh nghiệp lập báo cáo tài chính chưa rõ ràng, minh bạch, số liệu sản xuất kinh doanh thể hiện trong báo cáo tài chính không đầy đủ, chưa được kiểm toán và không đủ độ tin cậy để ngân hàng xem xét cho vay. Có những doanh nghiệp còn cố tình cung cấp thông tin không chính xác không trung thực cho ngân hàng đã gây khó khăn cho ngân hàng trong việc nắm bắt tình hình sản xuất kinh doanh cũng như theo dõi, giám sát sử dụng vốn của doanh nghiệp chính vì thế hoạt động cho vay của ngân hàng có thể gặp rủi ro, hiệu quả cho vay giảm sút. Với chất lượng nguồn nhân lực hạn chế, quy mô vốn nhỏ cùng với trang thiết bị lạc hậu nên các DNVVN thiếu phương án sản xuất kinh doanh khả thi trong khi dịch vụ tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp chưa phát triển và do đó khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng của các doanh nghiệp cũng gặp nhiều khó khăn Rất nhiều chủ DNVVN thiếu kiến thức về quản lý doanh nghiệp và kiến thức về pháp luật, nguyên nhân là do họ không được đào tạo bài bản kiến thức về kinh SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 15 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh doanh, quản lý, pháp luật. Chính vì điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp cũng như cho ngân hàng. Kiến thức pháp luật của chủ doanh nghiệp hạn chế gây lúng túng trong việc làm hồ sơ vay vốn. Một số doanh nghiệp còn làm trái chức năng, trái pháp luật, sử dụng giấy tờ lừa đảo cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thuế hoặc góp vốn liên doanh, liên kết… tất cả những điều này sẽ làm cho ngân hàng có thể gặp rủi ro trong cho vay, làm giảm hiệu quả cho vay * Sự năng động linh hoạt, tự do, sáng tạo trong kinh doanh của DNVVN. Nhờ quy mô vừa và nhỏ, mô hình tổ chức quản lý sản xuất giản đơn nên những doanh nghiệp này rất năng động, linh hoạt. Các chủ doanh nghiệp luôn vận động tìm kiếm các lĩnh vực mà ở đó sự cạnh tranh là chưa cao, song lại đem lại lợi nhuận nhanh chóng. Hơn nữa, các doanh nghiệp này lại dễ dàng chuyển hướng sản xuất kinh doanh, với chi phí thấp do lượng vốn bỏ ra không lớn, vì vậy trước những biến động mạnh về cung cầu trên thị trường nhóm doanh nghiệp này ít chịu sự ảnh hưởng lớn, dễ phục hồi hơn so với các doanh nghiệp lớn. Chính vì thế mặc dù những biến động bất lợi xảy ra trong nền kinh tế như khủng hoảng, lạm phát…thì khả năng thu hồi nợ đối với DNVVN cũng cao hơn các doanh nghiệp lớn. Mặt khác khi DNVVN phá sản thì ít ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của ngân hàng trong khi đó hầu hết các ngân hàng trên thế giới phá sản do cho các doanh nghiệp lớn vay và các doanh nghiệp này phá sản 2.2.3.b) Các yếu tố thuộc môi trường kinh doanh * Các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài - Đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhất là đường lối phát triển kinh tế đúng đắn sẽ giải phóng lực lượng sản xuất, sử dụng tốt hơn các nguồn lực của đất nước, tranh thủ được nguồn vốn, khoa học, kỹ thuật, chất xám từ nước ngoài, nền kinh tế liên tục phát triển… tất cả những điều đó sẽ tạo thuận lợi để tăng trưởng tín dụng, nâng cao chất lượng và hiệu quả tín dụng Ngân hàng. Nếu chính sách và đường lối chủ trương của Đảng không gắn liền với thực tế SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 16 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh thì sẽ gây khó khăn cho quá trình phát triển của toàn bộ nền kinh tế nói chung và của ngành Ngân hàng nói riêng, từ đó sẽ gây khó khăn cho công tác tín dụng của Ngân hàng. - Thiện chí trả nợ, tình hình hoạt động kinh doanh, năng lực và khả năng quản lý của khách hàng…Nếu khách hàng có thiện chí trong việc trả nợ cho ngân hàng thì mới cung cấp đầy đủ, trung thực mọi thông tin về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như sử dụng vốn vay đúng mục đích như đã thỏa thuận trong hợp đồng. Tình hình hoạt động kinh doanh của khách hàng cũng ảnh hưởng đến chất lượng cho vay vì nếu khách hàng làm ăn thuận lơi thì khả năng trả nợ được cho ngân hàng là rất lớn và ngược lại. Năng lực và khả năng quản lý của khách hàng cũng ảnh hưởng đến chất lượng khoản vay vì nhà quản lý doanh nghiệp đóng vai trò quyết định hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tới sự phát triển của doanh nghiệp. Nhà quản lý tài ba sẽ cho ra những quyết định chính xác nên quyết định đầu tư vào đâu, từ đó sẽ cho ra đời những phương án, dự án kinh doanh khả thi với chất lượng tốt. Nếu dùng vốn vay ngân hàng để đầu tư cho phương án mang lại hiệu quả cao thì tất nhiên chất lượng của khoản vay sẽ cao. Bên cạnh đó nhà quản lý phải là người có khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng, kịp thời và linh hoạt mới giúp cho hoạt động của doanh nghiệp đạt hiệu quả cao, tức là doanh nghiệp có khả năng trả nợ ngân hàng đúng hạn. - Điều kiện tự nhiên: Những nhân tố bất khả kháng do thiên nhiên mang đến như thiên tai, hạn hán, mất mùa, động đất, dịch bệnh... cũng ảnh hưởng tới chất lượng cho vay của NHTM. Những nhân tố này mà xảy ra thì sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho cả khách hàng và ngân hàng do việc kinh doanh của khách hàng bị đình trệ, dẫn tới tổn thất nặng nề, hiệu quả kinh doanh bị giảm sút, các khoản nợ ngân hàng bị trì hoãn, thậm chí là không thể trả được. * Các nhân tố thuộc về bản thân ngân hàng. Các nhân tố này đóng vai trò quan trọng nhất quyết định đến hiệu quả cho vay của các NHTM. Đó là : SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 17 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh - Chính sách tín dụng: Hoạt động cho vay là hoạt động chủ yếu của NHTM. Chính vì tầm quan trọng của nó, hoạt động này cần phải được thực hiện theo một chính sách rõ ràng, đó là chính sách tín dụng. “Chính sách tín dụng phản ánh cương lĩnh tài trợ của một ngân hàng, trở thành hướng dẫn chung cho cán bộ tín dụng và các nhân viên ngân hàng, tăng cường chuyên môn hoá trong phân tích tín dụng, tạo sự thống nhất chung trong hoạt động tín dụng nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao khả năng sinh lời.” Chính sách tín dụng bao gồm các yếu tố giới hạn mức cho vay đối với một khách hàng, kỳ hạn của khoản tín dụng, lãi suất cho vay và mức lệ phí, các loại cho vay được thực hiện, sự bảo đảm và khả năng thanh toán nợ của khách hàng, hướng giải quyết phần tín dụng vượt giới hạn, các khoản nợ vay có vấn đề… Một chính sách tín dụng được gọi là thành công nghĩa là nó mang lại hiệu quả cho món vay đó. Chính sách tín dụng cần được xây dựng hợp lý, đúng đắn nhưng rất cần linh hoạt. Với mức lãi suất đa dạng cho từng loại hình vốn vay và kỳ hạn phù hợp với phương án sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sẽ làm tăng tính hiệu quả của món vay. -. Quy trình cho vay của NHTM Quy trình cho vay là quy định các bước cần thiết phải thực hiện trong quá trình cho vay, thu nợ, bảo đảm an toàn vốn tín dụng, được bắt đầu khi phân tích nhu cầu cho đến khi thu hồi đủ nợ vay và cả vốn lẫn lãi. Việc xây dựng và thực hiện quy trình cho vay một cách chặt chẽ, hợp lý sẽ giúp cho ngân hàng giảm bớt rủi ro đạo đức, quản lý khoản nợ một cách chặt chẽ, thu hồi được nợ đúng hạn, hạn chế rủi ro về khả năng mất vốn...Điều đó có nghĩa là chất lượng của khoản vay được nâng cao, và doanh lợi của ngân hàng cũng được nâng cao. - Chất lượng cán bộ NHTM Con người luôn là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển của nền kinh tế và hoạt động ngân hàng không phải là ngoại lệ. Đặc biệt trong thời buổi hiện nay, khi hoạt động ngân hàng ngày càng đa dạng, phức tạp, phương tiện máy móc tiết bị ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng ngày càng hiện đại, nó đòi hỏi các cán bộ ngân hàng phải có trình độ chuyên môn giỏi, phải có khả năng ứng dụng khoa học SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 18 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh kỹ thuật hiện đại một cách nhanh nhạy, không những thế cán bộ ngân hàng ngoài lĩnh vực ngân hàng còn phải am hiêu những lĩnh vực khác liên quan tới doanh nghiệp cho vay, từ công nghiệp, nông nghiệp tới dịch vụ. Có như vậy mới có khả năng đánh giá chính xác, đầy đủ về khách hàng xin vay, về phương án, dự án vay vốn của khách hàng, từ đó mới ra quyết định cho vay chính xác, tránh những sai phạm có thể xảy ra. Ngoài ra, dưới con mắt khách hàng, các cán bộ tín dụng là hình ảnh của ngân hàng. Vì vậy phong cách giao tiếp của cán bộ tín dụng tạo niềm tin và sự hài lòng của khách hàng cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút khách hàng đến với ngân hàng. Có thể nói, trình độ nghiệp vụ, kiến thức tổng hợp, khả năng giao tiếp… của cán bộ nhân viên ngân hàng ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng. - Thông tin tín dụng. Để hoạt động tín dụng thực sự có hiệu quả cần nắm bắt được các thông tin tín dụng chính xác kịp thời. Các thông tin này bao gồm những thông tin tài chính, uy tín, trình độ quản lý, năng lực pháp lý, thông tin về kinh tế xã hội…. Sự chính xác, kịp thời và đầy đủ của các thông tin sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định đúng đắn với khách hàng, từ đó nâng cao hiệu quả cho vay của ngân hàng. - Thiết bị công nghệ NHTM sử dụng Nền kinh tế nói chung và ngành ngân hàng nói riêng liên tục ứng dụng những thiết bị công nghệ hiện đại tiên tiến để có thể cạnh tranh và tồn tại trong thị trường khốc liệt. Mọi ngân hàng đều đang cố gắng nỗ lực trong việc cải tiến công nghệ vì công nghệ tiên tiến sẽ giúp ngân hàng nắm bắt được tình hình thị trường cũng như là tình hình khách hàng một cách nhanh nhất để từ đó có thể đưa ra những chiến lược hợp lý, những chính sách phù hợp và kịp thời nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Đặc biệt, ngân hàng nào cũng chú trọng phát triển hệ thống thông tin khách hàng vì thông qua hệ thống này, ngân hàng có thể cập nhật liên tục thông tin liên quan đến khách hàng từ đó loại bỏ được những thông tin dư thừa, hạn chế được rủi ro tín dụng và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng. SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp 19 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh 2.3.Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu những năm trước Trong quá trình nghiên cứu và viết luận văn em có tham khảo một số tài liệu về hiệu quả cho vay DNVVN tại ngân hàng thương mại: - Luận văn “ Nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Hoàn Kiếm – Thực trạng và giải pháp” của sinh viên Đỗ Thu Ninh- Khoa Tài chínhNgân hàng- Học viện tài chính thực hiện năm 2010. Nội dung của luận văn đi sâu nghiên cứu thực trạng hiệu quả tín dụng đối với DNVVN của ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng tại ngân hàng - Luận văn “Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Công thương Hà Tây” của sinh viên Phạm Nguyễn Hà Vy- Khoa Tài chính- Ngân hàng trường Học Viện Ngân hàng thực hiện năm 2009. Nội dung của luận văn đi sâu nghiên cứu thực trạng hiệu quả tín dụng đối với DNVVN của ngân hàng Công thương Hà Tây và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng tại ngân hàng 2.4. Phân định nội dung vấn đề nghiên cứu của đề tài luận văn Luận văn nghiên cứu những lí luận cơ bản về DNVVN, quan niệm và những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay DNVVN của ngân hàng thương mại Nghiên cứu và vận dụng lí thuyết đo lường hiệu quả cho vay DNVVN của ngân hàng thương mại theo quan điểm hỗn hợp phản ánh lợi ích của NHTM – Khách hàng DNVVN – Xã hội đồng thời có tiếp cận nghiên cứu hiệu quả tín dụng DNVVN theo quan điểm khai thác và phát triển nguồn nhân lực Không gian nghiên cứu được lựa chọn tại ngân hàng Công thương Việt Nam, chi nhánh Tây Hà Nội với các số liệu nghiên cứu cập nhật giai đoạn 2008-2010. Do vậy, có thể nói nội dung nghiên cứu của Luận văn đảm bảo tính mới, tính cá biệt không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã công bố. SVTH: Nguyễn Thị Miền Lớp: K43H1 Luận văn tốt nghiệp SVTH: Nguyễn Thị Miền 20 GVHD: ThS. Phạm Tuấn Anh Lớp: K43H1
- Xem thêm -