Đăng ký Đăng nhập
Trang chủ Khóa luận tốt nghiệp các giải pháp tăng lợi nhuận của công ty cổ phần thế giới c...

Tài liệu Khóa luận tốt nghiệp các giải pháp tăng lợi nhuận của công ty cổ phần thế giới công nghệ số f5

.PDF
61
93
57

Mô tả:

DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Chi tiết tình hình biến động tài sản tại Công ty Cổ phần thế giới công nghệ số F5 giai đoạn 2011-2013 ..................................................................................29 Bảng 2.2: Chi tiết tình hình biến động nguồn vốn tại Công ty Cổ phần thế giới công nghệ số F5 giai đoạn 2011-2013 .........................................................................32 Bảng 2.3: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2011 – 2013 ............35 Bảng 2.4: Cơ cấu lợi nhuận của Công ty năm 2011, 2012, 2013 ............................. 38 Bảng 2.5.1: Chi phí của Công ty qua các năm 2011, 2012, 2013 ............................. 40 Bảng 2.5.2: Lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh ......................................41 Bảng 2.6: Lợi nhuận từ hoạt động tài chính ............................................................. 43 Bảng 2.7: Bảng chỉ tiêu lợi nhuận trên tổng tài sản .................................................44 Bảng 2.8.1: Bảng chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu ........................... 45 Bảng 2.8.2: Bảng chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên tổng nợ ........................................46 Bảng 2.9: Bảng chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên tổng doanh thu .............................. 47 Bảng 2.11: Bảng chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên lao động ........................................49 Biểu đồ 2.2.1. Cơ cấu nguồn vốn giai đoạn 2011 – 2013 ..........................................33 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ LỢI NHUẬN CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 1.1.1 Doanh nghiệp và hoạt động trong doanh nghiệp Khái niệm về doanh nghiệp Nền kinh tế nước ta được vận hành theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Nhà nước đang tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động mang lại hiệu quả kinh doanh và lợi nhuận cao. Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, hoạt động kinh doanh nhằm mục đích tối đa hóa giá trị tài sản của chủ sở hữu doanh nghiệp, tối đa hóa lợi nhuận và phát triển. ở nước ta hiện nay có nhiều loại hình doanh nghiệp hoạt động. Có thể phân loại doanh nghiệp căn cứ vào ngành nghề, hình thức sở hữu. Dựa vào hình thức sở hữu, các doanh nghiệp được chia thành : - Doanh nghiệp có vốn đầu tư của Nhà nước. - Công ty cổ phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn. - Doanh nghiệp tư nhân. - Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp Nhà nước: Theo Điều 1 Luật Doanh nghiệp "Doanh nghiệp Nhà nước là tổ chức kinh tế do Nhà nước đầu tư vốn, thành lập và tổ chức quản lý, hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động công ích, nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội do Nhà nước giao cho. Doanh nghiệp Nhà nước có tư cách pháp nhân, có các quyền và nghĩa vụ dân sự, tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động kinh doanh trong phạm vi số vốn do doanh nghiệp quản lý". Doanh nghiệp Nhà nước hoạt động kinh doanh là Doanh nghiệp Nhà nước hoạt động chủ yếu nhằm mục tiêu lợi nhuận. Doanh nghiệp Nhà nước hoạt động công ích là Doanh nghiệp Nhà nước hoạt động sản xuất, cung ứng dịch vụ công cộng theo các chính sách của Nhà nước hoặc trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. 1 Thang Long University Library Công ty (Công ty trách nhiệm hữu hạn, Công ty cổ phần) là doanh nghiệp trong đó các thành viên cùng góp vốn, cùng chia lợi nhuận, cùng chịu lỗ tương ứng với phần vốn góp của mình và chịu trách nhiệm về các khoản nợ của Công ty trong phạm vi phần góp của mình. Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản cuả mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài gồm doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp liên doanh là doanh nghiệp do hai bên hoặc nhiều bên hợp tác thành lập tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng liên doanh hoặc hiệp định ký giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ nước ngoài hoặc là doanh nghiệp do doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam hoặc do doanh nghiệp liên doanh hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài trên cơ sở hợp đồng liên doanh. Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài do nhà đầu tư nước ngoài đầu tư 100% vốn tại Việt Nam. 1.1.2 Hoạt động của doanh nghiệp : Hoạt động kinh doanh là một hoạt động đặc thù của doanh nghiệp. Doanh nghiệp kinh doanh những hàng hóa, dịch vụ mà thị trường có nhu cầu, trong khả năng nguồn lực hiện có của doanh nghiệp nhằm thu lợi nhuận cao nhất, nâng cao thu nhập của người lao động, tích lũy để đẩy mạnh quá trình tái sản xuất mở rộng, góp phần tăng thu nhập quốc dân và thúc đẩy nền kinh tế đất nước phát triển. Để sản xuất hàng hóa và cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp phải mua nguyên nhiên liệu, các bộ phận, linh kiện rời hay bán thành phẩm của các doanh nghiệp khác ở trong và ngoài nước. Như vậy, các doanh nghiệp muốn tồn tại phải có mối quan hệ tương hỗ với các thành viên khác trong nền kinh tế. Hoạt động tài chính là một trong những nội dung cơ bản trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Chủ yếu giải quyết các vấn đề sau: Các chiến lược đầu tư; nguồn vốn đầu tư cho kinh doanh; phân tích, đánh giá, xem xét các hoạt động tài chính để đảm bảo cân bằng thu chi; quản lý hoạt động tài chính đưa ra các quyết định cho phù hợp. Các hoạt động trên nhằm đạt tới mục tiêu lợi nhuận cao nhất sản xuất kinh doanh không ngừng tăng trưởng và phát triển. 2 Thực hiện đường lối cải cách kinh tế, Đảng và Nhà nước đổi mới cơ chế, chính sách tổ chức sắp xếp lại các doanh nghiệp tạo điều kiện để các doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả. Công ty TNHH là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế thị trường. 1.2 Tổng quan về lợi nhuận trong doanh nghiệp 1.2.1 Khái nhiệm lợi nhuận trong doanh nghiệp Lợi nhuận là kết quả tài chính cuối cùng của các hoạt động sản xuất - kinh doanh, là chỉ tiêu chất lượng đánh giá hiệu quả kinh tế các hoạt động của doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trường có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế và cơ chế hạch toán kinh tế độc lập, phạm vi kinh doanh của doanh nghiệp được mở rộng, đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp rất phong phú và đa dạng nên lợi nhuận được hình thành từ nhiều bộ phận. Nếu xét theo nguồn hình thành, lợi nhuận của doanh nghiệp bao gồm các bộ phận sau : Lợi nhuận thuế thu trước Lợi nhuận từ nhập = hoạt doanh nghiệp Lợi động + hoạt kinh doanh nhuận Lơi động + hoạt nhuận động bất thường tài chính 1.2.2 Phân loại lợi nhuận trong doanh nghiệp 1.2.1.1 Phân loại theo từng hoạt động của doanh nghiệp Lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh Lợi nhuận từ hoạt động sản xuất - kinh doanh là lợi nhuận do tiêu thụ sản phẩm lao vụ, dịch vụ của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, là khoản chênh lệch giữa doanh thu của hoạt động kinh doanh trừ đi giá thành toàn bộ của sản phẩm hàng hóa dịch vụ đã tiêu thụ và thuế theo quy định của pháp luật (trừ thuế thu nhập doanh nghiệp). Đây là bộ phận lợi nhuận chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ lợi nhuận. Bộ phận lợi nhuận này được xác định bằng công thức sau : Lợi hoạt nhuận Doanh thu động = thuần trong kỳ SXKD Giá vốn bán hàng - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý DN Trong đó : Doanh thu thuần từ hoạt động kinh doanh là toàn bộ giá trị của sản phẩm hàng hóa cung ứng dịch vụ trên thị trường được thực hiện trong một thời kỳ nhất định sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu như : giảm giá hàng bán, hàng bị trả lại 3 Thang Long University Library (nếu có chứng từ hợp lệ), thuế TTĐB, thuế XK phải nộp (nếu có). Đây là bộ phận doanh thu chủ yếu, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh thu, nó quyết định đến sự tồn tại của doanh nghiệp. Thời điểm xác định doanh thu là khi người mua đã chấp nhận thanh toán, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đã thu được tiền hay chưa. Tiền thu về trong kỳ là tổng số tiền mà doanh nghiệp thu được từ hoạt động bán hàng trong kỳ bao gồm cả khoản tiền mà khách hàng còn nợ kỳ trước, kỳ này trả hoặc tiền ứng trước của khách để mua hàng. Tiền thu về trong kỳ có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn doanh thu trong kỳ của doanh nghiệp. Giảm giá hàng bán là số tiền mà doanh nghiệp chấp nhận giảm cho người mua vì những nguyên nhân thuộc về doanh nghiệp (hàng sai quy cách, kém phẩm chất...) hoặc số tiền thưởng cho người mua do mua một lần với số lượng lớn (bớt giá) hoặc số lượng hàng mua trong một khoảng thời gian là đáng kể (hồi khấu). Hàng bán bị trả lại phản ánh doanh thu của số hàng tiêu thụ bị khách hàng trả lại, do lỗi thuộc về doanh nghiệp như vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng, hàng sai quy cách... Thuế tiêu thụ bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, là nghĩa vụ của doanh nghiệp với Nhà nước về hoạt động tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, cung cấp lao vụ, dịch vụ... Tổng chi phí liên quan đến hàng hóa tiêu thụ trong kỳ bao gồm : - Tổng trị giá vốn của hàng hóa tiêu thụ trong kỳ là khái niệm dùng chung cho tất cả các doanh nghiệp để chỉ giá mua thực tế của hàng đã tiêu thụ trong các doanh nghiệp thương mại ; chỉ tiêu này có thể là giá thành sản xuất thực tế của sản phẩm đã tiêu thụ trong các doanh nghiệp sản xuất. - Chi phí bán hàng là toàn bộ các chi phí phục vụ trực tiếp cho việc tiêu thụ hàng hóa sản phẩm dịch vụ phân bổ cho sản phẩm hàng hóa dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ. - Chi phí quản lý doanh nghiệp là chi phí phục vụ cho việc điều hành và quản lý chung trong toàn doanh nghiệp phân bổ cho sản phẩm hàng hóa dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp là hai khoản lớn có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận, nó phản ánh trình độ tổ chức, quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. 4 Ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp còn có các hoạt động hay nghiệp vụ thuộc lĩnh vực khác như hoạt động tài chính và nghiệp vụ khác. Lợi nhuận thu được từ hoạt động tài chính Hoạt động tài chính là những hoạt động có liên quan đến việc huy động, quản lý và sử dụng vốn trong kinh doanh, là số chênh lệch giữa doanh thu từ hoạt động tài chính với chi phí về hoạt động tài chính. Lợi nhuận hoạt động tài chính = Thu nhập hoạt động tài chính Chi phí hoạt động - tài chính Doanh thu hoạt động tài chính là những khoản thu do hoạt động tài chính mang lại bao gồm hoạt động tham gia góp vốn liên doanh, mua bán chứng khoán, cho thuê tài sản, thu lãi tiền gửi, lãi cho vay vốn, lãi bán ngoại tệ, chênh lệch tỷ giá, các khoản dự phòng giảm giá Chi hoạt động tài chính gồm các chi phí hoạt động về đầu tư tài chính hoặc liên quan đến các hoạt động về vốn của doanh nghiệp như chi phí tham gia góp vốn liên doanh và các khoản tổn thất trong đầu tư, chi phí cho vay vốn, chi phí mua bán ngoại tệ chứng khoán, chi phí cho thuê tài sản, kinh doanh bất động sản, các khoản chi trả lãi vay trong đó quan trọng là lãi vay ngân hàng, dụ phòng giảm giá đầu tư chứng khoán Lợi nhuận thu được từ hoạt động khác Lợi nhuận từ hoạt động khác là những khoản lợi nhuận mà doanh nghiệp không dự tính trước hay có dự tính đến nhưng ít có khả năng xảy ra như : tài sản dôi thừa tự nhiên, nợ khó đòi đã xử lý nay đòi được, nợ vắng chủ hoặc không tìm ra chủ được cơ quan có thẩm quyền cho ghi vào lãi, thanh lý nhượng bán tài sản cố định, phải thu khó đòi, dự phòng giảm giá hàng tồn kho... Những khoản lợi nhuận khác có thể do chủ quan đơn vị hay do khách quan đưa tới. Lợi nhuận từ hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác Thu nhập khác của doanh nghiệp bao gồm: Thu nhập về nhượng bán, thanh lý TSCĐ, thu tiền được phạt vi phạm hợp đồng, thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý, xóa sổ; thu các khoản nợ không xác định được chủ; các khoản thu nhập kinh doanh của những năm trước bị bỏ sót hay lãng quên ghi sổ kế toán năm nay mới phát hiện ra... 5 Thang Long University Library Chi phí khác là những khoản chi phí và những khoản lỗ do các sự kiện hay nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của đơn vị gây ra như: Chi phí thanh lý nhượng bán TSCĐ; giá trị còn lại của TSCĐ đem thanh lý, nhượng bán; tiền bị phạt do vi phạm hợp đồng; bị phạt thuế, truy thu thuế; các khoản chi phí do kế toán ghi nhầm hay bỏ sót khi vào sổ; các khoản thu sau khi trừ đi các khoản chi phí là lợi nhuận bất thường. Tỷ trọng của mỗi bộ phận lợi nhuận trong lợi nhuận doanh nghiệp có sự khác nhau giữa các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực kinh doanh khác nhau và thuộc các môi trường kinh tế khác nhau. Việc xem xét kết cấu lợi nhuận có ý nghĩa quan trọng trong việc cho ta thấy được các khoản mục tạo nên lợi nhuận và tỷ trọng của từng khoản mục trong tổng lợi nhuận, từ đó xem xét, đánh giá kết quả của từng hoạt động, tìm ra các mặt tích cực cũng như tồn tại trong từng hoạt động để đề ra quyết định thích hợp để nâng cao hơn nữa lợi nhuận cho doanh nghiệp. Nhìn chung, trong các doanh nghiệp, lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là bộ phận chủ yếu quyết định phần lớn tổng lợi nhuận của doanh nghiệp so với lợi nhuận hoạt động tài chính và lợi nhuận hoạt động bất thường. Để đạt được các khoản doanh thu đó, trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhất thiết các doanh nghiệp phải bỏ ra những chi phí nhất định. Những khoản chi phí đó bao gồm : Chi phí về vật chất tiêu hao trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá như : chi phí về nguyên nhiên vật liệu phục vụ sản xuất, khấu hao máy móc thiết bị; chi phí để trả lương cho người lao động nhằm bù đắp chi phí lao động sống cần thiết họ đã bỏ ra trong quá trình sản xuất đó để tạo ra sản phẩm, hàng hoá; các khoản tiền thực hiện nghĩa vụ đối Nhà nước. Đó là các khoản thuế gián thu phải nộp cho Nhà nước theo luật định: Thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt... Quản lý những khoản chi phí này là một vấn đề cấp thiết được đặt ra cho các doanh nghiệp bởi nếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh phát sinh những khoản chi phí không hợp lý, không đúng với thực chất của nó đều gây ra những khó khăn trong quản lý, làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. Vì vậy để kiểm soát tình hình sản xuất và chi phí bỏ vào sản xuất, các doanh nghiệp đã sử dụng một công cụ quan trọng là giá thành sản phẩm (biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí của doanh nghiệp để hoàn thành sản xuất và tiêu thụ một loại sản phẩm nhất định). Nội dung giá thành của sản phẩm hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ bao gồm: Giá thành sản xuất của sản phẩm hàng hóa, 6 dịch vụ tiêu thụ. Đó là toàn bộ các khoản chi phí bỏ ra để có được sản phẩm hàng hóa, dịch vụ mang đi tiêu thụ (chỉ tính cho các hàng hoá dịch vụ được tiêu thụ trong kỳ hạch toán). Gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Bất kỳ một doanh nghiệp nào hoạt động trong cơ chế thị trường điều đầu tiên là họ quan tâm đó là lợi nhuận. Đây là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh hiệu quả của quá trình kinh doanh, là yếu tố sống còn của doanh nghiệp. Doanh nghiệp chỉ tồn tại và hoạt động khi nó tạo ra lợi nhuận, nếu doanh nghiệp hoạt động không có hiệu quả, thu không đủ bù đắp chi phí đã bỏ ra thì doanh nghiệp đi đến chỗ phá sản. Từ trước đến nay nước ta có hàng loạt các xí nghiệp, doanh nghiệp phá sản hoặc giải thể do làm ăn thua lỗ không có hiệu quả, trong đó có cả xí nghiệp Nhà nước, tư nhân... Đặc biệt trong điều kiện kinh tế thị trờng hiện nay cạnh tranh diễn ra ngày càng gay gắt và khốc liệt vì vậy lợi nhuận là yếu tố cực kỳ quan trọng và có vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp: Tạo ra khả năng để tiếp tục kinh doanh có chất lượng và hiệu quả cao hơn; đảm bảo tái sản xuất mở rộng; Việc không ngừng nâng cao lợi nhuận là đảm bảo hiệu quả kinh doanh thể hiện năng lực, trình độ quản lý sản xuất của đội ngũ cán bộ quản lý sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp. Trong điều kiện kinh doanh theo cơ chế thị trường một doanh nghiệp tạo được lợi nhuận chứng tỏ là đã thích nghi với cơ chế thị trường; lợi nhuận càng cao thể hiện sức mạnh về tài chính của doanh nghiệp càng vững chắc, tạo điều kiện mở rộng sản xuất kinh doanh, thực hiện đổi mới công nghệ nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, tăng khả năng cạnh tranh, sản xuất ra nhiều sản phẩm mới đây là tạo đà nâng cao lợi nhuận của doanh nghiệp; Sản xuất kinh doanh có hiệu quả đạt lợi nhuận cao có điều kiện nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người lao động; sản xuất kinh doanh có hiệu quả đạt lợi nhuận cao có điều kiện nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người lao động; và lợi nhuận là điều kiện tài chính để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ trách nhiệm với Nhà nước và xã hội. Thông qua việc nộp ngân sách đầy đủ tạo điều kiện cho đất nước phát triển, tăng trưởng kinh tế. 1.2.1.2 Lợi nhuận được tính theo chỉ tiêu trong báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp Lợi nhuận gộp là sự chênh lệch giữa doanh thu thuần và giá vốn hàng bán 7 Thang Long University Library EBIT = Lợi nhuận gộp - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý doanh nghiệp Chi phí bán hàng là chi phí bán hàng là chi phí phát sinh trong quá trình bán hàng hay để bán được hàng (chi phí quảng cáo, trả hoa hồng bán hàng...) hoặc chi phí phân phối. Chi phí bán hàng là một trong những dạng của chi phí hoạt động và là chi phí phải chi thường xuyên Chi phí quản lý doanh ghiệp là những khoản chi phí có liên quan chung đến toàn bộ hoạt động của cả doanh nghiệp mà không tách riêng được cho bất kỳ hoạt động nào. Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm: chi phí nhân viên quản lý, chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài và các chi phí bằng tiền khác. EBT là sự chênh lệch giữa lợi nhuận trước lãi vay và thuế với lãi vay EAT là chênh lệch giưa lợi nhuận trước thuế và thuế thu nhập doanh nghiệp Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp là chênh lệch giữa lợi nhuận trước thuế và thuế thu nhập doanh nghiệp. Thuế thu nhập doanh nghiệp Lợi nhuận sau thuế = = Lợi nhuận X trước thuế Lợi nhuận - trước thuế Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp Thuế thu nhập doanh nghiệp Lợi nhuận tác động đến tất cả mọi hoạt động của doanh nghiệp. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình tài chính của doanh nghiệp, là điều kiện quan trọng đảm bảo cho khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, có lợi nhuận cao thì khả năng thanh toán mạnh, doanh nghiệp có thể hoàn trả mọi khoản nợ đến hạn và ngược lại. Hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi sẽ tạo cho doanh nghiệp một khoản lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, là cơ sở để bổ sung vào nguồn vốn tái đầu tư, áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật thông qua việc đổi mới trang thiết bị…mở rộng quy mô hoạt động là cơ sở để doanh nghiệp tồn tại phát triển vững vàng trên thương trường, làm cơ sở để doanh nghiệp đi vay vốn từ bên ngoài được dễ dàng. Lợi nhuận cũng là căn cứ để đánh giá năng lực, về nhân sự, năng lực về tài chính, năng lực quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp... 8 Doanh nghiệp có lợi nhuận cao sẽ có điều kiện nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người lao động, tạo hưng phấn kích thích trí sáng tạo, phát huy cao nhất khả năng của nhân viên trong doanh nghiệp, là cơ sở cho những bước phát triển tiếp theo. Đối với nhà nước, thông qua lợi nhuận của doanh nghiệp, Nhà nước tiến hành thu thuế thu nhập doanh nghiệp tăng tích luỹ cho xã hội, là công cụ điều chỉnh nền kinh tế vĩ mô. Thuế thu nhập doanh nghiệp đánh vào phần lợi nhuận mà doanh nghiệp thu trong kỳ, nên khi lợi nhuận của doanh nghiệp càng cao thì số thuế mà Nhà nước nhận được càng nhiều. Đó chính là nguồn tài chính để Nhà nước tiến hành tái sản xuất mở rộng, phát triển kinh tế xã hội, củng cố an ninh quốc phòng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Ngoài ra, còn có 2 cách để xác đinh lợi nhuận trong doanh nghiệp mà hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp áp dụng đó là : Phương pháp trực tiếp và phương pháp gián tiếp. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm khác nhau. Với phương pháp trực tiếp: Phương pháp xác đinh lợi nhuận này rất dễ tính, đơn giản, do đó được áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp. Nhưng nhược điểm là không chính xác cho hoạt động kinh doanh, chỉ mang tính tổng quát. Ngược lại, phương pháp gián tiếp lại rất phức tạp, khó tính do đó ít được áp dụng rộng rái trong các doanh nghiệp nhưng ưu điểm lại xác định chính xác lợi nhuận của doanh nghiệp qua các bước. 1.2.2. Tầm quan trọng của lợi nhuận đối với doanh nghiệp 1.2.2.1 Lợi nhuận đối với doanh nghiệp Lợi nhuận là mục tiêu, động lực, là điều kiện để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển. Theo từng giai đoạn mà doanh nghiệp có những mục tiệu, chiến lược khác nhau nhằm mục đích chung là nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, doanh nghiệp có thể tồn tại hay phát triển được là nhờ lợi nhuận. Nếu không có lợi nhuận, doanh nghiệp sẽ không thể tổ chức hoạt động kinh doanh, nói cách khác sẽ không thể tạo ra được sản phẩm nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Nói cách khác, không có lợi nhuận thì doanh nghiệp sẽ không thể sản xuất, không tạo ra lãi và càng không thể mở rộng sản của kinh doanh. Lợi nhuận là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh kết quả của quá trình sản xuất kinh doanh, tác động đến mọi mặt của hoạt động sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng đến nguồn vốn và tình hình tài chính. 9 Thang Long University Library Doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, lợi nhuận được đảm bảo thì nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp sẽ an toàn và dư dả. Trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay, khi có nguồn vốn kinh doanh dư giả doanh nghiệp sẽ nâng cao được chất lượng dịch vụ, sản phẩm, tăng cao cơ hội cạnh tranh với các đối thủ trong cùng ngành hay những đối thủ ngoài ngành. Do đó lợi nhuận chính là điều kiện đảm bảo cho tình hình tài chính vững chắc của doanh nghiệp Lợi nhuận là nguồn tài chính quan trọng để thực hiện tái sản xuất quy mô kinh doanh, bù đắp thiệt hại trong rủi ro kinh doanh. Sau mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp sẽ thu được một khoản lợi nhuận nhát định. Một phần lợi nhuận sẽ được doanh nghiệp giữ lại để mở rộng được quy mô sản xuất. Nhờ đó doanh nghiệp có thể đầu tư và phát triển kinh doanh cả chiều rộng lẫn chiều sâu, như cập nhật, nâng cao thiết bị mới phục vụ sản xuất khiến cho chất lượng sản phẩm nâng cao, tăng tính cạnh tranh, chiếm lĩnh được thị trường. 1.2.2.2 Lợi nhuận đối với người lao động Đối với người lao động thì lợi nhuận ảnh hưởng trực tiếp đến bản thân họ, đến tiền lương, đến phúc lợi, đến môi trường làm việc. Lợi nhuận doanh nghiệp có cao thì tiền lương mới được cải thiện và đảm bảo. Khi có đầy đủ về kinh tế, đời sống được tăng lên thì họ sẽ yên tâm công tác, yên tâm phát huy sức sáng tạo, đồng thời tinh thần làm việc và trách nhiệm cũng được đẩy lên ở mức cao hơn. Từ đó công ty cũng sẽ ổn định hơn, vào quỹ đạo để phát triển hơn. 1.2.2.3 Lợi nhuận đối với Nhà Nước Lợi nhuận góp phần làm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, nâng cao phúc lợi xã hội. Lợi nhuận là động lực phát triển nền kinh tế quốc dân. Khi một doanh nghiệp kinh doanh có lợi nhuận, sẽ thực hiện được tốt hơn nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, đồng thời cũng là nguồn thu để mở rộng nền kinh tế quốc dân, xây dựng cơ bản cơ sở hạ tầng, xây dựng các công trình phúc lợi xã hội, cải tạo, mở rộng cơ sở sản xuẩ kinh doanh, tạo công ăn việc làm cho người lao động. Lợi nhuận là một trong những thước đo phản ánh tính hiệu quả của chính sách quản lý vĩ mô của nhà nước đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chính sách vĩ mô đúng đắn thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh. Chính sách vũ mô không đúng đắn thì ngược lại sẽ tạo 10 nên những tác động tiêu cực tới hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp. 1.2.2.4 Vai trò của lợi nhuận đối với nền kinh tế Nền kinh tế phát triển nhanh hay chậm phụ thuộc vào sự tăng trưởng của những doanh nghiệp nằm trong nó. Doanh nghiệp muốn tăng trưởng được phải có vốn để tái sản xuất, trong đó ngườn vốn chủ yếu để bổ sung đó là lợi nhuận doanh nghiệp đạt được trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh. Lợi nhuận cao thì doanh nghiệp sẽ tiến hành tái sản xuất mở rộng, đó là tiền đề để tăng trưởng kinh tế. Tăng trưởng kinh tế cũng sẽ tạo ra được môi trường kinh doanh thuận lợi để doanh nghiệp phát triển. Doanh nghiệp sẽ thực hiện được nghĩa vụ của mình với nhà nước thông qua việc nộp thuế. Việc nộp thuế sẽ được thực hiện một cách nghiêm chỉnh khi lợi nhuận của doanh nghiệp được đảm bảo. Từ nguồn thu thuế, Nhà nước sẽ thực hiện được nhu cầu của nền kinh tế quốc dân, củng cố tiềm lực quốc phòng, duy trì được bộ máy hành chính, xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Tiềm lực tài chính sẽ vững mạnh nếu doanh nghiệp phát triển và hoạt động hiệu quả 1.3 Các phƣơng pháp xác định lợi nhuận trong doanh nghiệp 1.3.1 Phương pháp trực tiếp Lợi nhuận của hoạt động sản xuất kinh doanh, cung ứng dịch vụ: Đây là lợi nhuận chủ yếu của doanh nghiệp, thu được từ hoạt động sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ trong kỳ, được xác định bằng công thức sau: Công thức chung để xác định lợi nhuận như sau: Lợi nhuận = Doanh thu - Chi phí Như vậy, để xác định lợi nhuận thu được trong kì phải căn cứ vào hai yếu tố sau: - Doanh thu phát sinh trong một kỳ nhất định - Chi phí phát sinh nhằm đem lại thu nhập trong kỳ đó. Hay chính là những chi phí phân bổ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh đã thực hiện trong kỳ Cụ thể hơn nữa, doanh thu là toàn bộ những khoản tiền thu được do các hoạt động sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp đem lại. Doanh thu của doanh nghiệp bao gồm: doanh thu về hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh thu từ hoạt động tài chính và doanh thu từ các hoạt động khác. 11 Thang Long University Library Chi phí là những khoản chi mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có được doanh thu đó. Chi phí của doanh nghiệp bao gồm: chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, chi phí hoạt động tài chính và chi phí hoạt động khác. Lợi nhuận là những khoản thu được của doanh nghiệp sau khi đã có doanh thu và trừ đi chi phí cần phải bỏ ra, bao gồm: lợi nhuận hoạt động tài chính, lợi nhuận hoạt đồng sản xuất kinh doanh và lợi nhuận khác. Lợi nhuận sản xuất kinh doanh và cung ứng dịch vụ: Đây là lợi nhuận chủ yếu của doanh nghiệp trong kỳ. Lợi nhuận này chính là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và giá thành của toàn bộ sản phẩm Lợi nhuận từ hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa thu nhập từ hoạt động tài chính với thuế gián thu ( nếu có ) và chi phí hoạt động tài chính Lợi nhuận khác là số chênh lệch giữa thu nhập khác với chi phí khác và khoản gián thu ( nếu có ) Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến doanh thu thu được và chi phí phải bỏ ra. Do đó doanh nghiệp cần tìm các biện pháp để tăng doanh thu, hơn nữa không ngừng cố gắng giảm thiểu chi phí một cách tối đa nhưng vẫn đảm bảo tốt chất lượng sản phẩm bằng cách xác định đúng chi phí hợp lý, hợp lệ, loại bỏ các chi phí không hợp lệ, trên cơ sở đó giúp doanh nghiệp xác định giá bán hợp lý, đảm bảo có lãi. Tùy theo mục tiêu cụ thể mà các nhà quản lý doanh nghiệp quan tâm đến các kết quả lợi nhuận khác nhau. Như vậy, tổng lợi nhuận của doanh nghiệp chính bằng tổng lợi nhuận của hoạt động sản xuất kinh doanh, lợi nhuận hoạt động tài chính và lợi nhuận hoạt động khác. 1.3.2 Phương pháp gián tiếp Ngoài phương pháp trực tiếp ta đã trình bày ở trên, ta có thể xác định được lợi nhuận của doanh nghiệp bằng cách tính dần lợi nhuận qua các khâu hoạt động, trên cơ sở đó giúp cho nhà quản lý thấy được quá trình hình thành lợi nhuận và tác động của từng khâu hoạt động hoặc từng yếu tố kinh tế đến kết quả hoạt động kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp là lợi nhuận sau thuế hay lợi nhuận ròng Phương pháp theo yêu cầu quản lý của mỗi doanh nghiệp mà ta có thể thiết lập các mô hình khác nhau trong việc xác định lợi nhuận qua bước trung gian Công thức tính lợi nhuận: 12 Lợi nhuận trước lãi vay và thuế = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán Chi phí quản Chi phí - bán hàng - lý doanh nghiệp Lợi nhuận trước thuế (EBT)= Lợi nhuận trước lãi vay và thuế - Lãi vay Lợi nhuận sau thuế (EAT) = Lợi nhuận trước thuế - Thuế thu nhập doanh nghiệp (Thuế thu nhập doanh nghiệp = Lợi nhuận trước thuế x thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp) Doanh thu thuần là doanh thu bán hàng sau khi trừ đi các khoản như chiết khấu hàng bán, giảm giá hàng bán, giá trị hàng bán bị trả lại và thuế. Chiết khấu hàng bán là số tiến giảm trừ cho người mua hàng vì đã thanh toán số tiền mua sản phẩm hàng hóa, dịch vụ trước thời hạn thanh toán đã thỏa thuận hoặc có thể là số tiền giảm trừ trong tổng số tiến thanh toán trước khi mua hàng với khối lượng lớn. Giảm giá hàng bán phản ánh các khoản giảm giá hay chiết khấu của doanh nghiệp khi bán hàng với những lý do như hàng kém chất lượng, sai quy cách hay ưu tiên cho khách hàng có quan hệ lâu năm với doanh nghiệp. Tùy theo hoạt động sản xuất kinh doanh mà doanh nghiệp phải chịu các loại thuế khác nhau: thuế tiêu thụ đặc biệt hay thuế xuất nhập khẩu. Giá vốn hàng bán phản ánh trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ xuất bán trong kì bao gồm các khoản chi phí như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Chi phí doanh nghiệp phải bỏ bao gồm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là chi phí nguyên liệu, nhiên liệu được sử dụng trực tiếp để tạo ra sản phẩm, hàng hóa dịch vụ trong kì. Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản tiền lương, tiền công và các khoản phải trích nộp theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất kinh doanh mà doanh nghiệp phải nộp theo quy định bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn của công nhân sản xuất. Chi phí sản xuất chung là chi phí sử dụng chung cho các hoạt động sản xuất kinh doanh, trực tiếp tạo ra sản phẩm và dịch vụ phát sinh ở bộ phận phân xưởng hoặc bộ phận sản xuất. Chi phí bán hàng là toàn bộ chi phí liên quan tới việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, nó gồm các chi phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển, quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, bảo hành sản phẩm hàng hóa. Và cuối cùng, chi phí quản lý doanh nghiệp là các chi phí của bộ máy quản lý và điều hành 13 Thang Long University Library doanh nghiệp, các chi phí có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. 1.4 Các chỉ tiêu đánh giá lợi nhuận của doanh nghiệp: Khi tính toán hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh ta không thể coi lợi nhuận là chỉ tiêu duy nhất để đánh giá chất lượng của hoạt động sản xuất kinh doanh. Trước hết lợi nhuận là kết quả tài chính cuối cùng, nó chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, các nhân tố này có tác động lẫn nhau. Do điều kiện sản xuất kinh doanh, thị trường tiêu thụ, thời điểm tiêu thụ có khác nhau làm lợi nhuận của doanh nghiệp cũng khác nhau. Ngoài ra quy mô của các doanh nghiệp sản xuất cùng loại sản phẩm hàng hóa và dịch vụ khác nhau thì lợi nhuận thu được cũng khác nhau. Do vậy để đánh giá một cách đầy đủ hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thì phải sử dụng các chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận, vì nó biểu hiện mối quan hệ giữa lợi nhuận và chi phí sản xuất thực tế, thể hiện trình độ kinh doanh của các nhà kinh doanh trong việc sử dụng các yếu tố đó. 1.4.1 Lợi nhuận trên tài sản Tỷ suất sinh lời trên tổng Tài sản Lợi nhuận sau thuế = Tổng tài sản Chỉ tiêu này phản ảnh mối quan hệ giữa lợi nhuận sau thuế và tổng tài sản của doanh nghiệp, và để đánh giá khả năng sinh lời của một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp đầu tư một đồng vào tài sản cố định và tài sản lưu động thì doanh nghiệp sẽ thu lại được bao nhiêu đồng lợi nhuận. Đây là chỉ tiêu tổng hợp nhất để đánh giá khả năng sinh lời của một đồng vốn đầu tư. Chỉ tiêu này cao cho biết tài sản được sử dụng hiệu quả để tạo ra được lợi nhuận. Ngược lại chỉ tiêu này thấp chứng tỏ doanh nghiệp chưa khai thác hết hiệu quả sử dụng tài sản, doanh nghiệp cần có những chính sách sử dụng hợp lý hơn. Tỷ suất lợi nhuận cao hay thấp còn phụ thuộc vào từng ngành sản xuất, phương hướng sản xuất kinh doanh của từng ngành. Ngoài ba chỉ tiêu về tỷ suất lợi nhuận trong công tác quản lý còn sử dụng chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận giá thành, tỷ suất lợi 14 nhuận trên chi phí… để đánh giá chất lượng xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch lợi nhuận trong kỳ của doanh nghiệp. Doanh nghiệp nếu biết cách kết hợp chặt chẽ các chỉ tiêu tương đối và tuyệt đối là tỷ suất lợi nhuận và lợi nhuận của doanh nghiệp thì việc đánh giá đầy đủ và chính xác hơn tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, Cơ sở để doanh nghiệp tiến hành các hoạt động kinh doanh là phải có tài sản nhất định, đồng thời các hình thái của tài sản cũng phải được bố trí hợp lý để các tài sản cố thể được sử dụng một cách có hiệu quả. Trong một thời kỳ nhất định, nếu doanh nghiệp chiếm hữu và hao phí ít tài sản, mà lợi nhuận thu được càng nhiều thì năng lực thu lợi của tài sản là ước lượng việc vận dụng có hiệu quả các tài sản và là một phương thức phản ánh hiệu quả đầu tư về tổng thể, đồng thời quan trọng đối với những người quản lý và những người đầu tư. Những người quản lý doanh nghiệp thường quan tâm tới năng lực thu lợi của tài sản có cao hơn mức lợi nhuận bình quân của tài sản xã hội và cao hơn mức lợi nhuận tài sản trong ngành hay không. Và trong một thời kỳ nhất định, do đặc điểm kinh doanh và các nhân tố hạn chế khác nhau, năng lực thu lợi của các ngành nghề khác nhau cũng sẽ khác nhau: có ngành thu lợi cao và có ngành thu lợi thấp. Trong tổng tài sản bao gồm Tài sản dài hạn và tài sản ngắn hạn Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản ngắn hạn đươc tính theo công thức: Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản ngắn hạn Lợi nhuận sau thuế = Tài sản ngắn hạn Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản ngắn hạn cho biết một đồng tài sản ngắn hạn doanh nghiệp sử dụng tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận, thể hiện hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại doanh nghiệp. Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản ngắn hạn càng cao thì trình độ sử dụng tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp càng cao và ngược lại. Thông thường, ngoại trừ những chiến lược kinh doanh đặc biệt thì tỷ suất lợi nhuận trên tài sản ngắn hạn được xem là hợp lý khi ít nhất phải lớn hơn hoặc bằng lãi suất cho vay ngắn hạn trên thị trưởng trong kỳ Tỷ suất sinh lời trên tài sản dài hạn: Chỉ tiêu này cho biết mỗi đơn vị tài sản dài hạn có trong kỳ đem lại bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế. Chỉ tiêu này càng cao hiệu quả sử dụng TSDH tốt, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp. 15 Thang Long University Library Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản dài hạn Lợi nhuận sau thuế = Tài sản dài hạn Tỷ suất sinh lời từ hoạt động tài chính: Cho biết việc sử dụng hợp lý các yếu tố trong quá trình sản xuất kinh doanh để tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp. Lợi nhuận từ hoạt động Tỷ suất sinh lời từ hoạt động tài chính tài chính = Tài sản tài chính Hệ số lợi nhuận hoạt động tài chính được tính cho các giai đoạn khác nhau, chẳng hạn cho 4 quý gần nhất hoặc 3 năm gần nhất. Hệ số này là thước đo đơn giản nhằm xác định đòn bẩy hoạt động mà một công ty đạt được trong việc thực hiện hoạt động kinh doanh của mình. Hệ số lợi nhuận hoạt động cho biết một đồng vốn bỏ ra có thể thu về bao nhiêu thu nhập trước thuế. Hệ số lợi nhuận hoạt động cao có nghĩa là quản lý chi phí có hiệu quả, hay doanh thu tăng nhanh hơn chi phí hoạt động. Các nhà quản lý cần phải tìm ra các nguyên nhân khiến hệ số lợi nhuận hoạt động cao hay thấp để từ đó họ có thể xác định xem công ty hoạt động có hiệu quả hay không, hoặc xem giá bán sản phẩm đã tăng nhanh hơn hay chậm hơn chi phí vốn. 1.4.2 Lợi nhuận trên nguồn vốn Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu: Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở = hữu Lợi nhuận sau thuế Vốn chủ sở hữu Chỉ tiêu này phản ánh cứ một trăm đồng vốn doanh nghiệp bỏ ra họ sẽ thu được bao nhiêu đồng lợi nhuân, nó phản ánh khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu. Đây là chỉ tiêu quan trọng được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm vì đây là khả năng thu nhập mà họ có thể đạt được nếu họ quyết định đầu tư vốn của mình vào doanh nghiệp. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu càng cao chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn để sản xuất kinh doanh của họ càng lớn. Khi đó vốn của nhà đầu tư bỏ ra được sử dụng có hiệu quả, lợi nhuận kỳ vọng tăng cao, nên được hưởng nhiều cổ tức hơn và giá trị 16 cổ phần của doanh nghiệp sẽ tăng lên. Đồng thời cũng sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư trên thị trường, đặc biệt đối với thị trường chứng khoán thì giá cổ phiếu doanh nghiệp tăng sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư trong nước cũng như nước ngoài. Ngược lại, nếu ROE của doanh nghiệp thâp hơn ROE của ngành thì vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bỏ ra chưa thực sự hiệu quả, doanh nghiệp cũng sẽ khó thu hút vốn đầu tư. Tỷ suất sinh lời trên tiền vay: Tỷ suất sinh lời trên tiền vay = Lợi nhuận sau thuế Số tiền vay Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ phân tích khi doanh nghiệp sử dụng 100 đồng tiền vay thì tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả kinh doanh tốt, đó là nhân tố hấp dẫn nhà quản trị đưa ra quyết định vay tiền đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh, chỉ tiêu này cũng thể hiện tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp Tỷ suất sinh lời trên nợ vay: Tỷ suất sinh lời trên nợ vay = Lợi nhuận sau thuế Tổng nợ Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ phân tích khi doanh nghiệp sử dụng 100 đồng tiền nợ vay thì tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả từ việc vay nợ để kinh doanh tốt. 1.4.3 Lợi nhuận trên doanh thu Tỷ số lợi nhuận trên doanh thu trong một kỳ nhất định được tính bằng cách lấy lợi nhuận ròng hoặc lợi nhuận sau thuế trong kỳ chia cho doanh thu trong kỳ. Đơn vị tính là %. Công thức tính tỷ số này như sau: Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu = Lợi nhuận sau thuế Doanh thu thuần Tỷ số này cho biết lợi nhuận chiếm bao nhiêu phần trăm trong doanh thu. Tỷ số này mang giá trị dương nghĩa là công ty kinh doanh có lãi; tỷ số càng lớn nghĩa là lãi càng lớn. Tỷ số mang giá trị âm nghĩa là công ty kinh doanh thua lỗ. Tuy nhiên, tỷ số này phụ thuộc vào đặc điểm kinh doanh của từng ngành. Vì thế, khi theo dõi tình hình sinh lợi của công ty, người ta so sánh tỷ số này của công ty với tỷ số bình quân của toàn ngành mà công ty đó tham gia. Mặt khác, tỷ số này và số 17 Thang Long University Library vòng quay tài sản có xu hướng ngược nhau. Do đó, khi đánh giá tỷ số này, người phân tích tài chính thường tìm hiểu nó trong sự kết hợp với số vòng quay tài sản 1.4.4 Lợi nhuận trên chi phí Tỷ suất lợi nhuận chi phí Lợi nhuận sau thuế = Tổng chi phí trong kỳ Chỉ tiêu này phản ánh một đồng chi phí bỏ ra thì sẽ thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận. Khi phân tích các chỉ tiêu trên ta cần phải dựa vào bảng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và bảng báo cáo tài chính tổng hợp. Trên cơ sở đó ta có thể đánh giá được mối quan hệ giữa các chỉ tiêu phản ánh quy mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Mặt khác ta cũng sẽ nghiên cứu sự biến động của các chi tiêu của kỳ vừa qua so sánh với kỳ trước được lấy làm kỳ gốc của doanh nghiệp. Điều này giúp ta đánh giá được thực trạng và triển vọng của từng doanh nghiệp so với nền kinh tế quốc dân. Tỷ suất lợi nhuận gộp trên giá vốn hàng bán: Lợi nhuận sau thuế Tỷ suất lợi nhuận gộp = Giá vốn hàng bán Đối với doanh nghiệp thương mại: Giá vốn hàng bán là chi phí mua hàng hoá (bao gồm giá mua và chi phí thu mua). Hàng hoá mua vào được ghi nhận là hàng tồn kho (là chi phí sản phẩm). Khi hàng hoá được tiêu thụ, chi phí này được ghi nhận là giá vốn hàng bán trên báo cáo kết quả kinh doanh. Đối với doanh nghiệp dịch vụ: Tất cả các chi phí của doanh nghiệp dịch vụ đều là chi phí thời kỳ và được ghi nhận là các chi phí trên báo cáo kết quả kinh doanh. Để có thể hiểu rõ hơn giá vốn hàng bán đã thay đổi như thế nào, nó chiếm tỷ trọng là bao nhiêu trong tổng doanh thu bán hàng cũng như là hiệu quả quản lý doanh nghiệp trong việc cắt giảm chi phí thì ta sẽ xem xét sự biến động của giá vốn hàng bán qua các năm dựa trên số liệu trong báo cáo kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, cũng có thể thấy một hạn chế về số liệu giá bán cũng như chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm nên ta chỉ có thể phân tích những xu hướng chung mà không thể đi phân tích cụ thể hơn được những biến đổi cũng như xu hướng chung của các thành phần trong giá vốn hàng bán. Tỷ suất này cho biết lợi nhuận của doanh nghiệp được tạo ra trên bao nhiêu đồng vốn hàng bán thực tế. 18 Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp: Tỷ suất lợi nhuận chi phí quản lý và bán hàng Lợi nhuận sau thuế = Tổng chi phí quản lý và bán hàng Chi phí bán hàng là những chi phí phát sinh liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm, bao gồm toàn bộ chi phí cần thiết để thực hiện và đẩy mạnh quá trình lưu thông, phân phối hàng hóa và đảm bảo việc đưa hàng hóa đến tay người tiêu dùng. Chi phí bán hàng bao gồm các khoản chi phí như chi phí quảng cáo, khuyến mãi; chi phí tiền lương cho nhân viên bán hàng, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí vật liệu, bao bì dùng cho việc bán hàng, hoa hồng bán hàng. Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các khoản chi phí quản lý kinh doanh, chi phí quản lý hành chính, chi phí chung khác có liên quan đến hoạt động của cảdoanh nghiệp như chi phí tiền lương, các khoản phụ cấp, BHXH, BHYT, KPCĐ của nhân viên quản lý doanh nghiệp; Chi phí vật liệu, dụng cụ, đồ dùng văn phòng; Chi phí khấu hao tài sản cố định, thuế môn bài, thuế nhà đất, các khoản lệ phí, các khoản chi về điện thoại, điện tín, tiếp khách, hội nghị, công tác phí.... Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp là hai chỉ tiêu trong báo cáo kết quả kinh doanh, ảnh hưởng trực tiếp tới chỉ tiêu lãi thuần từ hoạt động kinh doanh, chỉ tiêu thuế thu nhập doanh nghiệp. Chính vì vậy, nếu những khoản chi phí này bịphản ánh sai lệch thì có thể làm những người quan tâm hiểu sai lệch về tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, việc phân tích hiệu quả sử dụng chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp là một nội dung quan trọng đồng thời cũng là một biện pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả trong kinh doanh. Bởi lẽ, qua phân tích những người quan tâm có thể nhận thức, đánh giá đúng đắn và toàn diện tình hình chi phí phát sinh trong kỳ. Qua đó thấy được tình hình quản lý và sử dụng các loại chi phí này có phù hợp với tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, với những nguyên tắc của quản lý kinh tế tài chính và mang lại hiệu quả kinh tế hay không. Mặt khác qua phân tích cũng giúp chúng ta tìm ra được những tồn tại trong quản lý và sử dụng những chi phí này để từ đó xác định những nguyên nhân khách 19 Thang Long University Library
- Xem thêm -

Tài liệu liên quan

Tài liệu vừa đăng

Tài liệu xem nhiều nhất