Tài liệu Khóa luận tốt nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần công nghệ bình minh

  • Số trang: 63 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 104 |
  • Lượt tải: 0
tailieuonline

Đã đăng 39907 tài liệu

Mô tả:

---o0o--- NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ BÌNH MINH SINH VIÊN THỰC HIỆN : MÃ SINH VIÊN : A11345 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH – 2014O NH ---o0o--- NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ BÌNH MINH PGS.TS Lƣu Thị Hƣơng Sinh viên thực hiện : Mã sinh viên : A11345 Chuyên ngành : Tài Chính nh – 2014 Thang Long University Library LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành khóa luận này, em xin chân thành tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lưu Thị Hương đã tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình viết khóa luận tốt nghiệp. Em chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô trong khoa Kinh tế- Quản lý, Trường Đại Học Thăng Long đã tận tình truyền đạt kiến thức trong 4 năm học tập. Với vốn kiến thức được tiếp thu trong quá trình học không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận mà còn là hành trang quí báu để em bước vào đời một cách vững chắc và tự tin. Em chân thành cảm ơn Ban giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Bình Minh đã cho phép, tạo điều kiện thuận lợi để em thực tập tại Công ty và cung cấp số liệu để em thực hiện khóa luận. Cuối cùng em kính chúc quý Thầy, Cô dồi dào sức khỏe và thành công trong sự nghiệp cao quý. Đồng kính chúc các Cô, Chú, Anh, Chị trong Công ty Cổ phần Công nghệ Bình Minh luôn dồi dào sức khỏe, đạt được nhiều thành công tốt đẹp trong cuộc sống và công việc. Xin trân trọng cảm ơn ! Hà Nội, ngày 10 tháng 03 năm 2014 Sinh viên Nguyễn Tuấn Anh LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện có sự hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép các công trình nghiên cứu của người khác. Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Khóa luận là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này! Hà Nội, ngày 10 tháng 03 năm 2014 Sinh viên Nguyễn Tuấn Anh Thang Long University Library MỤC LỤC Trang LỜI MỞ ĐẦU CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP ......................................................................................................... 1 1.1. Khái quát chung về vốn và sử dụng vốn của Doanh nghiệp............................................................ 1 1.1.1. Khái niệm vốn ............................................................................................................................ 1 1.1.2. Phân loại và các hình thức sử dụng vốn ............................................................................... 2 1.2. Lý luận chung về hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp .......................................................... 4 1.2.1. Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn............................................................................................ 4 1.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn......................................................................... 5 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng và các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ................... 8 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ BÌNH MINH .......................................................................... 16 2.1. Giới thiệu về công ty ...................................................................................................................................... 16 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ...................................................................................... 16 2.1.2. Ngành nghề kinh doanh của công ty Cổ phần Công nghệ Bình Minh ......................... 16 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phần Công nghệ Bình Minh ......................................... 17 2.1.4. Chức năng nhiệm vụ từng bộ phận trong công ty ............................................................ 18 2.1.5. Nội dung về chính sách kế toán của công ty ..................................................20 2.1.6. Khái quát kết quả kinh doanh của công ty giai đoạn 2010- 2012 ................................... 21 2.2. Thực trạng về hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ Phần Công Nghệ Bình Minh .............. 23 2.2.1. Thực trạng về sử dụng vốn tại công ty ................................................................................. 23 2.2.2. Thực trạng về hiệu quả sử dụng vốn tại Công Ty Cổ Phần Công Nghệ Bình Minh .. 35 2.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại Công Ty Cổ Phần Công Nghệ Bình Minh...................... 37 2.3.1. Những biện pháp công ty áp dụng ....................................................................................... 37 2.3.2. Kết quả đạt được...................................................................................................................... 38 2.3.3. Hạn chế và nguyên nhân ....................................................................................................... 39 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ BÌNH MINH .............................. 43 3.1. Phƣơng hƣớng hoạt động của Công ty trong thời gian tới.............................................................. 43 3.2. Một số giải pháp chủ yếu ............................................................................................................................. 44 3.2.1. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định tại công ty.......................................................... 44 3.2.2 . Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại công ty ...................................................... 45 3.2.3. Một số giải pháp chung cho công ty ....................................................................................................... 50 3.3. Một số kiến nghị.............................................................................................................................................. 50 3.3.1. Về phía nhà nước .................................................................................................................... 50 3.3.2. Về phía Ngân hàng ................................................................................................................. 51 KẾT LUẬN .................................................................................................................. 53 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................... 54 Thang Long University Library DANH MỤC VIẾT TẮT Kí hiệu viết tắt BHXH BHYT Tên đầy đủ Bảo hiểm xã hội Bảo hiểm y tế CSH CPBH Chủ sở hữu Chi phí bán hàng DTT ĐVT HQSD HĐTC LN Doanh thu thuần Đơn vị tính Hiệu quả sử dụng Hoạt động tài chính Lợi nhuận QLDN SXKD TNDN TSCĐ VNĐ VCĐ VLĐ Quản lý doanh nghiệp Sản xuất kinh doanh Thu nhập doanh nghiệp Tài sản cố định Việt Nam đồng Vốn cố định Vốn lưu động DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của công ty Cổ phần Công nghệ Bình Minh....................... 17 Bảng 2.1: Báo cáo kết quả kinh doanh của công ty Cổ phần Công nghệ Bình Minh từ năm 2010 đến năm 2012................................................................................................ 22 Bảng 2.2: Cơ cấu nguồn vốn của công ty ...................................................................... 24 Bảng 2.3: Cơ cấu tài sản của công ty ............................................................................ 26 Bảng 2.4: Cơ cấu vốn cố định của công ty .................................................................... 29 Bảng 2.5: Cơ cấu vốn lưu động Công Ty Cổ Phần Công Nghệ Bình Minh ................. 31 Biểu đồ 2.1. Tình hình "Tài sản lưu động khác" trong giai đoạn từ 2010 – 2012 ........ 33 Bảng 2.6: Nguồn tài trợ vốn lưu động của công ty ....................................................... 34 Bảng 2.7: Các chỉ tiêu về hiệu quả hoạt động và sử dụng vốn tại Công Ty Cổ Phần Công Nghệ Bình Minh .................................................................................................. 35 Thang Long University Library LỜI MỞ ĐẦU Vốn là yếu tố sản xuất đầu tiên của mỗi doanh nghiệp. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là mục tiêu và nhiệm vụ trung tâm của công tác quản lý tài chính ở mỗi doanh nghiệp. Việc hình thành một cơ cấu vốn hợp lý, sử dụng tiết kiệm và đẩy nhanh tốc độ luân chuyển của vốn là góp phần gia tăng lợi nhuận, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh ở mỗi doanh nghiệp. Trong quá trình đổi mới, hội nhập của nền kinh tế. Đất nước ta đã đạt được những thành tựu đáng kể và đang có những bước đột phá mạnh mẽ. Cơ chế hội nhập kinh tế mới đã đem lại cho các doanh nghiệp nhiều cơ hội mới cũng như nhiều thách thức trong môi trường cạnh tranh hoàn hảo. Để tồn tại và phát triển trong nền kinh tế đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn tìm kiếm các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Trong đó các vấn đề về vốn như: vốn huy động ở đâu, được sử dụng như thế nào để có hiệu quả tối ưu là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Việc quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp. Xuất phát từ vai trò và nhận thức được tầm quan trọng của vốn đối với từng doanh nghiệp. Qua thời gian được thực tập tại công ty, em quyết định chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty Công Ty Cổ Phần Công nghệ Bình Minh” làm nội dung nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình. Em hy vọng rằng với bài viết này của mình có thể chỉ ra được những mặt tích cực cũng như hạn chế của công ty, trên cơ sở đó nhằm đưa ra những ý kiến, kiến nghị góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả sử dụng vốn tại công ty. Ngoài phần mở đầu và kết luận. Nội dung của luận văn được chia làm 3 chương: Chƣơng 1: Lý luận chung về hiệu quả sử dụng vốn trong các doanh nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại công ty Cổ Phần Công nghệ Bình Minh Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty Cổ Phần Công nghệ Bình Minh Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Lưu Thị Hương cùng toàn thể thầy cô giáo trong khoa Kinh tế- Quản lý, Trường Đại học Thăng Long đã giúp đỡ hướng dẫn em tận tình trong thời gian thực tập và nghiên cứu luận văn tốt nghiệp này. Xin cảm ơn Ban lãnh đạo công ty cùng các cô, chú và các anh chị công tác tại công ty đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ em trong quá trình thực tập và hoàn thiện bài viết này. CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1. 1.1.Khái quát chung về vốn và sử dụng vốn của Doanh nghiệp 1.1.1. Khái niệm vốn Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh thì đòi hỏi cần phải có vốn đầu tư. Có thể nói rằng vốn là tiền đề cho sự tồn tại và hoạt động của mỗi doanh nghiệp. Vậy vấn đề đặt ra ở đây – Vốn là gì? Các doanh nghiệp cần bao nhiêu vốn để đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Có rất nhiều quan niệm khác nhau về vốn. Vốn trong các doanh nghiệp là một quỹ tiền tệ đặc biệt. Mục tiêu của quỹ là để sản xuất kinh doanh, tức là mục đích tích lũy chứ không phải mục đích tiêu dùng như một vài quỹ tiền tệ khác trong doanh nghiệp. Đứng trên các giác độ khác nhau ta có cách nhìn khác nhau về vốn. Theo quan điểm của Mark - nhìn nhận dưới giác độ của các yếu tố sản xuất thì ông cho rằng: “Vốn chính là tƣ bản, là giá trị đem lại giá trị thặng dƣ, là một đầu vào của quá trình sản xuất”. Tuy nhiên, Mark quan niệm chỉ có khu vực sản xuất vật chất mới tạo ra giá trị thặng dư cho nền kinh tế. Đây là một hạn chế trong quan điểm của Mark. Còn Paul A.Samuelson, một đại diện tiêu biểu của học thuyết kinh tế hiện đại cho rằng: Đất đai và lao động là các yếu tố ban đầu sơ khai, còn vốn và hàng hoá vốn là yếu tố kết quả của quá trình sản xuất. Vốn bao gồm các loại hàng hoá lâu bền được sản xuất ra và được sử dụng như các đầu vào hữu ích trong quá trình sản xuất sau đó. Trong cuốn “Kinh tế học” của David Begg cho rằng: “Vốn được phân chia theo hai hình thái là vốn hiện vật và vốn tài chính”. Như vậy, ông đã đồng nhất vốn với tài sản của doanh nghiệp. Trong đó: Vốn hiện vật: Là dự trữ các hàng hoá đã sản xuất sử dụng để sản xuất ra các hàng hoá khác. Vốn tài chính: Là tiền và tài sản của doanh nghiệp. - Từ những vấn đề trên ta thấy có thể rút ra đƣợc một số đặc điểm của vốn + Thứ nhất: Vốn là một loại hàng hóa đặc biệt vì vốn có giá trị và giá trị sử dụng, có sự tách biệt rõ ràng giữa quyền sử dụng và quyền sỡ hữu và vốn không bị hao mòn hữu hình trong quá trình sử dụng mà còn có khả năng tạo ra giá trị lớn hơn bản thân nó. Thang Long University Library + Thứ hai: Vốn phải gắn liền với chủ sở hữu nhất định chứ không thể có đồng vốn vô chủ. + Thứ ba: Vốn phải luôn luôn vận động sinh lời. + Thứ tư: Vốn phải được tích tụ tập trung đến một lượng nhất định mới có thể phát huy tác dụng để đầu tư vào sản xuất kinh doanh. Tuỳ vào đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp mà có một lượng vốn nhất định, khác nhau giữa các doanh nghiệp. Để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty, ta cần phân loại vốn để có biện pháp quản lý tốt hơn. 1.1.2. Phân loại và các hình thức sử dụng vốn Sử dụng vốn là hoạt động chủ yếu, quyết định sự phát triển và khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp. Trong hoạt động này, doanh nghiệp bỏ vốn nhằm hình thành và bổ sung những tài sản cần thiết để thực hiện mục tiêu sản xuất kinh doanh của mình. Điều đó được thể hiện thông qua cơ cấu và sự biến động của nguồn vốn. Mỗi loại hình doanh nghiệp có các hình thức sử dụng vốn khác nhau sao cho phù hợp với loại hình doanh nghiệp, lĩnh vực cũng như ngành nghề kinh doanh. Tiến hành phân loại vốn nhằm mục đích quản lý, kiểm tra, phân tích quá trình phát sinh các loại chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh. 1.1.1.11.1.2.1. Phân loại vốn dựa trên giác độ chu chuyển vốn Nguồn vốn của doanh nghiệp được chia thành vốn cố định và vốn lưu động. Vốn cố định: Vốn cố định của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của một bộ phận của vốn đầu tư ứng trước về TSCĐ mà đặc điểm của nó là luân chuyển dần dần từng phần trong nhiều chu kỳ sản xuất và hoàn thành một vòng tuần hoàn khi TSCĐ hết thời gian sử dụng. - Đặc điểm của vốn cố định: + Vốn cố định tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất sản phẩm, điều này do đặc điểm của TSCĐ được sử dụng lâu dài trong nhiều chu kỳ SXKD quyết định. + Vốn cố định được luân chuyển dần dần từng phần và cấu thành chi phí sản phẩm trong các chu kỳ sản xuất. + Sau nhiều chu kỳ sản xuất vốn cố định mới hoàn thành một vòng luân chuyển. Những đặc điểm luân chuyển trên đây của vốn cố định đòi hỏi việc quản lý vốn cố định phải luôn gắn liền với việc quản lý hình thái hiện vật của nó là các TSCĐ của doanh nghiệp. Vốn lƣu động: Vốn lưu động là biểu hiện bằng tiền của tài sản lưu động và vốn lưu thông. Vốn lưu động tham gia hoàn toàn vào quá trình kinh doanh và giá trị có thể trở lại hình thái ban đầu sau mỗi vòng chu chuyển của hàng hoá. Vốn lưu động là điều kiện vật chất không thể thiếu được của quá trình sản xuất kinh doanh, nó phân bổ trên khắp các giai đoạn luân chuyển và tồn taị dưới nhiều hình thức khác nhau để có được mức vốn lưu động hợp lý và đồng bộ. Vốn lưu động là công cụ phản ánh và kiểm tra quá trình vận động vật tư. Vốn lưu động vận chuyển nhanh hay chậm còn phản ánh số vật tư sử dụng tiết kiệm hay không, thời gian nằm ở khâu sản xuất và lưu thông có hợp lý hay không. Bởi vậy, thông qua tình hình luân chuyển vốn lưu động còn có thể kiểm tra việc cung cấp, sản xuất và tiêu thụ hàng hoá của doanh nghiệp. 1.1.1.21.1.2.2. Phân loại theo nguồn hình thành vốn Theo cách phân loại này nguồn vốn của doanh nghiệp gồm: Vốn chủ sỡ hữu và Nợ phải trả. - Vốn chủ sở hữu: Là nguồn vốn thuộc sở hữu của chủ doanh nghiệp và các thành viên trong công ty liên doanh hoặc các cổ đông trong công ty cổ phần. Có ba nguồn cơ bản tạo nên vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đó là: vốn kinh doanh, các quỹ của doanh nghiệp và chênh lệch đánh giá lại tài sản. - Nợ phải trả: Là khoản nợ phát sinh trong quá trình kinh doanh mà doanh nghiệp có trách nhiệm phải trả cho các tác nhân kinh tế như nợ vay ngân hàng, nợ vay của các chủ thể kinh tế, nợ vay của cá nhân, phải trả cho người bán, phải nộp ngân sách ... 1.1.1.31.1.2.3. Phân loại theo thời gian huy động và sử dụng vốn - Nguồn vốn thƣờng xuyên: Là nguồn vốn mà doanh nghiệp sử dụng để tài trợ cho toàn bộ tài sản cố định của mình. Nguồn vốn này bao gồm vốn chủ sở hữu và nợ dài hạn của doanh nghiệp. Trong đó nợ dài hạn là các khoản nợ dài hơn một năm hoặc phải trả sau một kỳ kinh doanh, không phân biệt đối tượng cho vay và mục đích vay. Thang Long University Library - Nguồn vốn tạm thời: Đây là nguồn vốn dùng để tài trợ cho tài sản lưu động tạm thời của doanh nghiệp. Nguồn vốn này bao gồm: vay ngân hàng, tạm ứng, người mua vừa trả tiền... Việc phân loại theo cách này giúp doanh nghiệp thấy được yếu tố thời gian về vốn mà mình nắm giữ, từ đó lựa chọn nguồn tài trợ cho tài sản của mình một cách thích hợp, tránh tình trạng sử dụng nguồn vốn tạm thời để tài trợ cho tài sản cố định. 1.1.1.41.1.2.4. Phân loại theo phạm vi huy động và sử dụng vốn - Nguồn vốn trong doanh nghiệp: Là nguồn vốn có thể huy động được từ hoạt động bản thân của doanh nghiệp như: tiền khấu hao TSCĐ, lợi nhuận giữ lại, các khoản dự trữ, dự phòng, khoản thu từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ... - Nguồn vốn bên ngoài doanh nghiệp: Là nguồn vốn mà doanh nghiệp có thể huy động từ bên ngoài nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động SXKD như: vay ngân hàng, các tổ chức kinh tế khác, vay của cá nhân và nhân viên trong công ty... Cách phân loại này giúp cho các doanh nghiệp xem xét, lựa chọn trong việc sử dụng nguồn vốn sao cho hợp lý nhằm đem lại hiệu quả cao, linh hoạt hơn và tránh được rủi ro, đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Có thể nói, vốn không chỉ đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được diễn ra liên tục, giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường đặc biệt trong giai đoạn hiện nay - một nền kinh tế phát triển theo xu hướng toàn cầu hoá, hội nhập. Mà vốn còn là một trong những điều kiện để sử dụng các nguồn tiềm năng hiện có và tương lai về sức lao động, nguồn hàng hoá, mở rộng, phát triển trên thị trường, mở rộng lưu thông và tiêu thụ hàng hoá, là chất keo dính kết quá trình và quan hệ kinh tế, là dầu bôi trơn cho cỗ máy kinh tế hoạt động. Như vậy có thể xem vốn là một trong những cơ sở quan trọng để đảm bảo sự tồn tại tư cách pháp nhân, cũng như để doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như tái sản xuất mở rộng kinh doanh của mình. 1.2. 1.2. Lý luận chung về hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp 1.2.1. Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn Không ngừng nâng cao hiệu quả kinh tế là mối quan tâm hàng đầu của bất kì nền sản xuất nói chung nào và là mối quan tâm của doanh nghiệp nói riêng, đặc biệt nó đang là vấn đề cấp bách mang tính thời sự đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay. Có thể nói, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vừa là câu hỏi vừa là thách thức đối với các doanh nghiệp này. Do vậy, hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ khai thác, sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh lời tối đa với chi phí bỏ ra là thấp nhất. Hiệu quả sử dụng vốn là một vấn đề phức tạp có liên quan đến tất cả các yếu tố của quá trình sản xuất kinh doanh (đối tượng lao động, tư liệu lao động) cho nên doanh nghiệp chỉ có thể nâng cao hiệu quả trên cơ sở sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình này có hiệu quả. Để đạt được hiệu quả cao trong quá trình kinh doanh thì doanh nghiệp phải giải quyết được các vấn đề như: đảm bảo tiết kiệm, huy động thêm để mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của mình và doanh nghiệp phải đạt được các mục tiêu đề ra trong quá trình sử dụng vốn của mình. Trước đây trong cơ chế bao cấp, chi phí và doanh thu do nhà nước ấn định là chủ yếu. Quan hệ giữa nhà nước và doanh nghiệp dựa trên nguyên tắc lãi nhà nước thu, lỗ nhà nước bù. Nhà nước giao kế hoạch mang tính pháp định về mặt hàng trong kinh doanh, nguồn hàng, nơi tiêu thụ và doanh thu. Vì vậy doanh nghiệp không thể và không cần thiết phải phát huy tính sáng tạo, chủ động của mình trong sản xuất kinh doanh. Việc hạch toán kinh doanh mang tính chất hình thức. Đa số các doanh nghiệp lãi giả lỗ thật, nguy cơ ảnh hưởng đến nền kinh tế ngày càng tăng, nhiều doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả vẫn được nhà nước bù lỗ để duy trì. Chuyển sang nền kinh tế thị trường thì điều đó không còn phù hợp nữa, đặc biệt là từ năm 2007, Việt Nam gia nhập WTO thì sự cạnh tranh diễn ra gay gắt giữa các thành phần kinh tế, giữa các doanh nghiệp thì việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là điều kiện cơ bản để một doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Hơn thế nữa, điều đó sẽ giúp cho doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp khác, với các doanh nghiệp nước ngoài, tạo uy tín trên thị trường. 1.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn Các doanh nghiệp Việt Nam với số vốn tự có hay vốn vay, vốn điều lệ đều không phải là số vốn cho không, không phải trả lãi mà đều phải hoặc là trả cổ tức, hoặc là nộp thuế vốn và hạch toán bảo toàn vốn. Vậy số vốn này lớn lên bao nhiêu là đủ, là hợp lý, là hiệu quả cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp? Mặt khác, trong quá trình kinh doanh, một doanh nghiệp tạo ra các sản phẩm và dịch vụ có sức tiêu thụ lớn, thị trường ngày càng ổn định và mở rộng, nhu cầu của khách hàng ngày càng lớn thì đương nhiên là cần nhiều vốn để phát triển kinh doanh. Do đó, nếu công tác quản trị và điều hành không tốt thì doanh nghiệp hoặc là phát hành thêm cổ phiếu để kêu gọi vốn đầu tư, đi vay các tổ chức tín dụng hoặc thậm chí là không biết xoay xở ra sao khiến doanh nghiệp rơi vào tính trạng thiếu vốn trầm Thang Long University Library trọng... và có khả năng nguy cơ đưa doanh nghiệp đến chỗ phá sản. Để đánh giá chính xác hơn hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp, ta có thể dựa vào các nhóm chỉ tiêu đo lường sau đây. 1.2.1.11.2.2.1. Nhóm các chỉ tiêu về hiệu quả sử dụng toàn bộ vốn của doanh nghiệp - Hiệu quả sử dụng toàn bộ vốn của doanh nghiệp Hiệu quả sử dụng toàn bộ vốn DTT về bán hàng và cung cấp dịch vụ = Tổng vốn kinh doanh bình quân trong kỳ Chỉ tiêu này cho biết bình quân một đồng vốn tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh tạo ra được bao nhiêu đồng giá trị sản xuất hoặc doanh thu hay lợi nhuận trước thuế. Chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn của bộ phận sản xuất càng cao và ngược lại. - Tỷ suất lợi nhuận của toàn bộ vốn (ROI) Tỷ suất doanh lợi tổng vốn (%) là chỉ tiêu đo lường mức độ sinh lời của đồng vốn. Chỉ tiêu này phản ánh 1 đồng vốn bình quân được sử dụng trong kỳ tạo ra mấy đồng lợi nhuận. Tổng lợi nhuận sau thuế ROI (%) = Tổng vốn kinh doanh bình quân trong kỳ 1.2.1.21.2.2.2. Nhóm chỉ tiêu về hiệu quả sử dụng vốn cố định - Hiệu quả sử dụng vốn cố định: Hiệu quả sử dụng vốn cố định DTT về bán hàng và cung cấp dịch vụ = Vốn cố định bình quân Hiệu quả sử dụng vốn cố định là chỉ tiêu phản ánh: một đồng vốn cố định bình quân của doanh nghiệp tham gia vào quá trình SXKD thì tạo ra được bao nhiêu đồng doanh thu thuần. Chỉ tiêu này càng lớn thì hiệu quả sử dụng vốn cố định của doanh nghiệp càng cao và ngược lại. - Tỷ suất lợi nhuận vốn cố định (%): Tỷ suất lợi nhuận vốn cố định (%) Tổng lợi nhuận sau thuế = Vốn cố định bình quân Chỉ tiêu này phản ánh 1 đồng vốn cố định bình quân của doanh nghiệp trong kỳ tham gia vào quá trình SXKD thì tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế. 1.2.1.31.2.2.3. Nhóm chỉ tiêu về hiệu quả sử dụng vốn lưu động - Hiệu quả sử dụng vốn lƣu động: Hiệu quả sử dụng vốn lưu động DTT về bán hàng và cung cấp dịch vụ = Vốn lưu động bình quân Hiệu quả sử dụng vốn lưu động là chỉ tiêu phản ánh: một đồng vốn lưu động bình quân của doanh nghiệp trong kỳ tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh thì tạo ra được bao nhiêu đồng doanh thu thuần. Số doanh thu được tạo ra trên một đồng vốn lưu động càng lớn thì hiệu quả sử dụng vốn lưu động càng cao và ngược lại. - Tỷ suất lợi nhuận vốn lƣu động (%): Tỷ suất lợi nhuận vốn lưu động (%) Tổng lợi nhuận sau thuế = Vốn lưu động bình quân Chỉ tiêu này cho biết cứ một đồng vốn lưu động bình quân trong kỳ tham gia vào sản xuất kinh doanh thì tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế. - Một số chỉ tiêu khác: + Tốc độ luân chuyển vốn lưu động : Là một chỉ tiêu chất lượng tổng hợp phản ánh trình độ tổ chức, quản lý và hiệu quả sử dụng vốn của DN. Nó bao gồm các chỉ tiêu sau: Số vòng quay của vốn lưu động trong kỳ: Thể hiện số lần luân chuyển vốn ngắn hạn được thực hiện trong một thời kỳ nhất định (thường tính trong 1 năm), được xác định theo công thức: Vòng quay vốn lưu động DTT về bán hàng và cung cấp dịch vụ = Vốn lưu động bình quân Vòng quay vốn lưu động càng nhanh thì kỳ luân chuyển vốn lưu động càng rút ngắn, hiệu quả sử dụng vốn lưu động càng cao và ngược lại. Thang Long University Library Số ngày luân chuyển vốn lưu động trong kỳ: Là số ngày bình quân cần thiết để vốn lưu động thực hiện một vòng quay trong kỳ. Số ngày luân chuyển vốn lưu động N = Vòng quay vốn lưu động Với N: Số ngày trong kỳ (một năm là 360 ngày, một quý là 90 ngày, một tháng là 30 ngày). + Vòng quay các khoản phải thu: Vòng quay khoản phải thu DTT về bán hàng và cung cấp dịch vụ = Khoản phải thu bình quân Vòng quay các khoản phải thu đo lường mức độ đầu tư vào các khoản phải thu để duy trì mức doanh số bán hàng cần thiết cho doanh nghiêp, qua đó có thể đánh giá hiệu quả của một chính sách đầu tư của doanh nghiệp. Thông thường, vòng quay các khoản phải thu cao nói lên rằng doanh nghiệp đang quản lý các khoản phải thu hiệu quả, vốn đầu tư cho các khoản phải thu ít hơn. + Kỳ thu tiền bình quân : Khoản phải thu bình quân x N Kỳ thu tiền bình quân = DTT về bán hàng và cung cấp dịch vụ Với N: Số ngày trong kỳ (một năm là 360 ngày, một quý là 90 ngày, một tháng là 30 ngày). Kỳ thu tiền bình quân cho biết khoảng thời gian trung bình từ khi doanh nghiệp xuất hàng đến khi doanh nghiệp thu được tiền về. Chỉ tiêu này càng nhỏ chứng tỏ doanh nghiệp quản lý tốt công tác phải thu của mình. 1.2.3. Các nhân tố ảnh hƣởng và các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn 1.2.1.4 1.2.3.1. Các nhân tố ảnh hưởng - Cơ cấu nguồn vốn và chi phí sử dụng vốn: Cơ cấu vốn là thuật ngữ dùng để chỉ một doanh nghiệp sử dụng các nguồn vốn khác nhau với một tỷ lệ nào đó của mỗi nguồn để tài trợ cho tổng tài sản của nó. Các doanh nghiệp khác nhau sẽ có cơ cấu vốn khác nhau, do đó chi phí vốn sẽ khác nhau. Cơ cấu vốn có liên quan đến việc tính chi phí vốn. Để sử dụng hiệu quả nguồn vốn huy động thì ban quản lý phải tìm ra một cơ cấu vốn phù hợp với tình hình cụ thể của từng doanh nghiệp. Để có đủ vốn phục vụ cho SXKD, doanh nghiệp phải huy động từ nhiều nguồn (nguồn vốn bên trong và nguồn vốn bên ngoài doanh nghiệp), mỗi nguồn có chi phí khác nhau và chi phí này ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả sử dụng vốn, cụ thể: Một cơ cấu vốn sử dụng vốn vay thì khoản chi phí sử dụng nợ sẽ được trừ ra trước khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp vì đó là chi phí hợp lý, sử dụng đòn bẩy tài chính giúp doanh nghiệp tạo ra lá chắn thuế hiệu quả, giảm được số thuế phải nộp dẫn đến tăng lợi nhuận, nâng cao khả năng sử dụng vốn hiệu quả. Tuy nhiên, công ty sẽ chịu áp lực về nợ, nếu không sử dụng có hiệu quả khoản vốn vay đó sẽ dễ mắc vào nguy cơ vỡ nợ, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Cơ cấu vốn sử dụng vốn chủ cũng vậy, nếu công ty lựa chọn huy động vốn chủ thì chi phí phải trả là chia sẻ quyền kiểm soát của công ty, đồng thời giảm lợi nhuận khi chia lợi nhuận sau thuế, lúc đó hiệu quả sử dụng vốn của nhà đầu tư sẽ có nguy cơ giảm. Tuy nhiên, lựa chọn cơ cấu vốn này thì nguồn vốn của công ty sẽ an toàn, sẽ không phải chịu áp lực nợ. Vì cơ cấu và chi phí sử dụng vốn có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp, nên trong hoạt động SXKD các doanh nghiệp phải tạo ra được tỷ suất lợi nhuận lớn hơn hoặc bằng chi phí sử dụng vốn. Vì vậy doanh nghiệp sẽ phải xác định được cho mình một cơ cấu vốn tối ưu (là cơ cấu vốn làm cân bằng tối đa giữa rủi ro và lãi suất, làm cho chi phí của vốn thấp nhất), khi đó hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp sẽ cao hơn. - Thị trƣờng của doanh nghiệp: Bất kỳ một doanh nghiệp nào hoạt động trong điều kiện hiện nay cũng đều chịu tác động của thị trường. Nếu hoạt động của doanh nghiệp mà không được thị trường chấp nhận thì doanh nghiệp đó coi như không tồn tại. Thị trường tác động đến cả “đầu ra” và “đầu vào” của doanh nghiệp. Nếu thị trường ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển và có nhiều cơ hội hội nhập vào xu thế toàn cầu hoá. Ngược lại nếu thị trường biến động thường xuyên liên tục sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp như: sự biến động về giá cả, sự tiêu thụ hàng hoá, sự thay đổi nhu cầu tiêu dùng, sở thích của các tác nhân thị trường... cuối cùng là tác động đến chi phí của doanh nghiệp, mà hiệu quả sử dụng vốn là yếu tố được xem xét và quan tâm hàng đầu đối với nhà quản lý. - Thị trƣờng vốn: Thang Long University Library Nói đến hoạt động của doanh nghiệp ta nghĩ ngay đến vấn đề vốn nhiều hay ít sẽ tạo ra mức doanh thu lớn hay nhỏ. Như vậy, với một mức doanh thu nào đó, đòi hỏi phải có sự cân bằng tương ứng với một lượng vốn. Tuy nhiên, mối quan hệ đó không phải lúc nào cũng tỷ lệ thuận với nhau, điều đó còn phụ thuộc vào hiệu quả quản lý, sử dụng vốn kinh doanh. Mỗi doanh nghiệp có một đặc điểm khác nhau, nhưng tóm lại nó thường bao gồm các khoản vốn sau: Vốn vay Ngân hàng và các tổ chức tín dụng, vốn chủ sở hữu, vốn ngân sách cấp, vốn liên doanh - liên kết và nhiều nguồn vốn khác. Như vậy, vốn sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn như thế nào. + Đối với nguồn vốn vay Ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác: Để có được nguồn vốn sử dụng thì doanh nghiệp phải bỏ chi phí ra trả cho việc sử dụng nó. Tỷ lệ này thường xuyên thay đổi tuỳ thuộc vào trạng thái của nền kinh tế và số lượng vốn vay của doanh nghiệp. Mặt khác, doanh nghiệp không thể vay bao nhiêu tuỳ thích, mà nó phụ thuộc vào hạn mức tín dụng. Nếu vượt quá hạn mức thì Ngân hàng sẽ không cho vay nữa. Trước khi tiến hành huy động vốn thì doanh nghiệp phải tính đến yếu tố chi phí mà mình phải bỏ ra để trả cho việc huy động đó. Chi phí này lại nằm trong công tác về sử dụng vốn. + Đối với nguồn vốn chủ sở hữu: Như chúng ta biết, đối với doanh nghiệp nhà nước phải làm ăn có hiệu quả, bảo toàn và phát triển được vốn thì Nhà nước mới cấp phát vốn cho doanh nghiệp. Còn đối với công ty cổ phần thì phải đảm bảo được tỷ suất doanh lợi cao hơn tỷ lệ lợi tức yêu cầu của các nhà đầu tư... Để có được những nguồn vốn đó, đòi hỏi doanh nghiệp phải đạt được mục tiêu kinh doanh của mình. Để đạt được mục tiêu kinh doanh thì doanh nghiệp phải đạt được hiệu quả sử dụng vốn. + Đối với các nguồn vốn khác: Các nguồn vốn khác bao gồm: Vốn chiếm dụng của cá nhân, đơn vị khác trong và ngoài doanh nghiệp, vốn liên doanh - liên kết, vốn FDI, ODA... Khi lựa chọn nguồn vốn tài trợ cho nhu cầu vốn của mình, các doanh nghiệp phải cân nhắc, so sánh lợi nhuận đem lại và chi phí bỏ ra để có được chúng, từ đó xác định cho mình một cơ cấu vốn tối ưu với chi phí thấp nhất. Nếu chi phí vốn cao sẽ làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp, giảm hiệu quả sử dụng vốn. - Thị trƣờng lao động và thị trƣờng nguyên vật liệu: Thị trường lao động và nguyên vật liệu là các yếu tố đầu vào cơ bản để doanh nghiệp có thể tiến hành SXKD. Vì vậy, lao động và nguyên vật liệu là vấn đề được các nhà quản lý rất chú trọng quan tâm. Khi thị trường lao động và nguyên vật liệu dồi dào, phong phú và phù hợp với ngành nghề SXKD của công ty. Công ty sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn để có được những yếu tố đầu vào tốt nhất cho quá trình SXKD với những đồng vốn bỏ ra sao cho tương xứng nhất và ngược lại. Có thể nói: Thị trường lao động và nguyên vật liệu là những nhân tố trực tiếp tác động đến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp, và cũng là những nhân tố mang tính quyết định và không thể thiếu để xác định hiệu quả sử dụng vốn. - Thị trƣờng tiêu thụ: Nhu cầu thị trường là yếu tố quyết định tới hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Khi cầu về sản phẩm mà doanh nghiệp sản xuất trên thị trường tăng lên thì doanh nghiệp sẽ đẩy mạnh cung sản phẩm đó ra thị trường. Sản lượng tiêu thụ và giá bán của sản phẩm là những yếu tố cơ bản quyết định đến doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp. Vì vậy tìm kiếm được thị trường và nắm bắt được những nhu cầu của thị trường là nhân tố quyết định tới hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiêp. - Rủi ro trong kinh doanh: Rủi ro kinh doanh là rủi ro cố hữu trong tài sản của doanh nghiệp, trong trường hợp doanh nghiệp không sử dụng nợ vay. Rủi ro kinh doanh càng lớn thì tỷ lệ nợ tối ưu càng thấp. Khi các rủi ro xảy ra dẫn đến tình trạng doanh nghiệp bị mất uy tín, mất bạn hàng... cuối cùng là thất bại trong kinh doanh, hiệu quả sử dụng vốn kém. Muốn thành công trong kinh doanh các doanh nghiệp phải biết chấp nhận rủi ro, phải biết đúng hướng đầu tư, xem rủi ro nào có thể chấp nhận được, rủi ro nào không thể chấp nhận được. - Các nhân tố khác: + Nhân tố con người: Là yếu tố quyết định nhất trong việc đảm bảo sử dụng vốn hiệu quả trong doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có trong tay một đội ngũ cán bộ công nhân có năng lực, trình độ cao giàu kinh nghiệm làm việc, khả năng tiếp thu nhanh những công nghệ Thang Long University Library
- Xem thêm -