Tài liệu Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại công ty trường an

  • Số trang: 99 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 21 |
  • Lượt tải: 0
tructuyentailieu

Tham gia: 25/05/2016

Mô tả:

§¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n LỜI MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trường luôn diễn ra sự cạnh tranh gay gắt và quyết liệt giữa các doanh nghiệp, để tồn tại và ngày càng phát triển đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến trang thiết bị, áp dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại để sản xuất ra các sản phẩm được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Và quan trọng là giá cả hợp lý để đạt được lợi nhuận tối đa thì việc quản lý và hạch toán tốt công tác kế toán nguyên vật liệu là rất quan trọng trở thành mối quan tâm hàng đầu của mọi doanh nghiệp sản xuất cũng như nhà quản lý. Chi phí nguyên vật liệu là chi phí quan trọng và chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng chi phí thực tế cấu thành sản phẩm, là chỉ tiêu kinh tế quan trọng thông qua số liệu của bộ phận kế toán cung cấp, các nhà quản lý doanh nghiệp đề ra phương án kinh doanh tối ưu cho đơn vị mình. Là một doanh nghiệp hoạt động trong nghành xây lắp Công ty Trường An phải cạnh tranh gay gắt với rất nhiều doanh nghiệp trong nghành thì việc tổ chức hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại công ty trở nên quan trọng và cần thiết hơn. Nhận thức được vai trò và vị trí của phần hành kế toán nguyên vật liệu nên em đã chọn đề tài “Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Trường An” cho chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình.Chuyên đề bao gồm 3 phần chính: Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về kế toán NVL trong doanh nghiệp sản xuất. Chương 2: Thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Trường An. Chương 3: Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Trường An. Do kiến thức còn hạn chế và thời gian có hạn nên chuyên đề thực tập của em còn nhiều thiếu sót, em rất mong sẽ nhận được góp ý của Cô giáo và anh chị trong phòng kế toán để chuyên đề của em được hoàn chỉnh hơn. Em xin chân thành cảm ơn! §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n Ch¬ng 1 lý luËn chung vÒ kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1. Sù cÇn thiÕt ph¶i tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1) VÞ trÝ, vai trß cña nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. VËt liÖu lµ nh÷ng ®èi tîng lao ®éng ®· ®îc thay ®æi do lao ®éng cã Ých cña con ngêi t¸c ®éng vµo. Theo M¸c, tÊt c¶ nh÷ng vËt thÓ thiªn nhiªn xung quanh ta mµ lao ®éng cã Ých cã thÓ t¸c ®éng vµo ®Ó t¹o ra cña c¶i vËt chÊt cho x· héi ®Òu lµ ®èi tîng lao ®éng nhng kh«ng ph¶i ®èi tîng lao ®éng nµo còng lµ nguyªn vËt liÖu. Nguyªn vËt liÖu lµ mét trong ba yÕu tè c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o ra s¶n phÈm míi cã ®Æc ®iÓm: VËt liÖu chØ tham gia vµo mét chu kú s¶n xuÊt vÒ mÆt hiÖn vËt th× nguyªn vËt liÖu ®îc tiªu dïng hoµn toµn, kh«ng gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu. VÒ mÆt gi¸ trÞ, gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu ®îc chuyÓn dÞch toµn bé mét lÇn vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm míi t¹o ra. Do vËy, ngêi ta nãi r»ng nguyªn vËt liÖu ®èi víi s¶n xuÊt vµ trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt nh c¬m ¨n níc uèng hµng ngµy cña con ngêi. Chi phÝ vÒ vËt liÖu lu«n chiÕm tØ träng lín trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. V× vËy, nguyªn vËt liÖu kh«ng chØ quyÕt ®Þnh ®Õn mÆt sè lîng cña s¶n phÈm mµ cßn ¶nh hëng lín trùc tiÕp ®Õn 2 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n chÊt lîng s¶n phÈm. Nguyªn vËt liÖu ®¶m b¶o chÊt lîng cao, ®óng quy c¸ch chñng lo¹i th× chÊt lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt míi ®¹t yªu cÇu, phôc vô ®¾c lùc h¬n cho nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi. Nhng bªn c¹nh ®ã, doanh nghiÖp cßn ph¶i quan t©m ®Õn sù tån t¹i cña chÝnh m×nh . §ã lµ ph¶i lµm sao ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm víi gi¸ thµnh h¹ nhÊt ®¹t ®îc møc lîi nhuËn cao nhÊt nghÜa lµ doanh nghiÖp ph¶i quan t©m ®Õn viÖc sö dông tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu tõ ®ã lµm cho chi phÝ h¹ thÊp vµ lµm t¨ng thªm s¶n phÈm cho x· héi. 2) Yªu cÇu qu¶n lý NVL Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng, c¸c doanh nghiÖp kh«ng n»m ngoµi quy luËt c¹nh tranh. ChÝnh quy luËt nµy ®ßi hái doanh nghiÖp kh«ng nh÷ng khai th¸c tèt ®a n¨ng lùc s¶n xuÊt vèn cã mµ cßn ph¶i ®¸p øng nhu cÇu thÞ trêng. Muèn cã s¶n phÈm ®¸p øng nhu cÇu thÞ trêng th× s¶n phÈm ph¶i ®¹t chÊt lîng, mÉu m· ®a d¹ng, gi¸ c¶ hîp lý. Mét trong nh÷ng yÕu tè t¸c ®éng vÒ gi¸ thµnh s¶n phÈm ph¶i kÓ ®Õn c¸c yÕu tè ®Çu vµo mµ NVL lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng. MÆt kh¸c, trong ngµnh x©y dùng chi phÝ NVL chiÕm tû träng lín (70-80%) trong gi¸ thµnh.V× vËy, qu¶n lý NVL trong doanh nghiÖp XDCB lµ yªu cÇu cÊp b¸ch ®Ó ®¹t ®îc môc tiªu lîi nhuËn. Tuy nhiªn, do tr×nh ®é kh¸c nhau nªn ph¹m vi, møc ®é, ph¬ng ph¸p qu¶n lý NVL lµ kh¸c nhau, ngoµi ra nã cßn phô thuéc vµo kh¶ n¨ng vµ sù 3 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n nhiÖt t×nh cña ngêi qu¶n lý. X· héi cµng ph¸t triÓn, khèi lîng s¶n phÈm cµng nhiÒu, chñng lo¹i NVL ngµy cµng ®a d¹ng phong phó. ë níc ta, NVL ®îc s¶n xuÊt ë nhiÒu n¬i víi tr×nh ®é kü thuËt kh¸c nhau nªn chÊt lîng, sè lîng kÝch cì kh¸c nhau. Do ®ã yªu cÇu qu¶n lý NVL trªn tinh thÇn tiÕt kiÖm ®óng ®Þnh møc, kiÓm tra chÆt chÏ sè lîng, chÊt lù¬ng… NVL nhËp kho ®Ó ®¶m b¶o cho nh÷ng s¶n phÈm tèt nhÊt XuÊt ph¸t tõ vai trß, ®Æc ®iÓm cña NVL trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt viÖc qu¶n lý NVL ®ßi hái ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ, khoa häc ë tÊt c¶ c¸c kh©u thu mua, b¶o qu¶n, dù tr÷ vµ sö dông. - Kh©u thu mua: §Ó qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®îc tiÕn hµnh b×nh thêng th× doanh nghiÖp ph¶i thêng xuyªn ®¶m b¶o cho c¸c lo¹i NVL ®îc thu mua ®ñ khèi lîng, chÊt lîng, ®óng quy c¸ch, chñng lo¹i. KÕ ho¹ch thu mua ®óng tiÕn ®é phï hîp víi kÕ ho¹ch s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. §ång thêi, doanh nghiÖp ph¶i thêng xuyªn tiÕn hµnh ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch thu mua ®Ó tõ ®ã chän nguån thu mua ®¶m b¶o vÒ sè lîng, chÊt lîng, gi¸ c¶ vµ chi phÝ thu mua thÊp nhÊt. - Kh©u b¶o qu¶n: Tæ chøc b¶o qu¶n NVL ph¶i quan t©m tíi viÖc tæ chøc tèt kho tµng, bÕn b·i, trang bÞ ®Çy ®ñ c¸c ph¬ng tiÖn c©n ®o kiÓm tra, thùc hiÖn ®óng chÕ ®é b¶o qu¶n ®èi víi tõng lo¹i NVL, tr¸nh h háng mÊt m¸t, hao hôt ®¶m b¶o an toµn lµ mét trong nh÷ng yªu cÇu qu¶n lý NVL. 4 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n - Kh©u dù tr÷: Thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ cña NVL, h¹n chÕ NVL bÞ ø ®äng, rót ng¾n chu kú s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét ®ßi hái ®èi víi kh©u dù tr÷. Do ®ã, doanh nghiÖp ph¶i x©y dùng ®Þnh møc dù tr÷ tèi ®a vµ ®Þnh møc d÷ tr÷ tèi thiÓu cho tõng lo¹i NVL ®Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kh«ng bÞ ®×nh trÖ, gi¸n ®o¹n do viÖc cung cÊp, thu mua kh«ng kÞp thêi hoÆc g©y t×nh tr¹ng ø ®äng vèn do viÖc dù tr÷ qu¸ nhiÒu. - Kh©u sö dông: Qu¶n lý ë kh©u sö dông ph¶i thùc hiÖn viÖc sö dông hîp lý, tiÕt kiÖm trªn c¬ së ®Þnh møc, dù to¸n chi phÝ nh»m h¹ thÊp chi phÝ, tiªu hao NVL trong gi¸ thµnh s¶n phÈm t¨ng tÝch luü cho doanh nghiÖp. Do vËy, ë kh©u nµy cÇn ph¶i cÈn tæ chøc tèt viÖc ghi chÐp, ph¶n ¸nh t×nh h×nh xuÊt dïng vµ sö dông NVL trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Nh vËy, c«ng t¸c qu¶n lý vËt liÖu rÊt quan träng. Trong thùc tÕ vÉn cßn cã nhiÒu doanh nghiÖp ®Ó thÊt tho¸t NVL do kh«ng cã sù qu¶n lý tèt ë c¸c kh©u hoÆc kh«ng thùc hiÖn ®óng yªu cÇu. VËy nªn, ®Ó qu¶n lý tèt NVL th× DN ph¶i lu«n ph¶i c¶i tiÕn c«ng t¸c qu¶n lý NVL cho phï hîp víi thùc tÕ. 3) NhiÖm vô cña kÕ to¸n NVL §Ó ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý kÕ to¸n vËt liÖu trong doanh nghiÖp cÇn thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô sau: 5 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n  Thùc hiÖn viÖc ph©n lo¹i, ®¸nh gi¸ vËt liÖu phï hîp víi c¸c nguyªn t¾c chuÈn mùc kÕ to¸n ®· quy ®Þnh vµ yªu cÇu qu¶n trÞ doanh nghiÖp.  Tæ chøc chøng tõ, tµi kho¶n kÕ to¸n, sæ kÕ to¸n phï hîp víi ph¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho ¸p dông trong doanh nghiÖp ®Ó ghi chÐp, ph©n lo¹i tæng hîp sè liÖu ®Çy ®ñ, kÞp thêi sè hiÖn cã vµ t×nh h×nh biÕn ®éng t¨ng, gi¶m cña vËt liÖu trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nh»m cung cÊp th«ng tin ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh, x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn hµng b¸n.  KiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch vÒ mua vËt liÖu, kÕ ho¹ch sö dông vËt liÖu cho s¶n xuÊt vµ kÕ ho¹ch b¸n hµng. Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu lµ rÊt cÇn thiÕt do vËy doanh nghiÖp cÇn ph¶i tæ chøc khoa häc hîp lý ®Ó cung cÊp th«ng tin kÞp thêi, ®Çy ®ñ phôc vô cho yªu cÇu qu¶n trÞ doanh nghiÖp. II/ Tæ chøc ph©n lo¹i vµ ®¸nh gi¸ NVL: 1) Ph©n lo¹i NVL: §Ó tiÕn hµnh nghiÖp ph¶i ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, c¸c doanh sö dông rÊt nhiÒu lo¹i, thø NVL kh¸c nhau víi néi dung kinh tÕ, c«ng dông tÝnh n¨ng lý ho¸ kh¸c nhau. Khi tæ chøc h¹ch to¸n chi tiÕt víi tõng thø lo¹i NVL phôc vô cho kÕ to¸n qu¶n trÞ doanh DN cÇn ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i NVL. Mçi doanh 6 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n nghiÖp do tÝnh ®Æc thï trong s¶n xuÊt kinh doanh nªn sö dông nh÷ng lo¹i NVL kh¸c nhau vµ sù ph©n chia còng kh¸c nhau theo tõng tiªu thøc nhÊt ®Þnh. Ph©n lo¹i NVL lµ viÖc ph©n chia NVL cña doanh nghiÖp thµnh c¸c lo¹i, c¸c nhãm, c¸c thø theo tiªu thøc ph©n lo¹i nhÊt ®Þnh. * C¨n cø vµo néi dung kinh tÕ vµ vai trß cña NVL trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp mµ NVL ®îc chia thµnh nh÷ng lo¹i sau: - NVL chÝnh ( cã thÓ bao gåm nöa thµnh phÈm mua ngoµi ) lµ ®èi tîng lao ®éng chñ yÕu cÊu thµnh nªn thùc thÓ chÝnh cña s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra nh xi m¨ng, g¹ch, ngãi …trong doanh nghiÖp x©y dùng. §èi víi nöa thµnh phÈm mua ngoµi víi môc ®Ých tiÕp tôc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra s¶n phÈm. - VËt liÖu phô: Lµ lo¹i vËt liÖu cã vai trß phô trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm, phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý, phôc vô cho s¶n xuÊt, cho viÖc b¶o qu¶n, bao gãi s¶n phÈm nh c¸c thuèc nhuém, thuèc tÈy trong doanh nghiÖp dÖt, bao b× vµ vËt liÖu ®ãng gãi s¶n phÈm… - Nhiªn liÖu: Lµ lo¹i vËt liÖu phôc vô cho c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm, cho ho¹t ®éng m¸y mãc thiÕt bÞ, ph¬ng tiÖn vËn t¶i nh x¨ng, dÇu, h¬i ®èt… - ThiÕt bÞ c¬ b¶n: Bao gåm c¸c thiÕt bÞ cÇn l¾p, kh«ng cÇn l¾p c¸c vËt kÕt cÊu, c¸c vËt t x©y dùng… dïng cho c«ng t¸c x©y dùng c¬ b¶n trong doanh nghiÖp 7 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n - Phô tïng thay thÕ: Lµ nh÷ng lo¹i vËt t dïng ®Ó söa ch÷a, thay thÕ m¸y mãc, thiÕt bÞ, ph¬ng tiÖn vËn t¶i, c«ng cô, dông cô. - VËt liÖu kh¸c: Lµ lo¹i vËt liÖu kh«ng ®îc xÕp vµo lo¹i kÓ trªn gåm phÕ liÖu do qua tr×nh s¶n xuÊt lo¹i ra nh s¾t, thÐp, gç, v¶i vôn hay phÕ liÖu thu håi ®îc tõ viÖc thanh lý tµi s¶n cè ®Þnh - Tuú thuéc vµo yªu cÇu qu¶n trÞ NVL mµ mçi lo¹i NVL trªn ®îc chia thµnh c¸c nhãm, c¸c thø mét c¸ch chi tiÕt . * C¨n cø vµo nguån gèc cña NVL cã thÓ chia NVL trong doanh nghiÖp thµnh c¸c lo¹i: - NVL nhËp tõ bªn ngoµi: Do mua ngoµi, nhËn gãp vèn liªn doanh, nhËn biÕu tÆng.... - NVL tù chÕ: Do DN tù s¶n xuÊt. * C¨n cø vµo môc ®Ých, c«ng dông cña NVL, NVL cã thÓ chia thµnh: +NVL dïng cho nhu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh  NVL dïng trùc tiÕp cho chÕ t¹o s¶n phÈm  NVL dïng cho qu¶n lý ë c¸c ph©n xëng, dïng cho bé phËn b¸n hµng, bé phËn qu¶n lý cña DN. + NVL dïng cho nhu cÇu kh¸c  NVL ®em gãp vèn liªn doanh  NVL ®em quyªn tÆng 8 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n  NVL nhîng b¸n Ngoµi c¸c c¸ch ph©n lo¹i vËt liÖu nh trªn, ®Ó phôc vô cho qu¶n lý vËt liÖu mét c¸ch tû mû, chÆt chÏ, ®Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn øng dông tin häc vµo c«ng t¸c kÕ to¸n th× DN cã thÓ lËp danh ®iÓm vËt liÖu. LËp danh ®iÓm lµ quy ®Þnh cho mçi thø vËt liÖu mét ký hiÖu riªng b»ng hÖ thèng c¸c ch÷ sè (KÕt hîp víi c¸c ch÷ c¸i) thay thÕ tªn gäi, quy c¸ch, kÝch cì chóng tuú theo tõng doanh nghiÖp, hÖ thèng danh ®iÓm vËt t, cã thÓ x©y dùng theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau, nhng ph¶i ®¶m b¶o ®¬n gi¶n, dÔ nhí, kh«ng trïng l¾p. Th«ng thêng hay dïng ký hiÖu tµi kho¶n cÊp 1, tµi kho¶n cÊp 2 ®Ó ký hiÖu lo¹i, nhãm vËt t, kÕt hîp víi nh÷ng ch÷ c¸i cña tªn vËt t ®Ó ký hiÖu tªn vËt t. Sæ danh ®iÓm vËt t ®îc sö dông thèng nhÊt trªn ph¹m vi toµn doanh nghiÖp 2) §¸nh gi¸ NVL 2.1 §¸nh gi¸ NVL theo trÞ gi¸ vèn thùc tÕ. §¸nh gi¸ NVL lµ viÖc x¸c ®Þnh trÞ gi¸ trÞ cña NVL ë nh÷ng thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh theo nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh Khi ®¸nh gi¸ NVL ph¶i tu©n thñ nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt sau: + Nguyªn t¾c gi¸ gèc:  Nguyªn t¾c gi¸ gèc: Theo chuÈn mùc – 02 Hµng tån kho, vËt liÖu ph¶i ®îc ®Ênh gi¸ theo gi¸ gèc. Gi¸ gèc hay cßn gäi lµ trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt liÖu lµ toµn bé c¸c chi phÝ mµ doanh 9 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n nghiÖp ®· bá ra ®Ó cã ®îc nh÷ng vËt liÖu ®ã ë ®Þa ®iÓm vµ tr¹ng th¸i hiÖn t¹i  Nguyªn t¾c thËn träng : VËt liÖu ®îc ®¸nh gi¸ theo gi¸ gèc nhng trêng hîp gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc thÊp h¬n gi¸ gèc th× tÝnh theo gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc . Gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc lµ gi¸ b¸n íc tÝnh cña hµng tån kho (vËt liÖu) trong kú s¶n xuÊt kinh doanh trõ ®i chi phÝ íc tÝnh ®Ó hoµn thµnh s¶n phÈm vµ chi phÝ íc tÝnh cÇn thiÕt cho viÖc tiªu thô chóng.  Nguyªn t¾c nhÊt qu¸n : C¸c ph¬ng ph¸p kÕ to¸n ¸p dông trong ®¸nh gi¸ vËt liÖu ph¶i ®¶m b¶o tÝnh nhÊt qu¸n. Tøc lµ kÕ to¸n ®· chän ph¬ng ph¸p nµo th× ph¶i ¸p dông ph¬ng ph¸p ®ã nhÊt qu¸n trong suèt niªn ®é kÕ to¸n. Doanh nghiÖp cã thÓ thay ®æi ph¬ng ph¸p ®· chän, nhng ph¶i ®¶m b¶o ph¬ng ph¸p thay thÕ cho phÐp tr×nh bµy th«ng tin kÕ to¸n mét c¸ch trung thùc vµ hîp lý h¬n, ®ång thêi ph¶i gi¶i tr×nh ®îc sù thay ®æi ®ã.  Sù h×nh thµnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt liÖu ® îc ph©n biÖt ë c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh - Thêi ®iÓm mua x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng mua - Thêi ®iÓm nhËp kho x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng nhËp - Thêi ®iÓm xuÊt kho x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn hµng xuÊt 10 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n - Thêi ®iÓm tiªu thô x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng tiªu thô *TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña NVL nhËp kho. Trong DN, NVL ®îc nhËp tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau mµ gi¸ trÞ cña chóng trong tõng trêng hîp ®îc x¸c ®Þnh cô thÓ nh sau: - Víi NVL nhËp kho do mua ngoµi: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ nhËp kho bao gåm gi¸ mua, c¸c kho¶n thuÕ kh«ng ®îc hoµn l¹i, chi vËn chuyÓn bèc xÕp, b¶o qu¶n trong qu¸ tr×nh mua hµng vµ c¸c chi phÝ kh¸c liªn quan trùc tiÕp ®Õn qu¸ tr×nh mua NVL, trõ ®i c¸c kho¶n chiÕt khÊu th¬ng m¹i vµ gi¶m gi¸ hµng b¸n do kh«ng ®óng quy c¸ch, phÈm chÊt. Trêng hîp mua NVL vµo sö dông cho ®èi chÞu thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ, gi¸ mua lµ gi¸ cha cã thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng. Trêng hîp mua NVL vµo ®îc sö dông cho ®èi tîng kh«ng chÞu thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ, hoÆc sö dông cho c¸c môc ®Ých phóc lîi, c¸c dù ¸n....th× bao gåm c¶ thuÕ GTGT ( tæng gi¸ thanh to¸n) - Víi NVL do thuª ngoµi gia c«ng chÕ biÕn: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ bao gåm gi¸ vèn thùc tÕ cña NVL xuÊt kho mang ®i chÕ biÕn céng víi chi phÝ thuª gia c«ng chÕ biÕn thùc tÕ céng víi chi phÝ 11 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n vËn chuyÓn, bèc xÕp ®a NVL ®i gia c«ng vµ ®a vËt liÖu vÒ nhËp kho. - NVL tù s¶n xuÊt: TÝnh theo gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ. - NVL nhËn cña c¸c ®¬n vÞ, tæ chøc, c¸ nh©n tham gia gãp vèn liªn doanh: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña NVL lµ gi¸ do héi ®ång liªn doanh ®¸nh gi¸ céng c¸c chi phÝ kh¸c ph¸t sinh khi tiÕp nhËn NVL - Víi NVL do ng©n s¸ch Nhµ níc cÊp, biÕu tÆng : TrÞ gi¸ vèn ®îc x¸c ®Þnh lµ gi¸ trÞ hîp lý céng c¸c chi phÝ kh¸c ph¸t sinh. - PhÕ liÖu thu håi ®îc nhËp kho: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña nã lµ gi¸ íc tÝnh ( cã thÓ b¸n ®îc, cã thÓ sö dông ®îc). *TrÞ gi¸ thùc tÕ cña NVL xuÊt kho. Do NVL nhËp tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau, nhiÒu lÇn kh¸c nhau vµ gi¸ thùc tÕ mçi lÇn nhËp còng kh¸c nhau, v× vËy rÊt khã x¸c ®Þnh ®îc ngay gi¸ NVL xuÊt kho trong mçi lÇn nhËp. NhiÖm vô kÕ to¸n lµ ph¶i tÝnh to¸n chÝnh x¸c gi¸ thùc tÕ xuÊt kho NVL cho c¸c nhu cÇu ®èi tîng sö dông kh¸c nhau, theo ®óng ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ xuÊt kho ®· ®¨ng ký ¸p dông, ®ång thêi ph¶i ®¶m b¶o tÝnh nhÊt qu¸n trong niªn ®é kÕ to¸n. Tuú theo ®Æc ®iÓm yªu cÇu qu¶n lý, tr×nh ®é qu¶n lý cña tõng doanh nghÞªp mµ doanh nghiÖp sÏ ®¨ng ký ¸p dông mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ NVL xuÊt kho sau: - §¸nh gi¸ NVL theo gi¸ ®Ých danh: Theo ph¬ng ph¸p nµy khi xuÊt kho vËt liÖu th× c¨n cø vµo sè lîng xuÊt kho thuéc l« nµo vµ 12 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n ®¬n gi¸ thùc tÕ cña l« ®ã ®Ó tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt liÖu xuÊt kho - Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn : TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt liÖu xuÊt kho ®îc tÝnh c¨n cø vµo sè lîng vËt liÖu xuÊt kho vµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn theo c«ng thøc TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt liÖu xuÊt kho Sè lîng vËt = liÖu xuÊt x kho TrÞ gi¸ thùc tÕ vËt liÖu §¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn + TrÞ gi¸ thùc tÕ vËt tån ®Çu kú liÖu nhËp trong kú §¬n gi¸ = b×nh qu©n Sè lîng vËt liÖu tån ®Çu kú + Sè lîng vËt liÖu nhËp trong kú §¬n gi¸ b×nh qu©n thêng ®îc tÝnh cho tõng thø vËt liÖu §¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ x¸c ®Þnh cho c¶ kú ®îc gäi lµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n c¶ kú hay ®¬n gi¸ b×nh qu©n cè ®Þnh. Theo c¸ch nµy khèi lîng tÝnh to¸n gi¶m nhng chØ tÝnh ®îc trÞ 13 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt liÖu vµo thêi ®iÓm cuèi kú nªn kh«ng thÓ cung cÊp th«ng tin kÞp thêi. §¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ x¸c ®Þnh sau mçi lÇn nhËp ®îc gäi lµ ®¬n gÝa b×nh qu©n liªn hoµn hay ®¬n gi¸ b×nh qu©n di ®éng. Theo c¸ch nµy x¸c ®Þnh ®îc trÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt liÖu hµng ngµy cung cÊp th«ng tin ®îc kÞp thêi. Tuy nhiªn khèi lîng tÝnh to¸n sÏ nhiÒu h¬n. - Ph¬ng ph¸p nhËp tríc, xuÊt tríc: Ph¬ng ph¸p nµy dùa trªn gi¶ ®Þnh hµng nµo nhËp tríc sÏ ®îc xuÊt tríc vµ lÊy ®¬n gi¸ xuÊt b»ng ®¬n gi¸ nhËp. TrÞ gi¸ vËt liÖu cuèi kú ®îc tÝnh theo ®¬n gi¸ cña nh÷ng lÇn nhËp sau cïng. - Ph¬ng ph¸p nhËp sau, xuÊt tríc: Ph¬ng ph¸p nµy dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ hµng nµo nhËp sau ®îc xuÊt tríc, lÊy ®¬n gi¸ xuÊt b»ng ®¬n gi¸ nhËp. TrÞ gi¸ vËt liÖu cuèi kú ®îc tÝnh theo ®¬n gi¸ cña nh÷ng lÇn nhËp ®Çu tiªn. Ngoµi c¸c ph¬ng ph¸p tÝnh trÞ gi¸ vËt liÖu xuÊt kho theo chuÈn mùc 02-Hµng tån kho th× c¸c doanh nghiÖp cßn cã thÓ ¸p dông c¸c ph¬ng ph¸p sau: - Ph¬ng ph¸p tÝnh theo ®¬n gi¸ tån ®Çu kú: Ph¬ng ph¸p nµy tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt liÖu xuÊt kho ®îc tÝnh trªn c¬ së sè lîng vËt liÖu xuÊt kho vµ ®¬n gi¸ thùc tÕ vËt liÖu tån ®Çu kú. TrÞ gi¸ vèn = Sè lîng 14 vËt x §¬n gi¸ thùc §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n thùc tÕ vËt liÖu liÖu xuÊt kho tÕ tån ®Çu kú xuÊt kho 2.2 Ph¬ng ph¸p tÝnh theo gi¸ h¹ch to¸n: Gi¸ h¹ch to¸n cña vËt liÖu lµ gi¸ do doanh nghiÖp tù quy ®Þnh (cã thÓ lÊy gi¸ kÕ ho¹ch hoÆc gi¸ mua t¹i mét thêi ®iÓm nµo ®ã ) vµ ®îc sö dông thèng nhÊt trong toµn doanh nghiÖp vµ trong mét thêi gian dµi. Hµng ngµy sö dông gi¸ h¹ch to¸n ®Ó ghi sæ chi tiÕt gi¸ trÞ vËt liÖu nhËp, xuÊt. Cuèi kú, tÝnh ra trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt liÖu xuÊt kho theo hÖ sè gi¸: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt liÖu tån ®Çu kú TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ + vËt liÖu nhËp trong kú HÖ sè gi¸ = (H) TrÞ gi¸ h¹ch to¸n vËt liÖu tån ®Çu kú TrÞ gi¸ h¹ch to¸n + vËt liÖu nhËp trong kú TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt liÖu xuÊt kho TrÞ = gi¸ h¹ch to¸n vËt liÖu x HÖ sè gi¸(H) xuÊt kho 3) Tæ chøc kÕ to¸n chi tiÕt NVL. H¹ch to¸n chi tiÕt vËt liÖu lµ viÖc h¹ch to¸n kÕt hîp gi÷a thñ kho vµ phßng kÕ to¸n trªn c¬ së c¸c chøng tõ nhËp, xuÊt kho nh»m ®¶m b¶o theo dâi chÆt chÏ sè hiÖn cã vµ t×nh h×nh biÕn ®éng tõng lo¹i, nhãm thø vËt liÖu vÒ sè lîng vµ gi¸ trÞ. C¸c 15 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n doanh nghiÖp ph¶i tæ chøc hÖ thèng chøng tõ, më c¸c sæ kÕ to¸n chi tiÕt vµ vËn dông ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt vËt liÖu phï hîp ®Ó t¨ng cêng qu¶n lý vËt liÖu. 3.1. Chøng tõ kÕ to¸n sö dông. Trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc nhËp - xuÊt vËt liÖu ®Òu ph¶i lËp chøng tõ ®Çy ®ñ, kÞp thêi, ®óng chÕ ®é qui ®Þnh. Theo chÕ ®é chøng tõ ban hµnh theo Q§ 1141/TC/Q§/C§KT ngµy 01/11/1995 vµ theo Q§ 885/1998/Q§/BTC ngµy 16/7/1998 cña Bé Tµi ChÝnh, c¸c chøng tõ kÕ to¸n vÒ vËt liÖu bao gåm: - PhiÕu nhËp kho(MÉu 01- VT) - PhiÕu xuÊt kho(MÉu 02-VT) - PhiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé( MÉu 03-VT) - Biªn b¶n kiÓm kª vËt t, s¶n phÈm, hµng ho¸(MÉu 08-VT) - Ho¸ ®¬n(GTGT)- MS 01 GTKT - 2LN - Ho¸ ®¬n b¸n hµng mÉu 02 GTKT – 2LN -Ho¸ ®¬n cíc vËn chuyÓn (MÉu 03- BH) §èi víi c¸c chøng tõ nµy ph¶i lËp kÞp thêi, ®Çy ®ñ theo ®óng qui ®Þnh vÒ mÉu biÓu, néi dung, ph¬ng ph¸p lËp, ngêi lËp chøng tõ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ tÝnh hîp lý, hîp ph¸p cña chøng tõ cña c¸c nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh. 16 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n Ngoµi c¸c chøng tõ b¾t buéc sö dông thèng nhÊt theo qui ®Þnh cña nhµ níc, c¸c doanh nghiÖp cã thÓ sö dông thªm c¸c chøng tõ híng dÉn: - PhiÕu xuÊt vËt t theo h¹n møc(MÉu 04- VT) - Biªn b¶n kiÓm nghiÖm (MÉu 05 – VT) - PhiÕu b¸o vËt t cßn l¹i cuèi kú(MÉu 07 – VT) 3.2 C¸c ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt NVL: 3.2.1 Ph¬ng ph¸p ghi thÎ song song *Néi dung: + ë kho: Thñ kho dïng “thÎ kho” ®Ó ghi chÐp hµng ngµy t×nh h×nh nhËp, xuÊt, tån kho cña tõng thø vËt t theo chØ tiªu sè lîng. Khi nhËn chøng tõ nhËp, xuÊt vËt t hµng ho¸, thñ kho ph¶i kiÓm tra tÝnh hîp lý, hîp ph¸p cña chøng tõ råi tiÕn hµnh ghi chÐp sè thùc nhËp, thùc xuÊt vµo chøng tõ vµ thÎ kho; cuèi ngµy tÝnh ra sè tån kho ®Ó ghi vµo cét tån trªn thÎ kho. §Þnh kú thñ kho göi c¸c chøng tõ nhËp – xuÊt ®· ph©n lo¹i theo tõng thø vËt t hµng ho¸ cho phßng kÕ to¸n. - ë phßng kÕ to¸n: KÕ to¸n sö dông sè(thÎ) kÕ to¸n chi tiÕt ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh nhËp, xuÊt cho tõng thø vËt t theo c¶ 2 chØ tiªu sè lîng vµ gi¸ trÞ. KÕ to¸n khi nhËn ®îc chøng tõ nhËp, xuÊt cña thñ kho göi lªn, kÕ to¸n kiÓm tra l¹i chøng tõ, hoµn chØnh chøng tõ; c¨n cø vµo 17 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n c¸c chøng tõ nhËp, xuÊt kho ®Ó ghi vµo sæ(thÎ) kÕ to¸n chi tiÕt vËt t, mçi chøng tõ ®îc ghi mét dßng. Cuèi th¸ng, kÕ to¸n lËp B¶ng kª nhËp – xuÊt – tån trªn sæ kÕ to¸n tæng hîp. + §èi chiÕu sæ kÕ to¸n chi tiÕt víi thÎ kho vµ thñ kho. + §èi chiÕu sè liÖu dßng tæng céng trªn b¶ng kª nhËp – xuÊt – tån víi sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n tæng hîp; + §èi chiÕu sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n chi tiÕt víi sè liÖu kiÓm kª thùc tÕ. Cã thÓ kh¸i qu¸t néi dung, tr×nh tù h¹ch to¸n chi tiÕt vËt liÖu theo ph¬ng ph¸p ghi sæ song song theo s¬ ®å sau: 18 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n ThÎ kho PNK PXK ThÎ (sæ) chi tiÕt B¶ng kª tæng hîp nhËp, xuÊt, tån Sæ kÕ to¸n tæng hîp Ghi hµng ngµy §èi chiÕu Ghi cuèi th¸ng ¦u ®iÓm: 19 §¹i häc C«ng nghiÖp Hµ Néi Khoa KÕ to¸n Ph¬ng ph¸p nµy ®¬n gi¶n dÔ lµm, dÔ kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu, ®¶m b¶o ®é tin cËy cña th«ng tin vµ cã kh¶ n¨ng cung cÊp th«ng tin nhanh cho qu¶n trÞ hµng tån kho Nhîc ®iÓm: Khèi ghi chÐp lín (®Æc biÖt trêng hîp doanh nghiÖp cã nhiÒu chñng lo¹i vËt t) ghi chÐp trïng l¾p chØ tiªu sè lîng gi÷a kÕ to¸n vµ thñ kho. §iÒu kiÖn ¸p dông: ThÝch hîp trong c¸c doanh nghiÖp Ýt cã chñng lo¹i vËt t, khèi lîng c¸c nghiÖp vô nhËp, xuÊt Ýt, ph¸t sinh kh«ng thêng xuyªn tr×nh ®é nh©n viªn kÕ to¸n cha cao. 3.2.2 Ph¬ng ph¸p ghi sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn. *Néi dung + ë kho: Thñ kho sö dông thÎ kho ®Ó ghi chÐp gièng nh ph¬ng ph¸p ghi thÎ song song. + ë phßng kÕ to¸n: KÕ to¸n më sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh lu©n chuyÓn vËt t trong th¸ng còng nh sè tån kho cuèi th¸ng tõng thø vËt t theo tõng kho, dïng cho c¶ n¨m. Sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn ghi mçi th¸ng mét lÇn vµo cuèi th¸ng, mçi thø vËt t ®îc ghi mét dßng trªn sæ. §Þnh kú, sau khi nhËn ®îc chøng tõ nhËp, xuÊt kho tõ thñ kho, kÕ to¸n thùc hiÖn viÖc kiÓm tra vµ hoµn chØnh chøng tõ, sau ®ã ph©n lo¹i, s¾p xÕp chøng tõ nhËp xuÊt theo tõng thø vËt t hoÆc cã thÓ lËp b¶ng kª nhËp hoÆc b¶ng kª xuÊt ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc theo dâi vµ ghi sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn vµo cuèi th¸ng. Sæ ®èi chiÕu 20
- Xem thêm -