Tài liệu Kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần xây dựng giao thông thừa thiên huế. (full)

  • Số trang: 120 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 102 |
  • Lượt tải: 0
thuvientrithuc1102

Đã đăng 15893 tài liệu

Mô tả:

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG DƯƠNG THỊ NGỌC ÁNH KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN - HUẾ Chuyên ngành: Kế Toán Mã số: 60.34.30 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Trần Đình Khôi Nguyên Đà Nẵng – Năm 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn Dương Thị Ngọc Ánh MỤC LỤC MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1 1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................ 1 2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................. 3 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................ 3 4. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 3 5. Bố cục đề tài.......................................................................................... 4 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu .............................................................. 4 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP ......................................................................... 12 1.1. KHÁI QUÁT VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM..................................... 12 1.1.1. Khái niệm về kế toán trách nhiệm...................................................... 12 1.1.2. Bản chất kế toán trách nhiệm ............................................................. 13 1.1.3. Mục đích của kế toán trách nhiệm trong Doanh nghiệp................... 17 1.2. CƠ SỞ HÌNH THÀNH KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP .......................................................................................................... 18 1.2.1. Sự phân cấp quản lý ............................................................................ 18 1.2.2. Mối quan hệ của phân cấp quản lý với kế toán trách nhiệm ............ 20 1.3. NỘI DUNG CƠ BẢN KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP .......................................................................................................... 21 1.3.1. Các trung tâm trách nhiệm.................................................................. 21 1.3.2. Chỉ tiêu đánh giá thành quả các trung tâm trách nhiệm.................... 27 1.3.3. Hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm............................................... 35 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1................................................................................ 40 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN HUẾ ................................................................................................................ 41 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN - HUẾ...................................................................... 41 2.1.1. Giới thiệu về Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế .............................................................................................................. 41 2.1.2. Cơ cấu tổ chức quản lý tại Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế ........................................................................................... 44 2.1.3. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế ........................................................................................... 47 2.2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN - HUẾ ........... 50 2.2.1. Sự phân cấp quản lý của Công ty....................................................... 50 2.2.2. Tổ chức báo cáo đánh giá kết quả theo yêu cầu phân cấp quản lý của Công ty............................................................................................................ 53 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN - HUẾ ........... 69 2.3.1. Những mặt đạt được............................................................................ 69 2.3.2. Những hạn chế..................................................................................... 69 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2................................................................................ 72 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN HUẾ ................................................................................................................ 73 3.1. TỔ CHỨC CÁC TRUNG TÂM TRÁCH NHIỆM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN - HUẾ ........................ 73 3.1.1. Mô hình các trung tâm trách nhiệm tại Công ty................................ 73 3.1.2. Xác định mục tiêu, nhiệm vụ các trung tâm trách nhiệm ................. 76 3.2. XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHỈ TIÊU VÀ BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÁC TRUNG TÂM TRÁCH NHIỆM ................................................. 78 3.2.1. Trung tâm chi phí ................................................................................ 78 3.2.2. Trung tâm doanh thu........................................................................... 83 3.2.3. Trung tâm lợi nhuận............................................................................ 86 3.2.4. Trung tâm đầu tư ................................................................................. 90 3.3. TỔ CHỨC THÔNG TIN PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GIAO THÔNG THỪA THIÊN - HUẾ91 3.3.1. Tổ chức công tác lập dự toán theo các trung tâm trách nhiệm......... 91 3.3.2. Phân loại chi phí theo sự phân cấp quản lý........................................ 95 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3................................................................................ 99 KẾT LUẬN .................................................................................................. 100 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO) PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CP Cổ phần DN Doanh nghiệp KTQT Kế toán quản trị KTTN Kế toán trách nhiệm PCQL Phân cấp quản lý ROI Return on investment RI Residual income TNDN Thu nhập Doanh nghiệp TTH Thừa Thiên - Huế TTTN Trung tâm trách nhiệm TSCĐ Tài sản cố định XDGT Xây dựng Giao thông DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng bảng Trang 1.1 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm chi phí 36 1.2 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm doanh thu 37 1.3 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm lợi nhuận 38 1.4 Báo cáo trách nhiệm của trung tâm đầu tư 39 2.1 2.2 Bảng kê vật tư xuất dùng - công trình đường Nội thị số 1 Hương Văn Bảng tổng hợp chi phí sản xuất kinh doanh, quý III/2013 57 58 2.3 Bảng tổng hợp chi phí, quý III/2013 59 2.4 Bảng tổng hợp doanh thu – giá vốn, quý III/2013 61 2.5 Báo cáo kết quả kinh doanh, quý III/2013 62 2.6 Bảng kê hàng hóa bán ra, quý III/2013 63 2.7 Báo cáo kết quả kinh doanh, quý III/2013 63 2.8 Kết quả sản xuất kinh doanh năm 2013 66 2.9 Báo cáo bộ phận kết quả kinh doanh năm 2013 67 2.10 Báo cáo tình hình tài chính năm 2013 68 Báo cáo chi phí tại Xí nghiệp Xây dựng giao 3.1 thông số 1 – công trình đường Nội Thị số 1 80 Hương Văn 3.2 Báo cáo chi phí phòng Kế toán Tài vụ, quý III/2013 83 3.3 Báo cáo doanh thu thi công xây lắp quý III/2013 85 3.4. Báo cáo doanh thu Công ty quý III/2013 86 3.5. Báo cáo lợi nhuận Xí nghiệp khai thác đá, quý III/2013 87 3.6. Báo cáo lợi nhuận Công ty, quý III/2013 89 3.7. Báo cáo hiệu quả đầu tư Công ty năm 2013 90 3.8. Bảng phân loại chi phí theo khả năng kiểm soát 96 3.9. Bảng phân loại chi phí theo cách ứng xử 97 DANH MỤC CÁC HÌNH Số hiệu hình 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5. 1.6. Tên hình Mối quan hệ đầu vào và đầu ra của trung tâm trách nhiệm Mối quan hệ đầu vào và đầu ra của trung tâm chi phí định mức Mối quan hệ đầu vào và đầu ra của trung tâm chi phí linh hoạt Mối quan hệ đầu vào và đầu ra của trung tâm doanh thu Mối quan hệ đầu vào và đầu ra của trung tâm lợi nhuận Mối quan hệ đầu vào và đầu ra của trung tâm đầu tư Trang 22 23 24 25 26 26 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Số hiệu sơ đồ 1.1. Tên sơ đồ Sơ đồ quan hệ giữa cơ cấu tổ chức quản lý và hệ thống kế toán trách nhiệm Trang 27 2.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý Công ty 45 2.2. Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán Công ty 48 3.1. Tổ chức trung tâm trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Xây dựng – Giao thông Thừa Thiên Huế 75 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Khi quy mô hoạt động của các Công ty ngày càng mở rộng và phát triển, để quản lý hiệu quả hoạt động, các nhà quản trị cấp cao thường tiến hành phân quyền phù hợp với cấu trúc tổ chức đơn vị mình. Nhằm phục vụ cho việc kiểm soát và đánh giá kết quả hoạt động của các bộ phận theo sự phân quyền này, kế toán quản trị đã sử dụng phương pháp thích ứng – đó là hệ thống kế toán theo các trung tâm trách nhiệm. Kế toán trách nhiệm ra đời giúp cho các nhà quản trị đánh giá trách nhiệm, đưa ra các chỉ tiêu theo dõi và đánh giá thường kỳ kết quả công việc của từng cấp quản lý. Từ đó phát hiện ra được những yếu kém, thiếu xót của từng bộ phận, giúp cho mọi sự việc, nghiệp vụ phát sinh đều có người chịu trách nhiệm. Thông qua hệ thống đo lường, báo cáo đánh giá các hoạt động từ cấp độ thấp nhất đến cấp độ cao nhất, các nhà quản trị sẽ nắm được tình hình kinh doanh của đơn vị, theo dõi các quyền và trách nhiệm của người điều hành quản lý ở cấp thấp hơn để đưa ra những quyết định hiệu quả. Do đó kế toán trách nhiệm ngày càng có vai trò và vị trí quan trọng trong quản lý của các đơn vị. Đối với các đơn vị xây lắp, sản phẩm và tổ chức sản xuất có đặc điểm là sản phẩm đơn chiếc, giá trị lớn, địa điểm thi công các công trình rải rác ở nhiều nơi, thời gian thi công kéo dài. Vì thế, yêu cầu khắt khe đặt ra cho các đơn vị này là phải kiểm soát được chi phí, đảm bảo chất lượng công trình theo các tiêu chuẩn, hoàn thành các mục tiêu đơn vị đặt ra. Để đạt được điều này, cơ cấu tổ chức trong đơn vị phải được phân cấp quản lý một cách rõ ràng, tổ chức thành nhiều bộ phận có chức năng và nhiệm vụ cụ thể, nhà quản lý ở mỗi bộ phận có sự độc lập tương đối trong việc điều hành công việc của mình và phải hoàn thành những nhiệm vụ được đặt ra từ bộ phận quản lý cấp cao 2 hơn. Ban quản lý cấp cao muốn phối hợp hoạt động của các bộ phận khác nhau trong tổ chức một cách tốt nhất cần phải dựa vào hệ thống kế toán trách nhiệm. Tuy nhiên, từ các nghiên cứu trước đây về công tác kế toán trách nhiệm trong các đơn vị xây lắp hiện nay vẫn chưa hoàn thiện. Đó là việc phân cấp quản lý tài chính trong các đơn vị xây lắp vẫn chưa rõ ràng. Với đặc điểm hoạt động của các đơn vị xây lắp chủ yếu là hình thức giao khoán, nhưng việc phân loại chi phí xây lắp chưa đầy đủ, phương pháp giá thành dự toán, xác định giá trị giao khoán còn sơ sài ảnh hưởng đến công tác lập dự toán hay lập các báo cáo kế hoạch. Bên cạnh đó, hệ thống báo cáo kế toán nội bộ - biểu hiện của kế toán trách nhiệm, chưa được tổ chức đầy đủ cũng như chưa cung cấp chính xác các thông tin phục vụ đánh giá trách nhiệm và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các cấp quản lý. Những hạn chế này gây nên khó khăn trong việc đo lường và đánh giá trách nhiệm của mỗi bộ phận. Do đó việc tiếp tục và hoàn thiện nghiên cứu về công tác kế toán trách nhiệm trong các đơn vị xây lắp là cần thiết. Tác giả chọn Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế tiền thân là một Doanh nghiệp nhà nước được cổ phần hóa từ đầu năm 2006. Lĩnh vực hoạt động chính của Công ty hiện nay là xây dựng giao thông, thuỷ lợi, xây dựng dân dụng và công nghiệp, khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng. Cơ cấu của Công ty hiện nay được tổ chức thành nhiều Xí nghiệp với quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng, cơ cấu tổ chức gắn với trách nhiệm của nhiều đơn vị, cá nhân. Yêu cầu đối với Công ty hiện nay là phải tổ chức thực thiện các quyết định một cách hiệu quả thông qua việc quản lý, kiểm soát, đánh giá kết quả theo sự phân cấp quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty. Để có thể đánh giá hiệu quả của mỗi đơn vị và đảm bảo cho các bộ phận bên cạnh thực hiện nhiệm vụ cụ thể 3 cũng như phải gắn kết, phối hợp với nhau thực hiện mục tiêu chung của Công ty thì việc vận dụng kế toán trách nhiệm là một yêu cầu cấp thiết. Xuất phát từ những yêu cầu khách quan trên về cả lý luận và thực tiễn, tác giả đã chọn đề tài: “Kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế” để làm đề tài luận văn tốt nghiệp. 2. Mục tiêu nghiên cứu Về lý luận: Đề tài hệ thống hóa các lý luận liên quan đến kế toán trách nhiệm. Về thực tiễn: Nghiên cứu và đánh giá thực trạng về kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế. Từ đó đề xuất giải pháp để hoàn thiện kế toán trách nhiệm tại Công ty, giúp nhà quản lý đánh giá một cách đúng đắn kết quả của các bộ phận trong việc hướng tới mục tiêu chung của Công ty, nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn Công ty. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: luận văn nghiên cứu những nội dung cơ bản về kế toán trách nhiệm, nghiên cứu thực trạng tổ chức kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế như việc tổ chức phân cấp quản lý tài chính, công tác lập kế hoạch, báo cáo nội bộ theo từng phân cấp quản lý phục vụ cho việc đánh giá trách nhiệm của Công ty. Phạm vi nghiên cứu: luận văn chỉ đi sâu nghiên cứu kế toán trách nhiệm tại một doanh nghiệp cụ thể là Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế. 4. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện luận văn, tác giả đã sử dụng phương pháp phân tích – tổng hợp để nghiên cứu các đặc trưng về công tác kế toán trách nhiệm tại Công ty. Về nguồn cho nghiên cứu: 4 Dữ liệu thứ cấp: các văn bản về quy chế, điều lệ hoạt động của Công ty; các báo cáo kế toán của Xí nghiệp và tại Công ty. Dữ liệu sơ cấp: phỏng vấn trực tiếp nhà quản lý, phòng Kế toán, phòng Kế hoạch để thu thập thông tin, tìm hiểu việc tổ chức hệ thống báo cáo kế toán đánh giá kết quả các bộ phận trong đơn vị. 5. Bố cục đề tài Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm trong Doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng về kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Một bộ phận cơ bản của kế toán quản trị giúp cho doanh nghiệp có được một hệ thống cung cấp thông tin tin cậy và sự kiểm soát chặt chẽ đó là kế toán trách nhiệm. Kế toán quản trị nói chung và kế toán trách nhiệm nói riêng ở các nước phát triển đã được sử dụng là một công cụ quản lý từ rất lâu.Tuy nhiên đối với các Doanh nghiệp Việt Nam thì vẫn còn là một lĩnh vực khá mới mẻ. Nhận thấy tầm quan trọng đó đã có nhiều tác giả nghiên cứu về kế toán trách nhiệm, nhằm đánh giá được thực trạng công tác kế toán này tại Việt Nam, đưa ra các giải pháp và hướng hoàn thiện hơn lĩnh vực này. Trong quá trình nghiên cứu, luận văn đã tham khảo một số tài liệu có liên quan đến kế toán trách nhiệm như sau: PGS.TS Phạm Văn Đăng ( 2011) – “ Một số vấn đề về kế toán trách nhiệm ở các Doanh nghiệp niêm yết” đã trình bày một số vấn đề về kế toán trách nhiệm: 5 Kế toán quản trị Doanh nghiệp là một bộ phận cấu thành quan trọng của hệ công cụ quản lý kinh tế, tài chính và có vai trò quản lý, điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế, tài chính trong Doanh nghiệp, cung cấp thông tin để thực hiện mục tiêu quản trị nhằm đạt được hiệu quả cao nhất, kế toán quản trị sử dụng hệ thống kế toán trách nhiệm để phân loại cấu trúc tổ chức thành các trung tâm trách nhiệm, trên cơ sở đó đánh giá kết quả của từng bộ phận dựa trên trách nhiệm được giao cho bộ phận đó. Nhóm tác giả Anthony A.Atkinson, Rajiv. D.Banker, Robert S.Kaplan and S.mark Young khẳng định: kế toán trách nhiệm là một hệ thống kế toán có chức năng thu thập, tổng hợp và báo cáo các dữ liệu kế toán có liên quan đến trách nhiệm của từng nhà quản lý riêng biệt trong một tổ chức, cung cấp thông tin nhằm đánh giá trách nhiệm và thành quả mỗi nhà quản lý tạo ra các báo cáo chứa cả những đối tượng có thể kiểm soát và không thể kiểm soát đối với một cấp quản lý. Kế toán trách nhiệm là một "công cụ" để đo lường về kết quả hoạt động của một khu vực nào đó trong tổ chức, qua đó giúp nhà quản trị kiểm soát và đánh giá trách nhiệm quản trị ở từng cấp quản trị khác nhau. Kế toán trách nhiệm được sử dụng để đo lường kết quả hoạt động của các nhà quản lý và do đó, nó ảnh hưởng đến cách thức thực hiện hành vi của các nhà quản lý này, thúc đẩy các nhà quản lý bộ phận điều hành bộ phận của mình theo phương cách phù hợp với những mục tiêu cơ bản của toàn bộ tổ chức. PGS.TS. Ngô Hà Tấn, TS. Đường Nguyễn Hưng (2013) – Bài viết trong tạp chí Kế toán “Quan hệ giữa phân cấp quản lý và kế toán trách nhiệm”, trình bày nội dung mối quan hệ giữa phân cấp quản lý và kế toán trách nhiệm: Trong quá trình tổ chức quản lý của Doanh nghiệp có một nội dung quan trọng là sự phân quyền cho các đơn vị, bộ phận trong Doanh nghiệp. Mỗi đơn 6 vị, bộ phận được phân quyền gắn với trách nhiệm và quyền hạn nhất định, từ đó hình thành nên các cấp quản lý trong Doanh nghiệp và gọi là phân cấp quản lý. Tùy thuộc vào những điều kiện cụ thể của Doanh nghiệp (quy mô của Doanh nghiệp và các đơn vị trong cơ cấu tổ chức của Doanh nghiệp, địa bàn bố trí các đơn vị và trình độ quản lý ở các đơn vị thuộc Doanh nghiệp…) mà mức độ phân cấp quản lý thể hiện qua các mặt trên được xác định khác nhau trong mỗi Doanh nghiệp. Tác giả đã phân tích mối quan hệ giữa phân cấp quản lý và kế toán trách nhiệm: Việc đầu tiên trong quá trình thực hiện kế toán trách nhiệm là phải hình thành các trung tâm trách nhiệm. Để trở thành một trung tâm trách nhiệm thì đơn vị, bộ phận đó phải được phân cấp quản lý ở mức độ nhất định. Qua phân cấp quản lý sẽ xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm của đơn vị, bộ phận đối với các hoạt động thực hiện ở đơn vị, bộ phận và đây chính là cơ sở cho việc hình thành trung tâm trách nhiệm. Còn đối với một trung tâm trách nhiệm cụ thể, phải dựa trên phân cấp quản lý để có cơ sở xác định các chỉ tiêu đánh giá trách nhiệm được đúng đắn, phạm vi đánh giá trách nhiệm của một trung tâm phải trên cơ sở nội dung phân cấp được xác định một cách rõ ràng cho trung tâm đó. Việc thực hiện đầy đủ kế toán trách nhiệm đảm bảo cho phân cấp quản lý phát huy được tốt hơn. Kế toán trách nhiệm được xem như là một công cụ của phân cấp quản lý để thực hiện kiểm soát hoạt động của các đơn vị được phân cấp quản lý. PGS.TS Phạm Văn Dược, TS. Trần Văn Tùng (2011), trong cuốn Kế toán quản trị, nhà xuất bản Lao Động, đã trình bày về hệ thống báo cáo của các trung tâm trách nhiệm: Sản phẩm cuối cùng của hệ thống kế toán trách nhiệm là những báo cáo, đó là những báo cáo kế toán trách nhiệm. Nhóm tác giả Atkinson, A.A, R.D. Banker, R.S. Kaplan and S.M. Young đã đưa ra khái niệm: Báo cáo trách 7 nhiệm là sản phẩm cuối cùng của kế toán trách nhiệm. Đó là những báo cáo về kết quả hoạt động cho mỗi cấp bậc của trách nhiệm theo sơ đồ tổ chức quản lý của Doanh nghiệp. Hệ thống báo cáo này ghi nhận việc thực hiện mục tiêu và so sánh với mục tiêu được phân công của mỗi bộ phận trong Doanh nghiệp. Sau đó hệ thống sẽ tổng hợp việc thực hiện mục tiêu của các cấp dưới lên cấp cao hơn, và cứ thực hiện như vậy cho đến khi tổng hợp được việc thực hiện mục tiêu toàn Doanh nghiệp, so sánh với mục tiêu toàn Doanh nghiệp và tạo báo cáo thực hiện theo từng bộ phận và toàn Doanh nghiệp. Các báo cáo kế toán trách nhiệm phản ánh kết quả hoạt động của từng trung tâm trách nhiệm được phân quyền trong một khoảng thời gian nhất định. Hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm ghi nhận kết quả thực hiện và so sánh với dự toán theo từng chỉ tiêu được chuyển tải trong báo cáo phù hợp với quyền hạn và trách nhiệm của mỗi trung tâm. Qua đó, xem xét mực độ đóng góp của từng bộ phận vào thành quả chung của toàn đơn vị. Mức độ chi tiết của thông tin trên các báo cáo sẽ khác nhau đối với những cấp độ quản lý khác nhau. Theo đó, cấp quản lý càng thấp thì các mức độ chi tiết của các chỉ tiêu báo cáo càng nhiều, những kết quả tổng cộng từ báo cáo của một cấp quản lý sẽ được báo cáo lên cấp quản lý cao hơn kế tiếp. Báo cáo trách nhiệm được thiết kế chứa đựng những thông tin về các dữ liệu tài chính theo các trung tâm trách nhiệm trong một tổ chức, và cho các cấp quản lý khác nhau, thông qua việc tính những khoản doanh thu, chi phí mà một nhà quản trị nào đó có thể kiểm soát được với bộ phận mình. Tùy theo trách nhiệm báo cáo của mỗi trung tâm mà hệ thống báo cáo trách nhiệm được chia thành 4 nhóm tương ứng với bốn loại trung tâm trách nhiệm: báo cáo trách nhiệm của trung tâm chi phí; báo cáo trách nhiệm của trung tâm doanh thu; báo cáo trách nhiệm của trung tâm đầu tư; báo cáo trách nhiệm của trung tâm đầu tư. 8 Hiện nay, một số luận văn đã nghiên cứu về kế toán trách nhiệm: - Luận văn “ Tổ chức kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần Vinaconex 25” của tác giả Nguyễn Thị Kim Đính năm 2012 đã nghiên cứu công tác kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần Vinaconex 25 hoạt động ở nhiều lĩnh vực, nhưng chủ yếu là lĩnh vực xây dựng được tổ chức thành nhiều xí nghiệp trực thuộc. Về phương pháp luận tác giả đã sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp nghiên cứu cụ thể sử dụng phương pháp thu thập thông tin, tổng hợp số liệu, phân tích số liệu thực tế, so sánh đối chiếu. Luận văn đã phản ánh được thực trạng công tác kế toán phục vụ đánh giá trách nhiệm tại công ty như tình hình phân cấp quản lý, công tác lập dự toán, lập các báo cáo nội bộ , từ đó đánh giá mức độ vận dụng kế toán trách nhiệm tại công ty với mỗi đơn vị hoạt động lĩnh vực khác nhau. Luận văn đã xây dựng các giải pháp tổ chức kế toán trách nhiệm tại Công ty: xác định các trung tâm trách nhiệm với các mục tiêu cụ thể phù hợp với sự phân cấp quản lý của Công ty, tổ chức thông tin kế toán phục vụ đánh giá các trung tâm trách nhiệm, phân tích đánh giá thành quả của các trung tâm trách nhiệm. Luận văn đã phản ánh được thực trạng kế toán trách nhiệm theo mỗi đơn vị hoạt động mỗi lĩnh vực khác nhau nhưng giải pháp tổ chức hệ thống báo cáo trách nhiệm của trung tâm chi phí thì chưa cụ thể cho mỗi đơn vị khác nhau. - Luận văn “ Hoàn thiện công tác kế toán trách nhiệm tại Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 5(Cienco 5)” của tác giả Nguyễn Tấn Đạt năm 2012 nghiên cứu về Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng. Luận văn đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm và đặc điểm tổ chức báo cáo kế toán trách nhiệm trong các Công ty xây dựng. Tác giả đã phản ánh được thực trạng kế toán trách nhiệm tại Công ty như đặc điểm tổ chức, nội dung tổ chức, lập báo cáo nội bộ. Qua tìm hiểu và phân tích 9 hệ thống công tác kế toán trách nhiệm tìm ra những ưu điểm và hạn chế của thông tin nhận từ hệ thống kế toán trách nhiệm: cơ cấu tổ chức còn tập trung cao độ tại trung tâm đầu tư, trung tâm lợi nhuận chưa phát huy được khả năng hiệu quả công việc; Các chỉ tiêu phân loại chi phí xây lắp chưa đầy đủ, thích hợp cho việc tập hợp, phân tích theo các tiêu thức phục vụ đấu thầu và giao khoán; Các báo cáo kế hoạch sử dụng cho việc đánh giá kết quả mà chưa chú trọng vào hiệu quả công tác xây lắp. Với thực trạng kế toán trách nhiệm tại Công ty, tác giả đã đưa ra các giải pháp xây dựng hệ thống kế toán trách nhiệm tại đơn vị phù hợp với mô hình tổ chức, mục tiêu, chiến lược phát triển của Công ty. Xây dựng được hệ thống báo cáo dự toán ứng với các trung tâm trách nhiệm trong đơn vị. Đưa ra quy trình lập báo cáo từ trung tâm chi phí đến trung tâm lợi nhuận và trung tâm đầu tư tại Công ty. Hoàn chỉnh hệ thống thông tin phục vụ xây dựng các chỉ tiêu báo cáo bộ phận đánh giá trách nhiệm của các trung tâm thống nhất trong toàn Công ty. - Luận văn “Tổ chức kế toán trách nhiệm tại VNPT Ninh Thuận” của tác giả Đinh Thị Bích Thuận năm 2012 nghiên cứu kế toán trách nhiệm tại Doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực bưu chính viễn thông. Để thực hiện đề tài này, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả, đối chiếu tổng, phương pháp phỏng vấn chuyên sâu. Nghiên cứu của tác giả đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận của kế toán trách nhiệm, mô tả được thực trạng kế toán trách nhiệm tại Công ty về việc phân cấp quản lý tài chính, phân cấp công tác lập dự toán, phân cấp về cung cấp sản phẩm, dịch vụ - thiết bị đầu cuối. Tác giả cũng đã đánh giá được thực trạng kế toán trách nhiệm tại Công ty: Việc phân cấp quản lý tài chính tại đơn vị đã thực hiện nhưng chưa hình thành nên các trung tâm trách nhiệm riêng biệt cho từng bộ phận; Công tác lập kế hoạch tại đơn vị chưa gắn trách nhiệm trong một tổ chức được phân 10 quyền; Hệ thống báo cáo thành quả ở đơn vị chưa được thiết lập đầy đủ, chưa cung cấp được thông tin cụ thể và chi tiết mức đóng góp của từng bộ phận vào mục tiêu chung của toàn đơn vị. Từ những yêu cầu cần vận dụng kế toán trách nhiệm tại đơn vị đưa ra được giải pháp: tái cấu trúc đơn vị để thực hiện công tác phân cấp quản lý hiệu quả hơn và xây dựng các trung tâm trách nhiệm theo mô hình mới, xác định bộ máy kế toán cho mô hình tổ chức kế toán trách nhiệm, hoàn thiện công tác đánh giá thành quả quản lý, hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm của các trung tâm trách nhiệm. - Luận văn “ Kế toán trách nhiệm tại Công ty TNHH một thành viên Cảng Quy Nhơn” của tác giả Nguyễn Văn Đông năm 2012 đã nghiên cứu kế toán trách nhiệm tại doanh nghiệp hoạt động ngành hàng hải, quy mô Công ty được tổ chức thành nhiều xí nghiệp hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau. Luận văn dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng, phương pháp so sánh, đối chiếu giữa nhu cầu thông tin cho quản trị với hệ thống dữ liệu cho quá trình lập báo cáo được sử dụng để xem xét việc vận dụng kế toán quản trị. Tác giả đã hệ thống được cơ sở lý luận chung của kế toán trách nhiệm, từ đó đánh giá thực trạng công tác kế toán trách nhiệm tại Công ty. Xuất phát từ thực trạng công tác kế toán trách nhiệm còn nhiều hạn chế yếu kém trong việc phân cấp quản lý, ảnh hưởng đến việc đo lường và đánh giá trách nhiệm, tác giả đã xây dựng các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán trách nhiệm tại Cảng Quy Nhơn như: xác định các trung tâm trách nhiệm phù hợp với phân cấp quản lý, hoàn thiện hệ thống thông tin dự toán theo các trung tâm trách nhiệm, hoàn thiện hệ thống dữ liệu quản lý chi phí sản xuất tại các trung tâm chi phí bằng cách xây dựng bộ mã hệ thống dữ liệu quản lý chi phí sản xuất, thiết kế bảng nhập số liệu, thiết kế các bảng tổng hợp chi phí theo yêu cầu quản lý phù hợp với đặc điểm hoạt động của Công ty, hoàn thiện
- Xem thêm -