Tài liệu Khóa luận tốt nghiệp giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty trách nhiệm hữu hạn năm hải

  • Số trang: 80 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 101 |
  • Lượt tải: 0
tailieuonline

Đã đăng 39907 tài liệu

Mô tả:

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG ---o0o--- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NĂM HẢI Giáo viên hƣớng dẫn : Chu Thị Thu Thủy Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Ngọc Diệp Mã sinh viên : A177787 Chuyên ngành : Tài chính HÀ NỘI - 2014 LỜI CẢM ƠN Với sự chân thành, em xin gửi lời cảm ơn tới các thầy giáo, cô giáo trường Đại học Thăng Long, đặc biệt là Cô giáo Th.s Chu Thị Thu Thủy đã trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo tận tình giúp đỡ em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Em cũng xin cảm ơn các thầy cô giáo giảng dạy trong nhà trường đã truyền đạt cho em rất nhiều kiến thức bổ ích để thực hiện khóa luận và cũng như có được hành trang vững chắc cho sự nghiệp trong tương lai. Do giới hạn kiến thức và khả năng lý luận của bản thân còn nhiều thiếu sót và hạn chế, kính mong sự chỉ dẫn và đóng góp của các thầy cô giáo để khóa luận của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 25 tháng 3 năm 2014 Sinh viên Nguyễn Thị Ngọc Diệp Thang Long University Library LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện có sự hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép các công trình nghiên cứu của người khác. Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Khóa luận là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này! Sinh viên Nguyễn Thị Ngọc Diệp MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU.......................................................................................................... CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP ....................................................................1 1.1. Khái niệm, bản chất, vai trò của hiệu quả sản xuất kinh doanh ...........1 1.1.1. Khái niệm về hiệu quả .........................................................................1 1.1.2. Khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh ......................................2 1.1.3. Bản chất về hiệu quả sản xuất kinh doanh ........................................3 1.1.4. Vai trò của hiệu quả SXKD đối với một doanh nghiệp......................4 1.2. Phƣơng pháp đánh giá hiệu quả SXKD ..................................................5 1.2.1. Phương pháp so sánh ..........................................................................5 1.2.2. Phương pháp tỷ số ...............................................................................6 1.2.3. Phương pháp loại trừ ..........................................................................6 1.2.4. Phương pháp phân tích Dupont .........................................................7 1.3. Nội dung đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh ..................................7 1.3.1. Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh ............................7 1.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh ......................10 1.3.3. Phân tích Dupont về hiệu quả sản xuất kinh doanh .......................17 1.4. Các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả SXKD của doanh nghiệp.........19 1.4.1. Các nhân tố khách quan ...................................................................19 1.4.2. Các nhân tố chủ quan .......................................................................20 1.5. Sự cần thiết nâng cao hiệu quả SXKD của doanh nghiệp .....................21 1.6. Các giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả SXKD của doanh nghiệp ....22 1.6.1. Giải pháp tăng doanh thu ..................................................................22 1.6.2. Giải pháp giảm chi phí ......................................................................23 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH NĂM HẢI .....................................................................................25 2.1. Giới thiệu chung về công ty.....................................................................25 2.1.1. Sơ lược về công ty TNHH Năm Hải .................................................25 Thang Long University Library 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển của công ty...............................26 2.1.3. Chức năng và nhiệm vụ của doanh nghiệp ......................................26 2.1.4. Tổ chức bộ máy quản lý của công ty.................................................26 2.2. Thực trạng hiệu quả SXKD của công ty TNHH Năm Hải ..................28 2.2.1. Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty ......28 2.2.2. Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh thông qua các chỉ tiêu tài chính ......................................................................................................................36 2.2.3. Phân tích Dupont ...............................................................................48 2.3. Đánh giá tình hình hiệu quả SXKD của công ty ...................................50 2.3.1. Nhược điểm ........................................................................................50 2.3.2. Hạn chế ..............................................................................................50 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY TNHH NĂM HẢI ...............................................52 3.1. Phƣơng hƣớng và mục tiêu nâng cao hiệu quả SXKD của công ty ....52 3.1.1. Mục tiêu và kế hoạch của công ty trong thời gian tới......................52 3.1.2. Phương hướng phát triển công ty .....................................................52 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty ...53 3.2.1. Chủ động xác định nhu cầu VKD .....................................................53 3.2.2. Xây dựng kế hoạch tổ chức , huy động và sử dụng vốn kinh doanh ...............................................................................................................................55 3.2.3. Quản lý chặt chẽ các khoản vốn tiền mặt .........................................58 3.2.4. Đẩy mạnh công tác thanh toán và thu hồi công nợ .........................59 3.2.5. Tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ ...............................................................................................................................60 3.2.6. Cố gắng kiểm soát chi phí, hạ giá thành sản phẩm .........................61 3.2.7. Đẩy mạnh công tác mở rộng sản xuất, phát triển thị trường ..........62 3.2.8. Chủ động phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh ..............................62 3.2.9. Áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ, năng cấp, đổi mới máy móc thiết bị cơ sở hạ tầng. ....................................................................................................63 3.2.10. Tiến hành quản lý chặt chẽ TSCĐ..................................................64 3.3. Kiến nghị ...................................................................................................65 3.3.1. Đối với nhà nước ...............................................................................65 3.3.2. Đối với công ty. ..................................................................................67 KẾT LUẬN ..........................................................................................................69 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..........................................................70 Thang Long University Library DANH MỤC VIẾT TẮT Ký hiệu viết tắt Tên đầy đủ TSDH Tài sản dài hạn TSNH Tài sản ngắn hạn TSCĐ Tài sản cố định TNHH Trách nhiệm hữu hạn SXKD Sản xuất kinh doanh VCSH Vốn chủ sở hữu LNST Lợi nhuận sau thuế ĐTDH Đầu tư dài hạn ĐTNH Đầu tư ngắn hạn VLĐ Vốn lưu động VKD Vốn kinh doanh DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Bảng cân đối kế toán của công ty giai đoạn 2011-2013 ......................30 Bảng 2.2: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty giai đoạn 20112013 ...............................................................................................................................33 Bảng 2.3: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng lao động của công ty giai đoạn 2011-2013 ......................................................................................................................36 Bảng 2.4: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của công ty giai đoạn 2011-2013 ......................................................................................................................38 Bảng 2.5: Khả năng thanh toán của công ty giai đoạn 2011-2013 .......................42 Bảng 2.6: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản của công ty giai đoạn 2011-2013 ......................................................................................................................43 Bảng 2.7: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng chi phí của công ty giai đoạn 2011-2013 ......................................................................................................................47 Bảng 2.8: Sử dụng phân tích Dupont cho chỉ số ROA của công ty giai đoạn 2011-2013 ......................................................................................................................48 Bảng 2.9: Sử dụng phân tích Dupont cho chỉ số ROE của công ty giai đoạn 2011-2013 ......................................................................................................................49 Thang Long University Library LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Khi nói đến kinh doanh cho dù là kinh doanh bất kỳ lĩnh vực nào thì vấn đề được nêu ra trước tiên là hiệu quả sau khi kinh doanh mặt hàng đó, sự xem xét và đánh giá tỉ mỉ về tất cả mọi mặt để từ đó đưa ra các giải pháp tốt nhất nhằm đem lại lợi nhuận chính là mục tiêu lớn của đa số các doanh nghiệp. Hiện nay, tại Việt Nam, thị trường kinh doanh luôn là cơ hội để các doanh nghiệp đầu tư và phát triển đồng thời cũng là nơi chứa đựng nhiều mối đe dọa cho doanh nghiệp. Để có thể đứng vững trước quy luật cạnh tranh khắc nghiệt của cơ chế thị trường đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn vận động, tìm tòi một hướng đi sao cho phù hợp. Mỗi doanh nghiệp đều phải xác định cho mình những kế hoạch, chiến lược cụ thể từ ngắn hạn cho đến chiến lược dài dạn trong tương lai. Do đó nâng cao hiệu quả luôn là bài toán khó mà mỗi doanh nghiệp cần phải quan tâm đến. Để làm được điều đó mỗi doanh nghiệp cần phải đánh giá chính xác khả năng, những tiềm năng thế mạnh, điểm mạnh hay điểm yếu. Điều đó chỉ có thể khi doanh nghiệp phân tích, đánh giá đúng đắn tình hình sản xuất kinh doanh thông qua các chỉ tiêu tài chính để từ đó có thể xác định những vướng mắc khó khăn cần giải quyết và phát huy những lợi thế của mình. Đánh giá hiệu quả kinh doanh chính là quá trình so sánh giữa chi phí bỏ ra và kết quả doanh thu đầu vào với mục đích được đặt ra ngay từ những ngày đầu thành lập doanh nghiệp. Việc thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp nắm rõ hơn về tình hình hoạt động của mình để từ đó đưa ra hướng phát triển đúng đắn, đem lại hiệu quả cao nhất. Công ty TNHH Năm Hải là một doanh nghiệp đang có nhu cầu phát triển hiện nay. Việc quảng bá thương hiệu cũng như nâng cao giá trị cho công ty là rất cần thiết. Chính vì tầm quan trọng của vấn đề, em đã chọn đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH Năm Hải”. 2. Mục tiêu nghiên cứu Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là vấn đề mà mọi doanh nghiệp luôn quan tâm và đặt lên hàng đầu. Nó có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ riêng doanh nghiệp đó mà còn ảnh hưởng đến các doanh nghiệp khác cũng như nền kinh tế nói chung. Mục tiêu chung của bài luận văn là phân tích và đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH Năm Hải giai đoạn 2011-2013 trên cơ sở đó đề ra những giải pháp nhằm củng cố tình hình hoạt động hiện tại đồng thời vạch ra hướng đi giúp công ty phát triển, mở rộng hơn trong tương lai. Cụ thể hơn, bài luận văn sẽ phân tích rõ hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty TNHH Năm Hải, chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả để từ đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng: Hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty. - Phạm vi nghiên cứu: Thời gian: 2011-2013 Không gian: Công ty TNHH Năm Hải. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Dựa trên số liệu từ báo cáo tài chính của công ty kết hợp với các báo cáo kế toán chi tiết, luận văn này sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp so sánh, phương pháp loại trừ, phương pháp tỷ số và phương pháp Dupon. 5. Nguồn số liệu nghiên cứu Số liệu sử dụng trong luận văn được lấy từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh hàng năm của công ty TNHH Năm Hải. 6. Kết cấu của luận văn Kết cấu của luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận gồm có các phần sau: Chương 1: Cơ sở lý luận chung về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng hiệu quả sản xuất kinh doanh tại công ty TNHH Năm Hải. Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty TNHH Năm Hải. Trong quá trình tìm hiểu nghiên cứu, khóa luận này đã đưa ra những giải pháp giúp công ty nâng cao hiệu quả kinh doanh. Bên cạnh đó kiến thức còn hạn hẹp và thời gian nghiên cứu có hạn nên bài nghiên cứu còn nhiều thiếu sót. Em rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô. Thang Long University Library CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1. Khái niệm, bản chất, vai trò của hiệu quả sản xuất kinh doanh 1.1.1. Khái niệm về hiệu quả Hiệu quả luôn là vấn đề được các nhà nghiên cứu kinh tế cũng như các nhà quản lý kinh doanh quan tâm hàng đầu. Nó được hiểu đơn giản là một chỉ tiêu chất lượng phản ánh mối quan hệ giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra. Nếu chi phí bỏ ra càng ít, kết quả mang lại càng nhiều thì hiệu quả kinh tế càng cao và ngược lại. Trong cuốn Kinh tế học, Paul A Samuelson có viết: “Hiệu quả tức là sử dụng một cách hữu hiệu nhất các nguồn lực của nền kinh tế để thỏa mãn nhu cầu mong muốn của con người” (Nguồn tài liệu Paul A Samuelson và Wiliam Dnordhau (1997), Kinh tế học, Lần thứ 15, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, tr 125). Quan điểm này cho thấy, tác giả đánh giá hiệu quả thông qua cách sử dụng các nguồn lực kinh tế, nguồn lực phải được sử dụng để đem lại kết quả mong muốn cho con người. Tuy nhiên, quan điểm này chưa chỉ rõ cách xác định hiệu quả bằng đại lượng cụ thể nào. Cùng quan điểm này, các tác giả Nguyễn Sĩ Thịnh, Lê Sĩ Thiệp và Nguyễn Kế Tuấn cho rằng “Hiệu quả lao động xã hội được xác định bằng cách so sánh đại lượng kết quả hữu ích cuối cùng thu được với lượng chi phí lao động xã hội” (Nguồn tài liệu Nguyễn Sĩ Thịnh, Lê Sĩ Thiệp, Nguyễn Kế Tuấn (1985), Hiệu quả kinh tế trong xí nghiệp công nghiệp, NXB Thống kê, Hà Nội, tr.19). Theo quan điểm của các tác giả “hiệu quả kinh tế” là một phạm trù phức tạp không thể đơn thuần chỉ là kết quả của hoạt động kinh tế mà có sự phân định rạch ròi giữa “kết quả” và “hiệu quả”. Kết quả mới chỉ là biểu hiện về mặt hình thức mà hoạt động kinh tế thu được, nhưng kết quả đó được tạo ra bằng cách nào, với giá nào mới là mối quan tâm của các nhà kinh tế, nó thể hiện chất lượng của hoạt động. Vì thế, đánh giá hoạt động kinh tế không chỉ đánh giá kết quả mà còn phải đánh giá chất lượng của hoạt động đó, xem người sản xuất đã tạo ra kết quả bằng cái gì và bao nhiêu. Đối với các doanh nghiệp, để đạt được mục tiêu sản xuất kinh doanh cần phải chú trọng đến điều kiện nội tại, phát huy năng lực hiệu quả của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm mọi chi phí. Do vậy, yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả là phải sử dụng các yếu tố đầu vào hợp lý nhằm đạt được kết quả tối đa và chi phí tối thiểu. Tuy nhiên để hiểu rõ bản chất của hiệu quả, ta cần phân biệt được hiệu quả và kết quả. Kết quả là số tuyệt đối phản ánh quy mô đầu ra của hoạt động sản xuất kinh doanh như lợi nhuận, tổng doanh thu, tổng sản phẩm làm ra, giá trị sản xuất. Còn hiệu 1 quả là số tương đối phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt kết quả cao nhất với chi phí nguồn lực thấp nhất bỏ ra. Về bản chất, hiệu quả và kết quả khác nhau ở kết quả phản ánh mức độ, quy mô, là cái mà doanh nghiệp đạt được sau mỗi kỳ kinh doanh, có kết quả mới tính được hiệu quả. Hiệu quả và kết quả có mối quan hệ mật thiết với nhau nhưng lại có khái niệm khác nhau. Có thể nói, kết quả là mục tiêu của quá trình sản xuất kinh doanh, còn hiệu quả là phương tiện để đạt mục tiêu đó. Bên cạnh đó có một sự thống nhất quan điểm cho rằng: Hiệu quả là một phạm trù khoa học phản ánh trình độ sử dụng các điều kiện chính trị, xã hội và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất để đạt được kết quả cao nhất với lượng chi phí thấp nhất. Quan điểm này được thể hiện dưới dạng công thức sau: Hiệu quả = 1.1.2. Khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, vấn đề mà các doanh nghiệp quan tâm nhất chính là hiệu quả sản xuất. Sản xuất kinh doanh có hiệu quả thì doanh nghiệp mới có thể tồn tại và phát triển. Hiểu theo mục đích cuối cùng thì hiệu quả kinh doanh đồng nghĩa với phạm trù lợi nhuận, là hiệu số giữa kết quả thu về với chi phí bỏ ra để được kết quả đó. Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh cao hay thấp phụ thuộc vào trình độ tổ chứ sản xuất và quản lý của mỗi doanh nghiệp. Hiệu quả sản xuất kinh doanh gắn với cơ chế thị trường, có quan hệ với tất cả các yếu tố trong quá trình sản xuất kinh doanh như: lao động, vốn, máy móc, nguyên vật liệu…Vì thế doanh nghiệp chỉ có thể đạt hiệu quả khi sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh có hiệu quả. Khi bàn về vấn đề này, các nhà kinh tế đã đưa ra rất nhiều khái niệm khác nhau: Theo nhà kinh tế học người Anh - Adam Smith: Hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, doanh thu tiêu thụ hàng hóa. Ở đây hiệu quả đồng nhất với chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh vì cho rằng doanh thu có thể tăng do chi phí, mở rộng sử dụng các nguồn sản xuất có kết quả, có hai mức phí khác nhau thì theo quan niệm này cũng có hiệu quả (Nguồn tài liệu Mai Ngọc Cường 1999, lịch sử các học thuyết kinh tế, NXB thống kê TP HCM). Quan điểm thứ hai: Hiệu quả kinh doanh là tỷ lệ giữa phần trăm tăng thêm của kết quả với tăng thêm chi phí (Nguồn tài liệu Trần Quý Liên 2001 lập, đọc, kiểm tra phân tích báo cáo tài chính). 2 Thang Long University Library Một quan điểm khác lại cho rằng: Hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu kinh tế xã hội tổng hợp dùng để lựa chọn các phương án hoặc các quyết định trong thực tiễn của con người ở mọi lĩnh vực và mọi thời điểm. Bất kỳ một quyết định nào cũng cần một phương án tốt nhất trong điều kiện cho phép là giải pháp thực hiện có cân nhắc tính toán chính xác phù hợp với sự tất yếu của quy luật khách quan trong từng điều kiện cụ thể (Nguồn tài liệu PGS PTS Nguyễn Văn Công 2005 chuyên khảo sát về báo cáo tài chính, lập, đọc, kiểm tra, phân tích báo cáo tài chính, NXB tài chính HN)…. Từ những quan điểm khác nhau trên ta có thể đưa ra một khái niệm khái quát như sau: “Hiệu quả kinh doanh là một khái niệm phạm trù kinh tế, biểu hiện tập trung của sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác nguồn lực và chi phí trong quá trình sản xuất nhằm đạt mục tiêu kinh doanh. Nó là thước đo ngày càng trở nên quan trọng của tăng trưởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bản để đánh giá việc thực hiện các mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kỳ”. 1.1.3. Bản chất về hiệu quả sản xuất kinh doanh Hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh doanh, phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực sản xuất (máy móc, thiết bị, nguồn lực, tiền vốn) trong quá trình tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh của danh nghiệp. Bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng cao năng suất lao động và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả kinh doanh. Do nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đã đặt ra yêu cầu phải khai thác, tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực cũng như chi phí. Tuy nhiên nhằm đánh giá tính hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ta cần phải hiểu rõ hơn nữa: Phạm trù hiệu quả sản xuất kinh doanh thưc chất là mối quan hệ so sánh giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để sử dụng các yếu tố đầu vào và có tính đến các mục tiêu của doanh nghiệp. Mối quan hệ so sánh ở đây có thể là so sánh tuyệt đối cũng có thể là so sánh tương đối. Về mặt so sánh tuyệt đối, nếu gọi H là hiệu quả sản xuất kinh doanh, ta có công thức sau: H=K–C Trong đó K: là kết quả đạt được C: là chi phí bỏ ra để sử đụng các nguồn lực đầu vào Còn về so sánh tương đối thì: H = K/C Do đó để tính được hiệu quả sản xuất quả kinh doanh của doanh nghiệp ta phải tính kết quả đạt được và chi phí bỏ ra. Nếu xét mối quan hệ giữa hiệu quả và kết quả 3 thì kết quả chính là cơ sở và là tính hiệu quả của sản xuất kinh doanh. Kết quả sản xuất có thể là những đại lượng có khả năng cân, đo, đong, đếm được như số sản phẩm tiêu thụ mỗi loại, doanh thu bán hàng, thị phần, lợi nhuận…Như vậy kết quả sản xuất kinh doanh thường là mục tiêu quan trọng nhất của doanh nghiệp. Phải phân biệt được hiệu quả xã hội, hiệu quả kinh tế xã hội với hiệu quả sản xuất kinh doanh. Phân biệt được hiệu quả trước mắt với hiệu quả lâu dài. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp thực hiện mục tiêu bao trùm lâu dài là tối đa hóa lợi nhuận. Có rất nhiều doanh nghiệp hiệ tại không đạt được mục tiêu là lợi nhuận mà lại thực hiện mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao uy tín danh tiếng của doanh nghiệp, mở rộng thị trường cả về chiều sâu lẫn chiều rộng. 1.1.4. Vai trò của hiệu quả SXKD đối với một doanh nghiệp Hiệu quả là chất lượng chỉ tiêu tổng hợp nói lên kết quả của toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, ta có thể thấy hiệu quả của vai trò sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp thể hiện qua các khía cạnh sau: Đối với doanh nghiệp: Bất kỳ một doanh nghiệp nào hoạt động trong cơ chế thị trường, đặc biệt trong điều kiện cạnh tranh hiện nay diễn ra gay gắt và khốc liệt, điều đầu tiên mà chủ doanh nghiệp cần phải quan tâm là hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh. Đây là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh quá trình sản xuất kinh doanh, đồng thời nó là yếu tố sống còn của doanh nghiệp. Doanh nghiệp chỉ tồn tại khi sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh sẽ là điều kiện để tái sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa, giúp doanh nghiệp củng cố được vị trí của mình trên thị trường. Doanh nghiệp phấn đấu cải tiến các hoạt động sản xuất, quản lý tốt các chi phí làm cho giá thành của sản phẩm hạ, hạ giá bán, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm hàng hóa của mình dẫn đến đẩy mạnh tiêu thụ, tăng thu lợi nhuận một cách trực tiếp. Ngược lại, nếu giá thành tăng sẽ làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp hoạt động không có hiệu quả, thu không đủ bù đắp chi phí đã bỏ ra thì doanh nghiệp đó tất yếu sẽ đi đến phá sản hoặc giải thể vì làm ăn không có hiệu quả. Cho nên có thể nói, lợi nhuận có vai trò phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất kinh doanh, là một căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xem xét điều chỉnh hoạt động của mình đi đúng hướng. Đối với nền kinh tế - xã hội: Hiệu quả kinh doanh là động lực phát triển đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung. Nhà nước thông qua chỉ tiêu lợi nhuận đạt được để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. 4 Thang Long University Library Doanh nghiệp kinh doanh tốt, làm ăn hiệu quả thì điều đầu tiên doanh nghiệp đó mang lại cho nền kinh tế xã hội là tăng sản phẩm, tạo việc làm, nâng cao đời sống dẫn cư, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Hiệu quả sản xuất kinh doanh tăng, doanh nghiệp có điều kiện nâng cao chất lượng hàng hóa, hạ giá thành sản phẩm dẫn đến hạ giá bán, tạo mức tiêu thụ mạnh cho người dân. Điều đó không những có lợi cho doanh nghiệp mà còn có lợi cho nền kinh tế, góp phần ổn định và tăng trưởng cho nền kinh tế. Hơn nữa, các nguồn thu từ ngân sách nhà nước chủ yếu từ các doanh nghiệp. Doanh nghiệp hoạt động hiệu quả sẽ tạo ra nguồn thúc đẩy đầu tư xã hội. Ví dụ, lượng thuế các doanh nghiệp đóng tăng lên giúp nhà nước xây dựng thêm cơ sở hạ tầng, đào tạo nhân lực, mở rộng quan hệ quốc tế kèm theo đó là văn hóa xã hội, trình độ dân trí được đẩy mạnh, thúc đẩy nền kinh tế phát triển, nâng cao mức sống cho người dân, tạo tâm lý ổn định, tin tưởng vào doanh nghiệp nên càng nâng cao năng suất lao động. Điều này không những tốt cho doanh nghiệp mà còn giải quyết vấn đề thừa lao động cũng như những khó khăn trong quá trình phát triển và hội nhập. 1.2. Phƣơng pháp đánh giá hiệu quả SXKD 1.2.1. Phương pháp so sánh Phương pháp so sánh này được sử dụng phổ biến trong phân tích. So sánh là đối chiếu các chỉ tiêu, hiện tượng kinh tế đã được lượng hóa có cùng nội dung hay tính chất tương tự để xác định xu hướng, mức độ biến động của các chỉ tiêu. Thông qua việc so sánh các chỉ số của năm này với năm khác để từ đó nhận thấy xu hướng biến động cũng như tình hình tài chính của công ty là tốt hay xấu qua từng giai đoạn. Phương pháp này được sử dụng trong phân tích để xác định xu hướng, mức độ biến động của từng chỉ tiêu. Để sử dụng phương pháp này cần xác định các vấn đề cơ bản sau: Khi nghiên cứu nhịp độ biến động của tốc độ tăng trưởng của các chỉ tiêu, số gốc để so sánh là chỉ tiêu thời kỳ trước. Khi nghiên cứu nhịp điệu thực hiện nhiệm vụ kinh doanh trong từng giai đoạn thời gian trong năm thường so sánh với cùng kỳ năm trước. Khi đánh giá mức độ biến động so với các chỉ tiêu đã dự kiến, trị số thực tế sẽ so sánh với mục tiêu. Điều kiện so sánh phải đảm bảo thống nhất về nội dung kinh tế của chỉ tiêu, đảm bảo thống nhất về phương pháp tính toán, thống nhất về đơn vị khi tính các chỉ tiêu liên quan đến số lượng, thời gian, giá trị. Ngoài ra khi so sánh, cần đảm bảo có những điều kiện tương đương nhau như phương hướng kinh doanh hay điều kiện kinh doanh. 5 1.2.2. Phương pháp tỷ số Đây là phương pháp có tính hiện thực cao với các điều kiện áp dụng ngày càng được bổ sung và hoàn thiện nhờ các lý do sau: Nguồn thông tin kế toán, tài chính được cải thiện và cung cấp đầy đủ hơn. Đó là cơ sở hình thành những tham chiếu tin cậy cho việc đánh giá một tỷ số của một doanh nghiệp hay một nhóm doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ thông tin cho phép tích lũy dữ liệu và thúc đẩy nhanh quá trình tính toán hàng loạt các tỷ số. Phương pháp này giúp các nhà phân tích khai thác hiệu quả các số liệu và phân tích một cách hệ thống các tỷ số theo chuỗi thời gian liên tục hoặc theo từng giai đoạn. Phương pháp phân tích tỷ số dựa trên ý nghĩa chuẩn mực các tỷ số của đại lượng tài chính trong quan hệ tài chính. Về nguyên tắc, phương pháp này yêu cầu phải xác định các ngưỡng, các định mức để nhận xét, đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp trên cơ sở so sánh các tỷ số doanh nghiệp với giá trị tỷ số tham chiếu. 1.2.3. Phương pháp loại trừ Một chỉ tiêu kinh tế chịu sự tác động của nhiều yếu tố. Ví dụ: Chỉ tiêu doanh số bán hàng của một công ty ít nhất chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi 2 nhân tố: Số lượng hàng bán và giá thành của hàng hóa. Phương pháp loại trừ giúp doanh nghiệp xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chỉ tiêu phân tích bằng cách đặt các nhân tố trong điều kiện giả định và khi xác định ảnh hưởng của nhân tố nào người ta loại trừ ảnh hưởng của nhân tố khác. Để nghiên cứu ảnh hưởng của một nhân tố ta phải loại trừ ảnh hưởng của các nhân tố khác. Muốn vậy chỉ có thể dựa trực tiếp vào mức biến động của từng nhân tố hoặc dựa vào phép thay thế lần lượt từng nhân tố hay còn gọi là thay thế liên hoàn. Phương pháp thay thế liên hoàn để xác định ảnh hưởng của các nhân tố qua thay thế lần lượt và liên tiếp các nhân tố để xác định chỉ số của các chỉ tiêu khi nhân tố đó thay đổi. Đặc điểm và điều kiện của thay thế liên hoàn: - Sắp xếp các nhân tố ảnh hưởng và xác định ảnh hưởng của chúng đến chỉ tiêu phân tích phải theo thứ tự từ nhân tố số lượng đến nhân tố chất lượng - Thay thế giá trị của từng nhân tố ảnh hưởng. Có bao nhiêu nhân tố thì thay thế bấy nhiêu lần. Giá trị của nhân tố đã thay thế giữ nguyên giá trị thời kỳ phân tích cho đến lần thay thế cuối cùng - Tổng hợp ảnh hưởng của các nhân tố và so sánh với biến động tuyệt đối của chỉ tiêu (kỳ nghiên cứu so với kỳ gốc) 6 Thang Long University Library Có thể khái quát mô hình chung của phép thay thế liên hoàn như sau: Nếu có f(x,y,z…) = xyz… thì f(x0,y0,z0…) = x0y0z0 Và f(x) = f(x1,y0,z0) - f(x0,y0,z0…) = x1y0z0 - x0y0z0 f(y) = f(x1,y1,z0) - f(x1,y0,z0) = x1y1z0 - x1y0z0 f(z) = f(z1,y1,z1) - f(x1,y1,z0) = x1y1z0 - x1y1z0 Điều kiện áp dụng cho phương pháp này là : Các nhân tố quan hệ với nhau dưới dang tích. Việc sắp xếp và xác định ảnh hưởng của các nhân tố cần tuân theo quy luật lượng biến. 1.2.4. Phương pháp phân tích Dupont Phương pháp Dupont là kỹ thuật phân tích bằng cách tách các tỷ số tổng hợp phản ánh mức sinh lợi của doanh nghiệp như thu nhập trên tài sản, thu nhập sau thuế trên vốn chủ sở hữu thành tích số của các chuỗi tỷ số có mối quan hệ nhân quả với nhau. Từ đó cho phép phân tích ảnh hưởng, đánh giá tác động của từng yếu tố lên kết quả cuối cùng. Phương pháp thường được dùng để có cái nhìn cụ thể, giúp tìm ra nguyên nhân của hiện trạng tài chính. Dựa vào đó xem xét và đưa ra hướng giải quyết tình hình tài chính cũng như hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty. Mục đích chính của việc sử dụng phương pháp này nhằm chỉ ra cách sử dụng VCSH sao cho hiệu quả sinh lời là nhiều nhất. Phương pháp phân tích Dupont có ưu điểm lớn hơn so với phương pháp phân tích tỷ số và phương pháp so sánh ở chỗ : phương pháp Dupont không chỉ dừng lại ở việc phân tích các hiện tượng tài chính mà còn tiếp cận, chỉ ra các nguyên nhân của hiện tượng đó thông qua phân tích một tỷ lệ sơ cấp thành tích các tỷ lệ thứ cấp. Sau đó tỷ lệ thứ cấp lại trở thành tỷ lệ sơ cấp cho một phân tích tiếp theo. Cứ như vậy ta sẽ có một chuỗi các tỷ lệ nhân quả với nhau mà sự thay đổi của tỷ lệ sau là nguyên nhân gây ra sự thay đổi trước. Thông qua đó ta có thể xác định được nhân tố nào là nguyên nhân gây ra biến động của chỉ tiêu được phản ánh ở tỷ lệ sơ cấp. 1.3. Nội dung đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh 1.3.1. Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh a) Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh qua bảng cân đối kế toán Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh khái quát toàn bộ tài sản hiện có và nguồn hình thành tài sản đó của doanh nghiệp tại một thời điểm xác định. Phân tích sự biến động của tài sản và nguồn vốn cho phép có được những thông tin cần thiết, tổng quát nhất về tình hình tài sản, cơ cấu tài sản, tình hình huy 7 động và phân bổ của doanh nghiệp cũng như khả năng đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh. Tài sản và nguồn vốn là hai mặt biểu hiện của cùng một lượng tài sản hiện có của doanh nghiệp nhưng được xem xét dưới hai góc độ khác nhau. Vì vậy quá trình phân tích được bắt đầu bằng việc phân tích khái quát sự tăng giảm về tài sản của doanh nghiệp nhằm thấy được sự biến động về qui mô tài sản. Nếu tổng tài sản của doanh nghiệp tăng chứng tỏ qui mô kinh doanh tăng và ngược lại. Tuy nhiên để thấy được kết quả trong việc quản lý và sử dụng vốn ta phải xem xét chỉ tiêu doanh thu bình quân của doanh nghiệp trong kỳ. Nếu tài sản của doanh nghiệp tăng, doanh thu bán hàng tăng, tỷ lệ tăng của doanh thu lớn hơn tỷ lệ tăng của tài sản thì chứng tỏ việc quản lý và sử dụng vốn là tốt. Còn nếu tài sản của doanh nghiệp tăng mà doanh thu không tăng hoặc giảm thì chứng tỏ việc quản lý và sử dụng trong kỳ là chưa tốt, kém hiệu quả. Thêm vào đó ta cần phải xem xét kết cấu của tài sản trong tổng số tài sản của doanh nghiệp. Trong cơ chế thị trường, có được càng nhiều tài sản càng tốt, song điều quan trọng hơn là việc doanh nghiệp phân bổ các tài sản đó vào các khâu cho hợp lý và sử dụng có hiệu quả các tài sản này. Nói cách khác là nếu doanh nghiệp có vốn không thôi thì chưa đủ, điều quan trọng là sử dụng vốn như thế nào để đáp ứng yêu cầu kinh doanh và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Tiếp đến phân tích sự tăng giảm nguồn vốn nhằm đáng giá khả năng huy động vốn của doanh nghiệp từ các nguồn khác nhau, khả năng tự đảm bảo về mặt tài chính, mức độ độc lập cũng như tính chủ động trong kinh doanh của doanh nghiệp. Nợ phải trả là một phần vốn để doanh nghiệp tiến hành sản xuất kinh doanh bao gồm vốn tín dụng (nợ ngắn hạn, nợ dài hạn, nợ khác) và các khoản đi chiếm dụng (các khoản phải nộp, chi phí phải trả, phải trả phải nộp khác…). Việc sử dụng hợp lý nguồn vốn này sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nguồn vốn chủ sở hữu là nguồn vốn thuộc quyền quản lý, sử dụng của doanh nghiệp. Nó được hình thành từ vốn đầu tư ban đầu và từ các nguồn vốn khác. Vốn chủ sở hữu thể hiện sức mạnh và khả năng tự chủ của doanh nghiệp. Khi đánh giá nguồn vốn, ta thường sử dụng các tỷ trọng sau: Hệ số tự chủ tài chính = Hệ số nợ = Hệ số tự chủ tài chính phản ánh mức độ độc lập về mặt tài chính của doanh nghiệp. Nếu hệ số này lớn hơn 0,5 và tăng thì khả năng tự chủ tài chính tăng cao, 8 Thang Long University Library ngược lại hệ số này nhỏ hơn 0,5 và giảm thì khả năng tự chủ tài chính của doanh nghiệp thấp. Mặt khác hệ số nợ lớn hơn 0,5 và tăng chứng tỏ doanh nghiệp còn phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài. Giữa tài sản và nguồn vốn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: mỗi loại tài sản của doanh nghiệp có thể được hình thành từ nhiều nguồn vốn, hoặc một nguồn vốn có thể bù đắp cho một hoặc nhiều tài sản. Để xét mối quan hệ này, ta chia nguồn vốn thành hai loại. Nguồn vốn thường xuyên: là nguồn vốn mà doanh nghiệp được sử dụng thường xuyên, lâu dài vào hoạt động kinh doanh, bao gồm nguồn vốn chủ sở hữu và nợ dài hạn. Nguồn vốn tạm thời: là nguồn vốn mà doanh nghiệp tạm thời sử dụng vào hoạt động kinh doanh trong khoảng thời gian ngắn, bao gồm các khoản nợ ngắn hạn. Xuất phát từ đặc điểm chu chuyển của tài sản và thời hạn thanh toán của các nguồn vốn, để đảm bảo ổn định tình hình tài chính thì nguồn vốn thường xuyên nên bù đắp cho TSCĐ và đầu tư dài hạn, nguồn vốn tạm thời nên bù đắp cho TSLĐ và đầu tư ngắn hạn. Xét các hệ số sau: Nguồn vốn thường xuyên Hệ số khả năng bù đắp nguồn vốn thường xuyên cho TSCĐ và ĐTDH = Hệ số khả năng bù đắp nguồn vốn tạm thời cho TSLĐ và ĐTNH = TSCĐ và ĐTDH (1) Nguồn vốn tạm thời TSLĐ và ĐTNH (2) Nếu (1)>1, (2)<1 được đánh giá là tốt nhất. Qua chỉ tiêu này ta nhận thấy doanh nghiệp rất chủ động về vốn trong sản xuất kinh. Điều này chứng tỏ hiệu quả sản xuất kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp cao, nguồn vốn lớn do đó mà doanh doanh nghiệp hoàn toàn có khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn. Nếu (1)=1, (2)=1: doanh nghiệp thiếu chủ động về vốn kinh doanh, khả năng thanh toán nợ ngắn hạn gặp khó khăn. Tuy nhiên trường hợp này rất ít xảy ra. Nếu (1) <1, (2) >1: tỷ trọng này đánh giá là không tốt.Doanh nghiệp thiếu chủ động về vốn, khó có khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn. Nói cách khác, trong trường hợp này doanh nghiệp đang mạo hiểm trong kinh doanh. b) Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh qua báo cáo kết quả HĐKD Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là báo cáo tài chính tổng hợp phản ánh tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh theo từng loại hoạt động của doanh nghiệp. Số liệu in trên báo cáo cung cấp những thông tin tổng hợp về phương thức kinh doanh, 9 sử dụng tiềm năng vốn, lao động kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý đồng thời cho biết các hoạt động kinh doanh đó đem lại lợi nhuận hay không. Thông qua số liệu trên báo cáo kết quả kinh doanh, doanh nghiệp có thể đánh giá xu hướng phát triển qua các kỳ khác nhau. Báo cáo gồm 3 phần chính: Phần I – lãi lỗ: phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác sau một kỳ. Phần II – phản ánh tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước: thuế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn và các khoản phải nộp khác. Phần III – thuế GTGT được khấu trừ, thuế GTGT được hoàn lại, thuế GTGT hàng bán nội địa. Khi phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cần xem xét sự biến động của từng chỉ tiêu trên phần lãi, lỗ giữa kỳ này với kỳ trước, so sánh cả về số tuyệt đối và tương đối trên từng chỉ tiêu. Tính toán, phân tích các chỉ tiêu phản ánh mức độ sử dụng các khoản chi phí, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. 1.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh Để đánh giá chính xác và có cơ sở khoa học về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhất định cần phải xây dụng được hệ thống các chỉ tiêu phù hợp. Bản chất của các chỉ tiêu là phản ánh mức sản xuất, mức sinh lợi cũng như mức hao phí của từng yếu tố. Ta có thể chia thành các nhóm chỉ tiêu sau. Nhóm 1: Hiệu quả sử dụng lao động. Để xác định được hiệu quả sử dụng lao động ta cần xét đến năng suất lao động, lợi nhuận bình quân đối với 1 lao động, thời gian sử dụng lao động….. Nhóm 2 : Hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Muốn xác định doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn có hiệu quả hay không ta phải xét đến mức sinh lợi của tổng nguồn vốn. Nhóm 3 : Hiệu quả sử dụng tài sản. Nghĩa là ta phải phân tích suất sinh lợi của tài sản lưu động và tài sản cố định. Nhóm 4 : Hiệu quả sử dụng chi phí. Ta cần tính toán các chỉ tiêu doanh thu trên chi phí, lợi nhuận trên chi phí để xác định doanh nghiệp có sử dụng chi phí hiệu quả hay không. 1.3.2.1. Chỉ tiêu hiệu quả sử dụng lao động - Sức sinh lợi bình quân : Lợi nhuận bình quân tính cho 1 lao động = 10 Thang Long University Library
- Xem thêm -