Tài liệu Hoàn thiện công nghệ sản xuất phân bón hữu cô từ phế thải cà phê

  • Số trang: 122 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 54 |
  • Lượt tải: 0
nguyetha

Đã đăng 8489 tài liệu

Mô tả:

Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT BKH&CN VKH&CNVN - VCNSH LHKHSXCNSH&MT Bé khoa häc vµ c«ng nghÖ Ban chñ nhiÖm Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt C«ng nghÖ sinh häc vµ M«i tr−êng ViÖn C«ng nghÖ sinh häc ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam B¸o c¸o tæng kÕt khoa häc vµ kü thuËt Dù ¸n s¶n xuÊt thö nghiÖm Tªn Dù ¸n: "Hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt ph©n bãn h÷u c¬ tõ phÕ th¶i cµ phª" M· sè: KC04-DA04 TS. Ph¹mViÖt C−êng 5782 03/5/2006 1 - 4/2006 Hµ Néi Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT Bé khoa häc vµ c«ng nghÖ Ban chñ nhiÖm Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt C«ng nghÖ sinh häc vµ M«i tr−êng ViÖn C«ng nghÖ sinh häc- ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam b¸o c¸o tæng kÕt khoa häc vµ kü thuËt dù ¸n Tªn Dù ¸n: "Hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt ph©n bãn h÷u c¬ tõ phÕ th¶i cµ phª" M· sè: KC04-DA04 NCVC.TS. Ph¹m ViÖt C−êng Hµ Néi – 2006 Tµi liÖu nµy ®−îc chuÈn bÞ trªn c¬ së kÕt qu¶ thùc hiÖn §Ò tµi cÊp Nhµ n−íc, m· sè KC. 04-DA04 2 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT Môc lôc Bµi tãm t¾t ...................................................................................................... 4 Lêi më ®Çu......................................................................................................... ……10 Néi dung chÝnh cña B¸o c¸o .................................................................... 13 PhÇn 1: Tæng quan tµi liÖu. .......................................................................13 1.1. Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu ngoµi n−íc vµ trong n−íc.......................... 13 PhÇn 2: Néi dung ®∙ thùc hiÖn .............................................................. 20 2.1. TriÓn khai hoµn thiÖn c«ng nghÖ..................................................................... 20 2.2. Tæ chøc s¶n xuÊt ............................................................................................... 20 PhÇn 3: KÕt qu¶ ®∙ ®¹t ®−îc ........................................................................ 22 3.1. Néi dung ®¹t ®−îc theo kÕ ho¹ch ...........................................................22 3.1.1. KiÓm tra vµ tuyÓn chän chñng gièng ............................................................... 22 3.1.2. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ lªn men sinh khèi ch×m, nh©n gièng cÊp hai c¸c chñng vi sinh vËt chÞu nhiÖt cã ho¹t tÝnh.................................................................................. 23 3.1.2.1 Chän m«i truêng thÝch hîp ............................................................................ 23 3.1.2.2. C¸c th«ng sè c«ng nghÖ kh¸c ....................................................................... 23 3.1.2.3. Hoµn thiÖn kü thuËt lªn men xèp c¸c chñng nÊm, x¹ khuÈn chÞu nhiÖt cã kh¶ n¨ng ph©n gi¶i ligno-xenlulo ..................................................................................... 25 3.1.3. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ nh©n dÞch vi sinh t¹i c¬ së s¶n xuÊt ........................ 30 3.1.4. Hoµn thiÖn c¸c kü thuËt lªn men ñ phÕ th¶i cµ phª......................................... 33 3.1.5. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ chÕ biÕn b¸n thµnh phÈm ........................................... 33 3.1.6. Kh¶o nghiÖm ngoµi ®ång ruéng cho 4 lo¹i c©y trång ..................................... 35 3.1.6.1 §¸nh gi¸ kh¶o nghiÖm ph©n bãn Polyfa HCVS ®èi víi c©y b«ng v¶I .......... 35 3.1.6.2 §¸nh gi¸ kh¶o nghiÖm ®èi víi c©y cµ phª .................................................... 37 3.1.6.3. C©y hå tiªu .................................................................................................... 40 3.1.6.4. C©y lóa ......................................................................................................... 42 3.1.7. ThiÕt kÕ D©y chuyÒn thiÕt bÞ s¶n xuÊt ........................................................ 44 3 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT 3.1.8. KÕt qu¶ s¶n xuÊt ............................................................................................ 73 3.1.9. KÕt qu¶ ®µo t¹o:.............................................................................................. 74 PhÇn 4: Tæng qu¸t ho¸ vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®¹t ®−îc .......... 76 PhÇn 5: KÕt luËn vµ ®Ò nghÞ..................................................................... 79 Lêi c¶m ¬n ................................................................................................................ 80 Tµi liÖu tham kh¶o ................................................................................................... 82 4 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT Danh s¸ch nh÷ng ng−êi thùc hiÖn dù ¸n STT Hä vµ tªn Tr¸ch §¬n vÞ c«ng t¸c nhiÖm Chñ nhiÖm Liªn hiÖp KHSXCNSH & 1 TS. Ph¹m ViÖt C−êng 2 TS. NguyÔn ThÞ Kim Cóc 3 TS. Ph¹m C«ng Ho¹t 4 Th.S. Hoµng ThÞ Minh Ch©u 5 CN. NguyÔn ThÞ TuyÕt Mai 6 CN. Ph¹m §øc ThuËn NT 7 CN. Lª ThÞ Hång Minh NT 8 CN. Lª V¨n DuyÖt NT 9 TS. Hµ ThÞ Mõng NT §¹i häc T©y Nguyªn 10 TS. TrÞnh Xu©n Ngä NT §¹i häc T©y Nguyªn 11 TS. Phan V¨n T©n NT §¹i häc T©y Nguyªn 12 CN. NguyÔn Thanh S¬n NT 13 TS. NguyÔn V¨n H−ng NT dù ¸n Chñ tr× dù ¸n nh¸nh Chñ tr× dù ¸n nh¸nh Thùc hiÖn chuyªn ®Ò M«i tr−êng ViÖn CNSH ViÖn CNSH ViÖn CNSH ViÖn CNSH 5 Liªn hiÖp HSXCNSH&MT Liªn hiÖp KHSXCNSH&MT Liªn hiÖp KHSXCNSH&MT C.Ty Cµ phª Bu«n Ma Thuét ViÖn Nghiªn cøu c©y B«ng vµ c©y cã sîi Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT BµI tãm t¾t 1. Môc ®Ých cña Dù ¸n - Hoµn thiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt ph©n bãn h÷u c¬ tõ phÕ th¶i cµ phª, than bïn, ®−a s¶n phÈm øng dông trong thùc tÕ s¶n xuÊt. - S¶n xuÊt : - 7000 kg chÕ phÈm Vi sinh - 7000 tÊn ph©n bãn HCVS 2. Néi dung vµ kÕt qu¶ thùc hiÖn 2.1. Néi dung 2.1.1 KiÓm tra vµ tuyÓn chän chñng gièng 2.1.2. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ lªn men sinh khèi ch×m, nh©n gièng cÊp 2 c¸c chñng vi sinh vËt chÞu nhiÖt 2.1.3. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ nh©n dÞch vi sinh 2.1.4. Hoµn thiÖn c¸c kü thuËt lªn men ñ phÕ th¶i cµ phª 2.1.5. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ chÕ biÕn b¸n thµnh phÈm 2.1.6. Kh¶o nghiÖm ngoµi ®ång ruéng 2.1.7. Hoµn thiÖn pilot s¶n xuÊt chÕ phÈm men vi sinh 2.1.8. Hoµn thiÖn thiÕt kÕ tæng thÓ d©y chuyÒn thiÕt bÞ 2.1.9. Tæ chøc s¶n xuÊt ph©n h÷u c¬ vi sinh HCVSLOT vµ HCVSTHUC trªn nÒn POLYFA + 7000 kg chÕ phÈm Vi sinh, 7000 tÊn ph©n bãn HCVS 2.2 KÕt qu¶ ®¹t ®−îc 2.2.1 PhÇn hoµn thiÖn c«ng nghÖ 2.2.1.1 §· thùc hiÖn kiÓm tra tuyÓn chän 10 chñng vi sinh vËt cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt chÕ phÈm vi sinh 6 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT 2.2.1.2. §· hoµn thiÖn 01quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt chÕ phÈm vi sinh gèc d¹ng láng vµ d¹ng bét b»ng hai kü thuËt lªn men ch×m vµ lªn men xèp. A, §èi víi lªn men ch×m c¸c chñng vi khuÈn ph©n gi¶i l©n vµ cè ®Þnh N cã c¸c th«ng sè c«ng nghÖ chung nh− sau; NhiÖt ®é tõ 30 ®Õn 350C, pH tõ 7,07,2, tèc ®é khuÊy 150 ®Õn 200 vßng/phót, thêi gian lªn men 36 h. MËt ®é vi sinh vËt ®¹t tõ 4,7.109 ®Õn 8.109 CFU/g. B, §èi víi lªn men xèp c¸c chñng vi nÊm ph©n gi¶i xenlulo: M«i tr−êng gåm thµnh phÇn c¬ chÊt c¸m, bïn mÝa, vá cµ phª (3:2:1), c¸c thµnh phÇn kh¸c g/l : (NH4)2SO4-0,1 MgSO4.7H2O-0,20 MgSO4.7H2O - 0,20 MnSO4.7H2O- 0,25 L©n - 0,5. C¸c th«ng sè c«ng nghÖ: §é Èm m«i tr−êng - 35-37%, nhiÖt ®é 45-500C, §é dµy líp c¬ chÊt-2-3cm,, thêi gian thu håi 30-36 h, mËt ®é vi sinh vËt (CFU/g) 4.1.107-5.8.108 2.2.1.3. §· æn ®Þnh 01 c«ng nghÖ nh©n dÞch vi sinh quy m« c«ng nghiÖp t¹i c¬ së s¶n xuÊt ph©n bãn víi c¸c th«ng sè sau: a. M«i tr−êng sö dông vµ th«ng sè c«ng nghÖ cho vi khuÈn ph©n gi¶i l©n vµ cè ®Þnh nit¬ gåm c¸c thµnh phÇn sau (kg/m3): Urea 1,0 MnSO4 0,002 Ph©n Kali 1,0 FeSO4 0,001 Ph©n l©n 0,5 CMC 5,0 MgSO4 0,2 RØ ®−êng 10 NaCl 0,2 CaCl2 b. Th«ng sè kü thuËt: - Tû lÖ gièng gèc 10% - pH 7,1-7,3 - NhiÖt ®é dao ®éng tõ 30- 350C 7 0,1 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT - Tèc ®é sôc khÝ liªn tôc tõ 3-4 m 3/phót - MËt ®é VSV: 7,5.108 - 8,2.108 CFU/g. 2.2.1.4. Hoµn thiÖn vµ æn ®Þnh s¶n xuÊt 01 quy tr×nh c¸c kü thuËt lªn men ñ phÕ th¶i cµ phª: - Hoµn thiÖn c¸c kü thuËt xö lý phÕ th¶i cµ phª tõ c«ng nghÖ chÕ biÕn kh« tr−íc khi lªn men ñ vi sinh: KÝch th−íc vá h¹t(cm)- 0,1 -0,3, pH - 6,8 -7,5, nhiÖt ®é(t0C) 35 -40, ®é Èm(%)25-30, thêi gian ñ (ngµy)- 45, hµm l−îng mïn (%)27,3 - Hoµn thiÖn c¸c kü thuËt xö lý phÕ th¶i cµ phª tõ c«ng nghÖ chÕ biÕn −ít tr−íc khi lªn men ñ vi sinh t−¬ng tù nh− ë trªn nh−ng thêi gian ñ chØ 20 ngµy. 2.2.1.5. Hoµn thiÖn vµ æn ®Þnh ®−îc 01 c«ng nghÖ chÕ biÕn b¸n thµnh phÈm sau khi ra lß vµ c«ng nghÖ thu nhËn axit humic vµ hum¸t kali, hum¸t natri 2.2.1.6. . Kh¶o nghiÖm ngoµi ®ång ruéng cho 4 lo¹i c©y trång X©y dùng ®−îc 4 quy tr×nh vµ c«ng thøc bãn cho c©y b«ng v¶i, c©y cµ phª, c©y tiªu, c©y lóa. C¸c lo¹i c©y trång khi bãn ph©n HCVS LOT,HCVSTHUC Polyfa trªn diÖn réng ®· cho n¨ng suÊt cao h¬n so víi bãn ph©n v« c¬ ®¬n thuÇn. - §èi víi c©y b«ng thu v−ît so víi ®èi chøng 743,6 ngµn ®ång/ha khi sö dông HCVSLOT vµ 682,4 ngµn ®ång/ha khi sö dông HCVSTHUC - §èi víi c©y cµ phª n¨ng suÊt t¨ng tõ 114% ®Õn 120%, hiÖu qu¶ kinh tÕ cao , hÖ sè VCR tõ1,12 ®Õn 1,20 -§èi víi c©y hå tiªu n¨ng suÊt kh¶o nghiÖm diÖn hÑp t¨ng tõ 111,8 ®Õn 125,5% vµ diÖn réng lµ 108 ®Õn 110 %. -§èi víi c©y lóa n¨ng suÊt kh«ng t¨ng nhiÒu so víi ®èi chøng, nh−ng chi phÝ cho ph©n bãn Ýt h¬n, nh− vËy vÉn cã hiÖu qu¶ kinh tÕ. Nh− vËycïng mét ®ång vèn bá ra khi sö dông ph©n bãn nµy ®èi víi 4 lo¹i c©y trång trªn ®Òu cho hiÖu qu¶ kinh tÕ cao, gi¶m bÖnh lë cæ rÔ vµ vµng l¸ . 2.2.1.7. ThiÕt kÕ gi©y chuyÒn thiÕt bÞ s¶n xuÊt §· hoµn thiÖn thiÕt kÕ d©y chuyÒn thiÕt bÞ vµ mÆt b»ng tæng thÓ cña x−ëng s¶n xuÊt ph©n bãn HCVS c«ng suÊt 10.000 tÊn n¨m (b¶n vÏ ë phÇn riªng). 8 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT 2.2.2.Tæ chøc s¶n xuÊt chÕ phÈm vi sinh - Hoµn thiÖn ®−îc 1 pilot s¶n xuÊt chÕ phÈm vi sinh c«ng suÊt 100kg/ngµy. - S¶n xuÊt ®−îc 7000 kg chÕ phÈm vi sinh Microcom - Cïng víi c«ng ty cµ phª Bu«n Ma Thuét s¶n xuÊt ®−îc 7000 TÊn s¶n phÈm - Tæ chøc tiªu thô s¶n phÈm 2.3. Kinh phÝ ®−îc cÊp: N¨m 2003: 1.650 triÖu ®ång N¨m: 2004: 450 triÖu §· sö dông : 2.100 triÖu ®ång, §Ò nghÞ quyÕt to¸n: 2.100 triÖu 3. KÕt luËn: 1- §· hoµn thµnh c¸c néi dung c¬ b¶n cña hîp ®ång Dù ¸n thö nghiÖm s¶n xuÊt ph©n h÷u c¬ tõ phÕ th¶i cµ phª 2-C«ng nghÖ ®· ®−îc Bé KH&CN tÆng CUP vµng t¹i TECHMART, thµnh phè Hå ChÝ Minh, 2005. 9 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT Lêi më ®Çu ViÖt Nam lµ mét n−íc n«ng nghiÖp cã nguån phÕ th¶i sau thu ho¹ch rÊt ®a d¹ng nh− phô phÕ mÝa ®−êng, phÕ th¶i cña nhµ m¸y tinh bét s¾n, phÕ th¶i n«ng nghiÖp nh− r¬m r¹, th©n lâi ng«, ®Ëu l¹c vµ ®Æc biÖt lµ nguån phÕ th¶i vá cµ phª rÊt lín. Trong thËp niªn qua c©y cµ phª ph¸t triÓn m¹nh, lµ c©y hµng ho¸ xuÊt khÈu ®øng thø 2 sau lóa g¹o víi diÖn tÝch ®· lªn tíi 350.000 ha. C¸c nhµ m¸y chÕ biÕn cµ phª th¶i ra kho¶ng 20 000 tÊn vá mét n¨m. Nh−ng hÇu hÕt vá cµ phª phÇn lín lµ bÞ ®èt, phÇn cßn l¹i trë thµnh r¸c th¶i g©y « nhiÔm m«i tr−êng. Nh÷ng phÕ th¶i h÷u c¬, ®Æc biÖt lµ vá cµ phª lµ nguån nguyªn liÖu s¹ch rÊt thÝch hîp cho viÖc ñ ph©n h÷u c¬ dïng cho c©y n«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp. Ph©n h÷u c¬ gióp c¶i t¹o ®Êt, t¨ng ®é ph× nhiªu, gi÷ Èm, t¹o ®iÒu kiÖn cho vi sinh vËt cã Ých ho¹t ®éng. Nh÷ng nghiªn cøu vÒ ph©n bãn cho c©y cµ phª còng nh− mét sè c©y c«ng nghiÖp kh¸c ®· ®−îc tiÕn hµnh trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Víi nguån c¬ chÊt lµ than bïn, phÕ th¶i cµ phª vµ nh÷ng nguån h÷u c¬ kh¸c, c¸c nghiªn cøu ®· ®−îc thùc hiÖn qua c¸c ®Ò tµi KHCN 02-04 vµ KHCN 02-04B. §Ó tiÕp tôc hoµn thiÖn c«ng nghÖ vµ ®−a vµo thùc tiÔn s¶n suÊt kÕt qu¶ cña hai ®Ò tµi trªn, dù ¸n KC.04-DA04 ®· ®−îc Bé Khoa häc vµ C«ng phª duyÖt vµ chóng t«i ®· tiÕn hµnh thùc hiÖn trong hai n¨m qua. 10 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT Néi dung chÝnh cña B¸o c¸o PhÇn 1: Tæng quan tµi liÖu 1.1. Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu trong vµ ngoµi n−íc Ngoµi n−íc : Cµ phª ®−îc trång nhiÒu ë Braxin, C«l«mbia, In®«nªxia. §©y lµ 3 n−íc cã diÖn tÝch vµ s¶n l−îng cµ phª xuÊt khÈu lín nhÊt thÕ giíi. Tõ nh÷ng n¨m 80 trë l¹i ®©y, trªn thÕ giíi, nhÊt lµ ë nh÷ng n−íc cã ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn cµ phª xuÊt khÈu, viÖc nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p sinh häc ®Ó xö lý phÕ th¶i cµ phª còng ®−îc ®Èy m¹nh nh− t¹i Kenia, Braxin, Mü...Tuy nhiªn c¸c n−íc nµy xö lý phÕ th¶i cµ phª tõ c«ng nghÖ chÕ biÕn −ít, ng−êi ta lµm s¹ch mét phÇn n−íc th¶i chÕ biÕn cµ phª b»ng c«ng nghÖ yÕm khÝ sau ®ã cho n−íc th¶i ra m«i tr−êng qua c¸c hå sinh häc. ë Ên §é ®· nghiªn cøu 3 ph−¬ng ph¸p kh¸c nhau ®Ó xö lý phÕ th¶i tõ c¸c nhµ m¸y chÕ biÕn cµ phª. C¸c ph−¬ng ph¸p nµy ®Òu kÕt hîp gi÷a xö lý −a khÝ vµ yÕm khÝ, biÕn ®æi mét phÇn phÕ th¶i cña cµ phª thµnh khÝ metan (CH4) vµ mét phÇn lµm thøc ¨n gia sóc. N−íc th¶i t¹i c¸c nhµ m¸y chÕ biÕn cµ phª cã hµm l−îng BOD, COD rÊt cao (t−¬ng øng víi 3000kg/ngµy vµ 4000 mg/l, ®«i khi cã thÓ cao h¬n 9000mg/l). ChÊt r¾n l¬ löng lµ 1500mg/l, gÊp 3 lÇn hµm l−îng cho phÐp, dÇu mì víi nång ®é cao h¬n 2 lÇn hµm l−îng cho phÐp. Sau khi thö nghiÖm c¸c ph−¬ng ph¸p xö lý kh¸c nhau, ph−¬ng ph¸p xö lý yÕm khÝ ®· ®−îc lùa chän nhê nh÷ng ®Æc tÝnh −u viÖt vÒ mÆt kinh tÕ vµ kü thuËt. X−ëng chÕ biÕn cµ phª t¹i Mü ®· sö dông hÖ thèng t−íi phun ®Ó xö lý vµ sö dông 150-500m3 n−íc th¶i hµng n¨m. Kho¶ng h¬n 40 ha cá ba l¸ vµ sËy ®−îc dïng ®Ó thö nghiÖm. YÕu tè h¹n chÕ chÝnh cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ kh¶ n¨ng hót 11 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT n−íc cña n¬i thö nghiÖm vµ c¸c ®iÒu kiÖn thuû ®Þa häc cña nã ng¨n c¶n sù thÊm th¼ng cña c¸c chÊt g©y « nhiÔm. Ngµnh c«ng nghiÖp cµ phª ph¶i ®èi mÆt víi mét sè vÊn ®Ò, ®ã lµ qu¶n lý phÕ th¶i r¾n, n−íc th¶i vµ gi¸ n¨ng l−îng t¨ng. Nh÷ng vÊn ®Ò nµy cã thÓ gi¶i quyÕt b»ng c¸ch biÕn ®æi mét phÇn phÕ th¶i cña cµ phª thµnh khÝ metan th«ng qua qu¸ tr×nh lªn men yÕm khÝ. Gi¸ trÞ kinh tÕ cña bÓ khÝ sinh häc trong n«ng tr¹i cµ phª ë Ên §é ®· ®−îc ®¸nh gi¸ cao. Hai m« h×nh bÓ yÕm khÝ sinh häc ®−îc ®−a ra lµ s¶n xuÊt ®iÖn vµ s¶n xuÊt khÝ. Qu¸ tr×nh lªn men yÕm khÝ thÞt vá cµ phª cã thÓ ®ñ cung cÊp ®ñ n¨ng l−îng cho hÖ thèng xö lý vµ c¶ n«ng tr¹i ®ã. C¸c nghiªn cøu c¬ b¶n trong phßng thÝ nghiÖm vÒ lªn men yÕm khÝ thÞt qu¶ cµ phª còng ®−îc tiÕn hµnh. Nh÷ng th«ng sè chÝnh ®−îc nghiªn cøu nh− l−îng vi khuÈn yÕm khÝ trong qu¸ tr×nh lªn men, nh÷ng thay ®æi trong qóa tr×nh lªn men vµ l−îng khÝ metan ®−îc t¹o thµnh. NhiÒu lo¹i vi khuÈn yÕm khÝ kh¸c nhau cã mÆt trong qu¸ tr×nh lªn men nh− lo¹i t¹o axÝt, ph©n huû protein, lipit, xenlulo vµ vi khuÈn sinh metan. Xö lý yÕm khÝ phÕ th¶i cµ phª ®−îc nghiªn cøu trong hÖ thèng mét hoÆc hai pha ë 530C. KÕt qu¶ cho thÊy lªn men t¹o khÝ metan mét pha kh«ng cho hiÖu qu¶ cao nÕu phÕ th¶i cµ phª chØ xö lý b»ng qu¸ tr×nh bïn ho¸, hiÖu suÊt ph©n huû 42%, kÓ c¶ nh÷ng chÊt hoµ tan dÝnh trªn bÒ mÆt phÕ th¶i. Nh−ng trong hÖ thèng ph©n huû yÕm khÝ 2 pha, hiÖu suÊt ph©n huû t¨ng tíi 70%. L−îng khÝ ®−îc t¹o ra lµ 451ml/g phÕ th¶i cµ phª bÞ ph©n huû vµ 28,2% carbon trong phÕ th¶i ®−îc chuyÓn thµnh carbon trong khÝ sinh häc. H−íng sö dông phÕ th¶i cµ phª r¾n lµm ph©n bãn còng ®−îc c¸c nhµ khoa häc chó ý. L−îng thÞt cµ phª trong 5 n−íc Trung Mü cã kho¶ng 925.000 tÊn/n¨m, trong ®ã chØ mét phÇn nhá ®−îc trë l¹i ®ån ®iÒn. C¸c nghiªn cøu chØ ra r»ng thÞt cµ phª sau khi lªn men chøa hµm l−îng N, P, K cao vµ nh− thÕ nã cã thÓ thay thÕ ®¸ng kÓ l−îng ph©n bãn ho¸ häc trong c¸c n«ng tr−êng cµ phª. Hçn hîp 1/4 ®Êt vµ thÞt cµ phª sau khi lªn men lµ thÝch hîp cho sù ph¸t triÓn cña c©y 12 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT cµ phª con. §· cã nh÷ng nghiªn cøu so s¸nh ¶nh h−ëng cña phÕ th¶i cµ phª, phÕ th¶i ®« thÞ, mïn c−a, n−íc cèng r·nh sau khi xö lý lªn sù ph¸t triÓn cña Rudbeckia hirta L. NÕu ph©n trén cã chøa 10, 25, 50% theo thÓ tÝch mçi lo¹i phÕ th¶i th× kh«ng thÊy sù ph¸t triÓn kh¸c nhau ®¸ng kÓ cña lo¹i c©y nµy. Nh−ng nÕu nång ®é phÕ th¶i cµ phª t¨ng tíi 80% theo thÓ tÝch th× sÏ lµm gi¶m sù ph¸t triÓn cña c©y. HiÖn nay NhËt B¶n ®ang cïng ViÖn C«ng nghÖ Sinh häc quan t©m ®Õn nguån n¨ng l−îng sinh häc thu ®−îc tõ biomass trong ®ã cã vá cµ phª. T×nh h×nh nghiªn cøu trong n−íc Nh÷ng n¨m gÇn ®©y kh¸i niÖm “ph©n bãn vi sinh” hoÆc “ph©n bãn h÷u c¬ vi sinh” ®· xuÊt hiÖn trong n«ng nghiÖp ViÖt Nam. Cã mét sè nghiªn cøu s¶n xuÊt ph©n bãn vi sinh ®¬n chñng nh−: Nitragin, Azolgin, Rhizolu vµ ®a chñng: VSTH chÕ phÈm EM, ph©n bãn chøc n¨ng ®a chñng. Mét sè ph©n bãn h÷u c¬ sinh häc nh−: s«ng Gianh, Thiªn N«ng, Hudavil... ®−îc s¶n xuÊt chñ yÕu b»ng nÒn c¬ chÊt lµ than bïn ®· ®ãng gãp phÇn nµo vµo sù ph¸t triÓn nÒn n«ng nghiÖp s¹ch cña ViÖt Nam. Tõ n¨m 1988, cµ phª ë ViÖt Nam ®−îc trång ®¹i trµ trªn quy m« s¶n xuÊt ë c¸c ®ån ®iÒn t− b¶n Ph¸p thiÕt lËp ë vïng Trung du B¾c Bé, råi lan dÇn vµo Trung bé. M·i ®Õn n¨m 1920 – 1925, t− b¶n Ph¸p míi ®Çu t− ph¸t triÓn cµ phª ë vïng ®Êt ®á bazan ph× nhiªu mµu mì trªn c¸c cao nguyªn Nam Trung Bé. Nh− thÕ tÝnh ®Õn nay c©y cµ phª nhËp néi ®−îc trång vµ ph¸t triÓn trªn c¸c vïng ®Êt ViÖt Nam ®· gÇn trßn 100 n¨m. ThËp kû qua, tèc ®é ph¸t triÓn c©y cµ phª ë n−íc ta t¨ng rÊt nhanh vµ ®· trë thµnh c©y hµng ho¸ xuÊt khÈu quan träng, mang l¹i gi¸ trÞ xuÊt khÈu lín. HiÖn nay cã trªn 350.000 ha cµ phª vµ s¶n l−îng trung b×nh trªn 300.000 tÊn nh©n kh«/n¨m, víi l−îng vá kh« kho¶ng 200.000 tÊn/n¨m, mµ thµnh phÇn chñ yÕu cña nã lµ ligno-xenlulo, mét hîp chÊt rÊt khã ph©n huû trong ®iÒu kiÖn tù nhiªn. §¾c L¾c lµ tØnh cã diÖn tÝch th©m canh cµ phª vµ s¶n l−îng lín nhÊt c¶ n−íc. L−îng vá th¶i hµng n¨m qua hai lo¹i c«ng nghÖ chÕ biÕn kh« vµ −ít mét 13 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT phÇn ®−îc ng−êi d©n ñ víi ph©n chuång lµm ph©n bãn, phÇn cßn l¹i ®èt hoÆc theo n−íc x¶ tõ c¸c x−ëng chÕ biÕn ra ngoµi, lµm « nhiÔm m«i tr−êng sèng. ViÖc nghiªn cøu sö dông c¸c chñng vi sinh vËt vµo c«ng nghÖ xö lý phÕ th¶i chÕ biÕn n«ng s¶n, ®Æc biÖt lµ phÕ th¶i cµ phª ®Ó s¶n xuÊt ®Êt s¹ch, ph©n bãn vi sinh chÊt l−îng cao kh«ng nh÷ng gi¶i quyÕt vÊn ®Ò « nhiÔm m«i tr−êng mµ cßn mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ x· héi. Sù ph©n gi¶i xenlulo lµ mét qu¸ tr×nh phøc t¹p v× vËy c¸c vi sinh vËt ph©n gi¶i xenlulo cã vai trß ®Æc biÖt quan träng trong vßng tuÇn hoµn cacbon. Ýt cã loµi vi sinh vËt nµo cã kh¶ n¨ng ph©n gi¶i xenlulo mét c¸ch trän vÑn, th−êng mçi loµi chØ tiÕt ra mét hoÆc vµi enzym thùc hiÖn nh÷ng kh©u nhÊt ®Þnh trong c¶ chuçi ph¶n øng. V× vËy ®Ó sö dông mét c¸ch hiÖu qu¶ nhÊt kh¶ n¨ng ph©n gi¶i xenlulo cña vi sinh vËt trong s¶n xuÊt ph©n bãn vi sinh tæng hîp, th−êng kÕt hîp mét vµi chñng l¹i víi nhau ®Ó qu¸ tr×nh ph©n gi¶i hoµn thiÖn h¬n. Xenlulaza lµ mét phøc hÖ enzym rÊt phøc t¹p. NÊm sîi lµ nhãm cã kh¶ n¨ng tiÕt ra ngoµi m«i tr−êng mét l−îng lín enzym ®Çy ®ñ c¸c thµnh phÇn, nªn kh¶ n¨ng ph©n gi¶i xenlulo lµ rÊt m¹nh. Loµi nÊm sîi cã ho¹t tÝnh ph©n gi¶i xenlulo ®¸ng chó ý lµ Trichoderma, gåm hÇu hÕt c¸c loµi sèng trong ®Êt. Nh÷ng ®¹i diÖn tiªu biÓu lµ Trichoderma reesei, Trichoderma viride, chóng ph©n huû c¸c tµn d− cña thùc vËt trong ®Êt, gãp phÇn chuyÓn ho¸ mét l−îng h÷u c¬ khæng lå. Mét sè loµi nÊm kh¸c còng cã ho¹t tÝnh ph©n gi¶i xenlulo kh¸ cao lµ Aspergillus niger, Fusarium sonali...C¸c loµi nÊm −a nhiÖt còng ®−îc chó ý v× cã thÓ tæng hîp c¸c enzym bÒn nhiÖt, sinh tr−ëng vµ ph©n gi¶i nhanh xenlulo, nh−ng ho¹t tÝnh xenlulaza cña dÞch läc thÊp. Vi khuÈn còng cã kh¶ n¨ng ph©n gi¶i xenlulo nh−ng c−êng ®é kh«ng m¹nh b»ng nÊm sîi do l−îng enzym tiÕt ra m«i tr−êng Ýt h¬n vµ c¸c thµnh phÇn enzym kh«ng ®Çy ®ñ. ë trong ®Êt th−êng cã Ýt lo¹i vi khuÈn cã kh¶ n¨ng sinh c¶ 3 lo¹i enzym, do ®ã ®Ó cã thÓ ph©n gi¶i xenlulo tù nhiªn c¸c loµi vi khuÈn ph¶i hç trî lÉn nhau ®Ó hiÖu qu¶ ph©n gi¶i hoµn chØnh h¬n. 14 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT C¸c chñng vi khuÈn hiÕu khÝ còng cã kh¶ n¨ng ph©n gi¶i xenlulo kh¸ m¹nh nh−: Cellulomonas, Vibrio, Archomobacter. Trong tù nhiªn, ngoµi nÊm sîi vµ vi khuÈn, x¹ khuÈn còng ®−îc c¸c nhµ khoa häc chó ý ®Õn. X¹ khuÈn cã mÆt quanh n¨m trong tÊt c¶ c¸c lo¹i ®Êt, sè l−îng phô thuéc vµo ®Êt vµ tÝnh chÊt cña ®Êt. Mét sè x¹ khuÈn cã ho¹t tÝnh ph©n gi¶i xenlulo cao ®¸ng chó ý lµ: Steptosporaugium, Streptomyces, Actinomyces... Thùc vËt sö dông mét sè hoocmon ®Ó ®iÒu chØnh qu¸ tr×nh sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn cña m×nh, trong ®ã nhãm hoocmon gäi lµ auxin néi sinh ®−îc t×m thÊy hÇu hÕt ë c¸c loµi. Mét trong nh÷ng auxin phæ biÕn nhÊt lµ axit indol axetic (IAA). Bªn c¹nh thùc vËt, nhiÒu vi sinh vËt, ®Æc biÖt lµ c¸c vi sinh vËt ®Êt vµ vïng rÔ thùc vËt bao gåm c¸c vi khuÈn biÓu sinh, vi khuÈn g©y bÖnh cho thùc vËt vµ vi khuÈn kÝch thÝch sinh tr−ëng thùc vËt còng cã kh¶ n¨ng sinh tæng hîp IAA. ë mçi lo¹i vi khuÈn tån t¹i c¸c con ®−êng sinh tæng hîp IAA kh¸c nhau. ViÖc nghiªn cøu kh¶ n¨ng sinh tæng hîp IAA cña vi sinh vËt rÊt cã ý nghÜa trong viÖc ph¸t triÓn mét nÒn n«ng nghiÖp bÒn v÷ng. C¸c chñng vi khuÈn sinh IAA th−êng ®−îc ®−a vµo ph©n bãn vi sinh ®Ó phôc vô s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Sö dông c¸c vi khuÈn kh«ng g©y bÖnh vµ cã kh¶ n¨ng sinh tæng hîp auxin cã t¸c dông kÝch thÝch sinh tr−ëng cho c©y trång, ®Æc biÖt cã ý nghÜa trong viÖc t¹o rÔ. Photpho trong ®Êt th−êng ë d¹ng liªn kÕt h÷u c¬ nh− phytin vµ c¸c dÉn xuÊt cña nã, cã ®é hoµ tan vµ chuyÓn ®éng thÊp. PhÇn lín ph©n photph¸t v« c¬ bãn vµo ®Êt nhanh chãng bÞ cè ®Þnh, t¹o thµnh d¹ng kh«ng tan vµ c©y kh«ng sö dông ®−îc. L−îng photph¸t kh«ng tan th«ng th−êng chiÕm 95-99% photph¸t tæng sè, v× vËy viÖc gi¶i phãng d¹ng photph¸t khã tan (h÷u c¬ hoÆc v« c¬) vµ bÞ cè ®Þnh lµ mét h−íng quan träng ®Ó t¨ng l−îng photpho dÔ sö dông trong ®Êt. RÊt nhiÒu vi sinh vËt ®Êt cã kh¶ n¨ng chuyÓn ho¸ c¶ photpho v« c¬ vµ h÷u c¬ thµnh d¹ng hoµ tan, t¹o nguån dinh d−ìng quÝ gi¸ cho c©y trång. Trªn thÕ giíi còng nh− ë ViÖt Nam ®· cã mét sè nghiªn cøu vÒ vi sinh vËt ph©n gi¶i photph¸t 15 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT v« c¬ khã tan vµ ¶nh h−ëng cña chóng ®èi víi c©y trång. C¸c nghiªn cøu cho thÊy axit h÷u c¬ ®−îc vi sinh vËt tiÕt ra m«i tr−êng lµ t¸c nh©n chñ yÕu ph©n gi¶i photph¸t khã tan. Ngoµi ra, mét sè vi sinh vËt ph©n gi¶i photph¸t khã tan nhê sinh ra CO2, H2S, axit kho¸ng hoÆc c¸c axit chelating oxo tõ ®−êng... Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, vi sinh vËt ph©n gi¶i photph¸t khã tan ®· ®−îc sö dông ®Ó s¶n xuÊt ph©n bãn vi sinh. Nh»m tuyÓn chän ®−îc c¸c chñng vi khuÈn cã ho¹t tÝnh cao, kh«ng ®éc ®ång thêi cã kh¶ n¨ng sinh tæng hîp IAA, chóng t«i ®· ph©n lËp tõ c¸c mÉu ®Êt, rÔ c©y kh¸c nhau c¸c chñng vi khuÈn ph©n gi¶i Ca3 (PO4)2 cã tiÒm n¨ng sö dông trong thùc tÕ. Cã rÊt nhiÒu lo¹i vi khuÈn cã Ých ®−îc t×m thÊy ë vïng rÔ, trªn rÔ vµ th©n cña lóa, lóa m×, ng«, mÝa vµ c¸c lo¹i c©y hoµ th¶o kh¸c. Sù quan t©m ®Õn c¸c lo¹i vi khuÈn vïng rÔ thêi gian gÇn ®©y t¨ng m¹nh do kh¶ n¨ng sö dông chóng nh− mét lo¹i ph©n bãn sinh häc. Mét sè t¸c gi¶ cho r»ng hiÖu øng kÝch thÝch sù ph¸t triÓn c©y lµ do qu¸ tr×nh cè ®Þnh nit¬ sinh häc vµ sù t¹o phytohormon, lµm cho rÔ c©y ph¸t triÓn, nh− vËy qu¸ tr×nh hÊp thô n−íc vµ c¸c chÊt dinh d−ìng cã hiÖu qu¶ vµ kÕt qu¶ lµ sù ph¸t triÓn cña c©y tèt h¬n. Vi khuÈn cè ®Þnh nit¬ sèng tù do thuéc c¸c chi azotobacter, Acetobacter, azospirillum, azoarcus, Enterobacter vµ Herbaspirilum th−êng sèng ë vïng rÔ cña c¸c c©y trång. C¸c lo¹i c©y trång ®Òu ®ßi hái mét l−îng ph©n ®Çy ®ñ, c©n ®èi cho sù sinh tr−ëng vµ ph¸t triÓn vµ ph©n ho¸ häc ®· ®¸p øng ®−îc yªu cÇu ®ã. C¸c lo¹i ph©n bãn sö dông trong n«ng nghiÖp gåm cã c¸c nguyªn tè nit¬ vµ photpho, nãi chung nguån dinh d−ìng nµy ®−îc ph©n bè trong ®Êt trång nh−ng c©y khã hÊp thô nÕu kh«ng cã sù tham gia cña vi sinh vËt ®Êt. MÆt kh¸c, gi¸ cña ph©n ho¸ häc t−¬ng ®èi cao vµ khi ®−îc sö dông l©u dµi chóng sÏ g©y tho¸i ho¸ ®Êt trång. V× vËy, c¸c nhµ khoa häc vµ ®Æc biÖt lµ c¸c nhµ c«ng nghÖ sinh häc trong khi cè g¾ng gi¶m gi¸ thµnh ph©n bãn, ®· sö dông c¸c chi vi khuÈn kh¸c nhau ®−îc ph©n lËp tõ ®Êt ë d¹ng ph©n sinh häc ®Ó gi¶m l−îng ph©n ho¸ häc, c¶i thiÖn vµ t¨ng ®é ph× nhiªu cña ®Êt. Trong thêi gian gÇn ®©y ë n−íc ta, ph©n bãn vi sinh 16 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT cè ®Þnh ®¹m ®· dÇn ®−îc sö dông mét phÇn nµo thay thÕ cho ph©n bãn ho¸ häcmét trong nh÷ng t¸c nh©n g©y « nhiÔm m«i tr−êng. §iÒu nµy ®· c¶i thiÖn ®¸ng kÓ m«i tr−êng ®Êt vµ t¨ng n¨ng suÊt c©y trång. Tõ l©u c¸c nhµ vi sinh vËt häc vµ kü s− m«i tr−êng ®· sö dông vi sinh vËt ®Ó xö lý c¸c hîp chÊt h÷u c¬ nh− xenlulo nãi chung vµ lignoxenlulo nãi riªng trong viÖc ph©n gi¶i sinh häc vµ söa ch÷a sinh häc nh»m gi¶m thiÓu « nhiÔm m«i tr−êng vµ chÕ biÕn nh÷ng nguån nguyªn liÖu th« rÎ tiÒn nµy ®Ó t¸i sö dông s¶n xuÊt thùc phÈm, nguyªn liÖu, thøc ¨n gia sóc vµ ph©n bãn. ViÖc sö dông vi sinh vËt cã ho¹t tÝnh thuû ph©n xenlulo cao ®Ó xö lý phÕ th¶i n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp vµ than bïn ®· ®−îc thùc hiÖn qua c¸c ®Ò tµi nghiªn cøu ë ViÖt nam, ®Æc biÖt lµ ®Ò tµi KHCN 02-04 vµ KHCN 02-04B trong giai ®o¹n 1996-2000. §Ó thùc hiÖn ®Ò tµi chóng t«i ®· ph©n lËp, tuyÓn chän, x¸c ®Þnh tÝnh chÊt, ®äc tr×nh tù gen 16S ARN riboxom ®Ó ®Þnh lo¹i ®Õn loµi mét sè chñng vi sinh vËt cã kh¶ n¨ng kh¸ng Fusarium oxysporum, cè ®Þnh N2, ph©n gi¶i l©n vµ sinh tæng hîp IAA phï hîp víi vïng sinh th¸i cho hai lo¹i c©y trång lµ cµ phª vµ b«ng. Nghiªn cøu ho¹t tÝnh, quy tr×nh c«ng nghÖ, t¹o chÕ phÈm vµ ®¸nh gi¸ hiÖu lùc lªn hai ®èi t−îng c©y trång trªn. §Ó hoµn thiÖn mét phÇn c«ng nghÖ cña hai ®Ò tµi KHCN 02-04 vµ KHCN 02-04B, chóng t«i ®· tiÕn hµnh Dù ¸n s¶n xuÊt thö nghiÖm m· sè KC02-DA04, víi nh÷ng môc tiªu sau: - Hoµn thiÖn c«ng nghÖ lªn men s¶n xuÊt chÕ phÈm vi sinh - Hoµn thiÖn viÖc thiÕt kÕ d©y chuyÒn c«ng nghÖ. - S¶n xuÊt chÕ phÈm vi sinh vµ ph©n bãn HCVS trªn nÒn nguyªn liÖu, phÕ th¶i cµ phª, than bïn Polyfa. - §µo t¹o ®éi ngò c¸n bé vµ c«ng nh©n lµnh nghÒ trong trong lÜnh vùc vi sinh m«i tr−êng vµ s¶n xuÊt ph©n bãn h÷u c¬ vi sinh. - T¹o c«ng ¨n viÖc lµm, ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, ®Æc biÖt lµ vïng s©u vïng xa ë T©y Nguyªn. 17 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT PhÇn 2: Néi dung ®∙ thùc hiÖn 2.1. TriÓn khai hoµn thiÖn c«ng nghÖ 2.1.1. KiÓm tra vµ tuyÓn chän chñng gièng 2.1.2. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ lªn men sinh khèi ch×m, nh©n gièng cÊp 2 c¸c chñng vi sinh vËt chÞu nhiÖt 2.1.3. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ nh©n dÞch vi sinh 2.1.4. Hoµn thiÖn c¸c kü thuËt lªn men ñ phÕ th¶i cµ phª 2.1.5. Hoµn thiÖn c«ng nghÖ chÕ biÕn b¸n thµnh phÈm 2.1.6. Kh¶o nghiÖm ngoµi ®ång ruéng 2.1.7. Hoµn thiÖn thiÕt kÕ tæng thÓ d©y chuyÒn thiÕt bÞ 2.2. Tæ chøc s¶n xuÊt 2.2.1. Hoµn thiÖn pilot s¶n xuÊt chÕ phÈm men vi sinh 2.2.2. Tæ chøc s¶n xuÊt ph©n h÷u c¬ vi sinh HCVSLOT vµ HCVSTHUC trªn nÒn POLYFA. 18 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT PhÇn 3: KÕt qu¶ ®∙ ®¹t ®−îc 3.1. Néi dung ®¹t ®−îc theo kÕ ho¹ch. 3.1.1. KiÓm tra vµ tuyÓn chän chñng gièng: Trong qu¸ tr×nh hoµn thiÖn c«ng nghÖ vµ s¶n xuÊt s¶n phÈm ph©n bãn HCVS lu«n lu«n cÇn ph¶i tuyÓn chän l¹i 10 chñng vi sinh vËt ®· sö dông ®Ó æn ®Þnh ho¹t tÝnh. C¸c chñng vi sinh vËt nµy lµ s¶n phÈm ®−îc ph©n lËp vµ tuyÔn chän tõ c¸c ®Ò tµi KHCN 02-04B vµ KC 02-04. C¸c chñng VSV ®· tuyÓn chän lµ: - TuyÓn chän vi sinh vËt cè ®Þnh nit¬: Tõ 15 chñng vi khuÈn cã ho¹t tÝnh cè ®Þnh N2 trªn m«i tr−êng Ashby, chóng t«i tuyÓn chän ®−îc 2 chñng cã ho¹t tÝnh cã ®Þnh ®¹m m¹nh cßn cã kh¶ n¨ng sinh tæng hîp IAA. lµ: Pseudomonas nitroreducens 4. Bacillus horikoshii 8. §· ®−îc nghiªn cøu c¸c tÝnh chÊt sinh lý, sinh ho¸ cña c¸c chñng ph©n lËp ®−îc vµ x¸c ®Þnh ho¹t tÝnh cña chóng theo ph−¬ng ph¸p s¾c ký khÝ kh¶ n¨ng khö axetylen thµnh etylen cña hÖ enzym nitrogenaza cña vi khuÈn. TÕ bµo cña c¸c chñng ph©n lËp rÊt ®a d¹ng: h×nh que, h×nh cÇu hoÆc elip. Ho¹t tÝnh nitrogenaza cña chñng nghiªn cøu dao ®éng trong kho¶ng 1,5 ®Õn 2,5µM C2H4/ml/giê, - TuyÓn chän vi khuÈn ph©n huû P khã tan: Tõ 15 chñng vi khuÈn kh¸c nhau cã kh¶ n¨ng ph©n gi¶i P khã tan trªn m«i tr−êng Geretsen, chóng t«i tuyÓn chän ®−îc 3 chñng vi sinh vËt cã ho¹t tÝnh ph©n gi¶i l©n m¹nh nhÊt, cã vßng ph©n gi¶i tõ 11-24mm, chñng cã vßng ph©n gi¶i tõ 6-10mm vµ chñng cã vßng ph©n gi¶i ≤ 5mm: Bacillus pumilus 16 19 Dù ¸n KC04-DA04 Liªn hiÖp Khoa häc s¶n xuÊt CNSH&MT Bacillus silvestris 67 Bacillus flexus 14 - Vi sinh vËt ph©n gi¶i xenlulo: Sau khi ph©n lËp ®−îc mét sè chñng vi sinh vËt ph©n gi¶i xenluloza ®−îc l−u gi÷ trong bé s−u tËp cña c¸c ®Ò tai tr−íc chóng t«i tiÕn hµnh tuyÓn chän l¹i c¸c chñng: S.nashvillensis, Bacillus sp., T. Koningii, fischer, A. fumigatusi 3.1.2. Hoµn thiÖn ®−îc c«ng nghÖ lªn men sinh khèi ch×m, nh©n gièng cÊp hai c¸c chñng vi sinh vËt chÞu nhiÖt cã ho¹t tÝnh. 3.1.2.1 Chän m«i truêng thÝch hîp Chóng t«i tiÕn hµnh thö nghiÖm trªn 4 lo¹i m«i tr−êng ®èi víi c¸c chñng vi sinh vËt cã ho¹t tÝnh chÞu nhiÖt: MT1: g/l CaCl2. 2H2O K2HPO4 - 0,02 0,1 FeCl3.6H2O - 0,01 MgSO4.7H2O- 0,2 NaMoO4.2H2O - 0,002 Manitol - 20 NaCl - 0,1 MT2g/l : (NH4)2SO4 0,1 KCl 0,2 Ca3(PO4)2 5 MgSO4.7H2O 0,20 MnSO4.7H2O 0,25 MT3 g/l: NH4SO4- 0,4 20
- Xem thêm -